ธรณีประวัติ

ธรณีกาล

        มาตราธรณีกาล (geology time scale) เป็นการลำดับอายุทางธรณีวิทยา โดยเริ่มตั้งแต่โลกมีกำเนิดประมาณได้กว่า 4,500 ล้านปีมาแล้ว ระหว่างนั้นมีการเปลี่ยนแปลงใหญ่และย่อยทั้งในเรื่องการเปลี่ยนแปลงทางโครง สร้างของโลกและชีวประวัติ เพื่อความสะดวก นักวิทยาศาสตร์จึงได้แบ่งธรณีกาลออกเป็นบรมยุค(eon) มหายุค (era) ยุค (period) สมัย (epoch) ช่วงอายุ ( age) และรุ่น (chron) ตามลำดับ
        บรม ยุค (eon) ช่วงเวลาอันยาวนานไม่อาจกำหนดได้ในทางธรณีกาลหมายรวมมหายุคต่าง ๆ เข้าด้วยกัน ปัจจุบันแบ่งออกเป็น 3 บรมยุค คือ

คริปโทโซอิก (Cryptozoic eon) โพรเทอโรโซอิก (Proterozoic eon) และ ฟาเนอโรโซอิก (Phanerozoic eon )
            ก. บรมยุคคริปโทโซอิก (Cryptozoic eon) บรมยุคที่เก่าที่สุดของช่วงเวลาทางธรณีกาล มีช่วงอายุมากกว่า 2,500 ล้านปี มีความหมายเหมือนกับ Archaeozoic Eon)
            ข. บรมยุคโพรเทอโรโซอิก (Proterozoic eon) หมายถึงบรมยุคปลายช่วงเวลาก่อนยุคแคมเบรียน มีช่วงเวลาตั้งแต่ 2,500-570 ล้านปีมาแล้ว
            ค. บรมยุคฟาเนอโรโซอิก (Phanerozoic eon ) บรมยุคสุดท้ายของการแบ่งมาตราทางธรณีกาลนับตั้งแต่ 570 ล้านปีมาจนถึงปัจจุบัน แบ่งออกได้เป็น 3 มหายุค คือ มหายุค พาลีโอโซอิก มหายุคมีโซโซอิก และมหายุค ชีโนโซอิก หินที่เกิดในบรมยุคนี้เรียกว่า หินบรมยุคฟาเนอโรโซอิก (Phanerozoic eon )

            มหายุค (era)  หมายถึงช่วงเวลาอันยาวนานทางธรณีกาล ซึ่งประกอบด้วยมหายุค 4 ยุค คือ มหายุค พรีแคมเบรียน (Precambrain era) มหายุคพาลีโอโซอิก(Paleozoic era ) มหายุคมีโซโซิก (Mesozoic era) และมหายุคซีโนโซอิก (Cenozoic era)
                 
ก. มหายุคพรีแคมเบรียน (Precambrian Era) มหายุคแรกของธรณีกาล มีอายุก่อนยุคแคมเบรียน ในมหายุคพาลีโอโซอิก เริ่มตั้งแต่กำเนิดโลกจนถึง 570 ล้านปีมาแล้ว เป็นช่วงเวลาที่ยาวนานที่สุด เชื่อกันว่าสิ่งมีชีวิตชั้นต่ำเริ่มเกิดขึ้นในตอนปลายของมหายุคนี้ แต่ส่วนมากไม่ทิ้งร่องรอยหรือหลักฐานที่ชัดเจนเหมือนซากดึกดำบรรพ์ในยุคแคม เบรียน หินที่เกิดขึ้นในยุคนี้เรียกว่า หินยุคพรีแคมเบรียน (Precambrian Erathem)
ในบางแห่งช่วงเวลาของมหายุคพรีแคมเบรียนตามหลักฐานการหาอายุโดย กัมมันตรังสีเป็น 2 ช่วง คือ บรมยุคโพรเทอโรโซอิก (Proterozoic Eon)ซึ่งมีอายุตั้งแต่ 2,500 ถึง 570 ล้านปีมาแล้ว และบรมยุคคริป โทโซอิก ซึ่งมีอายุมากกว่า  2,500ล้านปี ขึ้นไป
               
ข. มหายุคพาลีโอโซอิก  (paleozoic era) พาลีโอโซอิก หมายถึงชีวิตในสมัยโบราณเป็นมหายุคหนึ่งทางธรณีกาล อยู่ระหว่างมหายุค พรีแคมเบรียนกับมหายุคมีโซโซอิก มีอายุตั้งแต่ 570-245 ล้านปีมาแล้ว เป็นมหายุคที่พืชและสัตว์เริ่มมีวิวัฒนาการสูง สิ่งมีชีวิตส่วนใหญ่ในยุคนี้จะอยู่ในทะเล โดยมีสัตว์ที่ไม่กระดูกสันหลังอยูมากเป็นพิเศษรวมทั้งปลายุคดึกดำบรรพ์ ชีวิตของพืชบนบกเริ่มขึ้นในตอนปลายยุคนี้ หินที่เกิดขึ้นในมหายุคนี้เรียกว่าหินยุคพาลีโอโซอิก(Paleozoic Erathem) ในตอนปลายของยุค แผ่นดินส่วนใหญ่รวมกันเป็นทวีปขนาดใหญ่เรียกว่า แพนเจียหรือแพงจีอานา สัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำ สัตว์เลื้อยคลาน แมลงและสัตว์อื่น ๆ ครองแผ่นดินอยู่และกินพืชที่มีวิวัฒนาการขึ้นมาเป็นอาหาร เช่น ไลโคพอด คลับมอส ต้นหางม้าและเฟิร์น สัตว์หลายชนิดได้สูญพันธ์เป็นจำนวนมาก
คลับ มอสเป็นพืชกลุ่มที่เรียกว่าไลโคพอด สืบพันธ์โดยการสร้างสปอร์ที่อยู่ในผลของมัน จัดเป็นตัวอย่างพืชบกโบราณที่เก่าแก่ที่สุดชนิดหนึ่ง และเสื่อมไปในตอนปลายมหายุคนี้
                            ค. มหายุคมีโซโซอิก (Mesozoic Era) มีโซโซอิก หมายถึง ชีวิตในตอนกลางเป็นมหายุคหนึ่งทางธรณีกาล อยู่ระหว่างมหายุคพาลีโอโซอิกกับมหายุคซีโนโซอิก มีช่วงอายุตั้งแต่ 245 ถึง 66.4 ล้านปีมาแล้ว เป็นมหายุคที่สัตว์เลื้อยคลานเจริญมาก บนดินมีไดโนเสาร์ บนฟ้ามีเทอโรซอร์ และในทะเลมีอิกทิโอซอร์ว่ายน้ำอยู่กับพวกเบเลมไนต์และแอมโมไนต์ ทวีปแพนเจียเริ่มแยกออก หินที่เกิดในมหายุคนี้ เรียกว่า หินมหายุค มีโซโซอิก (Mesozoic Erathem )
               
ง. มหายุคซีโนโซอิก (Cenozoic Era) ซีโนโซอิก หมายถึง ชีวิตในสมัยก่อนเป็นมหายุคหนึ่งทางธรณีกาล อยู่ถัดขึ้นมาจากมหายุคมีโซโซอิก มีอายุตั้งแต่ 66 ล้านปีมาแล้วจนถึงปัจจุบันโลกค่อย ๆเปลี่ยนรูปทรงไปในยุคนี้ ทวีปอินเดียเคลื่อนที่ไปทางเหนือชนกับเอเชียเกิดเป็นเทือกเขาหิมาลัย เป็นมหายุคที่สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมและไม้ดอกเจริญมาก ในทะเลมีพวกปลาก้างและเม่นทะเลอยู่มาก มนุษย์เกิดขึ้นในสมัยไพลสโตซีนในยุคนี้ หินที่เกิดในยุคนี้เรียกว่า หินมหายุคซีโนโซอิก (Cenozoic erathem)
                ยุค (period)   ช่วงเวลาทางธรณีกาล เป็นหน่วยย่อยของมหายุค มีช่วงเวลาค่อนข้างยาวนานพอที่จะเชื่อถือได้ทั่วโลก
                            ก. ยุคแคมเบรียน  (Cambrian period) ยุคแรกของมหายุคพาลีโอโซอิก มีช่วงอายุตั้งแต่ 570-505 ล้านปี มาแล้ว เป็นยุคที่เริ่มพบซากสัตว์ทะเลที่ไม่มีกระดูกสันหลัง เช่น ปะการัง หอย ฟองน้ำ ไทรโลไบต์ (trilobite) หินที่เกิดในยุคนี้เรียกว่า หินยุคแคมเบรียน(Cambrian System)
                            ข. ยุคออร์โดวิเชียน ( Ordovician) ยุคที่ 2 ของมหายุคพาลีโอโซอิก อยู่ระหว่างยุคแคมเบรียนกับยุคไซลูเรียน มีช่วงอายุตั้งแต่ 505 ถึง 438 ล้านปี มาแล้ว ยุคนี้มีสัตว์ทะเลไม่มีกระดูกสันหลังอยู่มาก หินที่เกิดในยุคนี้เรียกว่าหินยุคออร์โดวิเชียน(Ordovician System)
               
ค. ยุคไซลูเรียน  (Silurian Period) ยุคที่ 3 ของมหายุคพาลีโอโซอิก อยู่ระหว่างยุคออร์โดวิเชียนกับยุค ดิโวเนียน        มีช่วงอายุตั้งแต่438 ถึง 408 ล้านปีมาแล้ว      เป็นยุคแรกเริ่มของพืชบก หินที่เกิดในยุคนี้เรียกว่าหินยุคไซลูเรียน(Silurian  system)
               
ง. ยุคดิโวเนียน  ( Devonian Period) ยุคที่ 4 ของมหายุคพาลีโอโซอิก ระหว่างยุคไซลูเรียนกับยุคคาร์บอนิเฟอร์รัสมีช่วงอายุตั้งแต่ 408 ถึง 360 ล้านปีมาแล้ว ยุคนี้มีปลาจำพวกต่าง ๆเจริญมาก   บางทีเรียกว่า ยุคของปลา อิกไทโอสเตกาเป็นบรรพบุรุษของสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกพันธ์แรกสุดมีปอดสำหรับ หายใจ มีหางเป็นครีบแบบเดียวกับปลา เฟิร์นที่พบในยุคนี้จัดเป็นเฟิร์นเก่าแก่ที่สุด   หินที่เกิดในยุคนี้เรียกว่า   หินยุคดิโวเนียน ( Devonian Period)
               
จ. ยุคคาร์บอนิเฟอรัส (Carboniferous Period) ยุคที่ 5 ของมหายุคพาลีโอโซอิก อยู่ระหว่างยุคดิโวเนียนกับยุคเพอร์เมียน มีช่วงอายุตั้งแต่ 360-286 ล้านปีมาแล้ว เป็นยุคที่เริ่มมีพืชมีเมล็ด เช่น อาร์เคโอซิลกิลลาเรีย สน เฟิร์น สัตว์เลื้อยคลานชนิดแรกและแมลง เนื่องจากพบถ่านหินมากจึงถือยุคนี้เป็นยุคถ่านหิน หินที่เกิดในยุคนี้เรียกว่าหิน ยุคคาร์บอนิเฟอรัส(Carboniferous System)
                            ฉ. ยุคถ่านหิน (Coal Ages) คือช่วงเวลาทางธรณีกาลที่มีสภาพแวดล้อมเหมาะสมกับการเกิดถ่านหินมาก ทำให้ถ่านหินแหล่งใหญ่ ๆเกิดขึ้นในโลก ช่วงเวลาดังกล่าวมี 2 ช่วง คือยุคคาร์บอนิเฟอรัสตอนปลาย หรือ 325-286 ล้านปีและช่วงเวลาติดต่อระหว่างยุคครีเทเชียส ถึง เทอร์เทียร์ หรือ 140-66 ล้านปี
                            ช. ยุคเพอร์เมียน (Permian Period) ยุคสุดท้ายของมหายุคพาลีโอโซอิก มีช่วงอายุตั้งแต่ 286 – 245 ล้านปีมาแล้ว เป็นยุคที่สัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกเจริญมาก บางทีเรียกยุคสัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำ หินที่เกิดขึ้นในยุคนี้เรียกว่าหินยุคเพอร์เมียน(Permian System)
                            ซ. ยุคไทรแอสซิก (Triassic Period) ยุคแรกของมหายุคมีโซโซอิก มีช่วงอายุตั้งแต่ 245-210 ล้านปีมาแล้ว เป็นยุคแรกเริ่มของ ๆ ไดโนเสาร์และสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม กบเกิดขึ้นครั้งแรกในยุคนี้ หินที่เกิดในยุคนี้เรียกว่า หินยุคไทรแอสซิก (Triassic System)
                            ฉ. ยุคจูแรสซิก (Jurassic Period) ยุคที่ 2 ของมหายุคมีโซโซอิก อยู่ระหว่างยุคไทรแอสซิกกับยุคเทอเทียรี มีช่วงอายุตั้งแต่ 210 ถึง 140 ล้านปีมาแล้ว ยุคนี้เป็นยุคของสัตว์เลื้อยคลาน พืชที่อยู่ในยุคนี้ เช่น เฟิร์นโคนิออพเทอริสเฟิร์นไอโอไดด์หินที่เกิดในยุคนี้เรียกว่า หินยุคจูแรสซิก(Jurassic System)
               
ฌ. ยุคครีเทเชียส (Cretaceous Period) ยุคสุดท้ายของมหายุคมีโซโซอิก      มีช่วงอายุตั้งแต่ 140-66.4 ล้านปีมาแล้ว           เป็นยุคที่ไดโนเสาร์และสัตว์ขนาดใหญ่สูญพันธ์และมีสัตว์พวกไพรเมตเกิดขึ้น เป็นครั้งแรก สัตว์เลื้อยคลานที่สูญพันธ์ในยุคนี้ได้แก่ มังกรทะเลสายพันธ์อิกทิโอซอร์ พลีซิโอซอร์ โมซาซอร์ หินที่เกิดในยุคนี้เรียกว่าหินยุคครีเทเชียส (Cretaceous System)         
                            ฎ. ยุคเทอร์เทียรี(Tertiary Period) ยุคแรกของมหายุคซีโนโซอิกอยู่ระหว่างยุคครีเทเชียสกับยุคควาเทอร์นารี มีช่วงอายุตั้งแต่ 66.4 –1.6 ล้านปีมาแล้ว
หินที่เกิดในยุคนี้เรียกว่าหินยุคเทอร์เทียรี ( tertiary Period)
               
ฏ. ยุคควอเทอร์นารี(Quaternary Period) ยุคที่ 2 ของมหายุคซีโนโซอิก มีช่วงอายุประมาณ 1.6 ล้านปีมาแล้ว แบ่งออกได้เป็น 2 สมัย คือสมัยไพล สโตซีนกับสมัยโฮโลซีน ยุคนี้ได้ประมวลเหตุการณ์ทางธรณีวิทยาตลอดจนการสะสมของตะกอนดินทรายบนผิวโลก นับตั้งแต่สิ้นยุคเทอร์เซียรีเรื่อยมาจนถึงปัจจุบัน หินที่เกิดในยุคนี้เรียกว่า หินยุคควอเทอร์นารี (Quaternary System)

                สมัย (epoch)  ช่วงเวลาทางธรณีกาลเป็นหน่วยย่อยของยุค(period)
                            ก. สมัยพาลีโอซีน(Palaeocene Epoch) สมัยแรกของยุคเทอร์เทียรี มีช่วงอายุตั้งแต่ 66.4 ถึง 57.8 ล้านปีมาแล้ว เป็นสมัยแรกของสัตว์ในวงศ์ม้า หินที่เกิดในสมัยนี้เรียกว่าหินพาลีโอซีน(Palaeocene series)
                            ข. สมัยอีโอซีน (Eocene Epoch) สมัยที่ 2 ของยุคเทอร์เทียรีอยู่ระหว่างสมัยพาลีโอซีนกับสมัยโอลิโกซีน มีช่วงอายุตั้งแต่ 57.8 ปี ถึง 36.6 ล้านปีมาแล้ว เป็นสมัยแรกเริ่มของช้าง และเป็นสมัยที่มีทุ่งหญ้าแพร่กระจายไปทั่วโลก หินที่เกิดในสมัยนี้เรียก หินสมัยอีโอซีน( Eocene Series )
                            ค. สมัยโอลิโกซีน(Oligocene Epoch ) สมัยที่ 3 ของยุคเทอร์เทียรี อยู่ระหว่างสมัยอีโอซีนกับสมัยไมโอซีน มีช่วงอายุตั้งแต่ 36.6 ถึง 23.7 ล้านปี มาแล้ว เป็นสมัยแรกเริ่มของมนุษย์วานร หินที่เกิดสมัยนี้เรียกว่า หินสมัยโอลิโกซีน( Oligocene Series )
                            ง. สมัยไมโฮซีน (Miocene Epoch ) สมัยที่ 4 ของยุคเทอร์เทียรี อยู่ระหว่างสมัยโอลิโกซีนกับสมัยไพลโอซีน มีช่วงอายุตั้งแต่ 23.7 ถึง 5.3 ล้านปีมาแล้ว เป็นช่วงเวลาที่การก่อเทือกเขาแบบแอลป์เกิดขึ้นอย่างเต็มที่ หินที่เกิดในสมัยนี้เรียกว่า หินสมัยไมโอซีน( Miocene Series )
                            จ. สมัยไพลโอซีน(Pliocene Epoch) สมัยสุดท้ายของยุคเทอร์เชียรี มีช่วงอายุตั้งแต่ 5.3 ถึง 1.6 ล้านปีมาแล้ว เป็นสมัยแรกเริ่มของมนุษย์(Homo sapiens)หินที่เกิดในสมัยนี้เรียกว่า หินสมัยไพลโอซีน(Pliocene Series)
                 
ฉ. สมัยไพลสโตซีน(Pleistocene Epoch ) สมัยที่ 1 ของยุคควาเทอร์นารี อยู่ระหว่างสมัยไพลโอซีนกับสมัยโฮโลซีน มีช่วงอายุตั้งแต่ 1.6 ถึง 0.01 ล้านปีมาแล้ว สมัยไพลสโตซีนมีธารน้ำแข็งเกิดขึ้นมากมายหลายระยะจนมีสมญาว่าเป็นสมัยน้ำ แข็ง (ice age) หินที่เกิดในสมัยเรียกว่า หินสมัยไพลสโตซีน( Pleistocene Series)
                
ช. สมัยโฮโลซีน(holocene/Recent) สมัยที่ 2 ของยุคควอเทอร์นารี มีอายุตั้งแต่สิ้นสมัยไพลสโตซีน ซึ่งเป็นสมัยน้ำแข็งช่วงสุดท้ายจนถึงปัจจุบัน หินที่เกิดขึ้นในสมัยนี้เรียกว่าหินสมัยโฮโลซีน(Holocene Series) ซึ่งส่วนใหญ่ประกอบด้วยวัตถุน้ำพา พีต เนินทราย ชั้นหอย และปะการัง
ลำดับชั้นหินในประเทศไทย

                    ก. หินมหายุคพรีแคมเบรียน ส่วนใหญ่หมายถึงหินแปรสภาพอย่างไพศาลซึ่งเป็นหินแปรเกรดสูงจำพวกหินออร์โทไน ส์ (หินแอนนาเท็กไซต์หรือหินมิกมาไทต์) หินพาราไนส์ หินชีสต์ หินแคลก์ซิลิเกตและหินอ่อน พบแผ่กระจายตัวอยู่ตามแนวขอบตะวันตกของแผ่นเปลือกโลกชาน-ไทย ในเขตจังหวัดแม่ฮ่องสอน จังหวัดเชียงใหม่ จังหวัดตาก จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ จังหวัดนครศรีธรรมราช และทางภาคตะวันออกในเขตจังหวัดชลบุรี
           
ข. หินมหายุคพาลีโอโซอิกตอนล่าง ประกอบด้วยหินยุคแคมเบรียนถึงหินยุคดีโวเนียน หินชั้นเป็นพวกหินทราย หินดินดาน หินคาร์บอเนตและหินแปรเกรดต่ำ โดยจะโผล่ให้เห็นเป็นแนวยาวจากบริเวณภาคเหนือและภาคตะวันตกตอนบน ผ่านลงมาทางบริเวณภาคตะวันตกตอนล่างจนถึงสุดเขตภาคใต้ และทางบริเวณภาคตะวันออก กลุ่มหินที่สำคัญในบริเวณภาคใต้ได้แก่ กลุ่มหินตะรุเตายุคแคมเบรียน หินคาร์บอเนตกลุ่มหินปูนทุ่งสงยุคออร์โดวิเชียน และกลุ่มหินตะนาวศรียุคไซลูเรียนถึงคาร์บอนิเฟอรัส
            
ค. หินมหายุคพาลีโอโซอิกตอนบน ประกอบด้วยหินยุคคาร์บอนิเฟอรัสถึงหินยุคเพอร์เมียน หินมหายุคนี้พบแผ่กระจายตัวอยู่เกือบทั่วทุกภูมิภาคของประเทศ ยกเว้นบริเวณที่ราบสูงโคราชเท่านั้น หินยุคคาร์บอนิเฟอรัสส่วนใหญ่เป็นพวกหินทราย หินดินดานและหินโคลนปนกรวด มีหินเชิร์ตและหินปูนบ้าง ในขณะที่หินยุคเพอร์เมียนส่วนใหญ่เป็นหินปูนมีหินดินดาน หินทรายและหินเชิร์ตบ้าง ขอบเขตของหินปูนยุคเพอร์เมียนสามารถแบ่งออกได้เป็น 2 แนว แนวที่ปรากฏอยู่ ทางด้านซีกตะวันตกของประเทศรวมถึงบริเวณภาคใต้ด้วยนั้นกำหนดให้เป็นกลุ่มหิน ปูนราชบุรี ส่วนแนวที่ปรากฏทางตะวันออกครอบคลุมพื้นที่ส่วนใหญ่ของจังหวัดสระบุรี จังหวัดลพบุรีจังหวัดนครสวรรค์และพื้นที่ตามแนวขอบที่ราบสูงโคราชด้านตะวัน ตกซึ่งมักพบว่ามีหินภูเขาไฟและหินอัลตราเมฟิกปนอยู่ด้วยได้รับการกำหนดให้ เป็นกลุ่มหินปูนสระบุรี กลุ่มหินปูนทั้งสองกลุ่มนี้ในปัจจุบันเป็นแหล่งหินอุตสาหกรรมปูนซีเมนต์และ ก่อสร้างที่สำคัญของประเทศ สำหรับหินยุคเพอร์เมียนในบริเวณภาคเหนือใช้ชื่อเรียกว่ากลุ่มหินงาว
            
ง. หินมหายุคมีโซโซอิก ได้แก่ หินยุคไทรแอสซิก หินยุคจูแรสซิกและหินยุคครีเทเชียส ในช่วงยุคไทรแอสซิกเป็นการสะสมตัวของชั้นหินดินดาน หินปูน และหินทราย ในสภาพแวดล้อมภาคพื้นสมุทร ขอบเขตของหินยุคไทรแอสซิกที่พบส่วนใหญ่จะอยู่บริเวณภาคเหนือและภาคตะวันตก ได้แก่กลุ่มหินลำปาง แต่ก็มีปรากฏให้เห็นทางด้านชายฝั่งทะเลตะวันออกและภาคใต้เช่นกัน สำหรับหินในช่วงยุคจูแรสซิก-ครีเทเชียส นั้นเป็นพวกหินทราย หินทรายแป้ง หินดินดานและหินกรวดมน โดยชั้นหินมีลักษณะสีแดงบ่งบอกถึงสภาวะแวดล้อมภาคพื้นทวีป ขอบเขตหินยุคจูแรสซิก-ครีเทเชียสแผ่ปกคลุมบริเวณที่ราบสูงโคราชทั้งหมด จึงกำหนดชื่อให้เป็นกลุ่มหินโคราช ส่วนเป็นบริเวณด้านตะวันตกของภาคเหนือและในบางพื้นที่ของภาคตะวันตกตอนบน ภาคตะวันตกตอนล่างและบริเวณภาคใต้นั้นเป็นพวกหินดินดานและหินปูนยุคจูแรสซิก เกิดสะสมตัวในสภาวะแวดล้อมภาคพื้นสมุทร
            
จ. หินมหายุคซีโนโซอิก ประกอบด้วยหินยุคเทอร์เชียรีและหินยุคควอเทอร์นารี หินมหายุคนี้เป็นหินที่สะสมตัวบนบกและในทะเลลึกของแอ่งที่จมตัวลงไปในลักษณะ เป็นบล็อกกึ่งกราเบนซึ่งวางตัวอยู่ในแนวเหนือใต้ ทั้งนี้เนื่องจากอิทธิพลการยกตัวของแผ่นดินและการเกิดรอยเลื่อนในช่วงที่ แผ่นเปลือกโลกอินเดียเคลื่อนตัวขึ้นมาชนกับแผ่นเปลือกโลกยูเรเซียเมื่อ ประมาณ 40-50 ล้านปีที่ผ่านมา ชั้นหินภายในแอ่งเทอร์เชียรีประกอบด้วยพวกหินทราย หินดินดานและหินโคลน แอ่งเทอร์เชียรีที่พบกระจัดกระจายอยู่ทั้งบนบกและในทะเลทั่วประเทศกว่า 60 แอ่งนี้มีความสำคัญทางเศรษฐกิจด้านแหล่งพลังงานเชื้อเพลิงเพราะเป็นแหล่ง ถ่านหิน ปิโตรเลียมและก๊าซธรรมชาติ พื้นที่ประมาณ 1 ใน 3 ของประเทศไทยปกคลุมด้วยชั้นตะกอนยุคควอเทอร์นารีซึ่งเป็นตะกอนสะสมตัวที่ยัง ไม่แข็งเป็นหิน ส่วนใหญ่ประกอบด้วยตะกอน กรวด ทราย ทรายแป้ง ดินเหนียว ชั้นศิลาแลงและเศษหิน ที่ผุพังจากหินเดิม เนื่องจากขบวนการกัดกร่อนทำลายและพัดพาทางธรณีวิทยาโดยอิทธิพลของ กระแสน้ำและกระแสลม แล้วเกิดการสะสมตัวบนตะพักลุ่มน้ำ บริเวณที่ราบน้ำท่วม ชายฝั่งทะเลและในทะเลสาบ
            
ฉ. หินอัคนี    ในประเทศไทยเท่าที่สำรวจ พบว่ามีหลายชนิดและหลายช่วงอายุตั้งแต่มหายุคพาลีโอโซอิกถึงมหายุคซีโนโซอิก แบ่งออกได้เป็นสามแนว ได้แก่ แนวตะวันออก แนวตอนกลางและแนวตะวันตก ส่วนใหญ่เป็นพวกหินแกรนิต และหินภูเขาไฟ โดยมีหินเมฟิกและอัลตราเมฟิกรวมอยู่ด้วย โผล่ให้เห็นเป็นบริเวณแคบๆ ตามแนวตะเข็บรอยต่อธรณี (suture)ในเขตจังหวัดน่าน จังหวัดอุตรดิตถ์ จังหวัดนครราชสีมา จังหวัดสระแก้ว จังหวัดปราจีนบุรี และจังหวัดนราธิวาส

Comments