ΓΝΩΜΙΚΟΛΟΓΙΚΟΝ: Γνωμικά, Αφορισμοί, Ρητά, Παροιμίες και άλλα

Το Γνωμικολογικόν μεταφέρεται στο www.gnomikologikon.gr

H μετάβαση θα ολοκληρωθεί σύντομα. Όταν αυτό συμβεί, η ιστοσελίδα δεν θα είναι διαθέσιμη πλέον.


Ελληνικά Γνωμικά, Αφορισμοί, Ρητά, Παροιμίες, Αποφθέγματα, Αρχαία γνωμικά, Ιστορικές φράσεις, Λατινικά Ρητά, Εκκλησιαστικά Ρητά, Ατάκες, Ευφυολογήματα

To ΓΝΩΜΙΚΟΛΟΓΙΚΟΝ είναι ένας ελληνικός δικτυακός τόπος που περιέχει Γνωμικά· ή όπως, δηλώνει και ο υπότιτλος: «Γνωμικά, Αφορισμούς, Ρητά, Παροιμίες και άλλα».

Στο ΓΝΩΜΙΚΟΛΟΓΙΚΟΝ περιέχονται, μέχρι στιγμής, πάνω από  9000 Γνωμικά.

 

Ταξινομούνται σε 240 θεματικές κατηγορίες και αποδίδονται  σε  1450 διαφορετικούς συγγραφείς και προσωπικότητες, ενώ ένα μεγάλο μέρος από αυτά είναι ανώνυμα. 

 

Οι αριθμοί αυτοί αυξάνονται καθημερινά, μιας και η βάση δεδομένων στο ΓΝΩΜΙΚΟΛΟΓΙΚΟΝ εμπλουτίζεται συνεχώς.

 

 Οι ιστοσελίδες μου:

Καστρολόγος

Βυζαντινόν Χρονικόν

Presidents USA

 

Ορολογία

Τι είναι όμως το Γνωμικό;

Ο Ορισμός του Γνωμικού που υιοθετείται από το ΓΝΩΜΙΚΟΛΟΓΙΚΟΝ είναι:

Γνωμικό είναι μια εύστοχα και επιγραμματικά διατυπωμένη κρίση για μια γενική αλήθεια, τρόπο συμπεριφοράς ή βασική αρχή που την επικαλούμαστε για να προσδώσουμε κύρος, αξιοπιστία και γλαφυρότητα στο λόγο.

Με αυτήν την έννοια, ο όρος «Γνωμικό» είναι γενικός και περιλαμβάνει ρήσεις από γνωστές (συνήθως) προσωπικότητες, εκκλησιαστικά ρητά, φράσεις από λογοτεχνικά κείμενα, επιγράμματα ευφυολογήματα, παροιμίες (που είναι λαϊκά γνωμικά), ιστορικές φράσεις, κλπ.

Ειδικά για τις παροιμίες που αποτελούν ένα σημαντικό κομμάτι του site, παραθέτουμε έναν πιο ειδικό ορισμό:

Παροιμία είναι ένα σύντομο λαϊκό γνωμικό (έμμετρο ή πεζό) που εκφράζει αλληγορικά ή σκωπτικά μια αλήθεια και που αποτελεί προϊόν μακρόχρονης πείρας και λέγεται για να παρα- δειγματίσει, να διδάξει ή για να σχολιάσει μια κατάσταση.


Οι λέξεις Γνωμικό, Αφορισμός, Ρητό, Απόφθεγμα, Ρήση είναι βασικά συνώνυμες. Ταυτίζονται επίσης και με άλλες παρόμοιες λέξεις που κατά καιρούς χρησιμοποιήθηκαν για να δηλώσουν το ίδιο πράγμα, όπως Αξίωμα, Παράγγελμα, ακόμη και Παροιμία (πριν ο όρος εξειδικευθεί σε ρήσεις λαϊκής σοφίας).

Οι Αρχαίοι Έλληνες χρησιμοποιούσαν τον όρο Γνώμη.

Είναι χρήσιμη, για τους ρέκτες των γνωμικών, και η μετάφραση σε άλλες γλώσσες:

αγγλικά : aphorism, quotation, quote, maxim, saying

γαλλικά : aphorisme, sentence, citation, maxime

Η παροιμία στα αγγλικά είναι proverb  και στα γαλλικά proverbe.

Όπως αναφέρθηκε, ο όρος «Γνωμικό» είναι ο πλέον αντιπροσωπευτικός, συχνά όμως, στο ΓΝΩΜΙΚΟΛΟΓΙΚΟΝ, χρησιμοποιούνται αντ’ αυτού και οι όροι «Απόφθεγμα», «Αφορισμός», «Ρητό» ή «Ρήση».

Αν και συνώνυμες αυτές οι λέξεις έχουν ανεπαίσθητες διαφορές:

Το Απόφθεγμα είναι πιο βαρύγδουπο· είναι μια λίγο -πολύ γνωστή φράση, αναγνωρισμένης αξίας, από κάποια γνωστή προσωπικότητα.

Ο Αφορισμός εμπεριέχει μια υποψία εμμονής και έλλειψης επιχειρημάτων για την αλήθεια του.

Το Ρητό έχει πιο κλασικό χαρακτήρα και περιορίζεται σε ειδικές κατηγορίες γνωμικών (Εκκλησιαστικά Ρητά, Λατινικά Ρητά).

Η Ρήση είναι λιγότερο διαδεδομένος και κάπως πιο ανάλαφρος όρος: κάτι που είπε κάποιος, κάποτε.

Το Γνωμικό είναι ο όρος-ομπρέλα που υπερ- καλύπτει όλους αυτούς τους όρους και επιπλέον στεγάζει άνετα και μερικές υποκατηγορίες που συμπεριλαμβάνονται στο site,  όπως: Ευφυολογήματα, Ιστορικές Φράσεις και, βεβαίως, τις Παροιμίες.

Στο ΓΝΩΜΙΚΟΛΟΓΙΚΟΝ καταγράφονται γνωμικά που ανήκουν σε ένα ή περισσότερα από τα παρακάτω είδη:

  • Αποφθέγματα και Αφορισμοί
Η συντριπτική πλειοψηφία ανήκει εδώ. Αφορά, ουσιαστικά, όλες τις ρήσεις που δεν ανήκουν σε ένα από τα παρακάτω είδη.
  • Αρχαία Γνωμικά

Γνωμικά από τους Αρχαίους Έλληνες. Τα περισσότερα αναφέρονται στα Αρχαία Ελληνικά, με μετάφραση όποτε αυτό είναι απαραίτητο.

  • Εκκλησιαστικά Ρητά

Αποσπάσματα από την Αγία Γραφή, τη Θεία Λειτουργία, τους λόγους των Πατέρων της Εκκλησίας.

  • Λατινικά Ρητά

Γνωμικά από Λατίνους συγγραφείς. Αναγράφονται στα λατινικά και συνοδεύονται από μετάφραση.

  • Ευφυολογήματα

Αφορισμοί με χιουμοριστικό περιεχόμενο. Το όριο με τους mainstream  αφορισμούς δεν είναι ευδιάκριτο δεδομένου ότι ένα συνηθισμένο συστατικό των αφορισμών είναι η γλαφυρότητα. Εδώ κατατάσσονται οι αφορισμού που έχουν, περισσότερο, το χαρακτήρα του σύντομου αστείου.

  • Παραδοξολογίες

Ένα ιδιαίτερο είδος αποφθεγματικών φράσεων, με κύριο γνώρισμα την παραδοξότητα και ενίοτε την προκλητικότητα του ισχυρισμού τους.

  • Ιστορικές φράσεις

Πολύ γνωστά αποφθέγματα και ρήσεις που συνδέονται με μια ιστορική περίσταση.

  • Επιγράμματα

Αποσπάσματα από μνημειώδεις επιγραφές.

  • "Πατάτες"
Αδόκιμος, ομολογουμένως, όρος για μια ειδική κατηγορία αφορισμών που είτε αποδείχθηκαν στην πορεία εντελώς λάθος είτε υπήρξαν εξαρχής απίστευτες ανοησίες.
  • Παροιμίες

Ελληνικά και διεθνή λαϊκά γνωμικά με σκωπτικό ή αλληγορικό χαρακτήρα.

  • Παροιμιώδεις Φράσεις

Εδώ έχουμε ένα είδος φράσεων που δεν έχει να κάνει με γνωμικά, αν και συγγενεύει με τις παροιμίες ως προς το λαϊκό ή και αλληγορικό τους χαρακτήρα. Πρόκειται για σύντομες φράσεις που δεν αποτελούν «διατύπωση κρίσης», δεν τις χρησιμοποιούμε δηλαδή για να διατυπώσουμε μια άποψη, αλλά για να κάνουμε ένα χαρακτηρισμό. Παραδείγματα: «βίος και πολιτεία», «κόπρος του Αυγείου». Και εδώ πάντως τα όρια με τις Παροιμξηίες είναι μερικές φορές δυσδιάκριτα.

Στηρίξτε το ΓΝΩΜΙΚΟΛΟΓΙΚΟΝ

Καστρολογοσ
Κάστρα της Ελλάδαςwww.kastra.eu
Comments