ปฏิทินการปฏิบัติงาน

เกี่ยวกับหลักสูตร

เส้นไหมธรรมชาติ

ที่ปรึกษา Thesis

จำนวนผู้เข้าชม

ความสำคัญและความหมายของการฝึกอบรม
 

            การฝึกอบรม  เป็นการจัดการศึกษาเพื่อพัฒนาทรัพยากรมนุษย์  ให้มีประสิทธิภาพสูงสุดและทันเหตุการณ์เสมอ  เพราะโลกสังคมที่ดำเนินชีวิตอยู่  อยู่ท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา  ภายใต้สิ่งแวดล้อม สภาพแวดล้อม การเมือง เศรษฐกิจในประเทศไทยและในโลกมีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วมาก การฝึกอบรมเป็นกระบวนการเพิ่มพูนความรู้ ทักษะ ความชำนาญ การพัฒนาฝีมือ ในการทำงานให้บุคคลเกิดการเรียนรู้  การพัฒนากำลังคนที่เป็นประชาชนส่วนใหญ่ของประเทศ  ต้องจัดกิจกรรมให้สอดคล้องกับการดำรงชีวิต  และตรงความต้องการของประชาชน  โดยการสำรวจหาข้อมูลให้ทราบว่า  ประชาชนกลุ่มใดมีความต้องการเรียนรู้อะไร  เมื่อไรมีความจำเป็นต้องอบรม  จะอบรมเรื่องอะไร  และควรจะการฝึกอบรมวิธีใด ความจำเป็นในการพัฒนาประชาชนของกลุ่มต่างๆ   มาจากปัจจัยทั้งภายในและภายนอกชุมชน ความจำเป็นในการฝึกอบรมนั้น  อาจเป็นการแก้ปัญหา จัดฝึกอบรมสำหรับประชาชน ควรมีการวิเคราะห์ความจำเป็น (Need  Analysis)  ในการฝึกอบรมสามารถกระทำได้โดยการสำรวจ  การสัมภาษณ์บุคลากรเกี่ยวกับสภาพปัญหา  หรือความต้องการในการพัฒนาความรู้  ความสามารถ ทักษะ  โดยอาจพิจารณาเกี่ยวกับระบบการปฏิบัติงาน ผลลัพธ์ เช่น คุณภาพของผลผลิต มาตรฐานของผลงาน เมื่อทราบความจำเป็นที่ต้องการแก้ไขหรือพัฒนาแล้  ต้องพิจารณาต่อไปอีกว่า  มีทางเลือกใดบ้างที่สามารถสนองความจำเป็นเหล่านั้น และความจำเป็นใดบ้างที่จะต้องใช้วิธีการฝึกอบรม  จึงเตรียมการฝึกอบรมว่า ต้องการหวังผลในทิศทางไหน เพื่ออะไร วิธีใดและเมื่อไร (ศิริชัย กาณจนวาสี. 2538: 7)

            การฝึกอบรมเป็นกระบวนการเปลี่ยนแปลงคนอย่างเป็นระบบ  เป็นการให้การศึกษาตลอดชีวิตสำหรับทุกคนเช่นเดียวกับการศึกษา  คนต้องพัฒนาความรู้ให้ทันต่อการเปลี่ยนแปลงของสังคมโลก  การฝึกอบรมที่ดีจะต้องสามารถทำให้บุคคลเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมไปในทางที่พึงประสงค์ เกิดประโยชน์ต่อบุคคล ด้านการพัฒนาความรู้  ความสามารถ ความคิด การวิเคราะห์และการตัดสินใจ เพื่อการสร้างทัศนคติที่ดีต่องานที่ทำการฝึกอบรมมักใช้ช่วงเวลาสั้นๆ เพื่อให้เกิดผลเร็วที่ผู้เข้ารับการฝึกอบรมจะนำไปใช้ปฏิบัติงานได้ทันที  (คีรีบูน  จงวุฒิเวศย์. 2540: 69 - 79)

            โดยสรุป การฝึกอบรมมีความสำคัญ ในฐานะที่เป็นกรรมวิธีที่สนับสนุนการศึกษาตลอดชีวิตการฝึกอบรมจำเป็นต้องจัดทำหลักสูตรขึ้นมา ช่วยให้ผู้เข้าอบรมเกิดการเรียนรู้เพิ่มเติมประสบการณ์  วิทยาการสมัยใหม่ที่มีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว บุคคลต้องปรับปรุงพัฒนาตนเองให้มีสมรรถภาพการทำงานสูงให้ทันต่อการเปลี่ยนแปลงในเรื่องใด ๆ ต้องอบรมหาความรู้ในเรื่องนั้นโดยเฉพาะ    การอบรมเป็นส่วนสำคัญของการพัฒนาบุคคล  ชุมชน สังคม ประเทศชาติ

            ความหมายการฝึกอบรม  เนื่องจากการฝึกอบรม (Training) จะถูกนำมาใช้คู่กับการเรียนรู้(Learning) แต่โดยความหมายนั้นจะมีความหมายที่แตกต่างกัน  ผู้เข้าอบรมมีแรงจูงใจ มีส่วนร่วมในกิจกรรม และมีความต้องการอบรมจะเกิดการเรียนรู้ได้ดี  ส่วนการฝึกอบรมนั้น เป็นภารกิจของผู้จัดต้องทำหน้าที่ที่จะทำให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ (สุวัฒน์  วัฒนวงศ์. 2545: 11 - 12) การอบรมเป็นเรื่องของผู้จัดหรือวิทยากร  ส่วนการเรียนรู้เป็นเรื่องของผู้เรียนหรือผู้เข้ารับการฝึกอบรม  การเรียนรู้  เป็นการสะสมประสบการณ์  ที่เพิ่มเติมเข้ามาตลอดชีวิตของบุคคล  มีความเป็นพลวัตร (Dynamic) แปรผันต่อการเรียนรู้ สามารถดำเนินไปได้ตลอดชีวิต การเรียนรู้และการฝึกอบรมจึงมีส่วนสัมพันธ์กัน  การฝึกอบรมที่ดีผู้เรียนจะต้องเกิดการเรียนรู้  การฝึกอบรมสามารถเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของบุคคลให้มีพฤติกรรมที่พึงประสงค์ เกิดประโยชน์ต่อบุคคล ระยะเวลาในการฝึกอบรมเป็นช่วงเวลาสั้นๆ  เพื่อให้ได้ผลเร็วที่จะนำไปใช้ปฏิบัติได้ทันที

            การฝึกอบรม  เป็นกระบวนการจัดการเรียนรู้อย่างเป็นระบบ  เพื่อสร้างความรู้หรือเพิ่มพูนความรู้ (Knowledge) ทักษะ (Skill) ความสามารถ (Ability) และเจตคติ (Attitude) ที่จะช่วยปรับปรุงการปฏิบัติงานให้มีประสิทธิภาพสูงขึ้น (Goldstein. 1993: 3)

            การฝึกอบรม หมายถึง กระบวนการหรือกิจกรรมที่จัดขึ้น เพื่อพัฒนาทักษะความชำนาญ  ความรู้ที่จะทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทัศนคติ  พฤติกรรมการทำงานให้มีประสิทธิภาพ  ไม่จำกัดการศึกษา  สถานที่  เพศและโอกาส  เป็นการเรียนรู้ตลอดชีวิต (นิรชา ทองธรรมชาติและคณะ. 2544: 12)

            การฝึกอบรม หมายถึง กระบวนการพัฒนาบุคคลให้มีความรู้  ทักษะและเจตคติในการทำงานที่ได้รับมอบหมายเฉพาะอย่างได้อย่างมีประสิทธิภาพ  โดยมีเป้าหมายให้ผู้เข้ารับการฝึกอบรมไปใช้ปฏิบัติจริง  อันเกิดประโยชน์ต่อผู้เข้ารับการอบรม (เกศริน  มนูญผล. 2544: 36)

            การฝึกอบรม หมายถึง กระบวนการที่จัดขึ้นอย่างมีระบบ  เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานของบุคคล  โดยมุ่งที่จะเพิ่มพูนความรู้ ทักษะ และเจตคติของบุคคล  เพื่อที่จะสามารถปฏิบัติงานได้ดียิ่งขึ้น  ซึ่งจะนำไปสู่การพัฒนาและเพิ่มผลผลิต ทำให้เกิดผลสำเร็จตามเป้าหมาย

ขององค์กรที่กำหนดไว้ (ศักรินทร์  ชนประชา. 2550: 73)

            โดยสรุป  จากการศึกษาความหมายของการฝึกอบรมสรุปได้ว่า  การฝึกอบรมเป็นกระบวน

การจัดกิจกรรมการศึกษาอย่างเป็นระบบ มีขั้นตอนต่อเนื่อง สามารถเกิดการเรียนรู้ที่สามารถพัฒนาทักษะและเจตคติ  ของผู้เข้ารับการฝึกอบรมให้เปลี่ยนแปลงไปในทิศทางที่ต้องการ  หลังอบรมนำความรู้ที่ได้รับไปใช้ประโยชน์สูงสุด โดยมีฐานความต้องการของผู้เข้าอบรม การอบรมมีการจูงใจเหมาะสมกับสภาพของผู้เข้าอบรมจะช่วยให้การฝึกอบรมบรรลุเป้าหมายได้ 

            การฝึกอบรมกับการศึกษามีความหมายใกล้เคียงกัน  แต่มีประเด็นที่แตกต่างกันเพื่อ

ความเข้าใจที่ชัดเจน  อาจสรุปความแตกต่างระหว่างการศึกษากับการฝึกอบรม ได้ดังนี้
 
 
ตารางเปรียบเทียบการศึกษาและการฝึกอบรม
 
 

ที่มา: อาชัญญา  รัตนอุบล. (2541: 4).

 

            จากการศึกษา  ตามตารางเปรียบเทียบ  จะเห็นว่าการศึกษากับการฝึกอบรมมีความเกี่ยวเนื่องต่อกัน  การอบรมเป็นหน่วยย่อยของการศึกษา  การศึกษาปัจจุบันจึงเน้นการให้ความสำคัญต่อการเรียนรู้ตลอดชีวิตมากขึ้น การศึกษาจึงหมายถึง กระบวนถ่ายทอดความรู้และการสร้างสมความรู้ ทัศนคติ ทักษะในบุคคลสนับสนุนให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้  นั่นคือ  การฝึกอบรมเป็นส่วนหนึ่งของการจัดกิจกรรมการศึกษา  ในช่วงเวลาที่เหมาะสม  คำนึงถึงความแตกต่างของบุคคล   ให้เรียนรู้สิ่งใหม่  ได้ความรู้ใหม่  นำไปสู่การแก้ปัญหา เรียนรู้แสวงหาความรู้เพื่อแก้ปัญหาได้ด้วยตนเอง  การเรียนรู้มีได้ตลอดเวลาตั้งแต่เกิดจนตายต่อเนื่องตลอดชีวิต 

            ส่วนการฝึกอบรม  ในประเด็นของการให้ความรู้ตลอดชีวิต  มีประเด็นสำคัญคือ  เนื้อหาการฝึกอบรม  ส่วนใหญ่จะเกิดจากความต้องการแก้ปัญหาการทำงาน  เพื่อปรับปรุงการปฏิบัติงาน 

เพิ่มสมรรถภาพการทำงานเฉพาะที่ต้องการ  การฝึกอบรมจึงเป็นการจัดการศึกษาที่มุ่งให้ผู้เข้ารับ  การฝึกอบรมปฏิบัติ  หรือกระทำในบางสิ่งบางอย่างที่ไม่เคยปฏิบัติ  เป็นลักษณะจำเพาะเจาะจง  แบบจบลงในตัวเอง เวลายืดหยุ่นอย่างเหมาะสมกับเนื้อหา เนื้อหาเหมาะสมกับผู้เรียนหรือผู้เข้าอบรม  และที่สำคัญต้องตรงกับความต้องการของผู้เข้ารับการฝึกอบรม สามารถที่จะนำความรู้จากการฝึกอบรมนั้นไปใช้ประโยชน์ได้ทันที  อาจกล่าวได้ว่าการฝึกอบรมผู้เข้ารับการฝึกอบรมต้องเกิดการเรียนรู้หลังจากฝึกอบรมเรื่องนั้นๆ

 

การวิเคราะห์ความจำเป็นในการฝึกอบรม

            การจัดการศึกษาเพื่อพัฒนาคน  โดยเฉพาะประชาชนนั้น  การจัดฝึกอบรมที่มีคุณภาพจะต้องเกิดจากความต้องการที่จำเป็นอย่างแท้จริง การสำรวจเพื่อให้ได้ข้อมูลที่แน่ชัดว่า จำเป็นต้องอบรมประชาชนในเรื่องใด ด้วยวิธีการใด และจัดอบรมเมื่อใด ความจำเป็นในการฝึกอบรมอาจมา  ทั้งปัจจัยภายในและภายนอกซึ่งอาจจะเป็นการแก้ปัญหาการปฏิบัติงานในอดีต  การจัดอบรมเพื่อเพิ่มทักษะความรู้ เจตคติ หรือเพื่อป้องกันการแก้ปัญหาที่อาจจะเกิดขึ้นในอนาคต ก่อนที่จะจัดอบรมจำเป็นต้องวิเคราะห์ความจำเป็นในการฝึกอบรม  สามารถกระทำได้โดยการสังเกต  การสำรวจหรือการเข้าไปศึกษาสภาพปัญหา การสัมภาษณ์ประชาชนเกี่ยวกับสภาพปัญหา หรือความต้องการพัฒนาความรู้ความสามารถ  อาจพิจารณาผลงาน  ผลลัพธ์หรือผลผลิตที่คุณภาพมาตรฐาน  เมื่อได้ทราบว่ามี  ความจำเป็นต้องแก้ไขแล้ว จะต้องพิจารณาต่อไปอีกว่า  มีทางเลือกใดที่สามารถตอบสนองความจำเป็นนั้น  มีความจำเป็นใดที่ต้องใช้การฝึกอบรมจึงนำไปเตรียมการที่จะฝึกอบรมต่อไป (องอาจ พงษ์พิสุทธิ์บุปผา. 2541: 38)

            การประเมินความจำเป็นในการฝึกอบรม  มีความสำคัญอย่างยิ่งที่จะช่วยวินิจฉัยว่า  สภาพการณ์ใดจำเป็นต้องใช้การฝึกอบรม   ช่วยให้ได้ข้อมูลพื้นฐานสำหรับวางแผนฝึกอบรมตั้งแต่  การกำหนดวัตถุประสงค์ รูปแบบ วิธีการ และแนวทางการประเมินการฝึกอบรมที่เหมาะสม รวมทั้งช่วยให้การจัดอบรมดำเนินไปอย่างมีประสิทธิภาพและมีความคุ้มค่า