34 ερωτοαπαντήσεις για τη ρύθμιση οφειλών προς τις τράπεζες

Τριάντα τέσσερις απαντήσεις σε ισάριθμες ερωτήσεις για το πώς μπορούν τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά να ρυθμίσουν τις οφειλές τους προς τις τράπεζες, σύμφωνα με τις διατάξεις του νομοσχεδίου που κατέθεσε στη βουλή η υπουργός Οικονομίας Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας Λ. Κατσέλη

1. Τι επιδιώκει το σχέδιο νόμου (συνοπτική παρουσίαση της ρύθμισης);

Να δώσει μία δεύτερη ευκαιρία στους υπερχρεωμένους. Με το σχέδιο νόμου οι υπερχρεωμένοι πολίτες που έχουν αποδεδειγμένη μόνιμη αδυναμία να εξυπηρετήσουν τα χρέη τους, μπορούν να ρυθμίσουν την εξόφλησή τους και να απαλλαγούν από σημαντικό μέρος των χρεών τους, εφόσον εξυπηρετήσουν για τέσσερα έτη με βάση το εισόδημα τους ένα μέρος αυτών που καθορίζεται από το Δικαστήριο. Κατά το διάστημα της εξυπηρέτησης του χρέους διαφυλάττεται ένα ελάχιστο επίπεδο οικονομικής διαβίωσης. Ο υπερχρεωμένος καταναλωτής ή επαγγελματίας, εφόσον ανταποκριθεί στη «δοκιμασία» που προβλέπει το σχέδιο νόμου, θα αποκτήσει το δικαίωμα για ένα νέο οικονομικό ξεκίνημα στη ζωή του, απαλλασσόμενος από το υπόλοιπο των χρεών του.

2. Ποιους καλύπτει το σχέδιο νόμου;

Στις ρυθμίσεις του σχεδίου νόμου υπάγονται όλα τα φυσικά πρόσωπα, καταναλωτές και επαγγελματίες, με εξαίρεση τους εμπόρους, οι οποίοι όμως έχουν από την υφιστάμενη νομοθεσία  τη δυνατότητα να  προσφύγουν στη διαδικασία του πτωχευτικού κώδικα.

3. Ποια χρέη αφορά;

Όλα τα χρέη με εξαίρεση οφειλές από αδικοπραξία που διαπράχθηκε με δόλο, διοικητικά πρόστιμα, χρηματικές ποινές, οφειλές  από φόρους και τέλη προς το Δημόσιο και εισφορές προς τους  οργανισμούς κοινωνικής ασφάλισης. Δεν υπάγονται επίσης σε ρύθμιση οφειλές που έχουν αναληφθεί το τελευταίο έτος πριν την υποβολή της αίτησης ρύθμισης. Στην τελευταία δηλαδή περίπτωση δηλαδή ο οφειλέτης, εφόσον επιθυμεί να ρυθμίσει και αυτές τις οφειλές θα πρέπει να περιμένει να παρέλθει ένα έτος από τότε που αναλήφθηκαν για να υποβάλει την αίτηση.

4. Πότε οι οφειλέτες μπορούν να υπαχθούν  σε ρύθμιση;

Όταν έχουν περιέλθει σε μόνιμη αδυναμία πληρωμής ληξιπρόθεσμων χρηματικών οφειλών. Προϋπόθεση να μην έχει συμβεί αυτό δόλια.

Επισήμανση: Ο  οφειλέτης μπορεί να αξιοποιήσει τον νόμο για τη ρύθμιση χρεών και απαλλαγή μόνο μία φορά στη ζωή του.

5. Τι γίνεται αν ο οφειλέτης δεν έχει τη δυνατότητα να καταβάλει κανένα ποσόν για την εξόφληση μέρους των χρεών;

Το δικαστήριο έχει τη δυνατότητα να ορίσει πολύ μικρό ποσόν για καταβολή στους πιστωτές. Μάλιστα καταργήθηκε το 10% ως αρχικά ελάχιστο ποσοστό χρεών που θα πρέπει να εξοφλεί ο οφειλέτης με τις καταβολές των τεσσάρων ετών προκειμένου να επιτύχει την απαλλαγή από τα χρέη. Το δικαστήριο είναι ελεύθερο να κατέβει, εφόσον δεν επαρκούν τα εισοδήματα του οφειλέτη,  και αυτό το όριο. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις μπορεί ακόμη να επιτρέψει στον οφειλέτη, ιδίως αν αυτός είναι άνεργος ή έχει σοβαρά προβλήματα υγείας να μην δίνει για ορισμένη περίοδο κανένα απολύτως ποσόν. Το δικαστήριο όμως επανεξετάζει μετά από 5-6 μήνες την κατάσταση στην οποία βρίσκεται ο οφειλέτης.

6. Τι γίνεται με την ακίνητη περιουσία του οφειλέτη;

Αυτή ρευστοποιείται από το σύνδικο που ορίζει το δικαστήριο για  να πληρωθούν χρέη προς τους πιστωτές.

7. Μπορεί ο οφειλέτης  να εξαιρέσει και να σώσει από τη ρευστοποίηση την ιδιόκτητη κύρια κατοικία μου;

Ναι, ο οφειλέτης έχει τη δυνατότητα να εξαιρέσει από τη ρευστοποιήσιμη περιουσία την κύρια κατοικία του, εφόσον αυτή δεν υπερβαίνει σε εμβαδόν το προβλεπόμενο από τις ισχύουσες διατάξεις όριο αφορολόγητης απόκτησης πρώτης κατοικίας, προσαυξημένο κατά τριάντα τοις εκατό. Προϋπόθεση για να συμβεί αυτό είναι να αναλάβει ο οφειλέτης με το μέσο επιτόκιο ενός στεγαστικού δανείου,  για χρονικό διάστημα που μπορεί να φθάνει μέχρι 20 έτη την εξυπηρέτηση χρεών που αντιστοιχούν στο 85% της εμπορικής αξίας της κατοικίας. Αν δεν τηρήσει την εξυπηρέτηση αυτού του χρέους (εμφανίζει καθυστερήσεις μεγαλύτερες των δύο μηνών), προχωρούν οι διαδικασίες αναγκαστικής  εκτέλεσης (πλειστηριασμού της ακινήτου).

8. Πότε επέρχεται η απαλλαγή από το υπόλοιπο των χρεών;

Εφόσον παρέλθουν τα τέσσερα έτη και έχει τηρήσει ο οφειλέτης τις υποχρεώσεις της ρύθμισης. Η απαλλαγή είναι δηλαδή ανεξάρτητη από την εξυπηρέτηση του πρόσθετου χρέους για τη διάσωση της κύριας κατοικίας.

9. Που υποβάλλεται η αίτηση για τη ρύθμιση;

Η αίτηση για τη ρύθμιση των οφειλών υποβάλλεται στο Ειρηνοδικείο του τόπου που  κατοικεί ή διαμένει ο οφειλέτης. Εφαρμόζεται η εκούσια δικαιοδοσία  που επιτρέπει στο δικαστήριο την αυτεπάγγελτη έρευνα των γεγονότων.

10. Η προσπάθεια συμβιβασμού  πρέπει να έχει προηγηθεί της αίτησης. Ποιος την αναλαμβάνει;

Πριν την υποβολή της αίτησης ο οφειλέτης υποχρεούται να κάνει προσπάθεια  συμβιβασμού με τους πιστωτές. Την προσπάθεια συμβιβασμού πριν την υποβολή της αίτησης για τον οφειλέτη αναλαμβάνει ο Συνήγορος του Καταναλωτή ή Επιτροπή Φιλικού Διακανονισμού που λειτουργεί ήδη σε κάθε νομαρχία ή  Ένωση Καταναλωτών ή ο Μεσολαβητής Τραπεζικών Επενδυτικών Υπηρεσιών  ή δικηγόρος ή άλλος δημόσιος ή ιδιωτικός φορέας μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα φορέας που συνδράμει καταναλωτές σε ζητήματα υπερχρέωσης.

11. Πώς γίνεται και αποδεικνύεται η προσπάθεια συμβιβασμού πριν την υποβολή της αίτησης;

Δεν υπάρχει κάποια διαδικασία που θα πρέπει απαραίτητα να ακολουθηθεί. Η προσπάθεια συμβιβασμού γίνεται προς όλους τους πιστωτές και αποδεικνύεται με βεβαίωση του φορέα που την έχει αναλάβει. Τα μέρη είναι ελεύθερα να συμφωνήσουν ότι κρίνουν προς το συμφέρον τους. Για το συμβιβασμό συντάσσεται πρακτικό που επικυρώνεται από τον αρμόδιο Ειρηνοδίκη.

12. Τι πρέπει να περιέχει η αίτηση και ποια έγγραφα θα πρέπει να προσκομιστούν;

Η αίτηση πρέπει να περιέχει α) κατάσταση της περιουσίας του οφειλέτη και των κάθε φύσης εισοδημάτων του ίδιου και του συζύγου του, β) κατάσταση των πιστωτών του και των απαιτήσεων τους κατά κεφάλαιο, τόκους και έξοδα και γ) σχέδιο διευθέτησης οφειλών, που να λαμβάνει υπόψη με εύλογο τρόπο και συσχέτιση τόσο τα συμφέροντα των πιστωτών, όσο και την περιουσία, τα εισοδήματα και την οικογενειακή κατάσταση του οφειλέτη. Με την αίτηση ή μέσα σε ένα μήνα από την υποβολή της αίτησης θα πρέπει να προσκομιστούν η βεβαίωση για την διενέργεια του εξωδικαστικού συμβιβασμού, υπεύθυνη δήλωση για την ορθότητα των στοιχείων που δηλώνει και τα έγγραφα που έχει και αποδεικνύουν τις οφειλές του.

13. Μπορεί ο οφειλέτης να συντάξει μόνος του την αίτηση;

Τα αρμόδια Υπουργεία θα εκδώσουν υποδείγματα αιτήσεων,  πιστοποιητικών, δηλώσεων, καταστάσεων και σχεδίων διευθέτησης οφειλών με σκοπό να διευκολύνουν τη σύνταξή τους από τον ίδιο τον οφειλέτη.

14. Είναι υποχρεωτική η παράσταση δικηγόρου;

Όχι, δεν είναι. Ο οφειλέτης μπορεί να υποβάλει και να παρασταθεί μόνος στο δικαστήριο. Θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει χωρίς αμοιβή τη βοήθεια ενός από τα πρόσωπα ή τους φορείς που  συνδράμουν τους καταναλωτές σε θέματα υπερχρέωσης.

15. Τι γίνεται με τα μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης (διαδικασίες πλειστηριασμού) που βρίσκονται σε εξέλιξη ή με τα οποία απειλείται ο οφειλέτης;

Δεν σταματούν αυτομάτως. Ο οφειλέτης όμως μπορεί να τα σταματήσει με αίτηση ασφαλιστικών μέτρων, και εφόσον πιθανολογείται ότι η αίτηση για τη ρύθμιση των οφειλών θα ευδοκιμήσει.
Προσοχή:  Στην περίπτωση των στεγαστικών δανείων, για να είναι ισχυρή η αναστολή,   ο οφειλέτης θα πρέπει να καταβάλει από το χρονικό διάστημα της αίτησης και μέχρι την έκδοση της απόφασης τη δόση ενήμερης οφειλής. Δεν υποχρεούται  δηλαδή να αποπληρώσει τις ληξιπρόθεσμες δόσεις πριν την υποβολή της αίτησης.

16. Νέα προσπάθεια συμβιβασμού ενώπιον του δικαστηρίου;

Το σχέδιο νόμου υποχρεώνει τα μέρη (οφειλέτη και πιστωτές) σε μία νέα προσπάθεια επιδίωξης συμβιβασμού ενώπιον του δικαστηρίου. Ο συμβιβασμός ενώπιον του Δικαστηρίου είναι δυνατόν να επιτευχθεί ακόμη κι αν δεν συμφωνούν όλοι οι πιστωτές, αλλά συμφωνούν μόνο πιστωτές με απαιτήσεις που υπερβαίνουν το ήμισυ των οφειλών. Σε κάθε περίπτωση πάντως θα πρέπει να συμφωνούν οι πιστωτές που έχουν εμπράγματες εξασφαλίσεις (υποθήκες κλπ).

17. Ποια είναι η διαδικασία του δικαστικού συμβιβασμού:

Στο πρώτο μήνα από την υποβολή της αίτησης, επιδίδεται η αίτηση στους πιστωτές. Στο δεύτερο μήνα οι πιστωτές απαντούν αν αποδέχονται το σχέδιο διευθέτησης (ρύθμισης)  των οφειλών που προτείνει ο οφειλέτης. Οι πιστωτές μπορούν να προτείνουν τροποποιήσεις. Στο πρώτο ήμισυ του τρίτου μήνα ο οφειλέτης μπορεί να υποβάλει τροποποιημένο σχέδιο. Στις επόμενες είκοσι ημέρες, απαντούν οι πιστωτές αν αποδέχονται το τροποποιημένο σχέδιο.

18. Τι γίνεται σε περίπτωση που ο πιστωτής δεν υποβάλει παρατηρήσεις στο σχέδιο ρύθμισης μέσα στις προηγούμενες προθεσμίες;

Θεωρείται ότι αποδέχεται το σχέδιο ρύθμισης.

19. Πώς παρακολουθούν ο οφειλέτης και  οι πιστωτές τη διαδικασία;

Στη Γραμματεία του αρμόδιου Ειρηνοδικείου τηρείται φάκελος για τον συγκεκριμένο οφειλέτη στον οποίο έχουν πρόσβαση όλοι οι πιστωτές, και ο οποίος φάκελος ενημερώνεται με όλες τις εξελίξεις.

20. Σε περίπτωση που προκύπτει ο συμβιβασμός γίνεται η δίκη;

Όχι. Ο Ειρηνοδίκης επικυρώνει τον συμβιβασμό.

21. Συμφέρει τα μέρη ο συμβιβασμός;

Το κρίνουν ασφαλώς οι ίδιοι. Υπάρχουν όμως σημαντικά κίνητρα να συμβιβαστούν.
Για τους οφειλέτες: Μπορούν να επιτύχουν πιο ευέλικτη ρύθμιση, να μειώσουν το κόστος της διαδικασίας, να αποφύγουν τα μειονεκτήματα και τους κινδύνους της δικαστικής ρύθμισης (μακρόχρονη παραμονή στον ΤΕΙΡΕΣΙΑ, δημοσιότητα της υπαγωγής σε ρύθμιση, περιορισμοί στην υποβολή νέας αίτησης, παρακολούθηση των περιουσιακών στοιχείων, τήρηση αυξημένων υποχρεώσεων, κ.ά).  
Για τους πιστωτές: Μπορούν να επιτύχουν  εξυπηρέτηση μεγαλύτερου ποσοστού του χρέους, ταχύτερη έναρξη της αποπληρωμής, εξασφαλίσεις από τρίτα πρόσωπα κ.ά.

22. Πώς γίνεται η δικαστική ρύθμιση των οφειλών σε περίπτωση που αποτύχει ο δικαστικός συμβιβασμός;

Το Δικαστήριο ελέγχει κατά τη δικάσιμο που έχει οριστεί τη συνδρομή των προϋποθέσεων για τη ρύθμιση των χρεών και κρίνει ότι δεν επαρκούν τα περιουσιακά στοιχεία και εισοδήματά του για την αποπληρωμή των χρεών προχωρά στη ρύθμιση των οφειλών. Ο οφειλέτης  αναλαμβάνει την υποχρέωση να καταβάλλει κάθε μήνα και για  χρονικό διάστημα τεσσάρων ετών μέρος του εισοδήματός του στους πιστωτές. Το ύψος των μηνιαίων καταβολών καθορίζεται από το δικαστήριο λαμβάνοντας υπόψη τα εισοδήματά του, τη δυνατότητα συνεισφοράς του συζύγου και σταθμίζοντας αυτά με τις βιοτικές ανάγκες του ιδίου και των προστατευομένων μελών της οικογενείας του.

23. Αναπροσαρμόζονται οι μηνιαίες καταβολές κατά τη διάρκεια της ρύθμισης;

Το δικαστήριο μπορεί να προβλέπει την αναπροσαρμογή τους με έναν αντικειμενικό δείκτη αναφοράς (π.χ. τιμάριθμο). Μπορεί όμως το δικαστήριο  με αίτηση του οφειλέτη ή πιστωτή να διατάξει την αναπροσαρμογή της δόσης σε περίπτωση ιδίως που βελτιωθεί το εισόδημα του οφειλέτη. Η αναπροσαρμογή θα ισχύσει αναδρομικά από το χρόνο υποβολής της αίτησης αναπροσαρμογής.

24. Τι πρέπει να κάνει ο οφειλέτης αν το εισόδημά του αυξηθεί κατά τη διάρκεια της τετραετούς περιόδου ρύθμισης;

Να το γνωστοποιήσει μέσα σε ένα μήνα στη Γραμματεία του δικαστηρίου και στους πιστωτές του, ώστε να ληφθεί υπόψη (συμβιβαστικά ή με απόφαση του δικαστηρίου) για την αναπροσαρμογή της μηνιαίας καταβολής. Αν δεν το κάνει, κινδυνεύει να εκπέσει από τη ρύθμιση και να αναβιώσουν όλα τα χρέη.  Ο οφειλέτης δεν επιτρέπεται να αγνοεί τους πιστωτές του και τα συμφέροντά τους. Αν έτσι είναι άνεργος, οφείλει να προσπαθεί να βρει μία κατάλληλη εργασία.

25. Ποιες είναι οι συνέπειες αν ο οφειλέτης δεν είναι ειλικρινής και συνεπής στις δηλώσεις του;

Ο οφειλέτης έχει την υποχρέωση να υποβάλει ειλικρινή δήλωση για τα περιουσιακά στοιχεία και εισοδήματά του και να δηλώνει κατά τη διάρκεια της ρύθμισης όλες τις περιουσιακές μεταβολές που ενδιαφέρουν τους πιστωτές. Αν δεν το κάνει, από δόλο ή βαριά αμέλεια, θα εκπέσει από τη ρύθμιση οφειλών και την απαλλαγή που έχει ήδη αποφασιστεί. Μπορεί μάλιστα να ανακληθεί η απαλλαγή, αν αποδειχθεί η αποσιώπηση ή απόκρυψη εισοδημάτων μετά την περίοδο της τετραετίας. Η ψευδής δήλωση συνεπάγεται εξάλλου και ποινικές ευθύνες.

26. Τι δυνατότητες έχουν οι πιστωτές να πληροφορούνται τις περιουσιακές μεταβολές του οφειλέτη;

Ο οφειλέτης υποχρεούται καταρχήν να επιτρέπει στους πιστωτές την πρόσβαση σε στοιχεία που απεικονίζουν την οικονομική του κατάσταση και τα τρέχοντα εισοδήματά του. Εξάλλου ο εργοδότης, η αρμόδια υπηρεσία και ο αρμόδιος οικονομικός έφορος είναι υποχρεωμένοι, σύμφωνα με μία προβλεπόμενη συνοπτική διαδικασία,  να δίνουν στους πιστωτές κάθε χρήσιμη πληροφορία για την περιουσιακή κατάσταση και τα εισοδήματα του οφειλέτη.

27. Πόσο καιρό μένουν τα δεδομένα του οφειλέτη για τη ρύθμιση στον ΤΕΙΡΕΣΙΑ;

Η αίτηση ρύθμισης καταχωρείται στον ΤΕΙΡΕΣΙΑ και η υπαγωγή του οφειλέτη στη διαδικασία ρύθμισης των χρεών καταχωρείται στον ΤΕΙΡΕΣΙΑ,  μέχρι πέντε χρόνια μετά την απαλλαγή του από τα χρέη.

28. Προβλέπεται κάποια άλλη διαδικασία δημοσιοποίησης για την αίτηση και υπαγωγή σε ρύθμιση  χρεών με απαλλαγή;

Στη Γραμματεία κάθε Ειρηνοδικείου, και στο Ειρηνοδικείο Αθηνών για όλη τη χώρα, τηρείται αλφαβητικό αρχείο των προσώπων που έχουν υποβάλει την αίτηση ρύθμιση χρεών με απαλλαγή.  Τα ονόματα διαγράφονται από το αρχείο ένα έτος μετά την απόρριψη ή την επέλευση της απαλλαγής από τα χρέη.

29. Από πότε θα μπορούν να υποβάλλουν αίτηση για ρύθμιση των οφειλών τους με απαλλαγή σύμφωνα με τις διατάξεις του νόμου οι οφειλέτες;

Αιτήσεις θα μπορούν να  υποβληθούν μετά την πάροδο τεσσάρων μηνών από τη δημοσίευση του νόμου στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Αυτό προκειμένου να οργανωθούν τα Ειρηνοδικεία για την αποδοχή των αιτήσεων και την κατάλληλη γραμματειακή εξυπηρέτηση των προβλεπόμενων διαδικασιών. Στο διάστημα αυτό θα τρέχουν οι διαδικασίες του εξώδικου συμβιβασμού, στο ίδιο διάστημα απαγορεύεται να γίνει πλειστηριασμός ακινήτου που χρησιμεύει ως μοναδική κατοικία του οφειλέτη.

30. Τι εννοεί ευνοϊκό επιτόκιο (άρθρο  9 παρ.2 εδάφιο 4);

Ρυθμίζεται στην ίδια παράγραφο. Θα εφαρμοστεί το μέσο επιτόκιο στεγαστικού δανείου, όπως προκύπτει από το μηνιαίο στατιστικό δελτίο που έχει εκδοθεί από την Τράπεζα της Ελλάδος για τον τελευταίο μήνα, για τον οποίο υφίσταται μέτρηση, αναπροσαρμοζόμενο με επιτόκιο αναφοράς το επιτόκιο των πράξεων κύριας αναχρηματοδότησης της ΕΚΤ.

31. Γιατί 5χρόνια στον Τειρεσία;

Υπενθυμίζετι ότι στον ΤΕΙΡΕΣΙΑ οφειλές για χρέη που έχουν εξοφληθεί, για τα οποία έχουν εκδοθεί διαταγές πληρωμής,  μένουν έτσι κι αλλιώς τρία χρόνια. Το γεγονός της πτώχευσης και απαλλαγής από τα χρέη είναι ακόμη πιο σημαντικό και δικαιολογείται να μένει δύο χρόνια περισσότερο. Με το συμβιβασμό δεν εκδίδεται δικαστική απόφαση και μπορεί να εξέλθει νωρίτερα από τον ΤΕΙΡΕΣΙΑ.

32. Τι συμβαίνει με τους εγγυητές, ισχύει και για αυτούς το ίδιο (μόνιμη αποδεδειγμένη ανικανότητα εξόφλησης οφειλών);

Ισχύει πράγματι το ίδιο. Οι εγγυητές πρέπει να κάνουν  οι ίδιοι αίτηση και να διαπιστωθεί και γι’ αυτούς μόνιμη αδυναμία. Οι εγγυητές εμπορικών χρεών, μπορούν να υπαχθούν στη ρύθμιση (όπως λ.χ. συμβαίνει με τους μετόχους μίας ΑΕ ή ΕΠΕ) αν δεν είναι οι ίδιοι έμποροι. Οι διευθύνοντες σύμβουλοι, διαχειριστές κεφαλαιουχικών εταιρειών δεν θεωρούνται εξάλλου έμποροι. Η Υπουργός με είχε ρωτήσει αν ο περιπτερούχος θεωρείται έμπορος. Καταρχήν, δεν θεωρούνται έμποροι οι μικρέμποροι αυτοί δηλαδή που έχουν περιορισμένη ή παρεπόμενη εμπορική δραστηριότητα. Για τους περιπτερούχους αμφισβητείται το ζήτημα, και εντέλει θα κρίνεται μάλλον κατά περίπτωση ανάλογα και με τον κύκλο εργασιών. Ας περιοριζόμαστε καλύτερα να λέμε ότι οι μικρέμποροι δεν έχουν πτωχευτική ικανότητα και συνεπώς μπορούν να αξιοποιήσουν τον νόμο.

33. Πώς γίνεται να πληρώνουν επί 6 μήνες τις ενήμερες οφειλές για στεγαστικά δάνεια αφού δεν μπορούν να πληρώσουν τις παρελθούσες δόσεις;

Ας μη ξεχνάμε ότι παγώνουν όλες οι άλλες οφειλές. Εκεί δηλαδή που εξυπηρετούσε ή θα έπρεπε να εξυπηρετεί περισσότερα χρέη, πλέον γι’ αυτόν το χρονικό διάστημα θα δίνει μόνο τη δόση του στεγαστικού δανείου. Δεν θα πληρώνει ούτε τα καταναλωτικά, ούτε άλλα δάνεια που έχουν υποθήκες, ούτε οφειλές προς τρίτους. Εξάλλου, αυτό ισχύει για ένα μικρό χρονικό διάστημα (6-8 μήνες).  Επίσης, η πληρωμή δεν είναι προϋπόθεση για να ρυθμιστεί το στεγαστικό δάνειο αλλά για την αναστολή των διαδικασιών αναγκαστικής εκτέλεσης.

34. Τι μπορούν να κάνουν όταν οι δικηγόροι των πιστωτών με αιτήσεις τους ή άλλα ένδικα μέσα για να μην εκδίδονται οι αποφάσεις ή να μην εφαρμόζονται;

Καταρχήν, η απόφαση που εκδίδεται από το Ειρηνοδικείο είναι εκτελεστή σε κάθε περίπτωση. Ακόμη δηλαδή και αν οι πιστωτές ασκήσουν έφεση. Έχουμε προβλέψει προθεσμίες για την έκδοση των αποφάσεων και την υποχρέωση του δικαστή να εκδίδει κατά προτεραιότητα αυτές τις αποφάσεις.

ΠΗΓΗ: Ημερησία

Βαθιά «ανάσα » σε υπερχρεωμένους δανειολήπτες


Print


Έτοιμες είναι οι τράπεζες να εξυπηρετήσουν και να συνεργαστούν με τους πελάτες τους που επιθυμούν να ενταχθούν στο Νόμο περί "Ρύθμισης οφειλών υπερχρεωμένων φυσικών προσώπων" καθώς ολοκληρώθηκε η σχετική προετοιμασία των αρμόδιων τραπεζικών υπηρεσιών.

Από αύριο (01/09/2010) μπορούν οι δανειολήπτες που αδυνατούν να εξυπηρετήσουν τα χρέη τους να υποβάλουν αιτήσεις για εξωδικαστικό συμβιβασμό με τα πιστωτικά ιδρύματα, ενώ από τις αρχές του 2011 θα ενεργοποιηθεί και η δικαστική διαδικασία, στο πλαίσιο της οποίας τα Ειρηνοδικεία θα κρίνουν αν ο ενδιαφερόμενος δανειολήπτης βρίσκεται ή όχι σε αδυναμία πληρωμής με σκοπό να ρυθμιστούν τα χρέη του. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της αγοράς και των καταναλωτικών οργανώσεων 150.000 περίπου δανειολήπτες θα θελήσουν να ενταχθούν στο νόμο περί "Ρύθμισης οφειλών υπερχρεωμένων φυσικών προσώπων", που ψηφίστηκε από τη Βουλή.

Από την πλευρά τους, τα τραπεζικά στελέχη αποφεύγουν να κάνουν εκτιμήσεις για τον αριθμό των δανειοληπτών που θα προστρέξουν να ενταχθούν στις ρυθμίσεις του Νόμου, θεωρούν όμως ότι το νούμερο των 150.000 είναι υπερβολικό. Επισημαίνουν πάντως ότι επιθυμούν και επιζητούν την άριστη συνεργασία με την πελατεία τους που αντιμετωπίζει προβλήματα αδυναμίας αποπληρωμής δανειακών υποχρεώσεων -τα οποία έχουν ενταθεί λόγω των συνεπειών της οικονομικής κρίσης - προς όφελος και των ιδίων και της τράπεζας. Άλλωστε όπως τονίζουν, οι τράπεζες αναγνωρίζοντας τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα νοικοκυριά έχουν προχωρήσει τους τελευταίους μήνες στην ανακοίνωση προγραμμάτων αναδιάρθρωσης και αναχρηματοδότησης δανείων με ευνοϊκούς όρους, τα οποία έχουν την θετική ανταπόκριση από την πελατείας τους.

"Οι τράπεζες στο πρώτο στάδιο και μέχρι 31 Δεκεμβρίου έχουν την υποχρέωση να εκδίδουν βεβαιώσεις οφειλών κατά τις προδιαγραφές του νόμου. Το πλήθος που θα προστρέξει να αιτηθεί βεβαίωση εξαρτάται από το πόσο αυτό θα προβληθεί ως πανάκεια των προβλημάτων του. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να τονίσουμε ότι μιλάμε για πραγματικά φτωχούς ανθρώπους που αντικειμενικά δεν μπορούν να πληρώσουν και δεν διαθέτουν κανενός είδους περιουσία. Σε όλα τα στάδια εξέτασης της αίτησης, αλλά όχι τώρα, μετά τις 31 Δεκεμβρίου θα ληφθούν υπόψη όλα τα εισοδήματα και η περιουσία και των 2 συζύγων, όταν μιλάμε για ζεύγος και αυτή ακόμη η πρώτη κατοικία προστατεύεται για 20 έτη, αλλά δεν εξαιρείται της ρύθμισης. Εάν ένας πελάτης παραπλανηθεί και οδηγηθεί προς το Νόμο από επιτήδειους, ενώ θα μπορούσε να αποπληρώσει τις οφειλές του με ίδια μέσα χωρίς την υποστήριξη του Νόμου, πιστεύω ότι δεν θα είναι προς όφελός του. Ο επίσημος χαρακτηρισμός στον ΤΕΙΡΕΣΙΑ ως "φτωχός" είναι για κάποιον που προσδοκά να έχει οικονομική δραστηριότητα μια "βαριά ταμπέλα" που δεν θα τους επιτρέψει να συναλλάσσεται και να έχει οποιαδήποτε περιουσία για τουλάχιστον 4 έως 7 έτη", αναφέρει χαρακτηριστικά στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ανώτατο τραπεζικό στέλεχος

Τι προβλέπει ο Νόμος

Για διάστημα 6 μηνών από τη δημοσίευση του νόμου, δηλαδή περίπου ως τα τέλη Ιανουαρίου 2011, απαγορεύονται οι πλειστηριασμοί πρώτης κατοικίας για χρέη προς τράπεζες ή προς άλλα φυσικά πρόσωπα, εφόσον η αξία της πρώτης κατοικίας δεν υπερβαίνει το αφορολόγητο όριο προσαυξημένο κατά 50 %.

Ενδεικτικά, το αφορολόγητο για άγαμο φορολογούμενο είναι 200.000 ευρώ, οπότε η αντικειμενική αξία της κατοικίας για να μη βγει σε πλειστηριασμό δεν θα πρέπει να ξεπερνά τις 300.000 ευρώ.

Ήδη με άλλη διάταξη νόμου είχαν απαγορευθεί ως τις 31 Δεκεμβρίου οι πλειστηριασμοί α' κατοικίας για χρέη έως 200.000 ευρώ προς τράπεζες ενώ με τη νέα ρύθμιση η απαγόρευση επεκτείνεται και σε χρέη μεταξύ ιδιωτών.

Ο νόμος δεν απευθύνεται σε όλους όσοι έχουν χρέη αλλά σε εκείνους που έχουν αποδεδειγμένη αδυναμία να τα εξοφλήσουν και για την προστασία των καταναλωτών το υπουργείο προχωρά παράλληλα στη σύσταση πανελλαδικού δικτύου πρόληψης και αντιμετώπισης της υπερχρέωσης με συμμετοχή καταναλωτικών οργανώσεων και των κατά τόπους Δικηγορικών Συλλόγων που θα παράσχουν συμβουλές και βοήθεια προς τους δανειολήπτες είτε στο στάδιο του φιλικού διακανονισμού είτε, αργότερα, στα Ειρηνοδικεία.

Θα υπάρξει επίσης ειδική τηλεφωνική γραμμή, θα καταρτισθούν υποδείγματα φιλικού διακανονισμού και αιτήσεων ρύθμισης χρεών και η γενική γραμματεία Καταναλωτή θα παράσχει μέσω Ίντερνετ ένα εργαλείο για την εκτίμηση της μηνιαίας δόσης που θα πρέπει να καταβάλει ο δανειολήπτης, ανάλογα με τα εισοδήματά του, την περιουσία του, την οικογενειακή του κατάσταση, το κόστος κάλυψης των αναγκών διαβίωσης, κλπ.

Ένταξη δανειοληπτών στις Ρυθμίσεις του Νόμου-Διαδικασία Ρύθμισης

Τα βήματα που απαιτούνται για την ένταξη των δανειοληπτών στις ρυθμίσεις του νόμου και τις προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούνται αναλυτικά είναι τα εξής:

Στη ρύθμιση υπάγονται φυσικά πρόσωπα, καταναλωτές και επαγγελματίες (με εξαίρεση τους εμπόρους), που βρίσκονται σε αποδεδειγμένη μόνιμη αδυναμία να εξυπηρετήσουν τα χρέη τους. Υπάγονται επίσης όλα τα χρέη, με εξαίρεση οφειλές από αδικοπραξία, διοικητικά πρόστιμα, φόροι και τέλη προς το Δημόσιο και προς Οργανισμούς Κοινωνικής Ασφάλισης.

Η διαδικασία ρύθμισης των οφειλών διακρίνεται σε 4 φάσεις που έχουν ως εξής:

Α' φάση, Εξωδικαστικός συμβιβασμός: Πριν την υποβολή της αίτησης ο οφειλέτης υποχρεούται να κάνει προσπάθεια συμβιβασμού με τους πιστωτές η οποία αποδεικνύεται με βεβαίωση του φορέα που την έχει αναλάβει. Τον εξωδικαστικό συμβιβασμό μπορούν να αναλάβουν ο Συνήγορος του Καταναλωτή, η Επιτροπή Φιλικού Διακανονισμού, οι Ενώσεις Καταναλωτών, ο Μεσολαβητής Τραπεζικών

Επενδυτικών Υπηρεσιών, Δικηγόρος ή άλλος δημόσιος ή ιδιωτικός μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα φορέας. Για το συμβιβασμό θα συντάσσεται πρακτικό που θα επικυρώνεται από τον Ειρηνοδίκη.

Β' Φάση, Αίτηση στο Ειρηνοδικείο: Η αίτηση περιλαμβάνει κατάσταση της περιουσίας και των εισοδημάτων οφειλέτη και συζύγου, κατάσταση με τις απαιτήσεις των πιστωτών, σχέδιο διευθέτησης των οφειλών, βεβαίωση για τη διενέργεια του εξωδικαστικού συμβιβασμού και υπεύθυνη δήλωση ορθότητας των δηλωθέντων στοιχείων.

Ο οφειλέτης μπορεί να ζητήσει την αναστολή των μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης (πλειστηριασμοί κλπ) με ασφαλιστικά μέτρα.

Για τη χορήγησή της αρκεί η πιθανολόγηση της αποδοχής της αίτησης.

Γ' Φάση, Προσπάθεια συμβιβασμού ενώπιον του Ειρηνοδικείου: Ο συμβιβασμός μπορεί να επιτευχθεί εφόσον συμφωνούν οι πιστωτές με απαιτήσεις που υπερβαίνουν το 51% των οφειλών. Θα πρέπει όμως υποχρεωτικά να συμφωνήσουν οι πιστωτές με εμπράγματες εξασφαλίσεις.

Η διαδικασία του δικαστικού συμβιβασμού έχει ως εξής:

- Στον πρώτο μήνα από την υποβολή της αίτησης επιδίδεται το σχέδιο διευθέτησης στους πιστωτές.

- Στο δεύτερο μήνα η απάντηση ή πρόταση τροποποιήσεων από πιστωτές.

- Στο πρώτο 15νθήμερο του τρίτου μήνα η υποβολή τροποποιημένου σχεδίου από οφειλέτη.

- Στις επόμενες είκοσι ημέρες η αποδοχή ή μη από πιστωτές. Αν παρέλθει το διάστημα χωρίς παρατηρήσεις θεωρείται ότι ο πιστωτής έχει αποδεχθεί το σχέδιο.

Δ' Φάση, Δικαστική ρύθμιση των οφειλών σε περίπτωση που αποτύχει ο δικαστικός συμβιβασμός: Το Δικαστήριο μετά τον έλεγχο, εφόσον κρίνει ότι δεν επαρκούν τα περιουσιακά στοιχεία και τα εισοδήματά του για την αποπληρωμή των χρεών, προχωρά στη ρύθμιση των οφειλών.

Ο οφειλέτης αναλαμβάνει την υποχρέωση να καταβάλλει κάθε μήνα για τέσσερα χρόνια, μέρος του εισοδήματός του στους πιστωτές. Το ύψος των μηνιαίων καταβολών καθορίζεται από το δικαστήριο λαμβάνοντας υπόψη τα εισοδήματά του, τη δυνατότητα συνεισφοράς του συζύγου, τις βιοτικές ανάγκες του ιδίου και των προστατευομένων μελών της οικογενείας του. Αν υπάρχει ακίνητη περιουσία, το Ειρηνοδικείο διατάσσει τη ρευστοποίησή της για την ικανοποίηση των πιστωτών, εκτός από την κύρια ή μοναδική κατοικία του οφειλέτη για την οποία υπάρχει ειδική προστασία. Το υπόλοιπο του χρέους (μετά από την πληρωμή των δόσεων επί 4 χρόνια) διαγράφεται.

Αν ο οφειλέτης δεν έχει τη δυνατότητα να καταβάλει κανένα ποσό για την εξόφληση μέρους των χρεών το δικαστήριο μπορεί να ορίσει πολύ μικρό ποσό ή και μηδενική καταβολή στους πιστωτές εφόσον πχ είναι άνεργος ή συντρέχουν σοβαρά προβλήματα υγείας ή δεν έχει επαρκές εισόδημα. Το δικαστήριο επανεξετάζει μετά από 5-6 μήνες την κατάσταση στην οποία βρίσκεται ο οφειλέτης.

Πρώτη κατοικία

Τι ισχύει για την πρώτη κατοικία: Ο οφειλέτης μπορεί να εξαιρέσει και να σώσει από τον πλειστηριασμό την ιδιόκτητη κύρια ή μοναδική κατοικία του εφόσον αυτή δεν υπερβαίνει το προβλεπόμενο όριο αφορολόγητης απόκτησης πρώτης κατοικίας, προσαυξημένο κατά 50%. Το μοναδικό ακίνητο οικιακής χρήσης που διαθέτει προστατεύεται ακόμη και αν δεν κατοικεί σε αυτό ο οφειλέτης.

Προϋπόθεση είναι να αναλάβει ο οφειλέτης την εξυπηρέτηση χρεών που αντιστοιχούν στο 85% της εμπορικής αξίας της κατοικίας, για χρονικό διάστημα που μπορεί να φθάνει μέχρι 20 έτη, με το μέσο επιτόκιο ενός στεγαστικού δανείου. Για παράδειγμα: αν ένας οφειλέτης έχει κατοικία αξίας 100.000 ευρώ, και χρέη ύψους 300.000 ευρώ θα πρέπει να εξοφλήσει το 85 % της αξίας του σπιτιού, δηλαδή 85.000 ευρώ, και το ποσό που θα ορίσει το δικαστήριο ως μηνιαία δόση επί τέσσερα χρόνια. Το υπόλοιπο του χρέους μέχρι τις 300.000 ευρώ διαγράφεται.

Η ρύθμιση για την πρώτη κατοικία δεν μπορεί να καταγγελθεί με καθυστέρηση μικρότερη των 4 δόσεων.

Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι:

- Οφειλέτης παραμένει στη "μαύρη λίστα" του Τειρεσία για τρία χρόνια μετά την πάροδο της τετραετίας της ρύθμισης.

- Εγγυητής του δανείου, αν υπάρχει, δεν απαλλάσσεται από την υποχρέωση πληρωμής του χρέους εκτός αν βρίσκεται και ο ίδιος σε αντικειμενική αδυναμία πληρωμής, οπότε εντάσσεται και αυτός στις διατάξεις του νόμου.

- Η αίτηση για εξωδικαστικό συμβιβασμό, δηλαδή η πρώτη φάση της διαδικασίας, πρέπει να έχει γίνει το πολύ έξι μήνες πριν την αίτηση στο Ειρηνοδικείο.

Αυξάνεται ο αριθμός όσον αντιμετωπίζουν προβλήματα αποπληρωμής

Η επιδείνωση της ποιότητας του δανειακού χαρτοφυλακίου των ελληνικών τραπεζών, που αντανακλά τα προβλήματα ρευστότητας που αντιμετωπίζουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις, η οποία είχε ξεκινήσει το 2008, επιταχύνθηκε το 2009, καθώς ο λόγος των δανείων σε καθυστέρηση προς το σύνολο των δανείων ανήλθε σε 7,7%, έναντι 5% το 2008. Σύμφωνα με τα τελευταία συγκεντρωτικά διαθέσιμα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος για το Μάρτιο του τρέχοντος έτους, όπως δημοσιεύονται στην Έκθεση για την Χρηματοπιστωτική Σταθερότητα το ποσοστό αυτό σημείωσε και νέα άνοδο και ανήλθε σε 8,2%.

Σύμφωνα με στοιχεία της ΤτΕ, άνοδος του ποσοστού καθυστερήσεων παρατηρήθηκε σε όλες τις κατηγορίες δανείων, ιδίως όμως στα καταναλωτικά. Ειδικότερα, για το Μάρτιο 2010 ο λόγος δανείων σε καθυστέρηση στο σύνολο των δανείων στην στεγαστική πίστη ανήλθε σε 8,2% από 7,4% τον Δεκέμβριο του 2009 και στην καταναλωτική πίστη στο 14,7% το Μάρτιο του 2010 από 13,4% τον Δεκέμβριο του 2009.

Σημειώνεται ότι για την αντιμετώπιση του πιστωτικού κινδύνου, οι ελληνικές τράπεζες εφαρμόζουν ήδη αυστηρότερα κριτήρια έγκρισης δανείων, ενώ επιπρόσθετα το 2009 προέβησαν σε ρυθμίσεις δανείων συνολικού ύψους 3,4 δισεκ. ευρώ έναντι ρυθμίσεων 0,9 δισ. ευρώ το 2008, προκειμένου να διευκολυνθούν οι δανειολήπτες (νοικοκυριά και επιχειρήσεις) που αντιμετωπίζουν προσωρινή αδυναμία εξυπηρέτησης των οφειλών τους.

Όπως εκτιμά η ΤτΕ για το 2010 ο πιστωτικός κίνδυνος θα διατηρηθεί υψηλός. Ειδικότερα για τα νοικοκυριά, όπως επισημαίνεται στην Έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, η αυξημένη φορολογική επιβάρυνση και το υψηλότερο ποσοστό ανεργίας θα επηρεάσουν αρνητικά το διαθέσιμο εισόδημα και την ικανότητα ομαλής εξυπηρέτησης οφειλών.

ΠΗΓΗ : http://www.banksnews.gr/portal/useful/1034--l-r---

ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ
Comments