sığınak yönetmeliği


 
3194 SAYILI İMAR KANUNUNA GÖRE DÜZENLENMİŞ BULUNAN İMAR YÖNETMELİKLERİNE SIĞINAKLARLA İLGİLİ EK  YÖNETMELİK

                            (25 Ağustos 1988 Tarih ve 19910 Sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanmıştır.)

                                                 

                                                                      BÖLÜM I

Amaç, Kapsam ve Yasal Dayanak

Amaç

Madde 1- Bu Yönetmelik, sığınakların çeşit, özellik, yapım, kullanım ve muhafazasına ilişkin usul ve esasları düzenler.

Kapsam

Madde 2- Bu yönetmelik;

3194 sayılı İmar Kanunu’na göre düzenlenmiş bulunan İmar Yönetmeliklerinin uygulandığı alanları,

3194 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesi gereğince imar mevzuatı yönünden belediyelerin görev alanlarına giren yerleri,

Ülkemizde çeşitli harp silah ve vasıtalarının tesirlerine karşı imar mevzuatına göre yapılacak sığınak çeşitleri ve bunların nerelerde, ne suretle, kimler tarafından yaptırılacağına, kullanılacağına, bakım ve muhafazalarına ilişkin hükümleri,

Kapsar.

Yasal Dayanak

Madde 3- Bu Yönetmelik 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 36 ve 44 üncü maddeleri gereğince hazırlanmış olup, 9.5.1985 gün, 18749 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan İmar Kanunu’na istinaden çıkarılan ve 2.11.1985 gün, 18916 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Yönetmeliklere ektir.

  BÖLÜM II

Sığınak

Madde 4- Nükleer ve konvansiyonel silahlarla, biyolojik ve kimyevi harp maddelerinin tesirlerinden ve tabii afetlerden insanlarla, insanların yaşaması ve ülkenin harp gücünün devamı için
zaruri canlı ve cansız kıymetleri korumak maksadıyla inşa edilen korunma yerleridir.

         a.Kullanacaklara göre sığınak çeşitleri,

         b.Kullanım amacına göre sığınak çeşitleri,

Kullanacaklara Göre Sığınak Çeşitleri :

Madde 5- Sığınaklar korunacak veya korunacakların durumuna göre ikiye ayrılır.

a) Özel Sığınaklar : Evlerde, resmi ve özel idare, fabrika ve müesseselerin bodrumlarında veya bahçelerinde yapılır. Buralarda oturan aile, memur ve işçilerin korunmasını sağlamak amacıyla
yapılan yapılardır.

b) Genel Sığınaklar : Nüfus ve trafik yoğunluğunun fazla olduğu yerlerde dışarıda bulunan halkın korunmasını sağlamak amacıyla yapılan yapılardır.

Kullanım Amacına Göre Sığınak Çeşitleri :

Madde 6- Sığınaklar kullanma amaçlarına göre ikiye ayrılırlar :

a) Basınç Sığınakları : Nükleer silahların ani (ışık, ısı, basınç ve ilk radyasyon) ve kalıntı (radyoaktif serpinti) etkileriyle konvansiyonel silahların tesirlerine, kimyasal ve biyolojik harç maddelerine karşı korunmak amacıyla Devlet tarafından inşa edilen sığınaklardır.

b) Serpinti Sığınakları : Nükleer silahların radyoaktif serpinti etkilerine karşı korunmak amacıyla inşa edilen sığınaklardır. Bu sığınaklar; kimyasal ve biyolojik harp maddelerine, nükleer silahların zayıflamış basınç ve ısı tesirlerine ve konvansiyonel silahların parça tesirlerine karşı da korunmayı sağlamak için inşa edilen sığınaklardır.

Serpinti sığınakları bina ve tesislerin bodrum katlarında yapılır. Mümkün olmadığı takdirde bahçelerinde toprağın yapısına göre yer üstünde veya yer altında yapılır ve TAKS hesabına dahil edilir.

Serpinti Sığınaklarının Özellikleri ve Yapılışları :

Madde 7- Serpinti sığınaklarının özellikleri şunlardır :

a) Büyüklük : İnsan başına en az 1 metrekarelik yer ayrılır. Yapı inşaat alanının binde 30’undan az olamaz. Kişi adedi (kişi başına 20 m² inşaat alanı hesabıyla) toplam yapı inşaat alanı 20 sayısına bölünmek suretiyle bulunacaktır. İç yüksekliği ise 2.20 m den aşağı olamaz.

b) Duvar Kalınlığı : 60 cm. Beton, 75 cm. Tuğla veya taş ya da 90 cm. Sıkıştırılmış topraktan olmalıdır. Bahçelerde yapılacak yer altı veya yer üstü serpinti sığınaklarında döşeme ve tavan kalınlıkları içinde bu ölçülere uyulur.

c) Giriş Yeri : Sığınağın girişi demir kapılı ve en az bir adet dik açı dönüşlü olmalıdır.

d) Havalandırma : Sığınağın çeşidi ne olursa olsun hem mekanik ve hem de tabii havalandırma ile yeterli olmalı, mekanik havalandırmanın kapasitesi, 25 kişi den az insan barındıracak sığınaklarda 0,75 m3’sn (Tek Menfez : 60 x 40 cm; İki Menfez : 45 w 27 cm; Üç Menfez : 35 x 24 cm) ve 25 - 50 kişi barındıracak sığınaklarda 1,5 m3/sn (Tek Menfez : 100 x 50 cm; İki Menfez : 60 x 40 cm; Üç Menfez : 50 x 33 cm) 50 kişiden fazla barındıracak sığınaklarda ise 2 m3/sn (Tek Menfez : 100 x 67 cm; İki Menfez : 75 x 45 cm; Üç Menfez : 55 x 40 cm) olmalıdır.

Havalandırma sistemi klima cihazı, menfezler veya yapı perdesi ile sağlanmalıdır. Radyoaktif tozların sığınak içine girmesini önleyici hava filtresi, hava borusuna konulmalıdır.

e) Hijyen tedbirleri : Çöplerin ve insan pisliklerinin kolayca atılmasını sağlayıcı özellikte olmalı, mümkünse kanalizasyona bağlanmalı ve alafranga hela kullanılmalıdır.

Serpinti Sığınaklarının Yapılacakları Yer, Tesis ve Yapılar

Madde 8- (Değişik : R.G. 6.3.1991 - 20806) Serpinti sığınakları, belediye ve mücavir alan sınırları içinde dışında imar planı bulunan veya bulunmayan alanlardaki binalarda yapılır.

          Ancak;

         a.8 daireden az bağımsız bölümü olan konutlarda,

         b.Toplam inşaat alanı 800 m² den az olan işyerlerinde,

         c.Toplam inşaat alanı 800 m² den az olan konut ve işyeri olarak kullanılan yapılarda,

         d.Belediye ve mücavir alanlar dışında köy nüfusuna kayıtlı ve köyde sürekli oturanlar tarafından yapılan ve ruhsata tabi olmayan yapılarda,

         e.Sığınak yapma zorunluluğu aranmaz.

         f.Bir imar parselinde birden fazla bina bulunması durumunda bunların toplam inşaat alanının 800 m yi aşması halinde parselde ortak tek bir sığınak yapılabileceği gibi birden fazla da yapılabilir.

Sığınakların Kimler Tarafından Yaptırılacağı

Madde 9- Resmi ve özel bütün tesis ve yapılarda yaptırılacak sığınakların yapım ve bakım giderleri bu yerlerin malik ve idareleri tarafından karşılanır.

Gerektiğinde Genel Sığınak Olarak Kullanılacak Yerler

Madde 10- Yapılacak metroların gerektiğinde genel sığınak olarak inşa edilmeleri esastır.

Sinema, tiyatro, eğlence yeri, otopark, garaj, kapalı çarşı ve pasaj gibi yapı ve tesislerin yeraltında inşa edilmelerini teşvik için belediyelerce her türlü kolaylık sağlanması ve buraların
gerektiğinde genel sığınak olarak kullanılması için gerekli tedbirlerin alınması zorunludur.

  BÖLÜM III

Diğer Hükümler

Sığınakların Bakımı, Muhafazası ve Denetimi

Madde 11- Sığınaklar konusunda özel kanunların İmar Kanunu’na aykırı olmayan hükümleri de uygulanır.

Madde 12- (Ek Fıkra : R.G. 6.3.1991 - 20806) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce yapı kullanma iznine bağlanmış ve bağlanacak yapılardaki sığınak olarak, kullanılacak yerler mülki idare amirliğince tesbit edilerek sığınak kayıt defterine işlenir.

Resmi ve özel bütün tesis ve binalara ait sığınakların bakım ve muhafazası sığınağın bulunduğu binanın görevlendirilen yöneticisi denetiminde bina koruma amirince sağlanır.

Meskenlerdeki sığınakların bakım ve muhafazası ise, bina malik ve yöneticilerine sağlanır.

Sığınak ve sığınak olarak kullanılacak yerlerin denetimleri, mülki idare Amiri’nin sorumluluğunda belediyeler ve mahalli sivil savunma birimlerince yapılır.

Sığınakların Tapuya Tescili

Madde 13- Yapıların bodrum katlarında veya bahçelerinde yapılacak sığınaklar kat maliklerinin müşterek mülkü olarak tapuya tescil edilir. Sığınaklar Kat Mülkiyeti Kanunu’nda belirtilen ortak alanlardan olup, bu hali ile yetinilir. Bu sığınaklar bağımsız olarak sığınmak amacı ile olsa dahi satılamaz, kiralanamaz, devredilemez ve amacı dışında kullanılamaz.

Yapı Ruhsat ve Kullanma İzinlerinin Verilmesi

Madde 14- Sığınakların yapımı zorunlu bulunan bina ve tesislere gerekli sığınak yeri ayrılmadıkça yapı izni, sığınak tesis edilmedikçe de kullanma izni verilmez.

(Ek Fıkra : R.G. 6.3.1991 - 20806) Yapı ruhsatiyesi verilen bina ve tesislere yapı kullanma izin belgesi verilmeden önce ilgili idarelere mülki idare amirliklerinin sığınağın Yönetmelik hükümlerine uygun olduğuna ilişkin yazılı görüşünün alınması zorunludur.

Oturma ve kullanma izni verilmiş yapıların sığınak olarak ayrılmış bölümlerinde yapı değişikliği yapılamaz. Ancak sığınak özelliğini kaybetmemek ve gerektiğinde sığınak olarak kullanılmak üzere mülki amirin izniyle barışta başka amaçlarla kullanılabilir.

Bu hükümlere uyulmadığı tesbit edildiği takdirde mülki amirlik ve belediyeler tarafından yapılacak tebligat üzerine maliki, müteahhidi veya yöneticisi tarafından en geç üç ay içerisinde bu aykırılık giderilir. Süresi içerisinde aykırılığın giderilmemesi durumunda bu hizmet mülki amirlik ve belediyeler tarafından yapılır ve karşılığı imar mevzuatı hükümlerine göre ilgililerden tahsil olunur.

Madde 15- İmar planlarının hazırlanmasında genel sığınak yerleri işaretlenir.

Madde 16- Sığınaklarda bulundurulacak malzemeler, sığınak amirlerinin görevleri ve sığınaklarda nasıl hareket edileceğine ilişkin kurallar İçişleri Bakanlığınca çıkartılacak genelge ile
düzenlenir.

Madde 17- Bu yönetmelik yeni yapılacak kamu yapılarında yayımı tarihinden itibaren uygulanır. Halen kullanılmakta olan ve inşaatı devam eden kamu yapılarında gerektiğinde sığınak olarak tadil edilebilecek mahaller şimdiden belirlenecektir.

Sorumlu Makam :

Madde 18- Bu Yönetmeliğin uygulanmasından belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeler, bu alanlar dışında valilikler yetkili ve sorumludur.

Madde 19- Bu Yönetmeliğin uygulanmasında yapımla ilgili, konularda tereddüde düşülen hususlarda Bayındırlık ve İskan, sair hususlarda İçişleri Bakanlığının yazılı görüşü alınır ve bu görüşe uyulur.

Cezai Hüküm

Madde 20- 3.5.1985 tarih ve 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 42 nci maddesi gereğince, bu Yönetmelik hükümlerine uymayan yapı ilgilileri hakkında mezkur Kanunun sözü edilen maddesine göre işlem yapılır.

Yürürlükte Kaldırma

Madde 21- 3030 sayılı Kanun kapsamı dışında kalan Belediyeler Tip İmar Yönetmeliğinin 51. Madde 3. Fıkrası hükmü yürürlükten kaldırılmıştır.

Geçici Madde 1- (6.3.1991 gün ve 20808 s. R.G. değişik) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce 3194 Sayılı İmar Kanununun 22 nci maddesine uygun olarak yapı ruhsatiyesi almak üzere ilgili idarelere yapılan başvurular, 25/8/1988 tarih, 19910 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “3194 Sayılı İmar Kanununa Göre Düzenlenmiş Bulunan İmar Yönetmeliklerine Sığınaklarla İlgili Ek Yönetmelik” hükümlerine tabidir.

  BÖLÜM IV

Yürürlük ve Yürütme

Yürürlük :

Madde 22- Bayındırlık ve İskan Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığı tarafından, müştereken hazırlanan bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme :

Madde 23- Bu Yönetmeliği Bayındırlık ve İskan Bakanı yürütür.

 

Not : 8 nci madde değişikliği, değişiklikle ilgili 6.3.1991 gün ve 20806, sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yönetmeliğin yayımından itibaren 30 gün sonra yürürlüğe gireceği 6.3.1991 gün ve 20806 sayılı R.G. değişikliğin 4 ncü maddesinde belirtilmiştir.