Foto's




Goltz Broechem
Goltz Broechem
Goltz Broechem
Goltz Broechem
Goltz Broechem
Goltz Broechem
Goltz Broechem

Tijdens de Open Monumentendag met als thema ‘Conflict’ kreeg het documentatiecentrum van een gulle bezoeker onverwachts een prachtig cadeau. Hij schonk het boek “Belagerung von Antwerpen in 1914. Geschosswirkungen der österreichisch-ungari- schen 30,5 cm-Motor-Mörser-Batterien”. Het is eigenlijk een catalogus met kleurenreproducties van de verwoestingen die aan het begin van WO I in onze streken – vooral aan de forten – is aangericht.

Waarom is dit boek ooit verschenen? Tijd voor een geschiedenislesje!
Het was 27 september 1914. De Duitse belegeringstroepen stonden aan de rand van de Vesting Antwerpen. Ze beschikten over te weinig troepen voor een algemene aanval op de vesting en besloten tot een geconcentreerde aanval tussen de forten van Walem en Sint-Katelijne-Waver. De eerste beschietingen van deze forten begonnen op 28 september. Op 30 september had het zware Duitse geschut de forten van Walem, Sint-Katelijne-Waver en Koningshooikt al uitgeschakeld. Op 1 oktober vielen het fort van Sint-Katelijne-Waver en de schansen Dorpveld en Bosbeek in Duitse handen. Op 2 oktober ontruimde het Belgische leger het fort van Lier en moest ook het fort van Walem zich overgeven. Vervolgens viel het fort van Kessel op 4 oktober. De dag nadien begon de beschieting van het fort van Broechem en kwam het fort van Oelegem in actie. Op 6 oktober werd ook fort Broechem uitgeschakeld. Daardoor was de stelling van Antwerpen onhoudbaar.

Het succes van deze aanval was voor een groot deel te danken aan de superieure Duitse bewapening. Buiten het gekende 42cm-geschut, de ‘Dicke Bertha’ vervaardigd door de firma Krupp, beschikten de Duitse belegeraars over 30,5cm-geschut gemaakt in de fabrieken van de Skoda Werke uit Pilzen (nu in Tsjechië). Deze houwitser had voor zijn tijd een ongekende mobiliteit. Door gebruik van tractoren kon het stuk in minder dan een uur in positie worden gebracht. Bij de ‘Dicke Bertha’ had je daar minstens 6 uur voor nodig! Hoewel de lichtere granaten van het 30,5 cm- geschut de gewelven van de forten niet doorboorden, blokkeerden de geschutkoepels door verschuivingen van de betonlagen. De Oostenrijkers waren zo opgetogen over het succes van hun wonderwapen dat ze hier een stimulans zien voor hun wapenfabrieken.

De Generale Staf in Berlijn stuurde de Oostenrijkse kunstschilder Alexander Demetrius Goltz naar onze contreien om de resultaten van de beschietingen op schilderij te zetten. De prenten werden gebundeld uit- gegeven als reclamebrochure voor de Skoda Werke. Om de slagkracht van hun wapens nog beter te illustreren namen de Duitsers zelfs een dekschild van een geschutskoepel uit het fort van Kessel mee naar Oostenrijk om er als reclameobject te dienen op wapenbeurzen.  Dit dekschild is trouwens nog steeds te bewonderen in het Oostenrijks Legermuseum in Wenen.

Skoda  Werke  vervaardigde  in  totaal  drieënzeventig 30,5cm-wapens. Die werden tot op het einde van de Eerste Wereldoorlog zeer efficiënt en krachtig ingezet en dienden op alle oorlogsfronten. Op dit moment staan er nog vier in musea opgesteld.

Tekst:Willem  Segers (Gemeentelijke Documentatieraad Ranst)