Σχολική Βιβλιοθήκη Hotherskolen (Δανία)

Hotherskolen School Library

 

Στα τέλη του Νοέμβρη του 2006 επισκέφθηκα το δανικό σχολείο Hotherskolen στο Hårlev, εξήντα περίπου χιλιόμετρα από την Κοπεγχάγη. Η επίσκεψη έγινε για τις ανάγκες της προπαρασκευαστικής συνάντησης ενός προγράμματος Comenius. 

Μια πτέρυγα του Hotherskolen  

Κατά τη διάρκειά της μου δόθηκε η ευκαιρία να δω, εκτός των άλλων, και τη σχολική βιβλιοθήκη τού Hotherskolen.  Αυτή τη βιβλιοθήκη παρουσιάζω εδώ και προσθέτω και κάποιες συγκρίσεις με τις δικές μας σχολικές βιβλιοθήκες. (Αναφέρομαι στις 499 βιβλιοθήκες που ιδρύθηκαν το 1999 στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση.)

Αρχικά χρειάζονται ορισμένες πολύ γενικές πληροφορίες: 

Η δανική πρωτοβάθμια εκπαίδευση (Folkeskole: λαϊκό, «δημοτικό» σχολείο) περιλαμβάνει 9 έτη σπουδών. Σ' αυτήν φοιτούν μαθητές από 7 έως 16 χρονών. Αντιστοιχεί δηλαδή με το δικό μας Δημοτικό σχολείο και το Γυμνάσιο μαζί. Όσοι απόφοιτοί της ενδιαφέρονται να συνεχίσουν τις γενικές τους σπουδές, μπορούν να φοιτήσουν σ' αυτό που οι Δανοί αποκαλούν «Gymnasium», το αντίστοιχο με το δικό μας Γενικό Λύκειο.

Το Hotherskolen είναι ένα δημόσιο επαρχιακό σχολείο αυτής της εννεατούς πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης. Σ' αυτό φοιτούν περίπου 500 μαθητές και διδάσκουν 50 εκπαιδευτικοί.

Η ΣΧΟΛΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ

Αντίθετα με τις δικές μας σχολικές βιβλιοθήκες, που αποτελούνται από μία, μικρότερη ή μεγαλύτερη, αίθουσα, η βιβλιοθήκη του Hotherskolen είναι διώροφη (ισόγειο + 1ος όροφος). Καταλαμβάνει ολόκληρο το κτίσμα που βλέπετε στη φωτογραφία. 

Ο Per Hansen, που βλέπετε στη φωτογραφία, είναι ένας από τους τρεις σχολικούς βιβλιοθηκάριους. (Εμείς έχουμε έναν.) Είναι εκπαιδευτικός (και όχι βιβλιοθηκονόμος), όπως ακριβώς και οι Έλληνες συνάδελφοί του. Μια από τις υποχρεώσεις του είναι να διαβάζει (στο σπίτι) τα βιβλία που στέλνονται ως προτάσεις από τους εκδοτικούς οίκους και να απαντά αν τα κρίνει χρήσιμα για τη βιβλιοθήκη ή όχι. Πράγμα που σημαίνει ότι το σχολείο είναι αυτό που αποφασίζει για το περιεχόμενο της συλλογής της βιβλιοθήκης· δεν άκουσα τίποτε για εγκεκριμένο από το υπουργείο παιδείας κατάλογο βιβλίων. (Γενικότερα, εξάλλου, η κεντρική εξουσία περιορίζεται στο να χαράσσει τις γενικές κατευθύνσεις.)

Παραπάνω βλέπετε ένα μέρος από τον προσωπικό χώρο των βιβλιοθηκάριων. Πρόκειται για ένα ξεχωριστό δωμάτιο όπου, εκτός από τα πρόχειρα ράφια στον τοίχο, υπάρχουν και υπολογιστές. Εδώ δεν μπαίνουν οι χρήστες της βιβλιοθήκης. 

 

Μικροί μαθητές δανείζονται ή επιστρέφουν βιβλία. Βρίσκονται στο χώρο του υπεύθυνου, κάπως σαν τον δικό μας, όπου υπάρχει ένας υπολογιστής για τους δανεισμούς. Οι δανεισμοί γίνονται εύκολα, με την ανάγνωση γραμμοκωδίκων, όπως και με το δικό μας ΑΒΕΚΤ (όταν μας το επιτρέπουν τα Windows NT). 

Οι μαθητές έρχονται κάθε εβδομάδα στη σχολική βιβλιοθήκη με το τμήμα τους και συνοδευόμενοι από εκπαιδευτικό. Ο κύριος στόχος αυτής της επίσκεψης είναι να δανειστούν βιβλία (συνήθως για μία εβδομάδα) με την καθοδήγηση του δασκάλου ή του υπεύθυνου της βιβλιοθήκης. Έτσι, κάθε μαθητής του σχολείου δανείζεται πολλά βιβλία κατά τη διάρκεια της χρονιάς. Δανείζονται βιβλία ακόμα και οι πολύ μικροί μαθητές, που δεν έχουν μάθει ακόμα να διαβάζουν! Πρόκειται για απλά παιδικά βιβλία με πλούσια εικονογράφηση, που τους τα διαβάζουν οι γονείς τους. Μ' αυτόν τον τρόπο, ο κάθε Δανός συνηθίζει να διαβάζει σε όλη του τη ζωή.

Πάνω: Ένα μέρος του ισογείου, φωτογραφημένο από τον 1ο όροφο. Ο πρώτος όροφος είναι μισός, ένα πατάρι θα λέγαμε, και αφήνει έτσι μια μεγάλη ανάσα στο ισόγειο. Στο ισόγειο βρίσκεται η συλλογή των βιβλίων. Οι βιβλιοστάτες είναι άλλοι σταθεροί και άλλοι κινητοί (με ροδάκια στη βάση τους), ώστε να μπορούν να μετακινούνται και να απελευθερώνουν χώρο. Η ταξινόμηση των βιβλίων δεν ακολουθεί το σύστημα Dewey. Τα βιβλία είναι ταξινομημένα αρχικά ανάλογα με την ηλικία των χρηστών και κατόπιν κατά θέμα. Υπάρχουν επίσης και αρκετοί υπολογιστές για τους χρήστες της βιβλιοθήκης.


  

   

Κι άλλες φωτογραφίες από το ισόγειο.

 

   

Ο πρώτος όροφος περιλαμβάνει κυρίως υπολογιστές και αφίσες για μαθήματα ιστορίας, καλλιτεχνικών κτλ. Υπάρχουν επίσης δύο αίθουσες (σαν σαλονάκια μάλλον παρά σαν αναγνωστήρια), μία στο ισόγειο και μία στον 1ο όροφο, με καναπέδες και άλλα άνετα καθίσματα, για να μπορεί κάποιος να απομονώνεται και να διαβάζει με την ησυχία του. Εξάλλου, μια-δυο αναπαυτικές πολυθρόνες βρίσκονται και μέσα σε πολλές αίθουσες τάξεων. 


Παρατήρησα μια σημαντική διαφορά σε σχέση με τις δικές μας σχολικές βιβλιοθήκες: Στις δικές μας πολλά (πάρα πολλά) βιβλία δεν απευθύνονται στους μαθητές αλλά στους καθηγητές. Μερικά είναι τόσο εξειδικευμένα, ώστε ούτε οι μεγάλοι δεν τα αγγίζουν! Αντίθετα, η βιβλιοθήκη του Hotherskolen απευθύνεται σχεδόν αποκλειστικά στους μαθητές. Τα περισσότερα, για να μη πω όλα, τα βιβλία είναι μικρά και με πλούσια εικονογράφηση. Ρώτησα τον Per αν έχουν και βιβλία για τους εκπαιδευτικούς. «Βεβαίως», μου απάντησε και μας έδειξε τον κλειστό χώρο που βλέπετε παραπάνω. Δεν επρόκειτο όμως για «σοβαρά» βιβλία αλλά για υλικό (βιντεοκασέτες, φυλλάδια κτλ.) που βοηθά τους εκπαιδευτικούς στη διδασκαλία.

 

 Σε ένα διάλειμμα είδα στην αίθουσα των καθηγητών πολλά αντίτυπα ενός βιβλίου. Ήταν η Καινή Διαθήκη, εικονογραφημένη με πλήθος πινάκων των γνωστότερων ζωγράφων, παλαιών και σύγχρονων, παραδοσιακών και μοντερνιστών. Ρώτησα για ποιον σκοπό βρίσκονταν εκεί. Μου απάντησαν ότι ανήκουν στη σχολική βιβλιοθήκη και οι μαθητές ενός τμήματος τα δανείζονται για κάποιο διάστημα, ένα μήνα π.χ., για τις ανάγκες του μαθήματος. Επομένως, η βιβλιοθήκη διαθέτει και κάποια βιβλία σε πολλά αντίτυπα, για να διευκολύνει τη διδασκαλία ενός αντικειμένου.


Στη σχολική βιβλιοθήκη ανήκουν επίσης και περιοδικά. Αυτά (τα τελευταία τους τεύχη) εκτίθενται όχι στο χώρο της αλλά στην αίθουσα όπου οι εκπαιδευτικοί απολαμβάνουν το διάλειμμά τους. Πρόκειται για περιοδικά που η εμφάνισή τους δεν είναι τόσο «σοβαρή», όπως των δικών μας (που εξάλλου είναι και ελάχιστα, γιατί δεν υπάρχουν λεφτά για συνδρομές)· είναι κάπως πιο «γυαλιστερά» και φαντάζομαι ότι οι διδάσκοντες μπορούν να πάρουν και από εκεί υλικό για τα μαθήματά τους. Δεν τα μέτρησα, αλλά μπορεί να ήταν 50-70 διαφορετικά περιοδικά, για τα οποία η βιβλιοθήκη πληρώνει συνδρομή. Το χρήμα (πολύ χρήμα!) παρέχεται από την κοινότητα, όπως και για όλες τις ανάγκες του σχολείου. Όταν ρωτήσαμε τον Per πώς βρίσκεται τόσο χρήμα για τα δημόσια σχολεία, αυτός απάντησε ντροπαλά ότι η χώρα του δεν έχει μεγάλη βιομηχανία και έτσι οι μεγάλες επενδύσεις γίνονται στην εκπαίδευση.