Gatunki drewna‎ > ‎

Rodzaje drewna

Rodzaje drewna


1.Drzewa iglaste

Gatunek drewna Cechy charakterystyczne Zastosowanie
Sosna drewno silnie przesycone żywicą, łatwe w obróbce, łupliwe w budownictwie, stolarstwie, górnictwie, na podkłady kolejowe, do produkcji papieru, sklejki i wełny drzewnej
Jodła drewno lekkie, o barwie białej, o skłonności do pękania w budownictwie wodnym, górnictwie, do produkcji papieru
Świerk drewno o barwie białej z żółtym odcieniem, z wyraźnymi słojami, trudno obrabialne w budownictwie, stolarstwie, szkutnictwie, górnictwie, do produkcji najwyższej jakości papieru, do wyrobu wełny drzewnej
Modrzew drewno z wyraźnymi słojami, bardzo trwałe, trudno obrabialne, w Polsce pod ochroną w budownictwie (parkiety, boazerie), szkutnictwie, do wyrobu mebli i galanterii
2.Drzewa liściaste
Topola drewno lekkie, miękkie, łupliwe, łatwe w obróbce, nietrwałe do produkcji papieru I wełny drzewnej, zapałek, opakowań
Dąb drewno o dużej twardości I wytrzymałości, bardzo trwałe, trudno obrabialne w budownictwie, meblarstwie, posadzkarstwie, do wyrobu fornirów
Grab drewno o białej barwie, odporne na ścieranie drewno o białej barwie, odporne na ścieranie
Buk drewno o barwie białej, z wyraźnymi słojami, o skłonności do pęcznienia i pękania, bez impregnacji nietrwałe do wyrobu mebli, klepek podłogowych, sklejek lotniczych i stolarskich
Jesion drewno o barwie jasnożółtej, twarde, trudno obrabialne, sprężyste drewno o barwie jasnożółtej, twarde, trudno obrabialne, sprężyste
Klon drewno o barwie białożółtej z różowym odcieniem, z wyraźnymi słojami do wyrobu mebli, boazerii, fornirów, galanterii, zabawek, czółenek tkackich, drobnych wyrobów gospodarczych
Orzech drewno z wyraźnymi słojami, łatwo obrabialne do wyrobu fornirów, klepek podłogowych, boazerii, łóż do broni palnej
Jawor drewno o barwie białożółtej, trudno łupliwe do wyrobu fornirów, klepek podłogowych (artystycznych), drobnych przedmiotów ozdobnych i gospodarczych, w lutnictwie i rzeźbiarstwie
Grusza drewno o barwie jasno- lub ciemnopomarańczowej, łupliwe, dobrze obrabialne do wyrobu mebli, modeli odlewniczych, przyborów kreślarskich, czółenek tkackich, w rzeźbiarstwie
Akacja drewno o barwie białej, twarde, łupliwe, trudne w obróbce zastępuje dębinę, do wyrobu galanterii, drobnych wyrobów gospodarczych
Heban jeden z najtwardszych gat. drewna, o czarnej twardzieli i białożółtej, wąskiej bieli, daje się obrabiać z dużą dokładnością do wyrobu luksusowych mebli, elementów ins-trumentów muzycznych, galanterii, w rzeźbiarstwie
Mahoń drewno o brunatnoczerwonej twardzieli, z wyraźnymi słojami, łatwo obrabialne, dobrze barwiące się do wyrobu mebli, fornirów, boazerii, modeli odlewniczych, w rzeźbiarstwie
Balsa drewno o barwie białej, bardzo lekkie (2-2.5 razy lżejsze od korka), miękkie, niezbyt łupliwe, o małej trwałości w przemyśle lotniczym, w modelarstwie, wędkarstwie, do budowy lekkich jednostek pływających



Rozdział 2. – Sortyment drewna

1.Sortyment:

Drewno spełniające określone warunki jakościowe i wielkościowe ujęte w odpowiednich normach przedmiotowych przeznaczone do wykorzystania bezpośrednio w różnych gałęziach produkcji (np. w przemyśle meblarskim, w budownictwie) lub do dalszego przerobu (np. w papierniach).

2.Rodzaje sortymentu:

Żerdzie, sortyment okrągłego drewna użytkowego uzyskiwany z całych okrzesanych drzewek; grubość znamionowa dla gat. liściastych 7–18 cm, a dla gat. iglastych 7–14 cm.
Wańczosy - (połowizny), dawny eksportowy sortyment drewna tzw. ciosanego, wytwarzany z dębiny wysokiej jakości; uzyskiwane przez rozpiłowanie wzdłużne kłody na 3 części.
Papierówka - sortyment drewna (gł. sosnowego, świerkowego, topolowego), zwykle w postaci okrąglaków bez kory i łyka; używana do produkcji ścieru drzewnego (gł. na papier) i mas celulozowych.
Listwa - leśn. sortyment tarcicy o przekroju poprzecznym od 13 x 25 do 29 x 90 mm.
Krawędziak, leśn. sortyment tarcicy o przekroju poprzecznym od 100 x 100 do 180 x 180 mm.
Graniak - leśn. sortyment tarcicy liściastej o ogólnym przeznaczeniu; przekrój poprzeczny kwadratowy
Deska - sortyment tarcicy grub. 12–50 mm, dł. od 1 m i szerokości co najmniej dwukrotnie większej od grubości.
Bal - leśn. sortyment tarcicy; grub. co najmniej 50 mm, szerokość nie mniejsza od dwukrotnej grubości; długość ponad 1 m.


Rozdział 3. –Materiały drewnopodobne

1.Materiały drewnopochodne

Materiały, których podstawowym składnikiem jest drewno w postaci cienkich warstw (np. fornirów), listew, trocin, wiórów lub włókien, powiązanych lepiszczem, m.in.: płyty stolarskie, sklejki (płyty wielowarstwowe sklejone z nieparzystej liczby cienkich płatów drewna), okleiny (cienkie płaty ozdobnego drewna przeznaczone do oklejania od zewnątrz mebli, boazerii itp. w celu nadania im estetycznego wyglądu), obłogi (cienkie płaty drewna stosowane jako podkład pod okleinę, farbę lub inną powłokę), płyty pilśniowe (uformowane z rozwłóknionego drewna), płyty wiórowe (wykonane z wiórów spojonych klejem pod wysokim ciśnieniem).

2. Rodzaje materiałów drewnopodobne

Sklejka - materiał uzyskiwany przez sklejenie cienkich (grubość ok. 0,5 mm) warstw drewna drzew liściastych (olcha, brzoza, buk, topola) lub sosny; stosowana w stolarstwie, budownictwie, przem. okrętowym i kolejowym, modelarstwie.

Okleina - fornir cienkie płaty drewna o grub. 0,1-5,0 mm (najczęściej ok. 0,8 mm) uzyskiwane przez skrawanie płaskie lub obwodowe (na skrawarkach) drewna z drzew, tzw. okleinówek (o wysokiej jakości i minimalnej ilości wad); wykorzystuje się piękno barwy i rysunku drewna. Forniru używa się na okleiny i obłogi elementów z drewna litego lub płyt wiórowych, stolarskich, sklejki.

Płyta wiórowa – (suprema), płyta wykonana z cienkich wiórów drzewnych (specjalnie skrawanych) spojonych pod ciśnieniem syntetycznym klejem; używana do budowy mebli.

Płyta stolarska – płyta z warstwą wykonaną z listewek, oklejona obustronnie obłogami; pełna lub listewkami ułożonymi w kratownicę (komórkowa, pustakowa); stosowana w meblarstwie.

Płyta pilśniowa – płyta ze spilśnionych włókien drzewnych uformowanych w podwyższonej temperaturze ciśnieniu;
4.Rozdział – Zastosowanie drewna
Drewno otacza nas wszędzie. W każdym domu jest przynajmniej trochę drewna.



Szacuje się, że drewno, jako surowiec doskonały, znalazło dziś w świecie ponad 30 tys. zastosowań. Niewykluczone, przecież, gdy rozejrzymy się wokół, zawsze znajdziemy je w swoim otoczeniu.

Las to prawdziwie ekologiczna fabryka. Dzięki pierwiastkom krążącym w przyrodzie i energii słonecznej powstaje jego najznakomitszy produkt – drewno, który, w odróżnieniu od wielu innych darów natury, jest surowcem w pełni odnawialnym, a jego produkcja, jeśli zachowuje zasady prawidłowej gospodarki leśnej, nie jest uciążliwa dla środowiska.
Domy, mosty, słupy oraz tysiące innych konstrukcji i urządzeń wykorzystują właściwości fizykochemiczne drewna: wytrzymałość, lekkość, elastyczność i trwałość. Niesłabnąca popularność drewnianych mebli, podłóg okien i drzwi jest z kolei dowodem na docenianie nie tylko jego walorów użytkowych, ale i naturalnego piękna. Dzięki nowoczesnym technologiom drewno stało się odporne na warunki środowiska nie tracąc żadnego ze swoich walorów.
Ogromną ilość drewna zużytkowuje przemysł celulozowo-papierniczy. Z drewna produkuje się też węgiel drzewny, płyty wiórowe i pilśniowe, stemple górnicze i wiele, wiele innych przedmiotów codziennego użytku.


5.Rozdiał – Rodzaje połączeń drewna

1.Łączenie za pomocą elementów metalowych
Najprościej jest połączyć dwa elementy drewniane za pomocą gwoździ. Jest to typ połączenia nierozłącznego.
Stsowane są różne rodzaje gwoździ. Najbardziej rozpowszechnione są stalowe, tzw. czarne, lub stalowe ocynkowane. Mogą być też z miedzi i mosiądzu.
W zależności od wielkości elementów i wytrzymałości połączenia gwoździe mają różną średnicę i długość. Masywne elementy konstrukcji, np. dachu, łączy się gwoździami długości 15-30 cm długości i do 8 mm średnicy; drobne - gwoździami średnicy 1-2 mm i długości 2-5 cm. Stosuje się też stalowe gwoździe hartowane oraz stalowe gwoździe z karbowanymi trzpieniami zwiększającymi wytrzymałość na wyrwanie.
Gwoździe wbija się nie prostopadle, ale pod kątem - tak aby linie wbicia sąsiednich dwóch gwoździ się schodziły. Taki klinowy sposób wbicia wzmacnia połączenie.
Końcówki gwoździ do drewna powinny być lekko stępione, aby nie rozcinały włókien w czasie wbijania, ale je miażdżyły. Uchroni to elementy drewniane przed pękaniem.
Połączenia gwoździami stosuje się tylko do przedmiotów i sprzętów o podrzędnym znaczeniu, np. w warsztacie, piwnicy lub do elementów konstrukcyjnych, których wygląd jest nieistotny.
Z kolei połączenia gwintowe śrubowe lub wkrętowe są połączeniami rozłącznymi. Są bardziej estetyczne, chociaż łączniki są widoczne na zewnątrz. Z tego względu główki wkrętów i śrub są często ozdobnie wykończone i barwione. Ponadto stare typy główek wkrętów z rowkiem zastępują śruby z główkami z wewnętrznym gniazdem krzyżykowym lub sześciokątnym.
Wkręty do drewna mają cienkie trzpienie z szerokimi gwintami o dużym skoku, dzięki czemu wrzynają się w boczne powierzchnie nawierconych otworów, gwintując je. Są także wkręty samonawiercające, które dzięki karbowanym krawędziom gwintu przy końcówce wwiercają się same w materiał podczas przykręcania.
Do połączeń elementów drewnianych używane są również śruby. Są one nagwintowane na całej długości trzpienia lub tylko na pewnej jego części. Gwint śrub nie służy jednak do wkręcania w łączone elementy drewniane. Połączenie następuje przez zaciśnięcie elementów pomiędzy łbem śruby a nakrętką. Całe obciążenie więc przenoszone jest na łącznik. Taki sposób połączeń jest stosowany przy wykonywaniu współczesnych drewnianych konstrukcji przestrzennych, np. więźby dachowej, szkieletu domów drewnianych.
W meblarstwie do łączenia elementów pod kątem prostym stosowany jest specjalny rodzaj złącza śrubowego zwany złączem baryłkowym, które tworzy śruba i nakrętka o kształcie walca - nagwintowany otwór nakrętki przewiercony jest poprzecznie. W jednym z elementów łączonych tym typem złącza nawiercone są krzyżujące się ze sobą otwory: otwór na śrubę i gniazdo do osadzenie walcowej nakrętki. W drugim elemencie tylko otwór dla śruby. W gnieździe osadza się nakrętkę, obracając ją tak, aby jej gwint znalazł się w osi otworu śruby. Oba drewniane elementy łączy się śrubą, wkręcając ją w nakrętkę. Jest to bardzo mocne, trwałe i estetyczne połączenie.
Do połączeń elementów w drewnianych konstrukcjach budowlanych, np. więźby dachowej, coraz częściej stosuje się specjalne metalowe łączniki w formie płytek lub kształtowników. Eliminują one tradycyjne złącza ciesielskie.
Dzięki łącznikom drewniane elementy mają jedynie odpowiednio przycięte i wyrównane końcówki, dzięki którym dokładnie do siebie przylegają, tworząc węzły. Złącza metalowe pozwalają też na wykonywanie lekkich konstrukcji drewnianych z elementów, których wymiary utrudniałyby wykonanie tradycyjnego ciesielskiego złącza.
W tradycyjnych konstrukcjach, np. więźby dachowej, stropów drewnianych, wykorzystywane są łączniki ciesielskie, zwane często również jarzmami. Są to płytki, kątowniki lub kształtowniki metalowe. Ich powierzchnia pokryta jest regularnie rozmieszczonymi otworami o różnej średnicy ułatwiającymi mocowanie do elementów gwoździami lub wkrętami.
Innym rodzajem złącz metalowych są łączniki kolcowe, zwane też płytkami kolcowymi lub płytkami gwoździowanymi. Ten typ złącz stosowany jest do produkcji prefabrykowanych elementów konstrukcyjnych.
Jest to typ złącza, które można wykonać jedynie fabrycznie. Stosowany jest w budownictwie szkieletowym do przygotowywania gotowych elementów konstrukcji dachu, ścian i stropów. Łącznik kolcowy ma formę czworokątnej płytki z wytłoczonymi kolcami. Płytki kolcowe mogą być różnych rozmiarów.
Do łączenia elementów drewnianych stosuje się docisk prasy, która równomiernie dociska płytki znajdujące się z obu stron złącza. Powoduje też ułożenie się wszystkich drewnianych elementów tworzących złącze w jednej płaszczyźnie.
Rozmieszczenie kolców umożliwia równomierny rozkład naprężeń w złączu. Sposób łączenia drewnianych elementów konstrukcyjnych za pomocą płytek kolcowych został opracowany w Stanach Zjednoczonych w latach 60.
2.Drewniane łączniki
Najpopularniejszymi są kołki. Występują w różnych średnicach dopasowanych do rozmiarów łączonych elementów. Średnica nie może przekraczać jednej trzeciej grubości elementów łączonych. Kołki robi się z twardego gatunku drewna, np. buku.
Połączenie na kołki tzw. kryte, czyli niewidoczne od zewnętrznej strony łączonych elementów, wymaga dokładnego wyznaczenia otworów.
Najprościej jest wyznaczyć środki otworów pod kołki w jednym z elementów i wbić w nie niewielkie gwoździe. Następnie po obcięciu główek gwoździ należy zestawić razem oba łączone elementy i połączyć je. Po rozłączeniu widać dokładnie wyznaczone miejsca, w których należy wywiercić otwory.
W przypadku kołków przelotowych zestawia się elementy tak, jak będą one połączone, i przewierca otwór, następnie osadza się kołek. Kołki muszą być osadzone ciasno, dlatego ich średnica powinna być równa lub nieco większa niż średnica otworów. Dla ułatwienia osadzenia kołki mają lekko zaostrzone końcówki, a powierzchnia boczna ma rowkowe wzdłużne wytłoczenia. Połączenie na kołki w meblarstwie jest dodatkowo wzmacniane klejem.
Coraz rzadziej w roli łączników lub elementów umożliwiających połączenie dwóch elementów drewnianych spotkać można kliny.
Stosuje się je przy połączeniach prostopadłych części mebli. W jednym z elementów robi się otwór przelotowy, tzw. gniazdo. W zależności od kształtu elementu (tzw. czopu), jaki będzie w nim osadzony, może być okrągły, prostokątny, kwadratowy.
Następnie w czopie robi się poprzeczne nacięcie. Wsuwa się go w gniazdo, a w nacięcie wkłada drewniany klin. Potem z wyczuciem wbija się klin w nacięcie, tak aby czop rozprężył się i zacisnął w gnieździe. Później pozostaje tylko obcięcie wystającej części klina, wyrównanie i wyszlifowanie połączenia. Prawidłowo zrobione połączenie jest gładkie, trwałe i niemal niewidoczne. Należy do połączeń nierozłącznych.
Innym sposobem połączenia na czop i klin, popularnym w meblarstwie i przy robieniu różnych przedmiotów drewnianych, jest połączenie rozłączne. W czopie zamiast nacięcia robi się otwór przelotowy, służący do wsunięcia klina. Czop w jednym z elementów przechodzi przez gniazdo w drugim elemencie tak, aby końcówka z wyciętym otworem znalazła się częściowo po drugiej stronie gniazda. W otwór wsuwany jest klin, który po wbiciu powoduje zaciśnięcie się połączenia. W każdym momencie możemy jednak poprzez wybicie klina rozłączyć elementy. Ten typ połączenia klinowego stosowany jest przy wyrobie stołów i krzeseł.
3.Połączenia klejowe
Do łączenia elementów stosuje się też specjalne kleje na bazie żywic syntetycznych. Dla zapewnienia trwałości takiego połączenia w trakcie wysychania kleju elementy muszą być dociśnięte, np. za pomocą ścisków stolarskich lub prasy. Połączenia klejowe są nierozłączne. Są bardzo często dodatkowym wzmocnieniem tradycyjnych złącz (np. czopowych).
Połączenia klejowe są stosowane przy łączeniu drewna "na szerokość", "na grubość" oraz "na długość", co pozwala na wykonywanie masywnych elementów drewnianych z elementów o mniejszych rozmiarach. Zmniejsza się w ten sposób ryzyko pękania, paczenia i wichrowania, na co narażone są elementy o dużych przekrojach z pojedynczego kawałka drewna.
Łączenie klejem stosowane jest przede wszystkim przy produkcji półfabrykatów służących do wyrobów mebli, stolarki budowlanej i innych przedmiotów z drewna. Prefabrykaty można później poddawać obróbce: frezować, przycinać itd. Bardzo często klejone prefabrykaty z pospolitego drewna iglastego są dodatkowo pokrywane naturalnymi okleinami ze szlachetnych lub egzotycznych gatunków drewna.
Łączenie na szerokość umożliwia produkcję blatów i płyt o dużych powierzchniach z mniejszych elementów, tj. listew, desek. Służą one potem do produkcji stołów, drzwi, elementów mebli, schodów, różnego typu obudów.
Elementy łączy się do czoła, na własne pióro i wpust, na wpust i obce pióro lub na wyprofilowaną na krawędzi zakładkę, tzw. połączenie wręgowe.
Łączenie na grubość stosuje się przy produkcji wielowarstwowych prefabrykatów złożonych z cieńszych elementów, np. konstrukcyjnych (belek), do produkcji ram stolarki okiennej i drzwiowej (tzw. klejonki).
Elementy łączy się na styk powierzchniowo.
Łączenie na długość. Ta metoda pozwala na konstruowanie długich drewnianych elementów z tarcicy o nieznacznej długości. Bardzo często stosuje się tę metodę do łączenia krótkich elementów w dłuższe, tworzące elementy prefabrykatów łączonych "na szerokość" i "na grubość". Elementy łączone "na długość" mają odpowiednio wyprofilowane końcówki o kształcie wieloklinowym lub wieloczopowym (przypominającym literę E). Połączenie jest realizowane jako zazębianie się końcówek elementów.

Łączniki do więźb dachowych

Perforowane płytki i profilowane łączniki znacznie przyśpieszają montaż konstrukcji dachowych. Zwiększają też precyzję połączeń drewnianych elementów i pozwalają zmniejszyć zużycie drewna nawet o 50%.

Dokładnie i ekonomicznie
Wykonanie tradycyjnych połączeń ciesielskich wymaga sporej wiedzy i dokładności. Są to czynności skomplikowane i łatwo tu o błędy, które mogą w przyszłości zaowocować poważnymi uszkodzeniami dachu. Metalowe łączniki są prostsze w użyciu. Prawidłowo zamocowane mają też lepszą nośność niż połączenia drewnianych elementów na wręby, czopy, nakładki lub gniazda. Dodatkowo pozwalają zaoszczędzić na materiale. W przypadku połączeń tradycyjnych, elementy muszą mieć bowiem większe przekroje, bo tylko wtedy zachowana zostanie odpowiednia ich nośność i wytrzymałość.

Do więźby i nie tylko
Metalowe łączniki
produkowane są w tak dużym asortymencie, że bez trudu można kupić odpowiednie do każdego rodzaju połączeń. Oprócz budowy więźb dachowych wykorzystywane są także przy wznoszeniu domów w technologii szkieletowej (tak zwanych kanadyjczyków). Są też dużym ułatwieniem przy budowie zadaszeń, wiat i innych elementów małej architektury. Łączniki produkowane są z blachy stalowej ocynkowanej. Mają grubość od 2 do 8 mm. W ich ściankach są fabrycznie nawiercone otwory pod śruby, dyble lub gwoździe (polecane są gwoździe karbowane). W niektórych z nich otwory maja kształt owalny. Uzyskuje się dzięki temu możliwość regulowania położenia łącznika w trakcie montażu.



Płytki perforowane
Są to blachy grubości 2 mm o kształcie kwadratu, prostokąta lub litery „t”. Wykonane są w nich otwory o jednakowej lub zróżnicowanej średnicy. Zazwyczaj są one równomiernie rozmieszczone. Służą do łączenia dwóch lub trzech elementów drewnianych w jednej płaszczyźnie. Najczęściej stosowane są w połączeniach jętka-krokiew, miecz-słup. Dobiera się je do wielkości i kształtu połączenia.






Kątowniki
Służą do łączenia drewnianych elementów konstrukcyjnych pod kątem prostym. Produkowane są w wielu wymiarach. Ich grubość wynosi około 2-4 mm. Niektóre kątowniki wzbogacone są o wytłaczane żebra wzmacniające. Nadają się wówczas do wykonywania połączeń narażonych na silne obciążenia. Kątowniki są używane do połączeń belka-belka, belka-słup, belka-legar.






Łączniki belek
Przeznaczone są do sztukowania belek. Za ich pomocą wykonuje się połączenie podłużne dwóch belek o identycznym przekroju. Produkowane są łączniki do zespalania belek przyciętych pod katem prostym lub ostrym. Do jednego połączenia używa się zawsze dwóch łączników – lewego i prawego.



Wsporniki belek
Służą do łączenia dwóch belek. Łączniki te stosowane są też do mocowania belek do ścian i do słupów. W połączeniu takim, belka jest podtrzymywana od dołu przez specjalnie wyprofilowany uchwyt. Produkowane są również wsporniki, które po zmontowaniu dwóch elementów drewnianych pozostają niewidoczne. Dzieje się tak dlatego, że na nośny, wystający element takiego łącznika (przykręconego do belki, słupa lub ściany) nakłada się belkę z wyciętym otworem. Ten fragment łącznika umieszczony zostaje więc wewnątrz belki, a na zewnątrz widać tylko łebki śrub, którymi został z nią połączony. Wsporniki te polecane są do tych domów, gdzie elementy więźby pozostaną w całości lub częściowo widoczne od wewnątrz. Ich montaż wymaga jednak użycia specjalnych szablonów, wskazujących, w którym miejscu trzeba wywiercić w belce otwory pod śruby.



Łączniki uniwersalne
Używane są do łączenia belek krzyżujących się pod kątem prostym.
Na jedno skrzyżowanie belek stosuje się dwa takie łączniki. Mogą mieć różne kształty. Przykręcane lub przybijane są zawsze w trzech płaszczyznach. Mają grubość 2-2,5 mm.






Łączniki do płatwi i krokwi
Także stosowane są do łączenia belek, które przecinają się pod kątem prostym. Z racji swego specyficznego kształtu wykorzystuje się je do łączenia płatwi z krokwiami. Do tego samego celu nadają się też łączniki widełkowe.






Wsporniki krokwi
Łączniki te przeznaczone są do łączenia krokwi z murłatami lub betonowym wieńcem w ścianie kolankowej. Wspornik do betonu przymocowuje się za pomocą śrub nierdzewnych, a do murłat za pomocą gwoździ. Krokwie umieszcza się między obejmami łącznika i przykręca za pomocą śrub.




Złącza czołowe
Mają kształt kątownika z jednym bokiem trójkątnym. Stosuje się je do łączenia desek okapowych z krokwiami.

Złącza typu motyl (przesunięte)
Swą nazwę zawdzięczają specyficznemu kształtowi, dzięki któremu drewno może swobodnie pracować (bez uszkodzenia poddawać się oddziaływaniu różnych naprężeń). Używane są do czołowego łączenia krokwi z prostopadłymi do nich elementami zwanymi wymianami. Wymiany wstawia się na przykład w miejscu, w którym będzie okno połaciowe – jeden na górze i drugi na dole otworu okiennego.


Taśmy perforowane (ciesielskie)
Są to perforowane taśmy stalowe. Zastępują drewniane wiatrownice służące do usztywniania więźby. Polecane są zwłaszcza do stabilizowania gotowych wiązarów dachowych podczas budowania z nich konstrukcji dachowej. Sprzedawane są w rolkach lub odcinkach. Należy do nich dokupić zestaw końcówek, pomocnych przy mocowaniu taśm do różnych drewnianych elementów. Dodatkowo trzeba nabyć złączki mocujące taśmę do końcówek i ściągacze do taśmy, którymi poprawia się jej naprężenie. Bez nich nie da się jej właściwie zamontować.
Warto też mieć tak zwany napinacz taśmy, czyli niewielkie, ręczne urządzenie ułatwiające jej montaż.

Do montowania elementów więźby dachowej przeznaczone są również tak zwane płytki gwoździowane. Jednak samodzielnie nie da się z nich wykonać połączenia elementów konstrukcyjnych. Podczas prób przybijania do ich drewna, część kolców ulega wygięciu. Płytki te stosowane są wyłącznie przez firmy produkujące gotowe wiązary dachowe. W zakładach, wbijane są one w drewno za pomocą specjalnych pras.

Łączniki w projekcie
Chcąc przy budowie więźby wspomóc się łącznikami, trzeba wiedzieć, jakich ich rodzajów użyć i jaki powinny one mieć rozmiar. Taką wiedzą dysponują konstruktorzy oraz niektórzy architekci. Sporządzą oni projekt więźby dostosowany do tej technologii montażu, lub zaadaptują projekt istniejący.
Z taką szczegółową dokumentacją, w której wskazane będzie nawet to ile gwoździ trzeba użyć do mocowania łączników, zbudowanie więźby będzie łatwe nie tylko dla fachowców.  

Elementy do mocowania drewna, sposoby mocowania

Elementy do mocowaniaAsortyment artykułów do mocowania drewna ciągle się rozszerza, jest stale uzupełniany i udoskonalany. Konstruktorzy wynajdują coraz to nowe mechanizmy i zasady mocowania, tworzą nowe części przyłączeniowe oraz nowe technologie, które pomagają elementom mocującym zachować długowieczność. W ogromnym asortymencie wyrobów metalowych czasami ciężko się nie pogubić nie tylko dla miłośnika, lecz i dla doświadczonego profesjonalisty. Planując i realizując różne plany budowy i remontu należałoby orientować się w ogromnym spisie wyrobów mocujących. To nie żart - od 0,5 do 10 proc. łącznych kosztów prac drewnianych przypada na elementy do mocowania. Kolejność prac zależy od właściwego wyboru części.

Cały asortyment elementów do mocowania drewna można podzielić na podstawie dziedziny dostosowania, na podstawie wielkości przeznaczonych obciążeń bądź na podstawie węższej charakterystyki: z jakich materiałów są one wykonane, na podstawie posiadania (bądź braku) gwintu, formy.

Podział elementów do mocowania drewna

Na zewnątrz czy wewnątrz budynku

Na element mocowania na zewnątrz oddziałuje korozja, dlatego wykorzystywane za zewnątrz elementy są odporne na czynniki zewnętrzne. Najczęściej używana ochrona przed rdzą - cynkowanie. Ochronne pokrycie cynkiem może mieć dwojaką formę: pokrycie gorącym cynkiem (grubość warstwy 50-150 mikronów) oraz cynkowanie elektryczne (grubość warstwy 5-35 mikronów). Jeśli jednak jakość elementów mocujących jest bardzo ważna, częściej używa się wyrobów ze stali nierdzewnej, są one jednak droższe.

Cynk to anod wobec żelaza, co w powstałej parze galwanicznej doprowadza do zanikania cynku zachowując główny metal. Zanik cynku jest najczęściej związany z warunkami eksploatacyjnymi i stanowi około 1,0 - 1,5 mk w ciągu roku w nieagresywnym otoczeniu i 6-8 mk w przemysłowym otoczeniu. Odpowiednio dobierając elementy mocujące trzeba uwzględnić:

Dla produktów znajdujących się w ogrzewanym pomieszczeniu grubość cynku - od 5 mk.

Dla produktów, które będą używane w wilgotnym, lecz niezanieczyszczonym powietrzu - od 15 mk.

Dla produktów, które będą używane w wilgotnym powietrzu, środowisku przemysłowym - od 30 mk.

Antykorozyjna stabilność cynku może być zwiększana obrabiając wyrób roztworem kwasu chromowego. Nie ma możliwości nawet zadraśnięcia takiej ochronnej błonki. Pokrycie to charakteryzuje się dobrymi właściwościami antykorozyjnymi i polepsza przylepność lakieru i farby. Jakość błonki ustala się wizualnie, kolor zmienia się od jasno-żółtego do różowego i fioletowego. Brązowy kolor błonki świadczy o niejakościowym pokryciu.

Obciążenia

Analizując tę charakterystykę, większość elementów mocujących różni się częstotliwością obciążenia i podgatunkiem: wielkość obciążenia dla elementu mocującego - to waga, którą wyrób będzie musiał „wytrzymać". Obciążenie może zmieniać się z biegiem czasu albo nie (obciążenie statyczne bądź dynamiczne), obciążenie może mieć różne kierunki (podłużne - rwące obciążenie, poprzeczne obciążenie - odcinające, obciążenie narożne - to występujące razem obciążenie podłużne i poprzeczne). Zależnie od obciążenia podłużnego wybiera się sposób mocowania: wykorzystuje się tarcie bądź oparcie wewnętrzne.

Ozdobność

Często zdarza się, że część elementu mocującego znajduje się w widocznym miejscu. Pokrycia ozdobne często nadają wyrobom ładniejszy wygląd. Używa się do tego miedzi, nikielu oraz chromu. Jeśli wyroby planuje się lakierować czy malować, zaleca się używać wyroby mocujące pokryte fosforem.

Elementy mocujące

Różnorodność elementów do mocowania drewna jest bardzo duża: to zwyczajne gwoździe, wkręty do drewna, śruby, sworzeń gwintowany, kątownik, klej i ciekłe gwoździe.

Gwoździe

GwoździeGwóźdź - najprostszy i najtańszy oraz najbardziej praktyczny element mocujący używany przez stolarzy i cieśli. Od początku XIX w. gwoździe produkowane są za pomocą specjalnych maszyn (do tej pory były ręcznie wykuwane przez kowali.

Gwoździe wytwarza się z drutu walcowanego, śniętego na odpowiednią długość i formuje się główkę. W tym samym czasie formuje się szpic gwoździa. Zależnie od rodzaju, używany do produkcji gwoździ drut może być również stalowy, cynkowany. Używa się też gwoździ ze stali nierdzewnej, a do ram obrazów, mebli i elementów wystroju produkuje się gwoździe z ozdobnymi główkami.

Gwoździe sprzedaje się spakowane według wagi i na sztuki. Oznaczenie na opakowaniu zazwyczaj pokazuje wielkość gwoździ. Na przykład, napis na opakowaniu «38/100» oznacza, że gwóźdź ma średnicę 3,8 mm, a jego długość - 100 milimetrów.
Jednak gwoźdź i materiał, z którego jest on wytworzony, ostatecznie nie przesądzają o jego rodzaju.

Główne rodzaje gwoździ i dziedziny wykorzystania

Gwoździe budowlane (równe, czarne - połączenia do drewna, bez dużych obciążeń mechanicznych, małego zewnętrznego oddziaływania w strefach).

Wszystkie rodzaje gwoździ

Zdj. 1. Wszystkie rodzaje gwoździ:
1. Gwoździe z powiększoną główką - mocowanie materiałów płytowych (dykta, ruberoid);
2. Gwoździe budowlane, cynkowane;
3. Gwoździe z małą główką -mocowanie ozdobne (deseczki);
4. Gwoździe do płyt (jak i 6., tylko wielkość inna, być może i różni producenci);
5. Gwoździe żłobkowane - połączenia metal-drewno, duże obciążenia mechaniczne;
6. Gwoździe do palet. Byłoby dziwnie, gdyby współczesne technologie nie były dostosowane również w tej dziedzinie;
7. Gwoździe budowlane (równe, czarne) - połączenia do drewna, bez dużych obciążeń mechanicznych, małego zewnętrznego oddziaływania w strefach.
8. Gwoździe gwintowane - do mocowana desek podłogowych;
9. Gwóźdź z szeroką główką przeznaczony do mocowania różnych płaskich materiałów (np. łupka bądź ruberoidu), dlatego nazywa się je również gwoździem do montowania łupka bądź gwoździem dachowym.

GwoźdźGwoździe zazwyczaj wbija się uderzając młotkiem w główkę, żeby kierunek uderzenia był zgodny z podłużną osią gwoździa. Jeśli uderzenie jest ukośne, gwóźdź może się zgiąć i całkowicie się zagiąć. Czasami główki gwoździ zagina się specjalnie (np. jeśli gwoździe są zbyt długie, i wbijając gwóźdź jego szpic pokazałby się po drugiej stronie deski). O wiele częściej zagina się ostry koniec gwoździa, to nie tylko chroni przed skaleczeniami zahaczając o wystający szpic gwoździa, lecz również gwóźdź mocniej trzyma to, co jest przybite. Często ostry koniec gwoździa najpierw zagina się w formie litery L, następnie zagięty koniec zagina się w ten sposób, żeby szpic wlazł w deskę tworząc „zakręt" w formie litery U.
Jeśli gwóźdź jest stosunkowo gruby, często najpierw wierci się dla niego dziurę dążąc do uniknięcia pęknięcia drewna. Dziury muszą być mniejsze niż średnica gwoździa. Metoda ta ma jeszcze jedną zaletę - można zmniejszyć grubość drewna, a to pozwala zaoszczędzić na materiałach. Połączenia przez jeden krój wykorzystuje się, jeśli na łatkę (podstawkę) oddziałuje zgniatanie bądź naciąganie.
Gdy elementy połączone są gwoździami, długość obliczeniowa mocowania końca gwoździa w drewnie ustala się nieoceniając zaostrzonej części gwoździa 1,5 d. Poza tym, od długości gwoździa odlicza się 2 mm na każdą płaszczyznę styczności elementów łączących (rys. 1). Jeśli długość wmocowania końca gwoździa jest mniejsza niż 4 d, jego odporność obliczeniowa (wsparcie) jest nieoceniona.

Schemat obliczenia długości obliczeniowej gwoździa: nie przebijając łączącego podniesienia, przebijając podniesienie.
Rys. 1. Schemat obliczenia długości obliczeniowej gwoździa: nie przebijając łączącego podniesienia, przebijając podniesienie.

Obliczeniowa grubość brzegowego elementu złączenia zmniejsza się o 1,5 d, gdy elementy podniesienia przebija się na wylot gwoździem. Średnica gwoździa musi być nie większa niż 0,25 grubości przebijanego elementu.

Najmniejsza odległość między osiami gwoździ wzdłuż drewna (przykład 3) musi wynosić:
· S1= 15 d, gdy grubość przebijanego elementu c ≥10 bądź nieprzebijanym na wylot elemencie drewnianym jakiejkolwiek grubości;
· a1= 25 d, gdy grubość przebijanego elementu c= 4d.

Pośrednim znaczeniom grubości c (4 d < t < 10d) odległość c1 ustala się poprzez interpolację. Najmniejsza odległość od osi gwoździa do końca elementu wzdłuż drewna we wszystkich przypadkach S1=15 d.

Najmniejsza odległość między osiami gwoździ i do brzegu elementu drewnianego wzdłuż drewna musi wynieść:
· c1 = 4 d, gdy gwoździe są rozmieszczone w równych rzędach (2 przykład a);
· c1 = 3 d, gdy gwoździe są rozmieszczone schematycznie (2 przykład b) bądź w skośnych rzędach pod kątem między rzędem gwoździ i drewnem ≤ 45° (2 przykład c);
· c1 = 4 d w przypadku jakiegokolwiek schematu rozmieszczenia gwoździ.

Schemat rozmieszczenia gwoździ: a) rzędy równe; b) schematycznie; c) w skośnych rzędach.

Rys. 2. Schemat rozmieszczenia gwoździ: a) rzędy równe; b) schematycznie; c) w skośnych rzędach.

Dla elementów, nie przebijanych na wylot, niezależnie od ich grubości, odległość między osiami należałoby przyjąć równą S1≥15d.

Odległość między osiami gwoździ na skos drewna powinna wynosić:
· Gdy gwóźdź stawia się prosto, nie mniej S2= 4 d;
· gdy gwóźdź stawia się w porządku szachowym bądź w rzędach pochylonych pod katem α≤45° (rys. 2), odległość może być zmniejszona do 3 d.

Rozmieszczenie gwoździ w pochylonych rzędach
Rys. 3. Rozmieszczenie gwoździ w pochylonych rzędach

Odległość S3 od brzegowego rzędu gwoździ do brzegu elementu podłużnego powinna być nie mniejsza niż 4 d.

Klamry, kable

Klamry, razem z gwoździami, mają szerokie spektrum wykorzystania w najróżniejszych dziedzinach. Klamra П formy według siły mocowania materiału faktycznie dorównuje dwóm gwoździom i nawet przerasta je, używając z danymi materiałami, np. tkanina albo dykta.

Klamry wbija się tylko za pomocą specjalnych maszyn: zarówno elektrycznych, jak i pracujących pod sprężonym powietrzem. Klamry najpierw umacnia się w łódki, które mocuje się w magazynku maszyny.

Jest wiele rodzajów i wielkości naprężaczy, zależnie od ich przeznaczenia. Wąskie klamry wykorzystuje się do mocowania płyt i pokryć drewnianych, szerokie - do cieńszych materiałów. Im cieńszy materiał, tym szersza klamra do jej mocowania.

Kable mocujące

Zdj. 2. Kable mocujące

Wkręty do drewna

Wkręty do drewnaZaletą wkrętów do drewna przy łączeniu części i mocowaniu materiałów jest to, że wkręt do drewna na początku stwarza mocniejsze połączenia. Jednak na tym zalety wkrętów do drewna się nie kończą. Łatwo je wykręcić i zużywa się na to kilka razy mniej czasu niż przy wyciąganiu gwoździ czy klamry. Właśnie dlatego wkrętów do drewna używa się tam, gdzie spodziewane jest rozmontowanie części czy pokryć.

Wkręty do drewna zazwyczaj są produkowane z miękkich rodzajów stali, często są cynkowane, dążąc do uniknięcia korozji.

Wkręty do drewna, jak i gwoździe, mają różne długości i grubość, mają również odpowiednie oznaczenia. Długość wkrętu do drewna mierzy się w milimetrach od końca do miejsca, które pozostaje na powierzchni po pełnym wkręceniu.

Wkręty mają główki o różnej formie

Zdj. 3. Wkręty mają główki o różnej formie:

1. Płaska z wewnętrznym sześciokątem (wkręty, drewniane, z wewnętrznym sześcianem, cynkowane);
2. Płaska półokrągła, cynkowana;
3. Trójkątna z gwiazdowym dośrubowaniem (wkręty, DIN7985, cynkowane);
4. Wkręty z sześciokątną główką DIN933, cynkowane;
5. Trójkątny z sześciokątnym dośrubowaniem (wkręty z półokrągłą główką, DIN607 cynkowane; jeśli pod główką kwadrat, to DIN603);
6. Trójkątny z gwiazdowym dośrubowaniem;
7. Płaskie z owalną główką;
8. Płaskie z sześciokątną główką (dla dużych obciążeń).

Przytrzymującą moc obliczeniową do wyciągnięcia jednego wkrętu do drewna bądź wbijaka oblicza się:

T1= R1Π dl1

tu T1 - obliczeniowy opór do wyciągnięcia tnącej części wkrętu do drewna z jednostką powierzchni styczności z drewnem, który trzeba wybrać równe 1 MPa dla suchego drewna;

R1 - zewnętrzne tnącej części wkrętu do drewna, m (cm);

l1 - długość tnącej części drewna, sprzeciwiający się ciągnięciu, m (cm).

Odległość między osiami wkrętów nie może być mniejsza niż: S1=10 d; S2=S3=5 d.

Rozmieszczenie zatyczek

Rys 4. Rozmieszczenie zatyczek

а - równe; b - w porządku szachowym

Zatyczki

Zatyczka, wyprodukowana z twardego drewna bądź metalu, wykorzystywana jest do połączenia płaskich części między sobą.

Zatyczki metalowe mają kolce, które zaciskając wnikają w strukturę drewna i nie pozwalają cząsteczkom poruszać się według osi.

Zatyczki mogą mieć różne formy - okrągłe, w formie pierścienia, prostokąta, z kolcami bądź bez, wymagające uprzedniego frezowania bądź używane bez niego. Często zatyczek używa się tam, gdzie istnieje konieczność połączenia części drewnianej z częściami niedrewnianymi.

Ważny element przy łączeniu części drewnianych - trzpieniowa (rdzeniowa) zatyczka drewniana. Zazwyczaj takie zatyczki z góry są pokrywane klejem (dla mocniejszego połączenia) bądź uzupełniane łącznikami innego rodzaju.

Płyty, kolanka, połączenia, oparcia

Jeszcze jeden ważny element połączenia części drewnianych - stalowe płytki i płyty. Płytki stalowe produkowane są z przygotowanymi otworami i bez nich. Połączenie części metalowych stalowymi płytkami może być wykonywane zarówno za pomocą śrub, jak i gwoździ.
1. Płaskie połączenia
2. Kolanka do montażu (zdj. 4)
3. Kolanka do montażu z krawędzią usztywniającą (zdj. 5)
4. Połączenia krokwi, belek (zdj. 6)
5. Oparcia belek

Niezamocowane kolanko

Zdj. 4. Niezamocowane kolanko

Wzmocnione kolanko

Zdj. 5. Wzmocnione kolanko

Mocowanie krokwi

Zdj. 6 Mocowanie krokwi

Klej, ciekłe gwoździe, masa ankerinė
· Ciekłe gwoździe (zdj. 7)

Suche gwoździe

Zdj. 7. Suche gwoździe

Klejone konstrukcje drewniane przeznaczone są dla budynków i budowli o różnym przeznaczeniu, zwłaszcza gdy trzeba przekryć duże podparcia.

Polaczenia zatyczkami i śrubami

Zaletą wykorzystania zatyczek i śrub do połączenia jest to, że połączenia te są odporne na zgięcia. Najczęściej wykorzystuje się śruby z zakrętkami (zwyczajnymi lub z wpuszczanymi główkami). Używa się również podkładek - żeby uniknąć wniknięcia główek śrub do drewna podczas dokręcania i eksploatacji.

Średnica dziur na połączenia śrubami i zatyczkami musi być większa niż średnica śruby, nie więcej jednak niż 1 mm. Klamrowanie śruby musi być mocne. Z czasem drewno schnie i śruby mogą się obluzować. Ten moment musi być uwzględniony podczas montowania, musi być przewidziana również możliwość dokręcenia wszystkich połączeń śrubowych.

Wszystkie rodzaje śrub: zakrętki, podkładki

Zdj. 8. Wszystkie rodzaje śrub: zakrętki, podkładki

1. Śruby wkręcane kluczami (1,3)
2. Śruby meblowe
3. Śruby wkręcane kluczami (1,3)
4. Śruba wkręcana sześciokątnym kluczem
5. Śruby wbijane z czterokątnym końcem

Zakrętki, podkładki

4.1 wbijana (meblowa śruba) - śruby ART 88108, wbijane, cynkowane;

4.2 metalowa tulejka z gwintem, cynkowana (przeznaczona do drewna);

4.3 śruba DIN934, cynkowana;

5. podkładka DIN9021, cynkowana;

5.1 podkładka DIN127, cynkowana (sprężynowa).

Trzpienie
1. Trzpienie gwintowane
2. Trzpienie trapezowe

Sposoby łączenia drewna

Grupy połączeń

W związku z tym, że jedne i te same połączenia wchodzą w skład różnych grup, łatwo badać połączenia konstrukcji drewnianych w następującym porządku: połączenia bez specjalnych powiązań, z metalowymi powiązaniami; klejone; z metalowymi powiązaniami.

Na podstawie charakteru pracy, wszystkie główne połączenia mogą być przypisane do wymienionych poniżej grup:

а) bez specjalnych powiązań, wymagających liczenia, - jakiekolwiek odporności i nacięcia;

b) z powiązaniami, pracującymi na zgniatanie, - zatyczki;

c) z powiązaniami, pracującymi na zginanie, - śruby, trzpienie, gwoździe, śruby;

d) z powiązaniami, pracującymi na ciągnięcie, - śruby, wkręty i klamry;

e) z powiązaniami, pracującymi na wyporność-podział, - nity klejone.

Węzły złączeniowe

Połączenia krokwi

Górę krokwi łączy się połączeniami krokwiowymi (zdj. 5). Złączeniową część krokwi odcinamy pod odpowiednim kątem, najlepiej - za pomocą obrabiarki do cięcia drewna pod kątem. Zakrywamy łączniki krokwi oraz łączyny z inną krokwią. Mocujemy wkrętami do drewna, żłobkowanymi gwoździami.

Połączenie krokwi połączeniem krokwiowym
Zdj. 9. Połączenie krokwi połączeniem krokwiowym

Krokwie można mocować i za pomocą kolanek. Krokwie na górze łączy się za pomocą kolanka, odginając go do potrzebnego kąta. Dodatkowo do wzmocnienia krokwi powinny być używane jętki, które mocuje się do krokwi za pomocą gwoździ, wkrętów do drewna i dodatkowo wzmacnia się płaską płytką metalową.

Płytkę zginamy pod odpowiednim kątem i przybijamy ją
Zdj. 10. Płytkę zginamy pod odpowiednim kątem i przybijamy ją

atkowo umacniamy płytką

Zdj. 11. Dodatkowo umacniamy płytką

Mocujemy jętkę.

Zdj. 12. Mocujemy jętkę.

Łączenie krokwi za pomocą płytek i kolanka

Zdj. 13. Łączenie krokwi za pomocą płytek i kolanka

Połączenia belek, połączenia z krokwiami

Miejsce połączenia belek i krokwi narażone jest na duże obciążenia, dlatego ważne jest zapewnienie właściwych mocowań. Zaleca się dodatkowe wpuszczenie do drewna, robiąc większe powierzchnie połączeniowe. Belka - belka i belka - krokiew łączy się za pomocą dużych gwoździ bądź wkrętów. Zaleca się używanie haków. Mają one różne średnice i kąt.

Haki

Zdj. 2 Haki

Mocowanie węzła krokwi belkowych za pomocą haków
Zdj. 14. Mocowanie węzła krokwi belkowych za pomocą haków

Łączenie drewnianych oparć z podstawą

W budowlach tymczasowych (altanach, balkonach, tarasach, poddaszach) drewniane belki zmieniają podłoże.
Ponieważ drewno trzeba izolować od gruntu, drewniane oparcia stawia się w metalowych wspornikach, które bywają wbetonowane, i betonowe podłoże. Wsporniki występują w kilku rodzajach:


1. Metalowy trzpień
2. Metalowy trzpień s przykręcanym trzonem
3. Metalowy trzpień z stabilnym trzonem na drewniane podparcie

Metalowy trzpień, na którym wkręca się śruby i płytka podłoża wygodne są tym, że można regulować równoległość budowli (? zdj.) oraz postawić budowlę w bardzo nierównym miejscu).

Proces odbywa się w ten sposób:

Wykopujemy rów, układamy kamienie i zaprawę

Zdj. 15. Wykopujemy rów, układamy kamienie i zaprawę.

Wstawiamy wspornik razem ze śrubami

Zdj. 16. Wstawiamy wspornik razem ze śrubami

Wsporniki układamy w jednej linii

Zdj. 17. Wsporniki układamy w jednej linii

Wyrównujemy trzpień we wszystkich kierunkach

Zdj. 18. Wyrównujemy trzpień we wszystkich kierunkach

Wiercimy dziurę, do której wstawiamy palik

Zdj. 19. Wiercimy dziurę, do której wstawiamy palik

Stacjonarne ułożenie wspornika
Zdj. 20. Stacjonarne ułożenie wspornika

Impregnujemy spód

Zdj. 21. Impregnujemy spód

Podłużne łączenia części drewnianych

Metalowe łączenia desek (zdj. 21) pozwalają odpowiednio przedłużyć deskę. Deskę wkładamy do łącznika deski i mocujemy za pomocą gwoździ, śrub bądź wkrętów.

Połączenie deski

Zdj. 22. Połączenie deski

Połączenie deski za pomocą innej deski i części łączącej

Zdj. 23. Połączenie deski za pomocą innej deski i części łączącej

Połączona deska

Zdj. 24. Połączona deska

Jeśli obciążenia deski nie są duże bądź kompensowane inną deską, do łączenia desek można wykorzystać płaskie płytki metalowe.


Instrukcja trzech zdjęć montowania schodów

Kątowe złącza i rozgałęzienia

Pionowe bądź kątowe łączenia mocuje się za pomocą kolanek. Występują w kilku rodzajach:
1. Metalowe niewzmocnione kolanka (zdj. 3)
2. Wzmocnione metalowe kolanka (zdj. 4)

Odgałęzienia i rozgałęzienia

Do wytrzymania większych obciążeń używa się kątów podtrzymujących (zdj. 25). Najczęściej mają kilka otworów o większej średnicy, pozwala to przymocować je śrubami wkręcanymi o większej średnicy z dośrubowaną za pomocą kluczy główką.

Niżej przedstawione zostało mocowanie belki podtrzymującej. Kąt podtrzymujący mocuje się do ściany i oparcia. Oprócz 10 mm wkręcanej śruby (zdj. 2, 3 wkręt), wykorzystuje się również żłobkowane gwoździe z trójkątną główką (zdj. 1, 4 gwóźdź); takie gwoździe dobrze trzymają się i są odporne na zgięcia. Śrubę wierci się i wkręca pod kątem (zdj. 27), dążąc do uzyskania większej powierzchni podtrzymującej i uniknięcia pęknięcia.

Montaż oparć podtrzymujących

Łatwo przymocowujemy wspornik, wyrównujemy

Zdj. 25. Łatwo przymocowujemy wspornik, wyrównujemy

Przymocowujemy wspornik podtrzymujący do ściany
Zdj. 26. Przymocowujemy wspornik podtrzymujący do ściany

Wiercimy dziurki
Zdj. 27. Wiercimy dziurki

Wkręcamy śrubę
Zdj. 28. Wkręcamy śrubę

Nakładamy belkę podtrzymującą
Zdj. 29. Nakładamy belkę podtrzymującą

Węzeł balkonowy
Zdj. 30. Węzeł balkonowy

1. Rozwidlenie wytrzymujące duże obciążenia
2. Węzeł zapewniający stabilność konstrukcji

Mocowanie desek podłogowych

Deski podłogowe przybija się za pomocą gwoździ śrubowych (zdj. 1, 3). Wbija się w boki, dążąc do tego, by nie były widoczne główki gwoździ. Ponieważ często wbija się cienkie drewno, które może pęknąć, ważne by dobrać bądź przygotować również same gwoździe. Wbijając deski, przydatne są gwoździe tępe, fachowcy często przed wbijaniem uderzają młotkiem w czubek. Ostre gwoździe rozszczepiają drewno.

Kładzenie podłogi

Rys. 5. Kładzenie podłogi. Koniec pierwszej deski należy dokręcić bądź przybić w ten sposób, żeby miejsce mocowania znalazło się pod deską podłogową. Deski przykręca się bądź przybija w ten sposób, żeby kołek był w kierunku ściany. Wbijając gwoździe używajcie dłuta. Ry.s Asa.lt

Kładzenie desek tarasowych

Do desek tarasowych potrzebne są śruby odporne na działania atmosferyczne. „Świat śrub" proponuje śruby odporne na korozję z sześciokątną dziurką. Najczęściej śruby wbija się prosto do deski, mocując do konstrukcji podtrzymujących.

Śruba do desek tarasowych odporna na działania atmosferyczne
Zdj. 31. Śruba do desek tarasowych odporna na działania atmosferyczne

Wkręcenie śruby tarasowej

Zdj. 32. Wkręcenie śruby tarasowej


Wbijanie desek ozdobnych

Do przybijania deseczek ozdobnych używa się gwoździ z zmniejszoną główką. Dążąc do tego, żeby główka gwoździa nie była widoczna, deseczki ozdobne wbija się z boku. Ponieważ często wbija się cienkie drewno, które może pęknąć, ważne, by sprawdzić albo przygotować również same gwoździe. Wbijając deseczki ozdobne, bardziej odpowiednie są tępe gwoździe, fachowcy przed wbijaniem często uderzają młotkiem w czubek gwoździa. Ostre gwoździe rozszczepiają drewno.

Fasada, obita pionowymi deseczkami.

Rys. 6. Fasada, obita pionowymi deseczkami. Rys. Asa.lt

Poziomo mocowane deseczki
Rys. 7. Poziomo mocowane deseczki. Rys Asa.lt

Chcąc uniknąć pęknięcia deseczki, w desce wierci się otwory

Rys. 8. Miejsce połączenia pionowo mocowanych deseczek. Chcąc uniknąć pęknięcia deseczki, w desce wierci się otwory. Rys. Asa.lt

Przybijanie deseczek.
Rys. 9. Przybijanie deseczek. Gwoździe trzeba przybijać w odległości 20-25 mm od brzegu deski, od końców - co najmniej 70 mm. Chcąc przybijać gwoździe w mniejszej niż 70 mm odległości od brzegu, na gwoździe wierci się otwory, żeby deseczka nie pękła. Rys. Asa.lt

przybijając łatki poziomo, między danymi miejscami między nimi zostawia się odstępy
Rys. 10. W wilgotnych pomieszczeniach, np., w łazienkach bądź saunach, za deseczkami trzeba zostawić przestrzenie do wentylacji - przybijając łatki poziomo, między danymi miejscami między nimi zostawia się odstępy. Rys. Asa.lt

Deseczki z wpuszczeniami mocuje się ze pomocą przeznaczonych do wykończenia gwoździ.
Rys. 11. Deseczki z wpuszczeniami mocuje się ze pomocą przeznaczonych do wykończenia gwoździ. W takim przypadku gwóźdź wbija się do wpuszczenia. Żeby go nie zepsuć, ostatnie uderzenie wykonuje się dłutem. Rys Asa.lt

Mocowanie deseczek za pomocą klamer
Rys. 12. Mocowanie deseczek za pomocą klamer. Rys. Asa.lt

Deseczki ułożone poziomo
Rys. 33. Deseczki ułożone poziomo


Klejenie drewna

Do połączenia dwóch płaskich desek najlepiej wykorzystać kompozycję kleju i zacisku.

Obecnie najpopularniejsze są ciekłe gwoździe, które nakłada się za pomocą specjalnego pistoletu.

Klejenie
Zdj. 34. Klejenie

Wiercimy dziurę

Zdj. 35. Wiercimy 6 mm otwór, z 8 mm głębokością wkręcanego gwintu, wkręcamy śrubę, odcinamy wystający koniec.

. Uporządkowana śruba wbijana
Zdj. 36. Uporządkowana śruba wbijana

Mocowanie drewnianych konstrukcji podtrzymujących

Do mocowanych do drewna podtrzymujących konstrukcji drewnianych używa się odpornych na zgięcia elementów mocujących: wkręty o większej średnicy, śruby. Niżej przedstawiony został montaż wsporników stopni schodów. Dodatkowo, dążąc do zmniejszenia ruchów i tym samym skrzypienia, wykorzystano klej.
Otwory na śruby wierci się o takiej samej lub odrobinę większej średnicy. Używamy śruby wbijanej.

Wiercimy dziurę

Zdj. 37. Wiercimy dziurę

Nakładamy belkę podtrzymującą

Zdj. 38. Nakładamy warstwę kleju

Nakładamy warstwę kleju

Zdj. 39. Wbijamy śrubę

Dokręcamy śrubę

Zdj. 40. Dokręcamy śrubę

Dokręcanie drewna za pomocą śrub

Mocując za pomocą wkrętów wykorzystuje się kilka sposobów: śruby wbija się bezpośrednio do drewna i wkręca wiercąc otwór.

Dziurę wiercimy w przypadku, gdy możliwe jest rozpiętrzenie drewna. Dziurę wierci się mniejszą niż średnica wkrętu. Wstawia się wkręt i wbija się go. „Świat śrub" niedawno przedstawił śruby nowego rodzaju, które zawierają w sobie śrubę i wkręt. Na spodzie wkrętu znajduje się śrubka o mniejszej średnicy, która wkręcając robi średnicę mniejszą niż śruba i toruje drogę dla łatwiejszego przejścia wkrętu.

Dziurkę na śrubę wykonujemy wiertełkiem nr 3.

Zdj. 41. Dziurkę na śrubę wykonujemy wiertełkiem nr 3.

Wkręcamy 60 mm wkręty do drewna.
Zdj. 42. Wkręcamy 60 mm wkręty do drewna.

 

 












Comments