Pan organista z Ręszowa

Profesja organisty istnieje po dzień dzisiejszy i jest nawet nieźle opłacana. Obecnie zawód ten często wykonują profesjonalni, wykształceni muzycy oraz dyrygenci. Dawniej tytuł organisty wzbudzał szacunek i poważanie wśród lokalnej społeczności, ale dochody były raczej skromne.

Kiedy latem 1883 roku przybył do niezbyt dużej wsi Ręszów, położonej około 6 km na południowy zachód od Ścinawy, miał niespełna 27 lat i nie przypuszczał, że spędzi tu prawie resztę swojego życia. Benno Ringelhann, bo o nim mowa, urodził się 24.10.1856 roku w Mierczycach (Mertschütz) koło Jawora, a do Ręszowa przyjechał z miejscowości Gäbersdorf w byłym powiecie strzegomskim (obecnie Udanin w powiecie Środa Śląska). Tutaj został zatrudniony jako nauczyciel w ewangelickiej szkole ludowej, ale ponadto musiał przejąć obowiązki organisty oraz urząd kościelnego. Nieco później zaczął pełnić także inne dodatkowe funkcje; był rozjemcą i urzędnikiem stanu cywilnego, zarządcą dóbr kościelnych oraz dyrygentem dużego chóru męskiego. Jako nauczyciel ponad 150 dzieci prowadził lekcje przed i po południu. Uczniowie uczyli się ojczystego języka w piśmie i mowie, matematyki oraz historii, ale przede wszystkim żelaznej dyscypliny religijnej. Przez pierwsze trzy dni w tygodniu pisano oraz czytano w języku ojczystym, a przez następne trzy dni używano tylko łaciny. Każdego dnia jedna godzina lekcyjna była przeznaczona na naukę religii. Ponadto każdy uczeń musiał w ciągu roku nauczyć się ponad 30 pieśni kościelnych. Jako kościelny, Ringelhann musiał dbać o czystość i porządek w kościele, przystrajać świątynię z okazji różnych uroczystości oraz zbierać datki, przy czym często się złościł z powodu zebranych starych guzików. Pod jego kierownictwem organizowano także wieczory, krajoznawcze i dobroczynne, na których przedstawiano małe scenki teatralne, recytowano wiersze i śpiewano pieśni ludowe. O zżyciu się ze swoimi uczniami świadczy fakt, iż podczas pierwszej wojny światowej, dla walczących na różnych jej frontach mieszkańców wsi wysyłał drukowane u Podewilsa w Ścinawie egzemplarze Nowego Testamentu z własnoręczną dedykacją. Był też pomysłodawcą i autorem projektu pomnika poświęconego poległym w pierwszej wojnie (1914 – 1918) Ręszowianom.


z lewej: kantor Benno Ringelhann z synem Gerhardem


Pomnik poświęcony poległym w I-ej wojnie światowej Ręszowianom
z prawej: pomnik poświęcony poległym w Pierwszej Wojnie Światowej Ręszowianom. Ponowne odsłonięcie pomnika miało miejsce w dniu 19.09.2003 roku, dzięki inicjatywie Pana Andrzeja Sitarskiego – prezesa Stowarzyszenia „Mała Ojczyzna” w Ścinawie.




Kościół w Ręszowie
z lewej: kościół w Ręszowie.


Wypełnione ciężką pracą życie wiejskiego działacza, nauczyciela i kantora uzupełniała także praca we własnym gospodarstwie. Małżeństwo Ringelhannów posiadało duży sad, ogród warzywny i wydzierżawione przez kościół pole. Do tego hodowali krowę, kilka świń oraz bardzo dużo królików. Czteropokojowym mieszkaniem z dużą kuchnią zajmowała się żona organisty, która pomagała mu też prowadzić księgowość. Gdy Benno Ringelhann ukończył 65 lat i osiągnął wiek emerytalny przeszedł na zasłużoną emeryturę. Po 38 latach pracy dla społeczności Ręszowa musiał opuścić dotychczasowe mieszkanie. Na jednym wozie cały dobytek przewiózł do Ścinawy, gdzie przygotowano dla niego nowe lokum. Nie było to jednak rozstanie z Ręszowem na zawsze. Kiedy umarł, zgodnie z ostatnią wolą jego ciało przewieziono do ukochanej wsi i złożono w grobowcu, przygotowanym jeszcze za jego życia, na przykościelnym cmentarzu. Grobowiec przykryty masywną płytą z piaskowca przetrwał do dnia dzisiejszego. Na płycie widnieje wykuty napis:

Kantor Benno Ringelhann

Kantor Benno Ringelhann

geb. 24.10.1856 gest. 9. 9. 1928

war 38 Jahre in hiesigier Gemeinde tätig.

co w swobodnym tłumaczeniu znaczy: Organista Benno Ringelhann ur. 24.10.1856, zm. 9. 9. 1928 przez 38 lat czynnie pracował dla tej gminy (społeczności).

Budynek dawnej ewangelickiej szkoły ludowej w Ręszowie

Z lewej: budynek dawnej ewangelickiej szkoły ludowej w Ręszowie – obecnie mieści się w nim świetlica wiejska


Pałac w Ręszowie

Będąc w Ręszowie warto także obejrzeć zespół pałacowo–parkowy (zdjęcie po prawej), którego początki sięgają zapewne późnośredniowiecznego siedliska von Nostitzów. Pałac położony jest w centrum miejscowości. Najstarszą częścią zachowanego założenia pałacowego jest skrzydło wschodnie – dawny późnorenesansowy dwór, który został wzniesiony na przełomie XVI i XVII wieku. Obecna bryła pałacu pochodzi z czasów jego rozbudowy, której dokonał w 1787 roku Georg Sigismund von Unruh, a którą modernizował w latach 30–tych XX wieku Heinrich Oswald von Sprenger.