KANNADA KEYBOARD Dr. K. P. RAO

ನಿಮ್ಮ ಕೀಲಿಮಣೆ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಅಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿರುವ ಗಣಕ ಪರಿಷತ್ತು ಕನ್ನಡದ ಅಧಿಕೃತ ಕೀಲಿಮಣೆ ವಿನ್ಯಾಸ ಎಂದು ಸರಕಾರದ ಅಂಗೀಕಾರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ನೀವು ಅನುಮತಿಸಿದ್ದಿರಾ ?

ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ನಮ್ಮ ಭಾಷೆಗೆ ಒಗ್ಗಿಸಬೇಕೆ ಹೊರತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕಾಗಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬದಲಿಸಲಾಗದು.

ಯುನಿಕೋಡ್ ಅಳವಡಿಸಿದ ತಂತ್ರಾಂಶಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡದ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಯ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುವ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ನಲ್ಲಿಯೇ ಪರಸ್ಪರ ಹೋಲಿಸುವುದು, ಹುಡುಕುವುದು, ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ವಿಪರ್ಯಾಸವೆಂದರೆ, ಸರಕಾರದ ಅನುದಾನದಿಂದ ಕನ್ನಡ ಗಣಕ ಪರಿಷತ್ತು ತಯಾರಿಸಿದ “ನುಡಿ” ತಂತ್ರಾಂಶದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿರುವ ಈ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ “ಕೆ.ಪಿ ರಾವ್ ವಿನ್ಯಾಸ” ಎಂದು ಹೆಸರನ್ನು ನೀಡದೆ “ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕೃತ ಕೀಲಿಮಣೆ ವಿನ್ಯಾಸ” ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿ “ಮೂಲ: ಶ್ರೀ ಕೆ.ಪಿ ರಾವ್” ಹಾಗೂ “ಸುಧಾರಣೆ: ಕನ್ನಡ ಗಣಕ ಪರಿಷತ್ತು” ಎಂಬುದನ್ನು ಮಾತ್ರ ನಮೂದಿಸಿದೆ.

 

ಭಾರತೀಯ ಭಾಷಾ ಗಣಕಲೋಕದ ಪಿತಾಮಹ - ಶ್ರೀ ಕೆ.ಪಿ ರಾವ್

 KANNADA: Dr. K. P. Rao Interview by Dr. U. B. Pavanaja and Mr. A. Sathyanaryana

- ಎ. ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ಮತ್ತು ಯು.ಬಿ. ಪವನಜ

ಆಧುನಿಕ ಮುದ್ರಣ ಮತ್ತು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಟೈಪ್ಸೆಟ್ಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಫೋಟೋಕಂಪೋಸಿಂಗ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ನಿಮ್ಮ ಕೊಡುಗೆ ಮತ್ತು ಸಾಧನೆಗಳ ಮೂಲ ಪ್ರೇರಣೆ ಏನು?

ಸಣ್ಣ ಮುದ್ರಣಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷರ ಜೋಡಿಸುವ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ ಆರಂಭಿಸಿದ ನಾನು ಮುಂದೆ ಇವೇ ಅಕ್ಷರಗಳ ಒಡನಾಡಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆದೆ. ಅಂದಿನಿಂದ ಆರಂಭವಾದ “ಅಕ್ಷರ ಮೈತ್ರಿ”ಯು “ಅಕ್ಷರ ಪ್ರೀತಿ”ಯಾಗಿ ಬೆಳೆದುಬಂದು ಇಂದಿಗೂ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ. ಯಕ್ಷಗಾನದಲ್ಲಿ “ಅರ್ಥಗಾರಿಕೆ”ಯನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಒಂದೂವರೆ ಗಂಟೆಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿ ಹಾಗೆ ಬೆಳದು ಬಂದಿದೆ. ನಾನು ನನ್ನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚೇನೂ ಸಾಧಿಸಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, ಸದಾ ಹೊಸತೇನನ್ನಾದರೂ ಮಾಡುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಿಂದಾಗಿ ಇಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.

ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಲಿಪಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಮ್ಮ ಒಡನಾಟ ಹೇಗೆ ಆರಂಭವಾಯಿತು?

ನಾನು ಟೈಪ್‌ಸೆಟ್ಟಿಂಗ್ ಕಾಲದಿಂದ ಬಂದವನು ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ಫೋಟೋಕಂಪೋಸಿಂಗ್‌ನ ವಿಕಾಸದ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವತ: ಭಾಗಿಯಾದವನು. ಮೊದಲಿಗೆ ಮುಂಬೈನ ಟಾಟಾ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಫಂಡಮೆಂಟಲ್ ರಿಸರ್ಚ್‌ನ ಆಣುಶಕ್ತಿ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸೈಂಟಿಫಿಕ್ ಆಫೀಸರ್ ಆಗಿದ್ದು, ಹಲವಾರು ಸಂಶೋಧನಾ ಬರಹಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ನಂತರ, ೧೯೬೨-೬೩ರಲ್ಲಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನ “ಸಿ” ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್‌ನ್ನು ಕಲಿತೆ. ಫೋಟೋಕಂಪೊಸಿಷನ್ ಆರಂಭಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ೧೯೭೬ರಲ್ಲಿ ಟಾಟಾ ಪ್ರೆಸ್ ಸೇರಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ, ಮಹಾದೇವನ್‌ ಅವರ “ಇಂಡಸ್ ವ್ಯಾಲಿ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ - ಎ ಕನ್ಕಾರ್ಡೆನ್ಸ್” ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದ ಮುದ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಲಿಪಿಯ ಸುಂದರವಾದ ಫಾಂಟನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಮತ್ತು ಅಕ್ಷರಜೋಡಣಾ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ನಾನೂ ಭಾಗಿಯಾದೆ. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಲಿಪಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಅಷ್ಟೂ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಕನ್ನಡದ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಏಕೆ ಮೂಡಿಸಬಾರದು ಎಂಬ ಆಲೋಚನೆ ಬಂತು. ೧೬೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಕ್ಷರಭಾಗಗಳು (ಗ್ಲಿಫ್‌ಗಳು) ಮೂಡುವಂತೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸುವ ಮತ್ತು ಯಾವ ಕೀಲಿ ಒತ್ತಿದರೆ ಏನು ಮುದ್ರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಖಚಿತವಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗದ ಬ್ಲೈಂಡ್ ಕೀಬೋರ್ಡ್ ಬಳಸಿ ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಮೂಡಿಸುವ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು. ಇದ್ದ ಬಹಳಷ್ಟು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಉಪಾಯವಾಗಿ ಪರಿಹರಿಸಿಕೊಂಡು ಕನ್ನಡ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಮೂಡಿಸುವುದು ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಸಾಧ್ಯ ಎಂದು ಅರಿತೆ.

ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಯ ಫೋಟೋಕಂಪೋಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹೇಗಿತ್ತು?

ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಮತ್ತು ದಿನಪತ್ರಿಕೆ ಮುದ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಫೋಟೋಕಂಪೋಸಿಗ್ ಸಹ ಬ್ಲೈಂಡ್ ಕೀಬೋರ್ಡ್ ಬಳಸಿಯೇ ಮಾಡಬೇಕಿತ್ತು. ಈಗಿರುವ ಕೀಬೋರ್ಡ್ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕೀಲಿಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಬಳಸಿ ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಯ ಅಕ್ಷರಭಾಗಗಳನ್ನು (ಗ್ಲಿಫ್‌ಗಳು) ಕಂಪೋಸ್ ಮಾಡಿಯೇ ಪಠ್ಯವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕಿತ್ತು. ಕರಡಚ್ಚು ತಿದ್ದಲು ಪಡೆಯುವ ಕರಡು ಪಠ್ಯದ ಮುದ್ರಣದ್ದೇ ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಮಸ್ಯೆ ಇತ್ತು. ಅಂದಿನ ಡಾಟ್ ಮ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ಸ್ ಪ್ರಿಂಟರುಗಳಲ್ಲಿ ಅಂದಿಗೆ ಇದ್ದದ್ದೇ ೭ ಅಥವ ೯ ಪಿನ್‌ಗಳು. ಇವುಗಳಿಂದ ಕನ್ನಡ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮುದ್ರಿಸುವುದು ಹರಸಾಹಸವಾಗಿತ್ತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಒತ್ತಕ್ಷರಗಳು ಚಿಕ್ಕಗಾತ್ರದ್ದಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರಿಂಟರುಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ವಿವಿಧ ಗಾತ್ರದ ಮತ್ತು ರೂಪದ ಅಕ್ಷರಗಳ ಪಠ್ಯವು ಮುದ್ರಣದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಮೂಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಮಾನಿಟರ್ನಲ್ಲೇ ನೋಡಿ ಪ್ರಿಂಟರ್ನಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಟ್ರೂಟೈಪ್ ಫಾಂಟ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಂದ ಮೇಲೆ ಇಂತಹ ಕೆಲವು ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಪರಿಹಾರವಾದವು. ಇದು ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಅಕ್ಷರಗಳಾಗಿಯೇ ಮೂಡಿಸದೆ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರರೂಪದಲ್ಲಿ ರಚಿಸುವ ಕ್ರಮವಾದುದರಿಂದ ಲಿಪಿಸೌಂದರ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಹಲವು ಸುಂದರವಾದ ಫಾಂಟ್ಗಳನ್ನು ಸೃಜಿಸಿ ಬಳಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.

ನಿಮಗೆ ಈ ಧ್ವನ್ಯಾತ್ಮಕ (ಫೊನೆಟಿಕ್) ಕೀಲಿಮಣೆ ವಿನ್ಯಾಸದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಹೇಗೆ ಬಂತು?

ಇದು ಹೊಸ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಏನಲ್ಲ. ಭಾಷಾ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾಗಿ ಇದು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದೇ ಇದೆ. ವ್ಯಂಜನಕ್ಕೆ ಸ್ವರ ಸೇರಿ ಗುಣಿತಾಕ್ಷರವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ವ್ಯಂಜನಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ವ್ಯಂಜನ ಸೇರಿದರೆ ಅದರ ಒತ್ತಕ್ಷರವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಸರಳ ನಿಯಮವನ್ನೇ ಇಲ್ಲಿಯೂ ಬಳಸಿದ್ದೇನೆ. ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ನಲ್ಲಿ ಲಿಪಿ ಮೂಡಿಕೆಗಾಗಿ ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ನಾನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದೆ ಅಷ್ಟೇ. ಕನಿಷ್ಠ ಕೀಲಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳ ಲಿಪಿ ಮೂಡಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಲಿಪಿಯ ಧ್ವನಿಯನ್ನೇ ಆಧರಿಸಿ ಅವೇ ಕೀಲಿಗಳ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಬೆರಳಚ್ಚು ಕಲಿಯುವುದು ಬಹಳ ಸುಲಭವಾಯಿತು. ಅಲ್ಲದೆ, ಶಿಫ್ಟ್ ಕೀಲಿಯೊಂದನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಳಸಿ ಎಲ್ಲಾ ಮೂಲ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಮೂಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಶಿಫ್ಟ್ ಕೀಲಿ ಬಳಸದೆ ಹ್ರಸ್ವ ಸ್ವರಗಳು ಮತ್ತು ಅಲ್ಪಪ್ರಾಣ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಶಿಫ್ಟ್ ಕೀಲಿ ಬಳಸಿ ದೀರ್ಘ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಮಹಾಪ್ರಾಣ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಮೂಡಿಸುವ ತರ್ಕದಿಂದಾಗಿ ಬೆರಳಚ್ಚು ಮಾಡುವಾಗ ಕೀಲಿಗಳ ಹುಡುಕಾಟದ ಪ್ರಮೇಯವಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲಾ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳೂ ಸಹ ಬಹುತೇಕ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಈ ತರ್ಕ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಬಂತು ಆದುರಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಷಾ ಲಿಪಿಗಳ ಬೆರಳಚ್ಚಿಗೆ ಇದೇ ವಿನ್ಯಾಸವು ಹೆಚ್ಚು ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದಿದೆ ಎನ್ನಬಹುದು.

ಈ ನಿಮ್ಮ ಕೀಲಿಮಣೆ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ನೀವು ಪೇಟೆಂಟ್ ಮಾಡಿಸಲಿಲ್ಲವೇಕೆ?

ಪೇಟೆಂಟ್ ಮಾಡಿಸಿದ್ದರೆ ಹಣ ಮಾಡಬಹುದಿತ್ತೋ ಇಲ್ಲವೋ ಹೇಳಲಾರೆ. ನನಗೆ ವ್ಯವಹಾರ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ನಾನು ಇದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಹಣಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ, ಆದುದರಿಂದ ಬೇಕೆಂತಲೇ ಇದನ್ನು ಪೇಟೆಂಟ್ ಮಾಡಿಸಲಿಲ್ಲ. ಇದು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ನ “ಫೊನೆಟಿಕ್ ಇನ್ಪುಟ್ ಸಿಸ್ಟಂ” ಆಗಿರುವುದರಿಂದ ಇತರ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಿಗೂ ಇದು ಬಳಕೆಯಾಗಲಿ ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಸದುದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಈಗ ಅದು ಈಡೇರಿದೆ.

ಈ ನಿಮ್ಮ ಕೀಲಿಮಣೆ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಅಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿರುವ ಗಣಕ ಪರಿಷತ್ತು ಕನ್ನಡದ ಅಧಿಕೃತ ಕೀಲಿಮಣೆ ವಿನ್ಯಾಸ ಎಂದು ಸರಕಾರದ ಅಂಗೀಕಾರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ನೀವು ಅನುಮತಿಸಿದ್ದಿರಾ ?

ವಿನ್ಯಾಸದ ಬದಲಾವಣೆಗಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಅಧಿಕೃತ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲು ಯಾರೂ ಸಹ ನನ್ನ ಅನುಮತಿಯನ್ನೇನೂ ಕೇಳಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಅವುಗಳಿಗೆ ನನ್ನ ತಕರಾರೇನಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ವಿನ್ಯಾಸ ಕನ್ನಡದ ಅಧಿಕೃತ ವಿನ್ಯಾಸವಾಗಿರುವುದಕ್ಕೆ ಸಂತೋಷವಾಗಿದೆ. ನನ್ನ “ಸೇಡಿಯಾಪು”ನಲ್ಲಿ ಬಳಕೆದಾರನೇ ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ಕೀಲಿಮಣೆಯನ್ನೂ ಅಳವಡಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಯಾವತ್ತೂ ಉತ್ತಮ ಬಳಕೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಬಂದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಸಿ ಕನ್ನಡ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಅಕ್ಷರಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದ ನಿಮಗೆ ಅದು ಕಷ್ಟದಾಯಕ ಎನ್ನಿಸಿತೆ?

ಈ ಅಕ್ಷರಗಳ ಲೋಕವೂ ಸಹ ಒಂದು ಮಾಯಾಜಾಲವೇ. ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಮಾನಿಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಡಿಸ್‌ಪ್ಲೇ ಮಾಡಲು ಪಿಕ್ಸೆಲ್‌ಗಳ ಸಮಸ್ಯೆ. ಮ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರೂ ಅದರ ಪ್ರಿಂಟ್‌ನ ಗುಣಮಟ್ಟ ಉತ್ತಮವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಈ ಅಕ್ಷರಗಳಿಗೆ ಕೊಂಬುಗಳನ್ನು (ಉ ಕಾರದ ಕೊಂಬು) ನೀಡುವುದು ಎಲ್ಲಕ್ಕೂ ಏಕರೂಪವಾಗಿಲ್ಲ. ಡಿಸ್‌ಪ್ಲೇ ಮತ್ತು ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್‌ನ ಹಲವು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ದೇವನಾಗರಿ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿದ್ದಂತೆ ಕನ್ನಡದ ಅಕ್ಷರಗಳಿಗೂ ಕೊಂಬನ್ನು ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೀಡಿದರೆ ಹೇಗೆ ಎಂಬ ಆಲೋಚನೆ ಬಂತು ಹಾಗೆಯೇ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೀತಿಯ ಒತ್ತಕ್ಷರಗಳ ಬದಲಿಗೆ ವ್ಯಂಜನಗಳ ಯಥಾರೂಪದ ಒತ್ತಕ್ಷರಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದು ಸುಲಭ ಎಂದು ಆಲೋಚಿಸಿದೆ. ಆದರೆ, ಗುರುಗಳಾದ ಸೇಡಿಯಾಪು ಕೃಷ್ಣಭಟ್ಟರು “ಅಕ್ಷರ ಸುಧಾರಣೆ ಬೇಡ, ಯಾರೂ ಅದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ನಮ್ಮ ಕೆಲಸವೂ ಅಲ್ಲ. ಅದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡು” ಎಂದರು. ಅದು ನಿಜವೂ ಹೌದು, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ನಮ್ಮ ಭಾಷೆಗೆ ಒಗ್ಗಿಸಬೇಕೆ ಹೊರತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕಾಗಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬದಲಿಸಲಾಗದು.

ನಿಮ್ಮ “ಸೇಡಿಯಾಪು” ತಂತ್ರಾಂಶದ ಉಗಮ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಬಳಕೆಗೆ ತಂದ ಬಗೆ ಹೇಗೆ?

ತುಳು ಭಾಷೆಯ ಅರ್ಥಕೋಶವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ನನ್ನ ವಿದ್ಯಾಗುರುಗಳಾದ ಸೇಡಿಯಾಪು ಕೃಷ್ಣಭಟ್ಟರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಲಾದ “ಸೇಡಿಯಾಪು” ಹೆಸರಿನ ಪದಸಂಸ್ಕಾರಕ ತಂತ್ರಾಶವನ್ನು ಮೊದಲಿಗೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದೆ. ಇದನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿ ಕನ್ನಡದ ಆವೃತ್ತಿಯಾನ್ನಾಗಿಸಿ ಕನ್ನಡದ ಎಡಿಟರ್ ತಂತ್ರಾಂಶ “ಸೇಡಿಯಾಪು”ವನ್ನು ಉಚಿತ ಬಳಕೆಗೆ ೧೯೮೮ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ. ಅದರ ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನು ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲಾಖೆಯ ಅಂದಿನ ನಿರ್ದೇಶಕರಿಗೆ ನೀಡಲು ಹೋಗಿದ್ದಾಗ ಭೇಟಿಯಾದ ಡಾ. ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಕಂಬಾರರು ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಬಹುವಾಗಿ ವಿಚಾರಿಸಿ ತಿಳಿದುಕೊಂಡು ಕನ್ನಡ ವಿ.ವಿ.ಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಕೆಗೆ ತಂದರು. ಭಾಷಾ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾದ ಡಾ. ಕೆ.ವಿ.ನಾರಾಯಣರ ಮಿತ್ರರೂ ಹಾಗೂ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕೊಲಂಬಿಯಾ ವಿ.ವಿ.ಯ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಆಗಿದ್ದ ಶ್ರೀಧರ್ “ಸೇಡಿಯಾಪು”ವನ್ನು ತಮ್ಮ ಲ್ಯಾಪ್ಟಾಪ್ನಲ್ಲಿ ಒಯ್ದು ಅದನ್ನು ಇಂಟರ್ನೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿಂದಾಚೆಗೆ ಅದು ವಿಶ್ವದ ಎಲ್ಲ ಕನ್ನಡಿಗರ ಬಳಕೆಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಮತ್ತು ಉಚಿತವಾಗಿ ದೊರೆಯುವಂತಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂತು.

ಕನ್ನಡ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತಾವು ಹಲವು ಪ್ರಥಮಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಮಾಡಿರುವ ಸಾಧನೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಬಂದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ತಮಗೆ ಏನೆನ್ನಿಸುತ್ತೆ?

ನಾನು ಯಾವುದೇ ಕೆಲಸವನ್ನು ನನ್ನ ಆತ್ಮತೃಪ್ತಿಗಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ. ತುಳು ಭಾಷೆಗೆ ನೀಡಿರುವ ಕೊಡುಗೆ ಗುರುತಿಸಿ ತುಳು ಅಕಾಡೆಮಿ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ಸನ್ಮಾನಿಸಿದೆ. ಇದೇ ರೀತಿ ಈಗ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ಮತ್ತು ಗಣಕ ಪರಿಷತ್ತುಗಳು ಸನ್ಮಾನಿಸಿವೆ. ನಾನು ಯಾವುದೇ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿಲ್ಲ. ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ನಾನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಹೋಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳೂ ಸಹ ನನ್ನನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಬಂದಿಲ್ಲ!.

ಕನ್ನಡದ “ನುಡಿ”, “ಬರಹ” ಲಿಪಿ ತಂತ್ರಾಂಶ ಮತ್ತು “ಯುನಿಕೋಡ್” ಎನ್ಕೋಡಿಂಗ್ ಕುರಿತ ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೇನು?

“ನುಡಿ” ಮತ್ತು “ಬರಹ”ಗಳು ಅಥವಾ ಇತರೆ ಯಾವುದೇ ಫಾಂಟ್ ತಂತ್ರಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ “ಆಸ್ಕಿ” (ASCII) (ಅಮೆರಿಕನ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಕೋಡ್ ಫಾರ್ ಇನ್ಫಾರ್ಮೇಷನ್ ಇಂಟರ್ಚೇಂಜ್) ಎನ್ಕೋಡಿಂಗ್ ಇದೆ. ಈಗ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಎನ್ಕೋಡಿಂಗ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡನ್ನು ವಿಶ್ವ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಲಾಗಿದೆ. ಅದೇ ಯುನಿಕೋಡ್. ಕನ್ನಡಕ್ಕೂ ಸಹ ಈಗ “ಯುನಿಕೋಡ್” ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಯುನಿಕೋಡ್‌ನ ಅಳವಡಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಬಹುತೇಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಕನ್ನಡದ ಯುನಿಕೋಡ್ ನಿಗದಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಾನೂ ಸಹ ಕೆಲವು ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದೆನು. ಆದರೆ, ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟವರು ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಲಿಲ್ಲ. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಈ ಕುರಿತು ಕೆಲವು ವಿವಾದಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡವು. ನಾನು ವಿವಾದಗಳಿಂದ ಯಾವಾಗಲೂ ದೂರ ಉಳಿಯಬಯಸುತ್ತೇನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಸುಮ್ಮನಾದೆ. ಕನ್ನಡ ಯುನಿಕೋಡ್‌ನಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಸಲಹೆಗಳು ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಬಾರದ್ದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ತೊಂದರೆ ಏನಿಲ್ಲ.

ಯುನಿಕೋಡ್ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಸಹಕಾರಿ?

ಆಸ್ಕಿ ಎನ್ಕೋಡಿಂಗ್ ಇರುವ ಕನ್ನಡದ ಪಠ್ಯ ಅಂದರೆ “ನುಡಿ” ಅಥವಾ “ಬರಹ”, ಅಲ್ಲದೆ, ಶ್ರೀಲಿಪಿ, ಆಕೃತಿ, ಪ್ರಕಾಶಕ್ ಇಂತಹ ಫಾಂಟ್ಗಳಲ್ಲಿರುವ ಕನ್ನಡ ಪಠ್ಯವನ್ನು ಅಂತರಜಾಲದಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಲು (”ಸರ್ಚ್” ಮಾಡಲು) ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಷ್ಟೇಕೆ, ನಾವೇ ಟೈಪ್ ಮಾಡಿರುವ ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟ್ ಫೈಲ್ಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹುಡುಕಾಟ ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯ. ಅದೇ ಪಠ್ಯವು “ಯುನಿಕೋಡ್”ನಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಹುಡುಕಾಟ ಅತಿ ಸುಲಭ. ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ತನ್ನದೇ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಈಗ ಆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇಲ್ಲ. ಯುನಿಕೋಡ್ ಬಂದ ನಂತರ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ಥಾನ ದೊರೆತಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ, ಹಲವಾರು ಡಿಸ್ಪ್ಲೇ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ಪಠ್ಯ ಇದ್ದರೂ ಅವನ್ನು ಹುಡುಕಲಾಗದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಜಂಕ್ ಕ್ಯಾರೆಕ್ಟರ್ ಅಂದರೆ ವಿಚಿತ್ರ, ಅಪರಿಚಿತ ಲಿಪಿಗಳು ಮೂಡುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಹಾಗೂ ಅಕ್ಷರಾನುಕ್ರಮಣಿಕೆಯ ರೀತ್ಯ ವಿಂಗಡಣೆ ಮಾಡಲಾಗದಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು - ಇವೆಲ್ಲವುಗಳಿಂದ ನಾವು ಮುಕ್ತಿ ಪಡೆಯಬಹುದು. ವಿಶ್ವ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ವಿನಿಮಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಗೊಂದಲವಿರುವುದಿಲ್ಲ.

ಯುನಿಕೋಡ್‌ನ ಈ ಉಪಯೋಗಗಳ ಕುರಿತು ಎಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ?

ಬಹುಶ: ಇದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ ಅದರ ಅರಿವು ಸಮಗ್ರವಾಗಿಲ್ಲ. ಯುನಿಕೋಡ್ ಎನ್ನುವುದು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ವಿಶ್ವ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ನಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲವಿಲ್ಲದೆ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ, ಬಳಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸುವ ಒಂದು “ಎನ್ಕೋಡಿಂಗ್” ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್. ಇಂತಹ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡನ್ನು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ತಂತ್ರಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ನೀಡುವುದು ಆಯಾಯ ತಂತ್ರಾಂಶ ತಯಾರಕರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ. ಬಳಕೆದಾರರು ಯುನಿಕೋಡ್ನ ಉಪಯೋಗಗಳನ್ನು ಅರಿತು ತಮಗೂ ಅಂತಹ ಯುನಿಕೋಡ್ ಬೆಂಬಲ ಉಳ್ಳ ತಂತ್ರಾಂಶಗಳೇ ಬೇಕು ಎಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅದರ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮುದ್ರಣ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಟಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಬಳಕೆದಾರರಾದ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯವರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸುವ “ಕ್ವಾರ್ಕ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್” ತಂತ್ರಾಂಶವು ಯುನಿಕೋಡ್ ಬೆಂಬಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ. (ಅಂದರೆ ಯುನಿಕೋಡ್ನ ರೆಂಡರಿಂಗ್ ಇದರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ.) ಇದರಲ್ಲಿ ಯುನಿಕೋಡ್ ಫಾಂಟನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ತಮಗೂ ಯುನಿಕೋಡ್ ಎನೇಬಲ್ ಆದ ಕ್ವಾರ್ಕ್ ತಂತ್ರಾಂಶ ಬೇಕೇ ಬೇಕು ಎಂದು ಅದರ ತಯಾರಕರನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರೆ, ತಯಾರಕರೂ ಅವರ ತಂತ್ರಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಹ ಯುನಿಕೋಡ್ ಅಳವಡಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಯುನಿಕೋಡ್ ಅಳವಡಿಸಿದ ತಂತ್ರಾಂಶಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡದ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಯ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುವ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ನಲ್ಲಿಯೇ ಪರಸ್ಪರ ಹೋಲಿಸುವುದು, ಹುಡುಕುವುದು, ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಓದಿ:   ಕೆ.ಪಿ. ರಾವ್ ಅವರ ಪರಿಚಯ

(ಕೃಪೆ: ಉದಯವಾಣಿ, ನವಂಬರ್ ೧, ೨೦೦೬)

________________________________

ಭಾರತೀಯ ಭಾಷಾ ಗಣಕಲೋಕದ ಪಿತಾಮಹ - ಶ್ರೀ ಕೆ.ಪಿ ರಾವ್

- ಎ. ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ

ಅಲ್ಪ ಸಾಧನೆಯನ್ನೇ ತಮ್ಮ ಜೀವಮಾನದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಾಧನೆ ಎಂಬಂತೆ ಬಿಂಬಿಸಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ-ಪುರಸ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಬೆಂಬತ್ತಿ ಹೋಗುವವರ ನಡುವೆ ಹಲವು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಸದ್ದು-ಗದ್ದಲವಿಲ್ಲದೆ ತಮ್ಮ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಧನೆಗಳಿಂದ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಆದರ್ಶಪ್ರಾಯರಾಗಿದ್ದು ತೆರೆಮರೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದಿರುತ್ತಾರೆ. ಅಂತಹ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ತೆರೆಮರೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಕೆ.ಪಿ. ರಾವ್ ಸಹ ಒಬ್ಬರು.

ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ಮುದ್ರಣ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಅನುಷ್ಠಾನ, ಭಾರತೀಯ ಭಾಷಾ ಲಿಪಿಗಳ ಫೋಟೋಕಂಪೋಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಸುಂದರ ಮುದ್ರಣದ ಕುರಿತು ಯಾರೂ ಸಹ ಹೆಚ್ಚು ಆಲೋಚನೆಯನ್ನೇ ಮಾಡಿರದ ಅಂದಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ಬಹಳಷ್ಟು ಧ್ಯಾನಿಸಿದ, ವಿನೂತನ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಿದ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಹಲವು ಹೊಸ ಹೊಸ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡು ಅದರಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡವರಲ್ಲಿ ನಮ್ಮವರೇ ಆದ ಶ್ರೀ ಕೆ.ಪಿ ರಾವ್ ಅವರು ಮೊದಲಿಗರು. ಶ್ರೀ ಕೆ.ಪಿ ರಾವ್ ಪ್ರಸ್ತುತ, ಮಣಿಪಾಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ಗೌರವ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ “ಸೈಂಟಿಫಿಕ್ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್”ನ್ನು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಕಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳ ಲಿಪಿಯನ್ನು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಬಳಸಿ ಪಡಿಮೂಡಿಸುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ತಮ್ಮದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಇವರು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಹೆಮ್ಮೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಕನ್ನಡದ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಹಲವು ಪ್ರಥಮಗಳಿಗೆ ಇವರು ಕಾರಣರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅಂದಿನ ಸೀಮಿತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸಿ ೧೯೮೮ರಲ್ಲಿಯೇ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಪ್ರಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಪರ್ಸನಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಹುದಾದ “ಸೇಡಿಯಾಪು” ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ತಂತ್ರಾಂಶವನ್ನು (ಡಾಸ್ ಎಡಿಟರ್) ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ ಕನ್ನಡಿಗರೆಲ್ಲರ ಬಳಕೆಗೆ ಉಚಿತವಾಗಿ ನೀಡಿದವರು ಶ್ರೀಯುತ ಕೆ.ಪಿ ರಾವ್ರವರು. “ಸೇಡಿಯಾಪು” ತಂತ್ರಾಂಶವು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಬಳಸಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲು ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದ ಪ್ರಥಮ ಡಾಸ್ ಆಧಾರಿತ ಪದಸಂಸ್ಕಾರಕ (ವರ್ಡ್ ಪ್ರೋಸೆಸರ್). ಇವರು ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಲಭ್ಯವಿದ್ದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಸುಂದರವಾದ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಫಾಂಟ್ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಅಂತಹ ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಯ ಫಾಂಟ್ನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ನಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸಲು ಸರಳ ಹಾಗೂ ತರ್ಕಬದ್ಧವಾದ ಕೀಲಿಮಣೆ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ರಚಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಶ್ರೀ ಕೆ.ಪಿ ರಾವ್ರವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಕೀಲಿಮಣೆ ವಿನ್ಯಾಸ ಕನ್ನಡದ ಅಧಿಕೃತ ವಿನ್ಯಾಸ ಎಂದು ಇಂದು ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ.

ತರ್ಕಬದ್ಧವಾದ ಸುಲಭ ಕೀಲಿಮಣೆ ವಿನ್ಯಾಸ

ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ ಮೂಡಿಕೆಗಾಗಿ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ವಿವಿಧ ವಿನ್ಯಾಸದ ಬೆರಳಚ್ಚು ಯಂತ್ರದ ಮಾದರಿಗಳೇ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಇವುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಲಿಪಿಮೂಡಿಕೆ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುವುದು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿತ್ತು. ಈಗಿರುವ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕೀಲಿಮಣೆಯ K ಅನ್ನು ಒತ್ತಿದರೆ ಕನ್ನಡದ “ಕ” ಮೂಡುವಂತೆ, K ಮತ್ತು a ಅನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಬೆರಳಚ್ಚಿಸಿದರೆ “ಕಾ” ಮೂಡುವಂತೆ, K ಮತ್ತು i ಒತ್ತಿದರೆ “ಕಿ” ಮೂಡುವಂತೆ ಹೊಸ ತರ್ಕವನ್ನು ಬಳಸಿ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಕೀಲಿಮಣೆ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನೇ ಕೆ.ಪಿ ರಾವ್ರವರು ರೂಪಿಸಿದರು. ಈಗಿರುವ ೨೬ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕೀಲಿಗಳನ್ನೇ ಬಳಸಿ ಕನ್ನಡದ ಎಲ್ಲಾ ಒತ್ತಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಗುಣಿತಾಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಮೂಡಿಸುವ ಹೊಸ ಕ್ರಮವನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಿದರು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ನ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ವ್ಯಂಜನಗಳನ್ನು ಉಚ್ಛಾರಣಾ ಧ್ವನಿ ಆಧರಿಸಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಕನ್ನಡದ ಸ್ವರಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಂಜನಗಳಿಗೆ ಸಂವಾದಿಯಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದುದರಿಂದಲೇ ಈ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ “ಧ್ವನ್ಯಾತ್ಮಕ” ವಿನ್ಯಾಸ ಎಂಬ ಹೆಸರೂ ಬಂತು. ಧ್ವನಿ ಆಧಾರಿತ, ತರ್ಕಬದ್ಧ ಕ್ರಮದಿಂದಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಲಿಪಿ ಮೂಡಿಸಲು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ನೆನಪಿನ ಶಕ್ತಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತಡ ಇಲ್ಲ. ವ್ಯಂಜನ ಮತ್ತು ಸ್ವರ ಸೇರಿ ಗುಣಿತಾಕ್ಷರವಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಲಿಂಕ್ ಕೀಲಿ ಬಳಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ವ್ಯಂಜನ ಮತ್ತೊಂದು ವ್ಯಂಜನ ಸೇರಿ ಒತ್ತಕ್ಷರವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಸರಳ ತರ್ಕವನ್ನು ಬಳಕೆದಾರ ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಂಡರೆ ಸಾಕು. ಈ ವಿನ್ಯಾಸವು ಧ್ವನಿ ಆಧಾರಿತವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಇರುವ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನ ಕೀಲಿಮಣೆಯನ್ನೇ ಬಳಸಿ ಕನ್ನಡದ ವೇಗದ ಬೆರಳಚ್ಚು ಕಲಿಯುವುದು ಸುಲಭ. ಇದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನು ನೋಡೋಣ. ಕನ್ನಡ ಬೆರಳಚ್ಚು ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ “ಯೋ” ಎಂಬುದನ್ನು ಮೂಡಿಸಲು ಆರು ಕೀಲಿಗಳನ್ನು ಒತ್ತಬೇಕು!. ಬೆರಳಚ್ಚು ಯಂತ್ರದ ವಿನ್ಯಾಸವೇ ಇರುವ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ತಂತ್ರಾಂಶದಲ್ಲಿ “ಯೋ” ಮೂಡಿಸಲು ಕನಿಷ್ಠ ಮೂರು ಕೀಲಿಗಳನ್ನಾದರೂ ಒತ್ತಬೇಕು. ಆದರೆ, ಕೆ.ಪಿ.ರಾವ್ರವರ ಕೀಲಿಮಣೆ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಯ (y) ಮತ್ತು ಓ (O) ಎಂಬ ಎರಡು ಕೀಲಿಗಳನ್ನು ಒತ್ತಿದರೆ “ಯೋ” ಮೂಡುತ್ತದೆ. ಒತ್ತಲಾದ ಎರಡು ಕೀಲಿಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಗುಣಿತಾಕ್ಷರಗಳು ಮತ್ತು ಒತ್ತಕ್ಷರಗಳನ್ನೂ ಮೂಡಿಸುವ ಈ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆ ಮೊದಲಿಗೆ ಹೊಳೆದದ್ದು ಶ್ರೀ ಕೆ.ಪಿ.ರಾವ್ರವರಿಗೆ. ಲಿಪಿ ಮೂಡಿಕೆಯ ತರ್ಕವು ಇತರ ಎಲ್ಲಾ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಿಗೂ ಸಮಾನವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಭಾಷಾ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾಗಿಯೂ ಸಹ ಧ್ವನ್ಯಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ಈ ವಿನ್ಯಾಸವು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಇದೇ ವಿಶೇಷತೆಯಿಂದಾಗಿ ಕೆ.ಪಿ ರಾವ್ರವರ ಈ ವಿನ್ಯಾಸವು ಇತರ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ತಂತ್ರಾಂಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅಳವಡಿಕೆಯಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.

ಇದೇ ಕನ್ನಡದ ಅಧಿಕೃತ ಕೀಲಿಮಣೆ ವಿನ್ಯಾಸ

ಶ್ರೀ ಕೆ.ಪಿ ರಾವ್ರವರ ಇದೇ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಸುಧಾರಣೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪ ಬದಲಿಸಿದ “ಕನ್ನಡ ಗಣಕ ಪರಿಷತ್ತು” ಕರ್ನಾಟಕ ಸರಕಾರವು ಇದನ್ನು “ಕನ್ನಡದ ಶಿಷ್ಟ ಕೀಲಿಮಣೆ ವಿನ್ಯಾಸ” (ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಕೀಬೋರ್ಡ್ ಲೇಔಟ್) ಎಂದು ಅಂಗೀಕರಿಸಲು ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ವಿಪರ್ಯಾಸವೆಂದರೆ, ಸರಕಾರದ ಅನುದಾನದಿಂದ ಕನ್ನಡ ಗಣಕ ಪರಿಷತ್ತು ತಯಾರಿಸಿದ “ನುಡಿ” ತಂತ್ರಾಂಶದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿರುವ ಈ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ “ಕೆ.ಪಿ ರಾವ್ ವಿನ್ಯಾಸ” ಎಂದು ಹೆಸರನ್ನು ನೀಡದೆ “ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕೃತ ಕೀಲಿಮಣೆ ವಿನ್ಯಾಸ” ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿ “ಮೂಲ: ಶ್ರೀ ಕೆ.ಪಿ ರಾವ್” ಹಾಗೂ “ಸುಧಾರಣೆ: ಕನ್ನಡ ಗಣಕ ಪರಿಷತ್ತು” ಎಂಬುದನ್ನು ಮಾತ್ರ ನಮೂದಿಸಿದೆ. ಈ ಹಿಂದೆ ಶ್ರೀಲಿಪಿ, ಆಕೃತಿ ಮತ್ತಿತರೆ ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ ತಂತ್ರಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಈ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ “ಕೆ.ಪಿ.ರಾವ್ ಕೀಲಿಮಣೆ ವಿನ್ಯಾಸ” ಎಂದೇ ಸ್ಪಷ್ಟ ನಮೂದು ಇತ್ತು. ಆದರೆ, ಇದೇ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಸುಧಾರಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಇಂದು ಇತರೆ ತಂತ್ರಾಂಶ ತಯಾರಕರು ಈ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು “ಕೆಜಿಪಿ ವಿನ್ಯಾಸ” ಎಂದು ನಮೂದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ - “ಬರಹ” ತಂತ್ರಾಂಶ ಮತ್ತು ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ನವರ ಕನ್ನಡದ “ಇಂಡಿಕ್-ಐಎಂಇ” (ವಿಂಡೋಸ್ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ ಮೂಡಿಕೆಗಾಗಿರುವ ಇನ್ಪುಟ್ ಮೆಥೆಡ್ ಎಡಿಟರ್).

ಲಭಿಸದ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

ಲಭ್ಯವಿದ್ದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘದ ಕೆಲಸಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಗಣಕೀಕರಿಸಿದ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೆ ರಾಜ್ಯಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಬಹಳ ಕಾಲದ ಹಿಂದೆಯೇ ವ್ಯಕ್ತಗತವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ಮುದ್ರಣ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಶ್ರಮವಹಿಸಿ ದುಡಿದ, ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳ ಲಿಪಿ ಮೂಡಿಕೆಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕೀಲಿಮಣೆ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿದ, ಒಂದು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನೇ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ತಂದ ಶ್ರೀ ಕೆ.ಪಿ ರಾವ್ ರವರ ಸಾಧನೆಗಳು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಾರದಿರುವುದು ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ಲಭಿಸದಿರುವುದು ಒಂದು ವಿಪರ್ಯಾಸವೇ ಸರಿ.

ವೃತ್ತಿ ಬದುಕಿನ ಪರಿಚಯ

ಕೆ.ಪಿ.ರಾವ್ರವರ (ಕನ್ನಿಕಂಬಳ ಪದ್ಮನಾಭ ರಾವ್) ಜನನ ಮಂಗಳೂರು ಬಳಿಯ ಕನ್ನಿಕಂಬಳ ಎಂಬ ಚಿಕ್ಕಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ. ಮೈಸೂರು ವಿ.ವಿ.ಯಿಂದ ವಿಜ್ಞಾನ ಪದವಿ. ಮುದ್ರಣಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷರ ಜೋಡಿಸುವ ಅರೆಕಾಲಿಕ ಕೆಲಸದಿಂದ ವೃತ್ತಿಜೀವನ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ನಂತರ, ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಟಾಟಾ ಪ್ರೆಸ್ ಸೇರಿದ ರಾವ್ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಫೋಟೋ ಕಂಪೋಸಿಂಗ್ನ್ನು ಹೊಸದಾಗಿ ಆರಂಭಿಸಲು ಶ್ರಮವಹಿಸಿದರು. ಇಂತಹ ಸತತ ಪರಿಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಅನ್ವೇಷಣಾ ಮಾರ್ಗಗಳ ಮೂಲಕ ಮೊನೋಟೈಪ್ ಕಂಪನಿಯ ನಿರ್ದೇಶಕ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಏರಿದವರು ಇವರು. ಆಧುನಿಕ ಮುದ್ರಣ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ತಮ್ಮದೇ ರೀತಿಯ ಅಮೂಲ್ಯ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

ಅಂದಿನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಬಹಳ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಕೀಲಿಮಣೆ ಹೊಂದಿದ (ಬ್ಲೈಂಡ್ ಕೀಬೋರ್ಡ್) ಕನ್ನಡದ ಫೋಟೋಟೈಪನ್ನು ಇವರು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆಧುನಿಕ ಮುದ್ರಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಟೈಪೋಸೆಟ್ಟಿಂಗ್ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ಮೂಲಕ ಲೇಸರ್‌ಟೈಪ್‌ಸೆಟ್ಟರ್ ಯಂತ್ರಗಳಿಗೆ ಅಕ್ಷರ ಮೂಡಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನ ಡಾಟ್ ಮ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ಸ್ ಪ್ರಿಂಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ ಮುದ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಲಭ್ಯವಿದ್ದ ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ದೇವನಾಗರಿ, ಕನ್ನಡ, ತುಳು ಮತ್ತು ತೆಲುಗು ಭಾಷೆಗಳ ಫಾಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಸೃಜಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಮಣಿಪಾಲ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಮುದ್ರಣ ಶಾಸ್ತ್ರ ಕುರಿತು ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲ ಬೋಧಿಸಿದ ಇವರು ಚಂದೀಗಡದಲ್ಲಿನ ಕ್ವಾರ್ಕ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ಮತ್ತು ಅಡೋಬಿ ಸಿಸ್ಟಂಸ್‌ಗೆ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿಯೂ ಸಹ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಶ್ರೀ ಕೆ.ಪಿ ರಾವ್‌ವರ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಅವರನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ “ಪ್ರಥಮ ಕನ್ನಡ ಗಣಕ ಸಮ್ಮೇಳನ”ದಲ್ಲಿ ಆತ್ಮೀಯವಾಗಿ ಸನ್ಮಾನಿಸಲಾಯಿತು.

ಶ್ರೀ ಕೆ.ಪಿ ರಾವ್‌ವರ ಸಂದರ್ಶನ