Podstawy‎ > ‎

koło kwintowe


    Koło kwintowe to zbiór wszystkich tonacji przedstawiony w układzie graficznym umożliwiającym określenie pokrewieństwa tonacji oraz ilości chromatycznych znaków przykluczowych. Centralne miejsce zajmuje tonacja C major (C-dur) nie posiadająca znaków przykluczowych wraz z równoległą tonacją molową a (A minor). Kolejne tonacje odczytuje się zgodnie z ruchem wskazówek zegara, przy czym przy każdym kroku przybywa jeden znak przykluczowy. Nazwa odnosi się do interwału kwarty pomiędzy kolejnymi tonacjami.



Tonacje odczytywane w odwrotnym kierunku (tzn. przeciwnie do ruch wskazówek zegara) utworzą koło kwartowe - czasem można się spotkać z taka formą prezentacji tego systemu.

    Poza możliwością odczytania ilości znaków oraz określenia tonacji pokrewnej koło kwintowe / kwartowe może być również przydatne w odnalezieniu zależności funkcyjnych (patrz: funkcje harmoniczne) pomiędzy akordami w określonej tonacji. Na przykład w tonacji C-dur dźwięk C jest toniką, sąsiadujący z nim na kole po prawej stronie G - dominantą, zaś sąsiad z lewej F - subdominantą. I analogicznie: dla tonacji np. E: E - tonika, B - dominanta, A - subdominanta.

    Koło kwintowe jest też przydatnym narzędziem podczas transponowania, powinno również znaleźć zastosowanie podczas praktycznej nauki skal, arpeggiów i akordów: kiedy ważne jest opanowanie jakiegoś diagramu czy schematu palcowania we wszystkich tonacjach, warto ćwiczenia oprzeć o kolejność występowania ich w kole kwintowym.