Η ανυπαρξία της ανθρώπινης ευτυχίας

ΣΕΛΙΔΑ

(ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΚΕΨΗ)




Πρόλογος

Τα κείμενα που ακολουθούν εγράφησαν, για να ανατρέψουν πλάνες, μύθους ή στερεότυπα που παγιώθηκαν με το πέρασμα του χρόνου στις ανθρώπινες κοινωνίες.
Η γλώσσα των κειμένων είναι απλή, λιτή, απέριττη. 

Περιεχόμενα

Σελίδα 1
  
Σελίδα 2   
(Ο μύθος της σεξουαλικής ανάγκης
Σελίδα 3   
(Η ανυπαρξία της ανθρώπινης ευτυχίας) Σελίδα 4  
(Η τάση του "κοροϊδεύειν")
Σελίδα 5   
(Η δυστυχία στις ανθρώπινες σχέσεις)
Σελίδα 6  
 (
Αντιπάθεια και φθόνος)
 
.


        
      
 Δεν αγνοείς, ίσως, αυτό που ελάχιστοι άνθρωποι γνωρίζουν, ότι δηλαδή οποιαδήποτε συνειδητή ή ασυνείδητη ενέργεια ή πράξη του ανθρώπου αποβλέπει αποκλειστικά και μόνο στην ικανοποίησή του ή στην ευχαρίστησή του. 
        Το χτένισμα, το παιχνίδι, η διασκέδαση, η συκοφαντία, η εξαπάτηση, η αγορά πραγμάτων, η δωροδοκία, η διακωμώδηση, η βρώση, η δολοφονία, η ερωτική πράξη και όποια άλλη ενέργεια ή πράξη μπορεί να βάλει ο νους σου εκεί στοχεύει, στην ικανοποίηση, στην ευχαρίστηση, τουτέστιν στην 
ευτυχία
.
        Επομένως ο άνθρωπος δεν προβαίνει ποτέ σε ενέργειες που θα του προκαλέσουν πόνο, δυσαρέσκεια, δυστυχία.
        Εδώ προβάλλεις, όμως, δυο ενστάσεις.

        Πρώτη ένσταση
        Η εργασία είναι δυσάρεστη, κουραστική, επώδυνη πολλές φορές, κι όμως ο άνθρωπος την ασκεί.
Η εργασία, βεβαίως, είναι δυσάρεστη, αλλά αποτελεί το 
μέσον, για να πετύχει την απόλαυση, την ικανοποίηση, την ευχαρίστηση. Και το επιτυγχάνει αυτό με τα χρήματα που αποκομίζει από την εργασία του. Αλλιώς θα την απέφευγε
, ακριβώς επειδή είναι δυσάρεστη.
        
Δεύτερη ένσταση.
        Ο αυτόχειρας αυτοκτονώντας διαπράττει το μεγαλύτερο κακό - το πλέον επώδυνο - στον εαυτό του, στρέφεται εναντίον του εαυτού του και αφαιρεί την ίδια τη ζωή του !
        Όντως έτσι είναι.
        Συμφωνείς, όμως, υποθέτω, ότι η ψυχή του αυτόχειρα πληρούται από τα πιο δυσάρεστα και πιο έντονα αρνητικά συναισθήματα που καθιστούν τη ζωή του ανυπόφορη, αβίωτη. Πασχίζει, λοιπόν, να βρει τρόπο να αδειάσει τα δυσάρεστα συναισθήματα από την ψυχή του, να τα εξαλείψει και να περάσει έτσι στην ευαρέσκεια, στην ικανοποίηση, στην ευχαρίστηση. Η αυτοκτονία, όμως, τελικά, είναι η μόνη ενέργεια, ο μόνος τρόπος, η μοναδική διέξοδος που τον απαλλάσσει από τη δυστυχία του.
        Άρα και η ενέργεια αυτή εκεί αποβλέπει, στην ικανοποίηση, στην ευχαρίστηση, στη μετάβαση από τη δυστυχία στην ευτυχία.

Γιατί δραστηριοποιείται ο άνθρωπος

        Συμφωνείς, υποθέτω, ότι τρία είναι τα στοιχεία που κινητοποιούν τον άνθρωπο.
        Α) Οι επιθυμίες (ανάγκες) 
        Β) Τα συναισθήματα
        Γ) Τα ένστικτα (ορμέμφυτα)

Οι επιθυμίες

        Η επιθυμία εμφανίζεται, μόνον όταν σου λείπει κάτι (ή νομίζεις ότι σου λείπει).
        Συμφωνείς, υποθέτω, ότι η 
έλλειψη προκαλεί πάντοτε
 αρνητικά, δυσάρεστα συναισθήματα.

       
Προκύπτει π.χ. η 
ανάγκη (επιθυμία) αγοράς αυτοκινήτου. Όσο καιρό η επιθυμία παραμένει ανεκπλήρωτη, νιώθεις την έλλειψη του αυτοκινήτου, αισθάνεσαι δυσαρέσκεια. Όταν όμως το αγοράσεις, διαπιστώνεις ότι η έλλειψη μετατρέπεται σε πληρότητα και βιώνεις πλέον την ικανοποίηση.
        Το ανωτέρω παράδειγμα μαρτυρεί τρία πράγματα.
        1) Η 
επιθυμία (= ανάγκη, έλλειψη) ωθεί τον άνθρωπο στη δραστηριοποίηση. Αν δεν εμφανιζόταν η επιθυμία, δεν θα εκινητοποιείτο, δεν θα προέβαινε στην αγορά του αυτοκινήτου.
        2) Η 
θεραπεία, η εκπλήρωση της επιθυμίας προκαλεί πάντοτε ικανοποίηση.
        3) Το 
ανεκπλήρωτο της επιθυμίας προκαλεί διαρκή δυσαρέσκεια.
        Συμφωνείς, υποθέτω, ότι η εκπλήρωση μιας επιθυμίας κομίζει 
πρόσκαιρη μόνον ικανοποίηση, γιατί καθημερινά προκύπτουν αμέτρητες ανάγκες (επιθυμίες), έτσι ώστε να εναλλάσσονται τα ευάρεστα και δυσάρεστα συναισθήματα, ανάλογα με το σχήμα έλλειψης - εκπλήρωσης.
        Συμβαίνει, λοιπόν, το εξής.
        Πολλές φορές, όταν θεραπεύουμε μιαν ανάγκη (επιθυμία), προκύπτουν άλλες, 
πολύ περισσότερες
        
Εκπληρώνεται
 π.χ. η επιθυμία της αγοράς του αυτοκινήτου. Αμέσως προβάλλει η ανάγκη χώρου στάθμευσης, συναγερμού, συσκευής ήχου και εικόνας, καλύμματος καθισμάτων, καυσίμου, λαδιού, ανταλλακτικών, επισκευών κ. ά.

        
Εκπληρώνεται π.χ. η επιθυμία αγοράς ενός ενδύματος. Αμέσως προκύπτει η ανάγκη αγοράς υποδημάτων, τσάντας, ζώνης, καπέλου ή ενωτίων, γιατί αν συνδυασθούν κατάλληλα, θα προσδώσουν ένα εναρμονισμένο σύνολο στην όλη εμφάνιση.

        
Εκπληρώνεται π.χ. η επιθυμία αγοράς κατοικίας. Οι ανάγκες που θα ξεφυτρώσουν θα είναι ατέλειωτες (έπιπλα, ηλεκτρικές και ηλεκτρονικές συσκευές, πολυτελής στολισμός, κοινόχρηστα, συντήρηση κ.λ.π.).
        Συμφωνείς, υποθέτω, ότι ο άνθρωπος 
βιώνει διαρκώς και αδιαλείπτως το κενό, την έλλειψη που προκαλεί τη δυσαρέσκεια.

Τα συναισθήματα

        Το δεύτερο στοιχείο που δραστηριοποιεί, κινητοποιεί τον άνθρωπο είναι τα συναισθήματα.

        Κάθεσαι μιαν ημέρα αμέριμνος στην αυλή του σπιτιού σου και ξαφνικά αντικρίζεις ένα φίδι. Ο φόβος, που νιώθεις, σε ωθεί ή να εγκαταλείψεις τον χώρο και να καταφύγεις σε ασφαλές μέρος ή να επιτεθείς στον αναπάντεχο επισκέπτη, για να τον απομακρύνεις ή για να τον εξοντώσεις.
        Συμφωνείς, υποθέτω, ότι το 
συναίσθημα (ο φόβος) ήταν αυτό που σε κινητοποίησε. Αλλιώς, θα εξακολουθούσες να παραμένεις αδρανής


       
Ίσως έτυχε, κάποτε, να μείνεις ώρες ατέλειωτες μόνος, χωρίς παρέα, στην οικία σου. Θα ένιωσες, φαντάζομαι, πλήξη, ανία, 
μοναξιά. Το δυσάρεστο αυτό συναίσθημα ίσως σε παρακίνησε ή στο άνοιγμα της τηλεόρασης ή στην ανάγνωση ενός βιβλίου ή σε κάποιο τηλεφώνημα προς αναζήτηση παρέας και διασκέδασης.
        Συμφωνείς και πάλι, υποθέτω, ότι το 
συναίσθημα, η μοναξιά αυτή τη φορά, σε κινητοποίησε. Αλλιώς, θα παρέμενες αδρανής.

Τα ένστικτα

        Το τρίτο στοιχείο που κινητοποιεί τον άνθρωπο είναι τα ένστικτα (πάντοτε προς την κατεύθυνση της ευχαρίστησης).
        Προέχουν δύο στη ζωή μας.
        1) Το ένστικτο της 
αναπαραγωγής (ερωτική επιθυμία)
        2) Το ένστικτο της 
αυτοσυντήρησης (τάση διατήρησης στη ζωή).
        Συμφωνείς, υποθέτω, ότι 
το ένστικτο της αναπαραγωγής, όταν βέβαια ξυπνήσει, ωθεί τον άνθρωπο στην ερωτική σχέση, στον γάμο, στην γέννηση των παιδιών, στον αυνανισμό, στην παιδεραστία, στον βιασμό, στις ομοφυλοφιλικές σχέσεις, στον σαδισμό κ. ά.
        
Το ένστικτο της αυτοσυντήρησης κινητοποιεί
 τον άνθρωπο σε περιπτώσεις κατά τις οποίες διατρέχει κίνδυνο η ζωή του.

        Εάν π.χ. βρισκόμαστε στο σπίτι μας και συμβεί μια σεισμική δόνηση ή εκδηλωθεί μια πυρκαϊά, είναι βέβαιον ότι δεν θα παραμείνουμε αδρανείς, αλλά θα κάνουμε οτιδήποτε για να σωθούμε και να αποφύγουμε το δυσάρεστο. Μερικοί, μάλιστα, σε τέτοιες περιπτώσεις, πηδούν από υψηλούς ορόφους και κατακρημνίζονται στο έδαφος.

Ο ρόλος και οι δυνατότητες της λογικής

        Γνωρίζεις, υποθέτω, ότι η ανθρώπινη λογική σε καμιά περίπτωση δεν δραστηριοποιεί τον άνθρωπο. Ο ρόλος της είναι περιορισμένος.
        
α) Ελέγχει
 τις επιθυμίες, τα συναισθήματα, τα ένστικτα. Άλλοτε τα χαλιναγωγεί και άλλοτε τα επιτρέπει να εκδηλωθούν ελεύθερα.

       
Εάν π.χ. επιθυμήσεις να αγοράσεις ένα πολυτελές αυτοκίνητο, θα "συζητήσει" μαζί σου και ενδεχομένως θα σε παροτρύνει: "Πάψε να το επιθυμείς, γιατί δεν έχεις τις δυνατότητες να το αγοράσεις" ή "Προτίμησε να αγοράσεις ένα μικρό και φθηνό αυτοκίνητο σύμφωνα με τις δυνατότητές σου". 
        Πρόσεξε, όμως.
        Εάν η επιθυμία σου (το συναίσθημα, το ένστικτο) φουντώσει, φουσκώσει και 
δυναμώσει υπερβολικά, η λογική δεν έχει πλέον τη δυνατότητα να σε ελέγξει. 

        Όταν ο θυμός σου είναι οξύς και έντονος, ενεργείς παράδοξα ή μπορεί να διαπράξεις ακόμη και φόνο, πράγματα για τα οποία μετανοιώνεις, όταν πλέον περάσει η μπόρα του θυμού.
        Άρα η λογική αδυνατεί να ελέγξει, να χαλιναγωγήσει τα πολύ έντονα συναισθήματα, επιθυμίες ή ένστικτα (γι' αυτό παρατηρούνται φαινόμενα, όπως ο βιασμός ή ο φόνος). 
        Αυτό συμβαίνει, γιατί λογική και συναίσθημα (επιθυμία, ένστικτο) είναι 
ποσά αντιστρόφως ανάλογα.
        
Αυξάνεται το συναίσθημα (επιθυμία, ένστικτο), ελαττώνεται (αδυνατίζει) η λογική.
        
Αυξάνεται η λογική, ελαττώνεται το συναίσθημα (επιθυμία, ένστικτο).
        Άρα, όταν ο άνθρωπος είναι νηφάλιος (υπερτερεί δηλαδή η λογική), 
μπορεί να καταστείλει ευκόλως το οποιοδήποτε συναίσθημα (επιθυμία, ένστικτο) εν τη γενέσει του
        
β) Η λογική προγραμματίζει τον χώρο, τον τρόπο ή τον χρόνο κατά τον οποίο θα ικανοποιηθεί η επιθυμία ή το ένστικτο.

Το ανέφικτο της ευτυχίας

        Συμφωνείς, υποθέτω, ότι οι άνθρωποι είναι ατελή όντα. Εάν ήταν τέλεια, τότε θα ήσαν θεοί.
        Άρα όλοι οι άνθρωποι, 
μηδενός εξαιρουμένου, έχουν κάποιο ελάττωμα (έλλειψη)
        ή στο πνεύμα
        ή στην ψυχή
        ή στο σώμα
        Άρα όλοι οι άνθρωποι 
βιώνουν την έλλειψη, τουτέστιν την δυστυχία.
        Με βάση όσα αναφέραμε προηγουμένως προκύπτει το εξής.
        Εάν οι άνθρωποι δεν είχαν ανάγκες, αν δηλαδή 
βίωναν την πληρότητα, τουτέστιν την ευτυχία, θα έμεναν αδρανείς
        Αυτό, όμως, δεν συμβαίνει.

        Σου λείπει η τροφή;
Κινητοποιείσαι, δραστηριοποιείσαι, για να την αποκτήσεις.
        Είσαι 
άρρωστος;
Τρέχεις σε γιατρούς, νοσοκομεία, κλινικές.
        Επομένως
Δυστυχία = έλλειψη = δραστηριοποίηση
Ευτυχία = πληρότητα = αδρανοποίηση
        Αποδεικνύεται, λοιπόν, ότι σ' αυτόν τον γήινο κόσμο 
δεν υπάρχει ευτυχία.
        Εν τούτοις ο καθένας από μας 
νομίζει ότι οι άλλοι, οι γύρω από μας και μάλιστα οι τραγουδιστές, οι ηθοποιοί, οι σπουδαίοι ποδοσφαιριστές, οι ζάπλουτοι, είναι ευτυχισμένοι ή τρισευτυχισμένοι !
        Αυτό συμβαίνει, γιατί ο καθένας από μας 
γνωρίζει τη δική του δυστυχία, τη δυστυχία που βιώνει ο ίδιος. Τη δυστυχία όμως π.χ. του ζάπλουτου ή του ηθοποιού δεν είναι σε θέση να τη γνωρίζει, γιατί απλούστατα δεν τη βιώνει ο ίδιος, αλλά ο άλλος, ο ζάπλουτος ή ο ηθοποιός, ο οποίος όχι μόνο δεν σου ανακοινώνει τη δυστυχία του, αλλά την κρύβει κιόλας επιμελώς, για να μη χαλάσει η ωραία εικόνα που σχημάτισες εσύ γι' αυτόν.
        Μερικές φορές όμως πληροφορούμεθα για τη δυστυχία τους και μένουμε 
άναυδοι.
        Πόσοι από αυτούς που θεωρούσες ευτυχισμένους ή τρισευτυχισμένους 
δεν αυτοκτόνησαν; (Αντιλαμβάνεσαι, υποθέτω, ότι αυτοκτονεί μόνο εκείνος που η ζωή του είναι αφόρητη, λόγω της έντασης των δυσάρεστων συναισθημάτων).
        Πόσοι, επίσης, από αυτούς που θεωρούσες ευτυχισμένους ή τρισευτυχισμένους 
δεν κατέφυγαν στα ναρκωτικά, για να βιώσουν την ευτυχία, που στερούνται στη ζωή, μέσα από τις ψευδαισθήσεις των απαγορευμένων ουσιών; (Αντιλαμβάνεσαι, υποθέτω, ότι στα ναρκωτικά καταφεύγει μόνο εκείνος που στη ζωή του βιώνει την ένταση της δυστυχίας).
                                                                                                                                                                        Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ