GMO u Srbiji‎ > ‎

Humanitarna pomoć

Izvor podataka : ANPED, the Northern Alliance for Sustainability i Zelena mreža Vojvodine

Američke donacije kukuruza i soje


Pitanje GMO se prvi put pojavilo u naslovima jugoslovenskih listova u proleće 2001. godine, nakon što je tadašnji savezni ministar za poljoprivredu, Saša Vitošević, potpisao ugovor sa američkom vladom o uvozu 50.000 tona GM soje, u okviru jednog programa pomoći. Nakon suše u 2000. godini, usled koje se prinos soje smanjio za polovinu, Jugoslavija se suočila sa ozbiljnom nestašicom stočne hrane. (referenca 1) Jugoslovenskim vlastima je rečeno da će stepen kontaminacije biti verovatno manji od 5 %. (podatak iz reference 2 ) .

Prema Saveznom institutu za biljne i životinjske genetske resurse, koji izdaje dozvole za uvoz GMO, Jugoslavija je tokom poslednjih 18 meseci odbila 2-3 zahteva za uvoz GMO kukuruza. Najmanje dva zatheva odnosila su se na donacije SAD: jedan zahtev odbilo je Savezno ministarstvo za poljoprivredu, zato što se roba sastojala od celih zrna kukuruza, sposobnih za klijanje. Drugu donaciju činila je pošiljka Bt kukuruza u Crnu Goru u januaru 2001. godine.(referenca 3)  Možda je to bila ona ista pošiljka od 40.000 tona
GM kukuruza koju je Bosna kasnije, krajem januara 2001. godine, odbila usled trahovanja zbog rizika za ljudsko zdravlje. (referenca 4)

U aprilu 2001. godine, citirano je objašnjenje zamenika direktora Saveznog instituta za biljne i životinjske genetičke resurse u pogledu jugoslovenske politike uvoza GM poljoprivrednih roba: » Stav Savezne vlade je da se ne dozvoli uzgoj GM soje, ali da se dozvoli korišćenje proizvoda GM soje. Da bi sprečili eventualne zloupotrebe, mi smo zabranili uvoz zrna soje.« (referenca 5)



Drugu izvor kontaminacije jugoslovenske soje GMO mogli bi biti Bosna, Hrvatska i Kosovo. Prema saveznim jugoslovenskim organima, Bosna i Hrvatska uvoze sojinu sačmu. (referenca 14)

Kosovo prima značajnu pomoć od SAD, i ima veoma porozne granice prema Srbiji.
Nekoliko naučnika zaposlenih u laboratorijama ovlašćenim za ispitivanje GMO primećuje da je nivo komtaminacije GMO u soji koja stiže kao pomoć iz SAD prilično visok. Ovo je potvrđeno i ispitivanjima koja su obavile grupe Prijatelja Zemlje iz Latinske Amerike. U aprilu 2001. godine Udruženje potrošača u Kolumbiji, NGO COCO, ispitivalo je pomoć u hrani iz SAD namenjenu majkama i deci i utvrdilo da sadrži 90% GMO.(referenca 15)




REFERENCE
1 Danajski darovi, Dragan Jovanović, nedeljnik NIN, Beograd, april 2001.
2 Ivana Dulić-Marković, direktor Odelenja za biljne i životinjske genetičkeke resurse, pri Saveznom
jugoslovenskom ministarstvu za poljoprivredu, u poruci poslatoj elektronskom poštom 19. aprila 2001.
godine švajcarskom novinaru, Bernhardu Odenhalu.
13 Razogovor sa Ivanom Dulić Marković, direktorom Saveznog instituta za biljne i životinjske genetske
resurse, Beograd, 21. marta 2002. godine
14 Ivana Dulić Marković, direktorom Saveznog instituta za biljne i životinjske genetske resurse
15 Sandra Kastaneda, COCO, skup Red por Latina America Libre de Transgenicos, Kvito, Ekvador, 6- 9. avgusta 2001. godine