only Geography

ΜΑΘΗΜΑ Β 2.1 Η ΣΥΝΘΕΣΗ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ , Η ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ , ΟΙ
ΑΝΕΜΟΙ

Η ατμόσφαιρα είναι στρώμα αέρα που περιβάλλει την Γη , ένας «αέριος
ωκεανός» ο οποίος γίνεται όλο και πιο αραιός , όσο ανεβαίνουμε ψηλότερα.
Το μεγαλύτερο μέρος της μάζας της ατμόσφαιρας είναι συγκεντρωμένο στα
πρώτα 40χμ από την επιφάνεια της Γης , ενώ η ζώνη στην οποία μπορεί να
αναπτυχθεί ζωή φτάνει μέχρι το ύψος των 13χμ περίπου . Σε μεγαλύτερα ύψη
η έλλειψη οξυγόνου , οι αντίξοες θερμοκρασίες και οι ακτινοβολίες από το
διάστημα καθιστούν αδύνατη την ζωή .
Η παρουσία της ατμόσφαιρας είναι πολύτιμη για τους ζωντανούς οργανισμούς
που κατοικούν στην Γη γιατί :
 Η ατμόσφαιρα συγκρατεί την υπεριώδη ακτινοβολία και μέρος από την
κοσμική ακτινοβολία , οι οποίες , αν έφταναν χωρίς απώλειες μέχρι την
επιφάνεια του πλανήτη , θα ήταν καταστροφικές για τη ζωή .
 Αυτό το στρώμα αέρα , που περιβάλλει τον πλανήτη μας , λειτουργεί
προστατευτικά όσον αφορά τις διακυμάνσεις της θερμοκρασίας της Γης .Αν
δεν υπήρχε ατμόσφαιρα , θα είχαμε τόσο μεγάλες διαφορές θερμοκρασίας ,
κάθε μέρα , που θα ήταν αδύνατη η επιβίωση μας
 Ουράνια σώματα , όπως οι μετεωρίτες , μπαίνοντας στην ατμόσφαιρα ,
αναφλέγονται και εξουδετερώνονται , ενώ διαφορετικά θα έεφταν ανέπαφα
στο έδαφος , προκαλώντας καταστροφές
 Η ατμόσφαιρα περιέχει ένα αέριο πολύτιμο για τη ζωή , το οξυγόνο
Η ατμόσφαιρα , με κριτήριο τη μεταβολή της θερμοκρασίας σε σχέση με το
ύψος διακρίνεται στα επιμέρους στρώματα
Τροπόσφαιρα (0-16 χμ)
Στρατόσφαιρα (16-50χμ)
Μεσόσφαιρα (50-80χμ)
Θερμόσφαιρα (80-500χμ περίπου )
Εξώσφαιρα ( πάνω από 500χμ )
Η τροπόσφαιρα αποτελεί στρώμα της ατμόσφαιρας και εκτείνεται από την
επιφάνεια της Γης ως τα 17-18χμ στον Ισημερινό και τα 7-8χμ στους
πόλους .Σε αυτήν εκδηλώνονται τα περισσότερα μετεωρολογικά φαινόμενα ,
όπως νέφη , ομίχλη , βροχή , χαλάζι , κεραυνοί κτλ ( τροπή σημαίνει αλλαγή)
Η στρατόσφαιρα
αποτελεί στρώμα της ατμόσφαιρας και εκτείνεται από την
τροπόσφαιρα ως το ύψος των 50χμ περίπου .Μέσα σε αυτή δε συμβαίνουν
μετεωρολογικά φαινόμενα ( π.χ δεν σχηματίζονται σύννεφα) , ενώ η
ατμόσφαιρα είναι αραιότερη με αποτέλεσμα η αντίσταση του αέρα να είναι
μικρότερη .Για αυτούς τους λόγους τα αεροπλάνα προτιμούν να πετούν στη
στρατόσφαιρα , πάνω από τα σύννεφα και τις καταιγίδες .

Η οζοντόσφαιρα αποτελεί μέρος της στρατόσφαιρας και βρίσκεται στο
κατώτερο τμήμα της , ενώ χαρακτηρίζεται από την σημαντική παρουσία μιας
αέριας ουσίας , του όζοντος .Το όζον απορροφά τις βλαβερές ακτίνες του
Ήλιου.

Η ιονόσφαιρα εκτείνεται από τα 60 χμ ως τα 400χμ περίπου πάνω από την
επιφάνεια της Γης . Ονομάζεται έτσι γιατί χαρακτηρίζεται από μεγάλο αριθμό
ιόντων και ελεύθερων ηλεκτρονίων .Μέσα στην ιονόσφαιρα και σε διάφορα
ύψη παρατηρούνται πυκνώσεις των ιόντων και των ηλεκτρονίων , τα οποία
σχηματίζουν τα λεγόμενα «ιονοσφαιρικά στρώματα» , που είναι απαραίτητα
στις τηλεπικοινωνίες μεγάλων αποστάσεων .

Η ατμόσφαιρα δημιουργεί τους χρωματισμούς του ουρανού και των
νεφών ,ενώ ταυτόχρονα είναι το μέσο με το οποίο διαδίδεται ο ήχος και
διαχέεται το φως . Χωρίς αυτήν ο ουρανός θα ήταν σκοτεινός , στη σκιά θα
επικρατούσε απόλυτο σκοτάδι και τα αστέρια θα έλαμπαν με σταθερό φως
μέρα και νύχτα .
Η θερμοκρασία του αέρα της ατμόσφαιρας ποικίλλει από περιοχή σε περιοχή
του πλανήτη γιατί ο Ήλιος δε ζεσταίνει εξίσου όλα τα σημεία της Γης .
Η θερμοκρασία του αέρα της ατμόσφαιρας εξαρτάται από :
Την απόσταση ενός τόπου από τον Ισημερινό . Η θερμοκρασία του
αέρα μεταβάλλεται καθώς προχωρούμε από τον Ισημερινό προς τους
πόλους .Πιο συγκεκριμένα , ο αέρας είναι θερμός κοντά στον Ισημερινό και
ψυχρός κοντά στους πόλους .

Το υψόμετρο ενός τόπου .Ο αέρας είναι πιο ψυχρός όσο ανεβαίνουμε
σε μεγαλύτερο υψόμετρο , ενώ είναι πιο θερμός σε μικρότερο υψόμετρο

Την απόσταση ενός τόπου από την θάλασσα .Η ξηρά ζεσταίνεται και
ψύχεται γρήγορα , το ίδιο και ο αέρας που βρίσκεται από πάνω της . Η
θερμοκρασία της θάλασσας δε μεταβάλλεται τόσο έντονα όσο της ξηράς ,
το ίδιο και η θερμοκρασία του αέρα που βρίσκεται από πάνω της . έτσι
πάνω από τις ηπείρους ο αέρας είναι ψυχρός τον χειμώνα και θερμός το
καλοκαίρι , ενώ ο αέρας πάνω από τις θάλασσες είναι πιο θερμός από ότι
πάνω από την ξηρά τον χειμώνα και πιο ψυχρός από ότι πάνω από την
ξηρά το καλοκαίρι .

Οι διαφορές θερμοκρασίες προκαλούν πλάγιες και κάθετες κινήσεις του
αέρα .Αυτό συμβαίνει επειδή ο αέρας που θερμαίνεται έχει την τάση να
ανεβαίνει ψηλότερα , ενώ ο πιο ψυχρός αέρας καταλαμβάνει τη θέση του .
Αυτές οι κινήσεις του αέρα ονομάζονται άνεμοι και εξαρτώνται άμεσα από τη
θερμοκρασία που επικρατεί σε διαφορετικά σημεία της επιφάνειας της Γης .  

Β2.1 H σύνθεση της ατμόσφαιρας, η θερμοκρασία, οι άνεμοι 1. Πως μεταβάλλεται η σύσταση της ατμόσφαιρας; Ποια η προσφορά της στη ζωή των οργανισμών; ΑΠΑΝΤΗΣΗ Η ατμόσφαιρα είναι ένας «αέριος ωκεανός», ο οποίος γίνεται όλο και πιο αραιός όσο ανεβαίνουμε ψηλότερα. Το 99% της μάζας της ατμόσφαιρας είναι συγκεντρωμένο στα πρώτα 40 χλμ. από τη Γη. Ωστόσο, η ζώνη όπου μπορεί να αναπτυχθεί η ζωή φτάνει μόλις μέχρι τα 10-13 χλμ. ύψος. Σε μεγαλύτερα ύψη η ζωή είναι αδύνατη λόγω της έλλειψης οξυγόνου, του ψύχους και των ακτινοβολιών από το διάστημα. Η ατμόσφαιρα συγκρατεί την υπεριώδη ακτινοβολία και μέρος από την κοσμική ακτινοβολία. Δημιουργεί τους χρωματισμούς του ουρανού και των νεφών, ενώ ταυτόχρονα είναι το μέσο με το οποίο διαδίδεται ο ήχος και διαχέεται το φως. Χωρίς αυτήν ο ουρανός θα ήταν σκοτεινός, στη σκιά θα επικρατούσε απόλυτο σκοτάδι και τα αστέρια θα έλαμπαν με σταθερό φως νύχτα και μέρα.
 2. Ποια τα μέρη της ατμόσφαιρας; Τι γνωρίζετε για το κάθε στρώμα
ΑΠΑΝΤΗΣΗ Α. Τροπόσφαιρα : Είναι το στρώμα της ατμόσφαιρας στο οποίο συμβαίνουν τα περισσότερα μετεωρολογικά φαινόμενα, όπως νέφη, ομίχλη, βροχή, χαλάζι, κεραυνοί κτλ., εκδηλώνονται σ’ αυτό το στρώμα («τροπή» σημαίνει αλλαγή). Έχει πάχος 17-18 χλμ. στον Ισημερινό και 7-8 χλμ. στους Πόλους. 
Β. Στρατόσφαιρα : Είναι ένα στρώμα της ατμόσφαιρας στο οποίο δε συμβαίνουν αλλαγές (π.χ. δε σχηματίζονται σύννεφα). Αυτός είναι ένας λόγος για τον οποίο τα αεροπλάνα προτιμούν να πετούν στη στρατόσφαιρα (πάνω από τα σύννεφα και τις καταιγίδες). Εκεί η ατμόσφαιρα είναι αραιότερη, άρα η αντίσταση μικρότερη. Μέρος της είναι η οζονόσφαιρα. Το όζον απορροφά τις βλαβερές ακτίνες του Ήλιου
 Γ. Μεσόσφαιρα : Εκτείνεται σε ύψος από 50 έως 90-100km. Είναι το ψυχρότερο στρώμα και η θερμοκρασία μειώνεται καθώς ανεβαίνουμε. Επικρατούν εξαιρετικά ισχυροί άνεμοι. Δ. Θερμόσφαιρα : Εδώ εμφανίζεται το σέλας, ενώ ο αέρας είναι πολύ αραιός. Η θερμοκρασία αυξάνεται πάρα πολύ με το ύψος. Στην θερμόσφαιρα βρίσκεται και η ιονόσφαιρα, ένα στρώμα της ατμόσφαιρας, που λέγεται έτσι γιατί χαρακτηρίζεται από μεγάλο αριθμό ιόντων και ελεύθερων ηλεκτρονίων. Μέσα στην ιονόσφαιρα και σε διάφορα ύψη παρατηρούνται πυκνώσεις ιόντων και ηλεκτρονίων, τα οποία σχηματίζουν τα λεγόμενα «ιονοσφαιρικά στρώματα» που είναι απαραίτητα στις τηλεπικοινωνίες μεγάλων αποστάσεων.
 3. Τι είναι η ιονόσφαιρα; 
ΑΠΑΝΤΗΣΗ Η ιονόσφαιρα είναι ένα στρώμα της ατμόσφαιρας και λέγεται έτσι γιατί χαρακτηρίζεται από μεγάλο αριθμό ιόντων και ελεύθερων ηλεκτρονίων. Μέσα στην ιονόσφαιρα και σε διάφορα ύψη παρατηρούνται πυκνώσεις ιόντων και ηλεκτρονίων, τα οποία σχηματίζουν τα λεγόμενα «ιονοσφαιρικά στρώματα» που είναι απαραίτητα στις τηλεπικοινωνίες μεγάλων αποστάσεων. 
4. Τι είναι η στρατόσφαιρα; 
ΑΠΑΝΤΗΣΗ Είναι ένα στρώμα της ατμόσφαιρας στο οποίο δε συμβαίνουν αλλαγές (π.χ. δε σχηματίζονται σύννεφα). Αυτός είναι ένας λόγος για τον οποίο τα αεροπλάνα  προτιμούν να πετούν στη στρατόσφαιρα (πάνω από τα σύννεφα και τις καταιγίδες). Εκεί η ατμόσφαιρα είναι αραιότερη, άρα η αντίσταση μικρότερη. Μέρος της είναι η οζονόσφαιρα. Το όζον απορροφά τις βλαβερές ακτίνες του Ήλιου 
5. Τι είναι η τροπόσφαιρα;
 ΑΠΑΝΤΗΣΗ Είναι το στρώμα της ατμόσφαιρας στο οποίο συμβαίνουν τα περισσότερα μετεωρολογικά φαινόμενα, όπως νέφη, ομίχλη, βροχή, χαλάζι, κεραυνοί κτλ., εκδηλώνονται σ’ αυτό το στρώμα («τροπή» σημαίνει αλλαγή). Έχει πάχος 17-18 χλμ. στον Ισημερινό και 7-8 χλμ. στους Πόλους. 
ċ
ΓεωγραφίαΑ.htm
(65k)
Makis Mavroudis,
15 Φεβ 2015, 11:43 π.μ.
Comments