Stadslegendes

De term "Stadslegende" is afkomstig van de beter bekende Engelstalige benaming "Urban Legend", al wordt er veelal eerder de term "stadssage" voor gebruikt. Het betreft hier dan ook verhalen die in feite slechts "sages" of "legendes" zijn, maar niettemin worden verspreid als waar gebeurd.  Anders dan bij een hoax, gaat het hier echter niet om het opzettelijk verspreiden van foutieve informatie, en gelooft wellicht zelfs de uitvinder van het verhaal dat hij de waarheid spreekt.  Het gaat hier echter niet om authentieke mythes en legendes die doorheen de geschiedenis bewaard zijn gebleven in manuscripten, maar enkel verhalen die in onze moderne tijd zijn ontstaan zonder enig bewijs dat ze gestoeld zijn op ware feiten.  De term "broodjeaapverhaal" wordt hier wel eens voor gebruikt, naar aanleiding van de stadslegende dat er apenvlees werd geserveerd in een bepaald restaurant.  Dit werd dan de titel van het boek "Broodje Aap" (1978), van de Nederlandse schrijfster Ethel Portnoy, die tal van zulke verhalen van "de folklore van de postindustriële samenleving" had samengebundeld.

STADSLEGENDE: Kustwacht treft stuurloze schepen aan met bejaarden die zich aanmelden als asielzoekers

Geplaatst 8 okt. 2014 13:10 door De Hoax-Wijzer   [ 6 nov. 2014 05:13 bijgewerkt ]

De Hoax-Wijzer | 08/10/2014 | Update: 13/10/2014



Sinds 2012 circuleert er op internet een verhaal waarbij de kustwacht van Den Helder in Nederland twee stuurloze schepen aantrof in de Noordzee. Deze schepen waren bemand met gepensioneerde mensen die hun paspoorten overboord hadden gegooid om vervolgens asiel te kunnen aanvragen, en zodoende goedkopere en betere levensomstandigheden te verwerven dan degene die ze op dat moment hadden. De oorsprong van het verhaal is echter geheel onbekend, en er kan geen enkel nieuwsbericht worden teruggevonden waaruit moet blijken dat het waargebeurd is. Het gaat hier aldus om een stadslegende die in de meeste gevallen wordt verspreid als grap.

De circulerende tekst luidt als volgt:

Zaterdag 31 mei kreeg de kustwacht om 9:13 uur een melding binnen dat er twee stuurloze schepen op de Noordzee rond dobberden. Deze schepen bevonden zich ongeveer 20 km ten noorden van Den Helder. Met al het beschikbare materiaal zijn ze er op af gegaan.

Tot hun verbazing troffen zij hier twee oude onzeewaardige schepen vol met Nederlandse bejaarden en gepensioneerden aan. De senioren zaten onder erbarmelijke omstandigheden op deze overvolle boten.

De kustwacht heeft de boten naar de haven van Den Helder gesleept en de senioren ondervraagd.

De oude van dagen verklaarden: Wij waren van plan om onze paspoorten overboord te gooien en ons aan te melden als asielzoekers, om op deze manier aanspraak te maken op betere voorzieningen dan we nu hebben. Denk bijvoorbeeld aan gratis wonen bij Duinrell, kleding, sporten, meubels, TV, internet, opleidingen, verzekeringen, medicijnen, gratis medische hulp en een uitkering met vakantiegeld en geen sollicitatieplicht!

Hierna heeft de kustwacht, na een felle berisping en een waarschuwing, de senioren weer op de bus naar hun woonplaats gezet.


Er is geen enkele aanwijzing dat dit verhaal meer is dan een legende, of dat het ook maar enigszins op waargebeurde feiten is gestoeld. Een zoektocht op het internet naar krantenartikels leverde geen enkel resultaat op, en ook oudere archieven in de academische LexisNexis database bleven ons de vraag schuldig. Indien zulk bizar incident effectief had plaatsgevonden, zou de media er ongetwijfeld een artikel over hebben gepubliceerd; en indien het incident nooit aan hen werd gemeld, is de kans ook bijzonder klein dat iemand die kettingbrieven per e-mail verstuurt het wel zou hebben vernomen. Het gaat hier dan ook eerder om een grap.


DETAIL ANALYSE

Op zich zit het hele verhaal niet erg logisch in elkaar. Als het daadwerkelijk de bedoeling zou zijn om als asielzoeker te worden behandeld in eigen land, lijkt het niet erg verstandig om bij de ondervraging gewoon te verklaren dat je je paspoort overboord hebt gegooid in de hoop op betere levensomstandigheden dan degene die je hebt als gepensioneerde. In vele versies van het verhaal zou dit incident zich bovendien hebben afgespeeld in de koude wintermaanden van december, januari en februari, wat evenmin een verstandige keuze zou zijn. Eveneens bizar is de vermelding dat ze als asielzoekers "geen sollicitatieplicht" hebben, want gepensioneerden hebben die plicht immers sowieso niet. Uit dit laatste kan blijken dat het de bedoeling is van de tekst om asielzoekers af te schilderen als "profiteurs" die alles gratis krijgen van de staat, en er niets in ruil voor hoeven te doen. En zelfs als we dat allemaal nog even terzijde laten, blijft nog maar de vraag hoe die bejaarden in staat waren om de boten te bemachtigen en er ongezien mee op zee te geraken.

Het is duidelijk de bedoeling om een vergelijking te maken tussen bejaarden en asielzoekers, waaruit zou moeten blijken dat bejaarden moeten betalen om veel minder diensten te krijgen dan asielzoekers die nergens voor hoeven te betalen. Het gaat hier echter om een geval van appelen vergelijken met peren, en aldus om een disproportioneel vergelijk. Beide situaties zijn immers geheel anders: in tegenstelling tot bejaarden hebben asielzoekers in vele gevallen hun thuisland ontvlucht omwille van oorlogstoestanden. Het vereist dan ook enige nuancering om te concluderen dat asielzoekers het lang niet altijd beter hebben dan bejaarden.


BEJAARDEN VERSUS ASIELZOEKERS

Het spreekt voor zich dat ouderenvoorzieningen niet gratis zijn, en de beschikbare diensten hangen vaak af van een heleboel factoren. Hierbij spelen zowel de financiële middelen als de gezondheidstoestand van de bejaarde een rol, maar dat is tevens het geval voor elk volwassen persoon die nog niet met pensioen is. Iemand met een hoger inkomen kan zich immers een grotere woning of duurdere voorzieningen aanschaffen dan iemand met een lager inkomen. Hogere inkomens dragen ook meer bij aan sociale lasten, met als gevolg dat hun pensioenuitkering hoger zal liggen.

Het spreekt voor zich dat een arts die levens redt, en hiervoor vaak heel onregelmatige uren en weekends moet werken, een hoger inkomen heeft dan iemand met een administratieve functie van 9 tot 17u. Dit betekent niet dat de administratief medewerker een onwaardige job heeft, maar het vergelijk tussen de twee is disproportioneel omdat de verantwoordelijkheid van een arts veel groter is. Bovendien heeft een arts langere, zwaardere en duurdere studies achter de rug, en dan spreekt het voor zich dat hij een hoger inkomen heeft, en aldus ook een hogere pensioenuitkering. Vanzelfsprekend is dit allemaal afhankelijk van de woonplaats (het pensioensysteem in België kan helemaal anders zijn dan dat in Nederland) en van het beleid van de zittende regering, wat steeds aan wijzigingen onderhavig is.

In tegenstelling tot dit alles, is een asielzoeker iemand die gevlucht is uit zijn land vanwege een dreigend gevaar (inbreuk op de mensenrechten, oorlog, armoede, ...) en zichzelf in gevaar zou brengen door er terug naartoe te keren. Vanzelfsprekend hebben deze asielzoekers niet de financiële middelen om in te staan voor de kosten van hun opvang, wat niet wil zeggen dat ze daarom zomaar aan hun lot kunnen of mogen worden overgelaten. Het asielbeleid is wederom afhankelijk van het land en diens nationaal beleid, dat aan wijzigingen onderhavig is, maar in de meeste gevallen krijgen asielzoekers diensten aangeboden zoals onderdak, alsook medische, sociale en psychologische begeleiding indien nodig.

Sommige politieke strekkingen zullen deze situatie echter zodanig afschilderen, dat het lijkt alsof de asielzoeker in kwestie een luxeleven heeft (en dus betere levensomstandigheden dan een bejaarde zou hebben), wat veelal niet het geval is. Het leven in opvangcentra is vaak allesbehalve rooskleurig, en slechts bedoeld als tijdelijke oplossing. Het is immers de bedoeling dat de asielzoeker na verloop van tijd terugkeert (wanneer de situatie in het moederland in gunstige zin veranderd is) of dat hij zich inburgert en werk zoekt om zijn eigen onkosten te betalen. Het is dus niet de bedoeling dat een asielzoeker de rest van zijn leven op kosten van de staat blijft leven, terwijl een gepensioneerde wel voor de rest van zijn leven pensioenuitkeringen van de staat zal blijven ontvangen. Meer informatie over het asielbeleid vind je via deze links: asielbeleid in België, asielbeleid in Nederland.

Het circulerende verhaal wordt door veel mensen wellicht vooral verspreid als ludieke grap, met de voorkennis dat het slechts gaat om een stadslegende en niet om een waargebeurd verhaal. Niettemin wordt de tekst ook verspreid door radicale politieke groeperingen en bewegingen die op deze manier trachten de publieke opinie te beïnvloeden. Het is dan vooral de bedoeling om rassenhaat en godsdiensthaat aan te wakkeren, want vele asielzoekers komen immers van het Afrikaanse continent en/of zijn moslim. Het hoeft dan ook niet te verbazen dat het circulerende verhaal eveneens opduikt op de radicale en racistische haatblog EJ Bron, die zich veelal focust op extreemrechtse onderwerpen zoals vreemdelingenhaat, islamofobie en eurofobie, alsook op paranoïde complottheorieën. Ook de libertarische complottheorieënwebsite Vrijspreker heeft het verhaal gepubliceerd in juni 2012, naast andere paranoïde artikelen over o.a. de fictieve New World Order. Opmerkelijk is echter dat ook de website van SP.A Maaseik, een Belgische socialistische partij die nochtans zulke standpunten niet aanhangt, de stadslegende heeft gepubliceerd in 2012.


OORSPRONG

Het blijkt onmogelijk om de precieze oorsprong van de stadslegende achterhalen. Wellicht gaat het om een verzonnen verhaal dat iemand op een gegeven moment op het internet heeft geplaatst, en het is niet onwaarschijnlijk dat dit eerst mondeling circuleerde. De oudste sporen dateren van 8 mei 2012 op de website van De Loermeeuw. Hierbij wordt de titel "Bericht van Rob" vermeld, waaruit vermoedelijk kan blijken dat de beheerder van loermeeuw.nl het bericht eerder van een zekere Rob ontving, en dat het dus eerder al via e-mail als kettingbrief circuleerde. De Loermeeuw geeft immers ook aan dat niet al hun publicaties op de website van eigen hand zijn.

Opvallend is dat in deze oudste versie in een aantal details verschilt van de vele andere gangbare versies die later begonnen te circuleren. Zo wordt er vermeld dat de melding binnenkwam "gisteren om 14:00". Ook werd de tekst geschreven in de wij-vorm, alsof het afkomstig zou zijn van de kustwacht zelf. Bovendien is de opsomming van de betere voorzieningen korter dan die van latere versies, latere toevoegingen zijn: TV, internet, opleidingen, gratis medische hulp, vakantiegeld en geen sollicitatieplicht. Hieruit blijkt duidelijk dat het verhaal terloops werd gewijzigd door sommige van de mensen die het verder hebben verspreid.

De tweede oudste versie die op het internet te vinden is, dateert van 11 mei 2012 en werd gepost op het Goldwingforum Nederland. Hoewel er nochtans maar drie dagen tussen de publicatie van de eerste en de tweede versie zitten, zijn er al enkele duidelijke verschillen merkbaar: de titel "Kustwacht mededeling" werd toegevoegd, alsook de datum "dinsdag 17 april", eveneens om 14:00. In 2012 viel 17 april inderdaad op een dinsdag. Op een forumpost van 27 oktober 2012 op 50plusser.nl wordt het bericht aangekondigd als zijnde een persbericht van de Kustwacht Scheveningen in de "Haagse Courant", en in deze versie zou het incident plaats gevonden hebben op zondag 16 september 2012 om 10:00 uur nabij de haven van Scheveningen. In 2012 viel 16 september inderdaad op een zondag, maar de Haagsche Courant hield echter reeds in 2005 op met te bestaan, en werd vervolgens een onderdeel van het Algemeen Dagblad (AD).


BELGISCHE VERSIE

Hoewel de essentie van het verhaal in alle versies hetzelfde blijft, zijn het vooral de details zoals datum en uur die geregeld veranderingen ondergaan. In augustus 2012 publiceerde de website van een Belgische socialistische partij, SP.A Maaseik, een versie waarin het verhaal zich niet afspeelt in Den Helder maar wel in Oostende. Het gaat dan ook niet om Nederlandse maar wel Belgische bejaarden, meer bepaald S-Plussenioren. De tekst wordt ondertekend met "Namens de kustwacht, Theo Boonen". Theo Boonen was een voormalig schepen van Maaseik, en is overleden op 11 augustus 2014. Aangezien Maaseik in de Belgische provincie Limburg gelegen is, aldus ver verwijderd van de kust, had Boonen echter niets te maken met de kustwacht, en er is bijgevolg ook geen enkele aanwijzing te vinden dat hij er ooit mee verbonden is geweest. De datum van het gebeuren is hier donderdag 23 augustus, om 16:00 uur. In 2012 viel 23 augustus inderdaad op een donderdag. Op 9 februari 2013 werd een gelijkaardige Oostendse versie gepubliceerd op het internet (maar dan zonder verwijzing naar Theo Boonen), waar de datering dan weer staat op "vandaag dinsdag, om 10:00 uur".


MEERDERE VARIANTEN

In oktober 2013 kwam opnieuw de Nederlandse versie boven water, dit keer op het 50plussers.nl forum, met de vermelding van de datum zaterdag 7 september, om 09:00 uur. In 2013 viel 7 september inderdaad op een zaterdag. Opmerkelijk is ook dat hier voor het eerst het lijstje van de "betere voorzieningen" werd uitgebreid met TV, internet, enz... Tijdens de circulatie van het verhaal in 2014 kwamen er nog heel wat data bij: zaterdag 21 december om 09:00 uur (volgens een bericht van 8 januari 2014), zaterdag 25 januari 2014 om 09:00 uur (volgens een bericht van 6 februari 2014) en zaterdag 15 februari om 9:13 uur (volgens een bericht van 5 maart 2014 op Dichtbij.nl). In alle drie gevallen vond de vermelde datum inderdaad op een zaterdag plaats, en in het laatste geval werden er op Dichtbij.nl ook enkele foto's van schepen toegevoegd die nadien meermaals zouden worden gebruikt in combinatie met het circulerende verhaal (hier komen we later nog op terug).

De geregelde wijziging van datum (en soms ook uur) doet sterk vermoeden dat het hier inderdaad om een onwaar en aldus verzonnen verhaal gaat. Ook geeft het aan dat de mensen die de datum wijzigen, er zich wellicht volledig van bewust zijn dat het niet om een waargebeurd incident gaat, temeer omdat de datum en weekdag in bijna alle gevallen correct zijn voor het desbetreffende jaar. Opmerkelijk is dat het verhaal zich hoegenaamd zou hebben afgespeeld in december, januari en februari, wat tenslotte koude wintermaanden zijn, wat het des te meer onwaarschijnlijk maakt dat bejaarden dit tijdstip gekozen zouden hebben. Er is zelfs een (ongedateerde) versie die de datum van dinsdag 31 december opgeeft (om 9:00 uur).

Het patroon zet zich tevens verder, waarbij de datum zich aanpast aan het moment dat het verhaal wordt gepost of gepubliceerd. Zo beweert een versie gepubliceerd op 15 maart 2014 dat het verhaal plaats vond op vrijdag 14 maart om 09:13 uur, de dag ervoor dus. Volgens een forumpost van 14 juni 2014 speelde het incident zich af op dezelfde dag (om 9:13 uur) terwijl een andere forumpost van 7 juli 2014 dan weer dinsdag 1 juli om 09:00 uur opgeeft.Op 1 juni 2014 deed het verhaal haar grootschalige intrede op Facebook als bijschrift voor een afbeelding die reeds eerder in combinatie met de legende circuleerde. Op zo'n drie maanden tijd werd de post maar liefst bijna 20.000 keer werd gedeeld. Ook hier zou het incident zich alweer de dag ervoor afgespeeld hebben, op zaterdag 31 mei om 9:13 uur. Een screenshot van de Facebook-post (met afbeelding) werd ook gepost op Twitter, eveneens op 1 juni 2014, en vervolgens opnieuw op 28 september 2014.


FRANSTALIGE VERSIES

In de meeste gevallen gaat het om de Nederlandse versie van het verhaal, maar in 2014 begonnen ook Franse vertalingen te circuleren die het incident opnieuw in België plaatsen. Een post van 17 juli 2014 op het Franse Forumpro.fr geeft aan dat het incident plaats vond in Oostende, met als datum 26 mei maar zonder vermelding van uur. Ook werd de titel "une histoire belge, et une idée à suivre" ("een Belgisch verhaal, en een idee om te doen") toegevoegd. Op 31 juli 2014 maakte het verhaal opnieuw een intrede op Facebook, met zowel de Nederlandstalige als Franstalige versie tezamen in één post, maar de verspreiding ervan bleef daarentegen erg beperkt. Als kettingbrief gaat er sinds tenminste 23 augustus 2014 ook een andere Franstalige versie rond, die de plaats van het gebeuren verhuist naar Marseille in Frankrijk.


AFBEELDINGEN

Tenslotte rest ons nog een kijkje te nemen naar de afbeeldingen die het verhaal in de meeste gevallen vergezellen. Het gaat hier om twee specifieke foto's: op de eerste staan twee drijvende boten afgebeeld met het opschrift "Kustwachtcentrum", en op de tweede zijn zes varende schepen te zien. In sommige gevallen staat ook het logo van de Nederlandse Kustwacht erbij, wellicht met de intentie om het verhaal meer legitiem te laten lijken.

De eerste foto, met twee boten, is afkomstig van een artikel van 28 maart 2011, en betreft een stuurloze boot met 23 vluchtelingen op de Middellandse Zee. Op de oorspronkelijke foto is er echter slechts één foto, terwijl de circulerende foto van het verhaal twee boten toont. Het gaat hier om een bewerkte afbeelding, en de twee boten in de afbeelding zijn eigenlijk gewoon één boot mits lichte wijzigingen. De vluchtelingen op de boot zijn dus daadwerkelijk vluchtelingen, en geen (Nederlandse of Belgische) bejaarden.

De tweede foto (zie hieronder) duikt soms op bij zeevaartwebsites. De oudste publicatie die we konden vinden op het internet dateert van 16 april 2008, op een Nederlandse blog over de kustwacht. Ook deze foto heeft niets te maken met een reddingsoperatie van bejaarden op een stuurloze boot.


8-bit RGB flat TIFF file, 3543x3544 pixels (11.81x11.81 inches) @ 300.00 pixels/inch, written by Adobe Photoshop 6.0



- http://www.loermeeuw.nl/Loermeeuw-63.html [bron van de stadslegende]

- http://www.loermeeuw.nl/Loermeeuw-1.htm

- http://www.goldwingforum.nl/viewtopic.php?f=5&t=587&start=915 [bron van de stadslegende]

- http://www.50plusser.nl/forum/viewtopic.php?p=514422 [bron van de stadslegende]

- http://www.sp-a-maaseik.be/nieuwsbericht.php?nid=298 [bron van de stadslegende]

- http://www.hln.be/regio/nieuws-uit-maaseik/oud-schepen-en-onderwijzer-theo-boonen-overleden-a1988683/

- http://www.inmemoriam.be/nl/2014-08-11/theo-boonen/

- http://angionosis.rssing.com/chan-2091102/all_p13.html#item252 [bron van de stadslegende]

- http://www.50plusser.nl/forum/viewtopic.php?p=595144&sid=f349a30b71e57b13ecf95055db9d9dd1 [bron van de stadslegende]

- http://apgenforum.forum2go.nl/humor-t124-60.html [bron van de stadslegende]

- http://www.scheveningen-centrum.nl/yabbse/index.php?topic=2778.0 [bron van de stadslegende]

- http://www.dichtbij.nl/t-gooi/kiesdichtbij/artikel/3410291/spectaculaire-redding.aspx [bron van de stadslegende]

- http://www.raadeenswat.nl/mening%2080.htm [bron van de stadslegende]

- http://voorzieners.wordpress.com/2014/03/15/dag-348-de-oudjes-moeten-niet-zeuren-in-nederland-toch/ [bron van de stadslegende]

- https://www.facebook.com/photo.php?fbid=1494001277481357 [bron van de stadslegende]

- http://www.monitor.nl/buitennl/s_5915_.htm [bron van de stadslegende]

- http://www.hartpatienten.nl/new/forum-sp-1382850546/208-het-is-erg-leuk-om-ook-eens-leuke-dingen-te-delen-met-elkaar/12728-het-is-erg-leuk-om-ook-eens-leuke-dingen-te-delen-met-elkaar?start=250#15835 [bron van de stadslegende]

- https://twitter.com/frk215/status/473099760107528192 [bron van de stadslegende]

- https://twitter.com/geertgeel/status/516220757131952128 [bron van de stadslegende]

- http://enviedailleurs.forumpro.fr/t10660-certains-ne-doutent-de-rien [bron van de stadslegende]

- https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=944351312248615&id=277429862274100 [bron van de stadslegende]

- https://groups.google.com/forum/#!topic/mdrrr/bsfyqdfpRWA [bron van de stadslegende]

- http://www.transport-online.nl/site/21970/kustwacht-redt-opnieuw-bootvluchtelingen/

- http://hans058.punt.nl/content/2008/04/kustwacht

- http://www.kustwacht.nl/

STADSLEGENDE: Je eet 8 spinnen per jaar in je slaap

Geplaatst 28 apr. 2014 23:36 door De Hoax-Wijzer   [ 6 nov. 2014 05:14 bijgewerkt ]

De Hoax-Wijzer | 28/04/2014 | Update: 29/04/2014



Reeds verschillende jaren vertellen mensen elkaar het wansmakelijke "weetje" dat je in je slaap gemiddeld 8 spinnen inslikt. Sommige versies beweren dat het 4 spinnen per jaar zijn, andere zeggen dan weer dat je 8 spinnen verorbert op een gans leven. Het mag dan misschien plausibel klinken dat een spin naar je toe komt omwille van de warmte van je adem, het is niettemin slechts een hoax en stadslegende.


DE MYTHE VAN DE INGESLIKTE SPIN

Het verhaal dat we zo'n 8 spinnen per jaar zouden inslikken tijdens onze slaap, blijkt niet meer dan een mythe en een hoax te zijn. Om te beginnen is het onmogelijk om dit te kunnen bepalen: als we zélf niet weten hoeveel spinnen we opeten terwijl we slapen, hoe kunnen anderen dit dan tellen en omzetten in een statistiek? Er is trouwens geen enkel wetenschappelijk onderzoek bekend dat zich hiermee heeft bezig gehouden, en waaruit die statistieken moeten blijken. Daarnaast is de kans dat een spin haar weg naar onze mond vindt, sowieso bijzonder klein.

In een artikel van Scientific American vertelt Rod Crawford, curator van het Burke Museum of Natural History and Culture in Seattle, dat de meeste spinnensoorten die zich binnenshuis vestigen, zich vooral afzijdig houden van plaatsen waar mensen vaak vertoeven. Meestal houden ze zich bezig met het maken van een spinnenweb, of met het jagen op insecten in plaatsen waar we ze zelden of nooit te zien krijgen. Een spin zal dan ook nooit opzettelijk haar weg zoeken naar je bed, om de eenvoudige reden dat er daar gewoonlijk niets te vinden is van insecten om op te jagen. 's Nachts zal een spin zich nu eenmaal eerder begeven naar een plaats waar het licht is, omdat insecten zich daar dan bevinden, in plaats van naar een gapende mond.

In september 2000 behandelde The Straight Dope het onderwerp ook al, en gaven ze aan dat een spin sowieso zal vluchten van een ademhaling die in haar richting blaast. Heel wat gewervelde diersoorten eten immers spinnen, dus zou het sowieso niet zo verstandig zijn om bij wijze van spreken in "het hol van de leeuw" te kruipen. Ook niet bij mensen die, afgezien van het feit dat we zelf geen spinneneters zijn, ook tot de gewervelde soorten behoren. Wel is het mogelijk dat een spin vooralsnog per ongeluk in je bed terecht gekomen is (waardoor mensen soms een spinnenbeet opmerken de volgende ochtend), maar de kans om een spin op te eten terwijl je slaapt is minder dan één op een gans leven, en de overgrote meerderheid van de wereldbevolking zal dit nooit overkomen.

Op zich heeft een doorsnee spin in onze contreien geen interesse in mensen, legt Rod Crawford nog verder uit, want mensen zijn immers zoveel keer groter zijn dat ze voor het kleine diertje eerder tot het landschap en de omgeving behoren. Bovendien zou een slapende mens een spin waarschijnlijk eerder afschrikken dan aantrekken: de ademhaling, het kloppen van het hart, en mogelijk zelfs het snurken, veroorzaakt kleine vibraties waar spinnen gevoelig voor zijn en liefst ver van verwijderd blijven. Het inslikken van een spin tijdens je slaap kan sowieso enkel gebeuren als je mond open is, met het waarschijnlijke gevolg dat je tegelijk ook aan het snurken bent wat eventuele spinnen sowieso op een afstand houdt. Hetzelfde geldt natuurlijk ook voor wilde dieren. Indien het, ondanks dit alles, toch zou voorvallen dat een spin haar weg naar je gezicht of mond vindt tijdens je slaap, is de kans groot dat je er wakker van wordt, of dat je op z'n minst een automatische reactie zal hebben om de spin weg te duwen met je tong en vervolgens je mond te sluiten, of het proberen weg te vegen met je hand.


STEL DAT EEN SPIN HET TOCH ZOU WILLEN PROBEREN

In de theoretische veronderstelling dat een spin om de één of andere reden vastberaden is in de mond te kruipen van een menselijk wezen waar het sowieso een helse schrik van heeft, zijn er een aantal factoren waar het achtpotig diertje rekening mee moet houden. Over je gezicht en lippen kruipen zorgt er meestal voor dat je wakker wordt, dus dat is geen goede optie. Wel een mogelijkheid is om via een draad naar beneden te zakken, maar ook dat is niet zo eenvoudig als het lijkt. Om te beginnen moet de spin pal in het midden van je (open) mond terecht zien te komen, wat op zich al een astronomisch kleine kans is. Andere manieren om dit te doen kunnen zijn d.m.v. springen naar de mond, of zich van het plafond laten vallen, maar met beide manieren is het al even onwaarschijnlijk dat de spin exact in het midden van je mond terecht komt.

Maar stel dat het toch lukt, dan moet de spin zichzelf nog in je mond weten te krijgen zonder per ongeluk je lippen aan te raken, want daar kan je dan weer wakker van worden. Zelfs als dat obstakel overwonnen is, blijft nog het probleem dat het bijna onvermijdelijk is dat de spin terecht komt op je tong... en daar word je dan wellicht ook weer wakker van. In het erg onwaarschijnlijke geval dat de spin dit alles netjes kan ontwijken (of je zou er vooralsnog niet wakker van worden) blijft nog de laatste factor over: je moet dan toevallig ook nog slikken in je slaap om zodoende de spin op te eten. Een reactie die niet vanzelfsprekend is, omdat je eerder geneigd zal zijn een "indringer" uit je mond te duwen met je tong en vervolgens je mond te sluiten. 

Kortom, het is niet geheel onmogelijk dat je een spin inslikt tijdens je slaap, maar de kans daartoe is niettemin bijzonder klein, wat de statistiek van 8 spinnen per dag zowaar onmogelijk maakt. Gezien de beweerde frequentie ervan, en het aantal mensen dat onze wereld bewoont, zouden er niettemin af en toe getuigenissen moeten zijn, maar die blijken steeds afwezig. Mensen die beweren dat het hen zélf overkomen is, hebben ook nooit enig bewijs (ze vonden een spinnenpoot in hun mond maar hadden het al weggegooid, enz...). Er dient ook rekening te worden gehouden met het feit dat de circulerende verhalen op zich onbewust mensen (en dan vooral kinderen) kunnen beïnvloeden tot op het punt dat ze geloven dat het hen echt overkomen is, ook al is dat in werkelijkheid niet het geval.


OORSPRONG

Het zogenaamde "weetje" kent haar oorsprong wellicht in de mondelinge overlevering van sagen, legenden en folklore, en dat maakt het dus vrij onmogelijk om te achterhalen hoe oud het precies is. Wel weten we dat het verhaal al in 1954 circuleerde, toen het boek "Insect Facts and Folklore" van Lucy W. Clausen verscheen, waarin het "weetje" werd ontkracht als een stadslegende. Het is aldus niet onwaarschijnlijk dat het spinnenverhaal al enkele eeuwen of langer werd doorverteld van generatie op generatie.

Volgens Snopes zou echter de columniste Lisa Holst van het magazine "PC Professional" verantwoordelijk zijn voor de verspreiding van de mythe op het internet in meer recente tijden. In 1993 zou ze het artikel "Reading is believing" geschreven hebben, waarin ze een lijst publiceerde van alomtegenwoordige "weetjes" die toen via e-mail op het internet circuleerden. Om te illustreren hoe makkelijk mensen iets dat ze op het internet lezen voor waar nemen, had ze in die lijst niet enkel de gangbare mythes opgenomen, maar ook enkele oudere verhalen zoals die van de ingeslikte spinnen. Dit verhaal had ze gevonden in het boek van Lucy W. Clausen.

Dit doet vermoeden dat het spinnenverhaal op dat moment minder of niet circuleerde, althans toch wat de vroege jaren van het internet betreft. Niettemin is de mythe sindsdien één van de meest circulerende "weetjes" die zowel mondeling als op het internet worden verspreid, waarmee Lisa Holst inderdaad heeft kunnen aantonen dat mensen beweringen op het internet zonder nadenken voor waar nemen, maar anderzijds heeft ze er op die manier ook aan bijgedragen dat er nóg een onjuist verhaal meer de wereld was in gestuurd.

Er is echter een bijkomend probleem met dit verhaal. Hoewel het boek uit 1954 wel degelijk bestaat en de desbetreffende mythe bevat, is er op het internet geen enkel spoor te bekennen van een zogenaamd magazine "PC Professional" of diens columniste Lisa Holst. Eén mogelijkheid was het Britse magazine "PC Pro", maar zij hebben naar eigen zeggen nooit hun naam veranderd of een columniste genaamd Lisa Holst in dienst gehad. Mogelijk gaat het om een Duitstalig magazine genaamd "PC Professionell" dat werd gepubliceerd tussen 1991 en 2007. Helaas zijn hun online archieven beperkt tot 2006 en 2007, en kan er dus ook daar niets teruggevonden over het 1993 artikel of de schrijver ervan. De afwezigheid van elk spoor kan echter ook te maken hebben met het feit dat het artikel in kwestie inmiddels meer dan 20 jaar oud is. Niettemin levert een zoektocht in de LexisNexis nieuwsarchieven evenmin enig resultaat op over het artikel of de auteur in kwestie.

Mogelijk heeft Snopes.com destijds een menselijke fout gemaakt tijdens het plaatsen van de bronvermeldingen, en kan de juiste bronvermelding nu niet meer worden achterhaald. Wel wordt er verwezen naar nog een tweede artikel, met de titel "Average folks need to keep mouths shut", geschreven door Ellen Domke. Van dit artikel kunnen we het bestaan wél verifiëren: het verscheen op 26 augustus 1997 in de Chicago-Sun Times, maar de auteur wordt vermeld als Zay N. Smith en niet Ellen Domke (hoewel ze wel voor die krant heeft gewerkt van 1993 tot 2004). Het artikel geeft een antwoord op de vraag van een zekere Sheila Brilando, of het waar is dat een mens 8 spinnen per jaar inslikt, waarop de journalist vervolgens op zoek gaat naar het antwoord. Het bewijst op z'n minst dat de mythe op dat moment in elk geval effectief in circulatie was, al was het slechts via mondelinge overlevering.


Bronnen:

- http://hoax.blog.nl/nieuws/dieren/2011/06/16/hoax-history-mens-slikt-8-spinnen-per-jaar-door

- http://www.scientificamerican.com/article/fact-or-fiction-people-swallow-8-spiders-a-year-while-sleeping/

- http://www.burkemuseum.org/spidermyth/myths/whileyousleep.html

- http://www.brownreclusespider.org/eating-spiders-while-asleep-myth.htm

- http://www.straightdope.com/columns/read/1828/does-the-average-person-consume-four-spiders-per-year-in-his-sleep

- http://www.brownreclusespider.org/eating-spider-while-asleep.htm

- http://insects.about.com/od/insectfolklore/qt/spiders-swallowed-while-asleep.htm

- http://www.vief.be/vrije-tijd/leukste-broodjesaap-elke-persoon-eet-1-tot-5-spinnen-per-jaar.html

- http://www.amazon.com/Insect-fact-folklore-Wilhelmine-Clausen/dp/B0007DUDVG/ref=sr_1_2?ie=UTF8&s=books&qid=1217939009&sr=8-2

- http://www.snopes.com/science/stats/spiders.asp

- http://www.eightspiders.com/2008/08/why-eight-spiders.html

STADSLEGENDE: Orgaanmaffia ontvoert kinderen en verwijdert hun nieren

Geplaatst 27 mrt. 2014 04:53 door De Hoax-Wijzer   [ 6 nov. 2014 05:15 bijgewerkt ]

De Hoax-Wijzer | 27/03/2014 | Update: 10/04/2014



Reeds vele jaren circuleren er verhalen over de zogenaamde "orgaanmaffia", waarin wordt beweerd dat kinderen zouden worden ontvoerd, of jonge vrouwen worden gedrogeerd en vervolgens ontvoerd, om dan hun organen te kunnen stelen. Meestal gaat het hierbij om nieren. Hoewel orgaanhandel en, in beperktere mate orgaanroof, wel degelijk bestaan in bepaalde landen, zijn deze verhalen een hoax en is er geen sprake van een effectieve "orgaanmaffia" in de westerse wereld.

Verhalen over orgaanroof zijn intussen al jaren ingeburgerd: wie heeft nog niet gehoord dat er mensen zouden zijn die ontvoerd werden, om dan later wakker te worden op een bank in het park. Vervolgens merken ze dat ze opengesneden en dichtgenaaid werden, en dat ze een nier missen. Die werd immers verwijderd om verkocht te worden op een illegale orgaanmarkt, zo wil het verhaal ons althans doen geloven. Zulke beweringen vinden we ook terug op sommige complottheorieënwebsites zoals Alatoerka, die zelfs vertellen dat de orgaanmaffia eigen klinieken heeft, alsook eigen ambulances. Die ambulances zouden worden ingezet wanneer er een aardbeving plaatsvindt, om zo op zoek te gaan naar slachtoffers en hen te ontdoen van allerhande organen die nog in goede staat zijn. Het verhaal is zo wijd verspreid dat in sommige gevallen zelfs de politie een officiële aankondiging heeft gemaakt om deze mythe te ontkrachten.


OORSPRONG VAN DE MYTHE

Het concept van orgaanroof werd wereldwijd bekend door een documentaire uit de jaren '90 van de Franse journaliste Marie-Monique Robin. Het zou hierbij vooral gaan om arme mensen uit Latijns-Amerika, wiens organen zouden worden gestolen voor rijke Amerikanen. Als voorbeeld wordt een blinde man genaamd Pedro Reggi getoond, die beweert dat het hoornvlies van zijn ogen werd gestolen. Het verhaal bleek onwaar te zijn: hij was geboren met een staar in zijn ogen en was zijn gezichtsvermogen kwijtgeraakt door oogkwalen. Het is slechts één van verschillende voorbeelden uit de documentaire, waarvan achteraf zou blijken dat het niet waar of zelfs onmogelijk is. Robin ontdeed zich van alle kritiek door tegenargumenten laster te noemen, en zelfs te suggereren dat er een complot is waarbij de slachtoffers hun verklaring hadden ingetrokken onder druk van de Verenigde Staten. Dat het niet mogelijk is om iemands hoornvlies te verwijderen zonder het ganse oog te verwijderen, en dat terwijl Reggi zijn ogen nog altijd had, blijkt niet van tel te zijn.

Ondanks het feit dat de documentaire op onwaarheden berustte, verspreidde het verhaal zich over de ganse wereld. Sprookjes zoals die van Hans en Grietje schijnen realiteit geworden te zijn in Honduras, waar gehandicapte kinderen verkocht zouden worden als "reserveonderdelen" en in "vetmesterijen" zouden zijn aangetroffen. Dit verhaal werd terug ingetrokken wanneer bleek dat het onwaar was. Hetzelfde geldt voor verhalen in Guatemala en Paraguay, die veelal snel weer werden ingetrokken. Niettemin halen de verhalen zelf vaak wel de kranten, maar niet de daaropvolgende intrekking, waardoor zulke beweringen blijven ciruleren. Zelfs het Europees Parlement heeft in de jaren '90 een resolutie aangenomen tegen orgaanhandel, gebaseerd op een rapport van europarlementariër Leon Schwartzenberg. Hij baseerde zich op een artikel van de Franse communiste Maïté Pinero, hoewel al haar beweringen perfect konden worden weerlegd. Schwartzenberg had echter geen oren naar deze weerleggingen, en vergeleek de sceptici met Holocaustontkenners.


ONTVOERINGEN IN PRETPARKEN

In de Europese versies van het verhaal, wordt er vaak verteld over kinderen die verdwijnen in pretparken, om dan later op dezelfde plaats teruggevonden te worden - versuft en met een litteken daar waar een nier zou zijn weggehaald. Volgens sommige versies zouden er ook briefjes nagelaten worden die de onwillige donors bedanken voor hun medewerking, of hen adviseren om de hulpdiensten te bellen want anders hebben ze niet lang meer te leven. In sommige gevallen zou er zelfs geld mee achtergelaten zijn, zoals vooral in de Mexicaanse versies wordt beweerd. Nochtans is dat niet de gangbare manier van handelen in de wereld van de criminaliteit: waarom zou men de moeite doen om een verdoofd kind terug in een pretpark te smokkelen met het risico om zo opgemerkt of opgepakt te worden? En waarom de moeite doen om een briefje na te laten, of zelfs geld achter te laten?

De pretparkverhalen spelen zich vreemd genoeg steeds af in de meest bekende pretparken, zoals bv. EuroDisney. Zelden of nooit in kleinere, minder bekende pretparken, wat er opnieuw op wijst dat het verhaal zich gewoon verplaatst naar lokaal bekende plaatsen - net zoals ook het verhaal van het witte busje van kinderlokkers zich telkens opnieuw verplaatst. De pretparken ontkennen stellig dat zulke incidenten bij hen hebben plaatsgevonden, en de politie heeft nog nooit een zaak moeten onderzoeken waaruit bleek dat orgaanroof een echte realiteit is.


GEBREK AAN BEWIJS EN MEDISCHE COMPLICATIES

Ondanks alle beweringen van de orgaanroof-believers, zijn bewijzen voor het bestaan van een orgaanmaffia erg schaars. Men zou verwachten dat, als er effectief een grootschalig georganiseerd netwerk is van orgaandieven, er inmiddels meer bewijzen of duidelijke aanwijzingen zouden opduiken, en meer échte getuigen. Dit blijkt echter niet het geval te zijn. Als het al echt gebeurt, of gebeurd is, gaat het wellicht om geïsoleerde gevallen en geenszins om een georganiseerd netwerk van maffia, geheime ziekenhuizen en valse ambulances. Niettemin is het wel zo dat arme mensen in landen zoals India, Brazilië en Egypte effectief hun nieren te koop aanbieden om zo geld te verdienen, en in die zin bestaat orgaanhandel dus echt. In de zin van internationale criminele orgaanroof en vetmesterijen echter niet, en bovendien zijn er praktische problemen verbonden aan het concept op zich.

Stel dat een klant van de orgaanmaffia een nier nodig heeft, hoe gaan de orgaandieven dan te werk om de juiste nier te bemachtigen? Het orgaan moet immers de juiste bloedgroep, weefselgroep, enz... hebben, alsook in een gezonde toestand verkeren. Het slachtoffer mag dus geen nierziektes of andere besmettingen zoals HIV hebben, en dat zie je niet aan iemands gezicht voordat hij ontvoerd wordt. Dan maar een heleboel mensen ontvoeren in de hoop dat er wel één goede bij zit? Dat is niet enkel erg veel werk, maar ook extra risico's om opgepakt te worden tijdens één van de vele pogingen. En dan zouden er ook meer bewijzen te vinden moeten zijn. Of anders toch maar de eerste de beste nemen en de klant belazeren? Ook dat zou vroeg of laat moeten uitlekken dan, maar tot nu toe is er geen enkel bewezen verhaal bekend.


ORGAANHANDEL IN AZIË

Niettemin heeft de Europese Unie in december 2013 nog hun bezorgdheid geuit wat betreft illegale orgaanhandel in China. Daar zouden de organen van o.a. gedetineerden afgenomen worden, ook al geven ze hiertoe geen toestemming. Het gaat hier om een ander verhaal dan dat van de orgaanmaffia die kinderen ontvoert in pretparken, en is ook meer plausibel: gedetineerden die opgesloten zitten in een instelling kunnen immers onderworpen worden aan een medisch onderzoek, om zo te achterhalen of hun organen in gezonde staat zijn, welke bloedgroep ze hebben, enz... Ook werd er in 2012 een Chinees netwerk van orgaanhandel opgerold, waarbij gezonde mensen werden geronseld om vrijwillig een orgaan af te staan, die dan illegaal werden getransplanteerd. 137 mensen werden opgepakt, waaronder 18 artsen; wat op zich veel lijkt maar in verhouding vooralsnog minimaal is in China, een land met maar liefst meer dan 1 miljard inwoners. Niettemin zijn verhalen van jonge vrouwen die in China (en de Filipjjnen) gedrogeerd en ontvoerd worden, om vervolgens wakker te worden zonder nieren in een bad gevuld met water, wel degelijk slechts een stadslegende.

Gelijkaardige toestanden als in China werden aangetroffen in Bangladesh, waar mensen worden aangemoedigd om een nier te verkopen onder valse voorwendsels. Hoewel het hier duidelijk gaat om het vrijwillig afstaan van organen, zijn er wel aanwijzingen dat effectieve orgaanroof zou hebben plaatsgevonden in Kosovo en India (het hoeft hier niet altijd noodzakelijk om nieren te gaan). Niettemin heeft dit alles niets te maken met beweringen van één of andere "orgaanmaffia" in de westerse wereld, en is er geen enkele reden om aan te nemen dat buitenlanders specifiek naar Nederland of België zouden komen om kinderen te ontvoeren voor hun organen. In landen zoals China en India, alsook in sommige Oostbloklanden, zijn er immers ook kinderen in overvloed en is het daar vaak minder moeilijk om ze te laten verdwijnen. Ook zou het problemen geven om illegale organen onopgemerkt te transporteren over lange afstanden tussen verschillende landen, enerzijds omwille van het risico om gevat te worden, anderzijds omwille van de beperkte houdbaarheid van een orgaan eenmaal het uit het lichaam verwijderd is. Ook de National Kidney Foundation uit de Verenigde Staten geeft aan dat een orgaantransplantatie te complex is om te veronderstellen dat een bende in staat zou zijn om in het geheim organen te stelen die bruikbaar zijn voor een transplantatie.

Op haar website uit de National Kidney Foundation haar bezorgdheid dat de verspreiding van zulke hoaxes kan leiden tot een daling van het aantal (vrijwillige!) orgaandonors. Zulke verhalen boezemen immers de angst in dat dokters in echte ziekenhuizen mee zouden deel uitmaken van de orgaanmaffia, waardoor het aantal vrijwillige orgaandonors in de jaren '90 ernstig gedaald is. Dit kan tot gevolg hebben dat mensen die wachten op een orgaantransplantatie vooralsnog niet tijdig een orgaan beschikbaar krijgen en komen te overlijden, enkel en alleen als het gevolg van een hoax of stadslegende. Het geloof in de orgaanmaffia heeft ook nog andere lugubere gevolgen gehad voor vakantiegangers in Guatemala. Daar werden enkele Amerikaanse toeristen er valselijk van beschuldigd om kinderen te komen ontvoeren voor hun organen, en in één geval werd een een Amerikaanse vrouw zelfs zo ernstig verwond door de woedende menigte dat ze voor de rest van haar leven ernstig verminkt is. De "baat het niet, schaadt het niet" logica achter het delen van zulke kettingbrieven gaat hier dus zeker niet op.


CONCLUSIE

Het is belangrijk om een onderscheid te maken tussen orgaanhandel en orgaanroof. Bij orgaanhandel, die sowieso wereldwijd verboden is, gaat het in de meeste gevallen om mensen die vrijwillig hun organen afstaan in ruil voor een financiële vergoeding. Dit gebeurt voornamelijk bij de arme bevolking van Aziatische landen zoals China en India, en vaak onder valse voorwendsels. Bij orgaanroof gaat het om het verwijderen van organen uit lichamen van mensen die hier geen expliciete toestemming toe hebben gegeven. Ook dit gebeurt in voorkomend geval, vooral dan ook weer in Aziatische en soms in Zuid- of Centraal-Amerikaanse landen, maar er is weinig bewijs dat dit permanent op grote schaal gebeurt en in handen is van een internationaal netwerk. De zogenaamde orgaanmaffia - verwijzend naar een internationaal georganiseerd netwerk van orgaanrovers - is dan ook slechts een stadslegende. Lokaal kunnen er mogelijk kleine netwerken bestaan van o.a. corrupte artsen, maar dit blijkt zich voornamelijk te beperken tot Aziatische landen, en komt in Europa of Noord-Amerika hoegenaamd niet voor. De beperkte houdbaarheid van organen alleen al maakt de waarschijnlijkheid van een internationale bende erg klein.

Kortom, verhalen van de orgaanmaffia die in Europa zouden rondrijden met (witte) bestelwagens om kinderen of jonge vrouwen te ontvoeren, zijn volledig uit de lucht gegrepen. Zelfs al zou het toch gebeuren, is de kans dat het slachtoffer dit overleeft en wakker wordt in een bad of op een bank in het park bijzonder klein: criminelen zouden zich niet bezighouden met het bedwelmde slachtoffer opnieuw te vervoeren naar een openbare plaats, wanneer ze weten dat een dode persoon geen verhalen kan vertellen die hen mogelijk zouden ontmaskeren. Het orgaanmaffia-verhaal is in principe niet zo verschillend van het verhaal van de witte busjes met kinderlokkers, en vaak worden ze verweven tot één geheel. Niettemin kunnen zulke hoaxes leiden tot lugubere gevolgen, zoals het voorbeeld van de Amerikaanse toeristen in Guatemala heeft aangetoond. Ook kan het leiden tot minder (vrijwillige) orgaandonors, waardoor patiënten kunnen komen te overlijden die anders hadden overleefd indien er tijdig een orgaan beschikbaar was.





STADSLEGENDE: Het jongetje met de pop en witte rozen

Geplaatst 4 mrt. 2014 07:25 door De Hoax-Wijzer   [ 6 nov. 2014 05:16 bijgewerkt ]

De Hoax-Wijzer | 04/03/2014 | Update: 24/06/2014


Reeds geruime tijd circuleert er op internet een verhaal van iemand die een 5-jarig jongetje aantreft in een winkel, en hem geld geeft om een poppetje voor zijn zus en witte rozen voor zijn moeder te kunnen kopen. Vervolgens blijkt dat zijn zus en moeder overleden zijn in een ongeval met een dronken bestuurder. Het gaat hier om een stadslegende waarvan de waarheid en oorsprong niet kan worden achterhaald. De bijgevoegde foto heeft echter niets met het verhaal te maken.

Het verhaal luidt als volgt:

Ik heb het gelezen met tranen in de ogen, doe jij het ook 

Celine la Rebel
Een ongeval kijk goed naar de foto en vooral lees de tekst.

Het zal je hoogste enkele minuten nemen van je kostbare tijd…

Ik ga geen duizende woorden schrijven om je te overtuigen, ga je alleen zeggen :


Lees goed dit verhaal…

Je zal later begrijpen waarom…

In een winkel ben ik tussen de rekken van de speelgoed afdeling.

In men ooghoek viel me een jongentje op van zo’n 5 jaar,
Die een mooie pop in zijn arme hield…
Hij stopte niet haar haren te strelen en haar tegen zich aan te drukken.

Ik vroeg me af voor wie deze pop voorbestemt was.


Toen draaide de jongen zich naar een dame die zich naast hem bevond:

“Tante ben je zeker dat ik niet voldoende centen heb ?”

De dame antwoordde hem een beetje ongeduldig:

“Je weet dat je niet voldoende geld hebt om het te kopen.”

Toen vroeg de tante hem daar enkele minuten te blijven wachten, en ze vertrok snel.
De kleine jongen hield nog steeds de pop in zijn handen.

Uiteindelijk ben ik naar hem toegestapt en heb ik hem gevraagd aan wie hij deze pop wou geven.

“Het is de schattigste popje dat me kleine zusje ooit met Nieuwjaar wou hebben, ze was er zeker van dat de Kerstman het haar zou brengen.”

Ik zij hem toen dat hij haar deze pop dan wel misschien zou brengen, en hij antwoorde triestig:

“Neen, de Kerstman kan niet gaan waar men zusje zich nu bevind. Ik moet het popje aan men mama geven zodat zij ze haar kan brengen.”

Hij had zo’n triestige ogen toen hij dit zij.


“Zij is vertrokken naar Jezus, Papa zegt me dat mama ze binnen kort gaat volgen, dus dacht ik dat zij dit popje wel mee kon nemen en haar dan aan men zusje kon geven.

Men hart was bijna stil blijven staan.

De kleine jongen heeften zijn blik naar boven en zij me :

“Ik heb tegen men papa gezegd dat ze niet direct mocht vertrekken. Ik heb hem gevraagd te wachten tot ik terug van de winkel was.”

Toen heeft hij een foto laten zien, genomen in de winkel, waar hij het poppentje in zijn handen had en hij zij:


“Ik wil ook dat zij deze foto mee neemt, zo weet ze, dat ze het niet mag vergeten. Ik hou van men mama en zou willen dat ze me nooit verliet, maar, papa zegt me dat ze moet gaan met men kleine zusje.”

Vervolgens liet hij zijn hoofd zakken en werd stil.


Ik voelde in men handtas en nam er een handbeugeltje uit met enkele briefjes en vroeg aan de jongen:

“En als we nu eens je centen terug hertellen voor zeker te zijn ?”

“Ok, zij hij, ik moet er zeker genoeg hebben.”

Ik gleed mijn geld tussen dat van hem en we begonnen te tellen. Er waren nu zeker voldoende centen voor het popje en zelf meer.

Stilletjes, vezelende de jongen:

“Bedankt Jezus om me voldoende centen te hebben gegeven.”

Toen keek de jongen me aan:

“Ik had gevraagd aan Jezus om het te regelen dat ik voldoende centen zou hebben, zodat ik dit poppetje kon kopen en dat men mama het popje aan men zusje kon brengen. Hij heeft men gebed aanhoort. Ik wou ook genoeg hebben om een boeket witte rozen te kopen voor men mama, maar ik durfde het niet te vragen.
Maar hij heeft me genoeg gegeven om het popje en de witte rozen te kopen. Weet U, mijn mama houd zo veel van witte rozen…”


Enkele minuten later kwam de jongen zijn tante terug, ik ging op zij door men winkel mandje te verplaatsen.

Ik heb men inkopen beëindigd in de winkel met een heel ander beeld dan toen ik begonnen was met men aankopen.

Ik kan de kleine jongen maar niet vergeten.
Toen herinnerde ik me een artikel in de krant van enkele dagen geleden, waarin een chauffeur onder invloed een wagen was ingereden waarin een jonge vrouw en haar dochter zatten.


Het kleine meisje was opslag dood en de moeder zeer zwaar gewond. De familie moest een beslissing nemen op het zuurstof apparaat tot stilstand te brengen.
Was het deze familie van die kleine jongen ?


Twee dagen laten las ik in de krant dat de moeder was komen te overlijden.

Ik heb het me niet kunnen laten om een boeket witte rozen te gaan kopen en me te begeven naar het mortuarium waar de jonge dame lag.


Ze lag daar, met een mooie boeket witte rozen in de hand, het popje en de foto van de kleine jongen in de winkel.


Ik heb het salon verlaten, al huilend, wetende dat men hele leven voor altijd veranderd zou zijn.


De liefde dat de kleine jongen had voor zijn mama en zijn kleine zusje was zo groot, zo ongelooflijk en in een fractie van enkele seconde, een bedronken chauffeur heeft hem alles ontnomen…


Nu, heb je twee keuzes:

1)Dit bericht kopieren of versturen naar al je contacten
2)Doen alsof je het gelezen hebt en alsof het je niets deed.

Als je hebt gedaan, heb je er misschien voor gezorgd dat iemand onder invloed niet achter het stuur kruipt en misschien heb je zijn visie op het leven veranderd.

Hopelijk doe je net als ik:


Dat wilt zeggen, kopieren het op je webstek !!!
Dat gaat je maar enkele minuten van je kostbare tijd nemen.

Dit verhaal circuleert reeds sinds 1998 in het Engels, met soms de vermelding van de zogenaamde auteur "V.A. Bailey". De identiteit van deze persoon, als hij al bestaat of bestaan heeft, blijft echter geheel onbekend. De enige bekende persoon met die naam is Victor Albert Bailey, een Brits-Australische fysicus die overleed in 1964, en de kans dat hij dit verhaal geschreven heeft lijkt bijzonder klein. Het is vrijwel onmogelijk om de oorsprong van dit verhaal te achterhalen, en of het al dan niet echt gebeurd zou zijn. Er wordt immers geen vermelding gemaakt van plaats, namen of wanneer het incident zou hebben plaatsgevonden. Hoogstwaarschijnlijk gaat het hier dan ook slechts om een fictief verhaal, dat volgens Snopes.com mogelijk gebaseerd is op het liedje "Roses for Mama" van C.W. McCall uit 1977. Ook dit lied gaat immers over een jongetje dat rozen wil kopen voor zijn moeder en hierbij geholpen wordt door een onbekend persoon, die pas achteraf te weten komt dat de moeder overleden was en de bloemen bedoeld waren voor haar graf.

Doorheen de jaren is het verhaal altijd vrijwel onveranderd gebleven, en werden er af en toe enkel kleine details gewijzigd. In sommige oudere versies was het jongetje vergezeld door een grootmoeder in plaats van tante, of bedankte het jongetje God in plaats van Jezus. Sinds 2011 circuleert het verhaal schijnbaar ook in het Nederlands, en hier verschijnt er voor het eerst een foto bij van een ongeval op de baan. Op deze foto is klaarblijkelijk te zien hoe een moto tegen een auto terecht gekomen is aan zulk een snelheid dat deze zelfs bijna volledig in de wagen terecht gekomen was. In sommige andere versies, zoals op Netlog, wordt de foto dan weer weggelaten, maar in de Facebook versie van 2013 vergezelt deze opnieuw het tranentrekkende verhaal.

De foto zelf heeft dan ook helemaal niets met het verhaal te maken, en werd wellicht gewoon van het internet geplukt door degene die de tekst naar het Nederlands heeft vertaald. Het is niet bekend waar of wanneer het ongeval afgebeeld in de foto precies gebeurd is, of in welke context. We weten enkel dat deze welbepaalde foto al minstens van november 2004 dateert, in de meeste gevallen met het opschrift www.StrangeCosmos.com. De foto die het verhaal vergezelt heeft dit opschrift echter niet, en is dus wellicht nog ouder. De foto werd in de loop der jaren geregeld gebruikt op talloze websites, ter illustraties van waarschuwingen voor de gevaren op de weg.

Hoewel het verhaal hoogstwaarschijnlijk slechts fictie is, is de realiteit van het gevaar van onverantwoord rijgedrag dat niet, en sterven er dagdagelijks mensen op de baan omwille van onoplettendheid, alcohol, drugs, overdreven snelheid of andere oorzaken. De boodschap die het verhaal uitdraagt, mag dan ook wél ernstig genomen te worden: dronken bestuurders zijn niet enkel een gevaar voor zichzelf, maar ook voor andere weggebruikers. Niettemin argumenteert Snopes.com dat het verspreiden van dit verhaal niet zal leiden tot meer bewustwording hiervan: niemand beschouwt zichzelf immers als een "dronken bestuurder", maar dicht die titel steeds toe aan "anderen" terwijl men van zichzelf eerder zal zeggen dat ze "slechts enkele glaasjes op hebben". Zodoende kan iemand het verhaal lezen en erdoor aangedaan zijn, om vervolgens alsnog dronken achter het stuur te kruipen en tegen zichzelf te zeggen "ik heb slechts enkele biertjes op", niet beseffende in welke dronken staat men zich bevindt en wat de gevolgen hiervan zijn voor het rijgedrag.


Bronnen:


STADSLEGENDE: Meisje sterft na ongeval met dronken autobestuurder, journalist schrijft laatste woorden op

Geplaatst 18 nov. 2013 05:23 door De Hoax-Wijzer   [ 6 nov. 2014 05:17 bijgewerkt ]

De Hoax-Wijzer | 18/08/2013 | Update: 16/07/2014



Reeds geruime tijd circuleert een aangrijpend verhaal, waarbij een journalist getuige is van een auto-ongeval en de laatste woorden van een stervend meisje opschrijft, om vervolgens een campagne te lanceren tegen alcohol achter het stuur. Hoewel de boodschap inderdaad heel zinvol is, heeft het verhaal op zich nooit plaatsgevonden, en ook de bijbehorende foto toont geen waargebeurd ongeval.


Het verhaal luidt als volgt:


Ik ging naar een feestje en herinnerde me wat je zei. Je vroeg me om geen alcohol te drinken, dus ik dronk een Sprite in plaats daarvan. Ik voelde trots op mezelf, zoals u zei dat ik zou moeten voelen. Je zei dat ik niet moest drinken en rijden, in tegenstelling tot wat sommige vrienden me vertellen. Ik maakte een gezonde keuze en uw advies was correct, zoals het altijd is.

Toen het feestje uiteindelijk eindigde, begonnen de mensen te rijden zonder dat ze daartoe in staat waren om dat goed te doen. Ik ging naar mijn auto met de zekerheid dat ik zou terug naar huis in vrede. Ik had nooit gedacht wat mij wachtte, mam. Nu lig ik in de straat en ik hoor dat de politieagent zegt: "Het kind dat dit ongeluk veroorzaakt was dronken". Mam, zijn stem lijkt zo ver weg. Mijn bloed is overal gemorst en ik probeer uit alle macht niet te kreunen. Ik hoor de dokters zeggen: "Dit meisje zal sterven". Ik heb de zekerheid dat de jonge man, die reed op volle snelheid, heeft besloten om te drinken en te rijden, en nu moet ik sterven.

Waarom doen mensen dit, mam, wetende dat dit gaat om vele levens verpesten? De pijn snijdt me als honderd messen. Vertel mijn zus niet te huilen, zeg papa om sterk te zijn. En als ik naar de hemel ga, zal ik alles in de gaten houden voor jullie allemaal. Iemand moet die jongen hebben geleerd dat het verkeerd is om te drinken en rijden. Misschien als zijn ouders hem dat zouden hebben verteld dat ik niet zou sterven nu. Mijn adem wordt steeds zwakker, meer en meer. Mam, dit zijn mijn laatste momenten en ik voel me zo wanhopig. Ik wou dat ik je kon omhelzen moeder, terwijl ik lig hier dood te gaan. Ik wou dat ik je kon vertellen hoeveel ik hou van je, mam. Dus ... Ik. .. hou ...van … je ... vaarwel ... "

~ Deze woorden werden geschreven door een journalist die getuige was van het ongeval. Het meisje, toen ze stierf, zei deze woorden en de journalist schreef ze op ... zeer overweldigd. De journalist begon deze campagne, als je dit leest , klikt u dan op "delen", zodat meer mensen op de hoogte zijn. Daarom heb ik een klein gebaar te vragen, stuur het naar je vrienden, familie en geliefden.

~ AUB wees VERANTWOORDELIJK - Drink niet als je nog gaat rijden!
Het zou je eigen leven zijn die je spaart, of het leven van een geliefde zijn.
Laten we alstublieft ook niet iemand anders die is dronken laten rijden. Bied aan om hen te vervoeren, bel een taxi of een vriend.


Het verhaal verspreidt zich reeds enkele jaren op Facebook en elders op het internet, aanvankelijk in het Engels maar nu ook in het Nederlands. Het dook op in 2004 als onderdeel van een e-mail petitie tegen alcohol achter het stuur, die verkeerdelijk werd toegeschreven aan de organisatie MADD (Mothers Against Drunk Driving). Aanvankelijk verspreidde het zich als een soort gedicht, en dit reeds sinds 2000, maar in meer recente versies werd het detail toegevoegd dat een journalist de laatste woorden van het stervende meisje noteerde en hiermee een campagne lanceerde.


Hoewel vaak wordt beweerd dat het om een waargebeurd verhaal gaat (vooral in de Engelstalige versie), is het in feite geheel verzonnen. Er worden geen namen vernoemd in het verhaal, niet van het meisje dat overleed noch van de journalilst die haar laatste woorden noteerde, en er bestaat geen daadwerkelijke campagne die werd opgestart naar aanleiding van dit specifieke ongeval. De auteur van dit verzonnen verhaal is dan ook onbekend, en er is geen enkele officiële campagne dat zich met dit verhaal associeert.


De foto die bij het verhaal wordt geplaatst, toont geen beeld van een echt ongeval maar wel van een simulatie. Deze simulatie was opgezet door de Laguna Hills High School van Californië (V.S.) in februari 2010, en was onderdeel van het educatieve "Every 15 minutes" programma voor jonge bestuurders. Het is de bedoeling van dit programma, met de bijbehorende simulaties, om mensen de levensechte ervaringen te laten doorstaan zonder de levensechte risico's, om zo jonge mensen bewust te maken van de gevaren van alcohol achter het stuur.


Hoewel het verhaal en bijbehorende foto dus slechts fictie zijn, is de realiteit van het gevaar van onverantwoord rijgedrag dat niet, en sterven er dagdagelijks mensen op de baan omwille van onoplettendheid, alcohol, drugs, overdreven snelheid of andere oorzaken. De boodschap die het verhaal uitdraagt, mag dan ook wél ernstig genomen te worden: dronken bestuurders zijn niet enkel een gevaar voor zichzelf, maar ook voor andere weggebruikers. 



Bronnen:


http://www.hoax-slayer.com/drink-drive-warning.shtml


http://www.hoax-slayer.com/madd-petition.html


http://www.snopes.com/photos/accident/lastwords.asp


http://www.snopes.com/inboxer/petition/drunk.asp


http://www.every15minutes.com/photos/


STADSLEGENDE: Geheime tekens van inbrekers

Geplaatst 18 nov. 2013 05:22 door De Hoax-Wijzer   [ 23 feb. 2016 04:03 bijgewerkt ]

De Hoax-Wijzer | 26/06/2013 | Update: 01/07/2015



Reeds geruime tijd worden er op internet geregeld waarschuwingen verspreid omtrent zogenaamde "inbrekerstekens" of "inbraaksymbolen". Deze geheime tekens zouden door inbrekers worden aangebracht op de voorgevels van huizen die ze in het vizier hebben, of zo wordt althans beweerd door zowel de politie alsook verschillende kranten. Niettemin zijn er gegronde redenen om aan te nemen dat het hier een hoax betreft, oftwel een stadslegende uit de zogenaamde "politiefolklore".

De zogenaamde geheime tekens van inbrekers, ook wel "Bargoense tekens" genoemd, worden vaak afgebeeld als een ruit, een driehoek, cirkels, een kruis, enz... De betekenis van de symbolen luidt dan als volgt: reeds bezocht, onbewoond, vrouw alleen, let op de buren, vier kamers, geld in huis, reeds bestolen, huis van agent, gevaar, gevaarlijke hond, vrije toegang, niets interessants, anti-diefstal, alarmsysteem, waakzame agenten, 1 kind 1 vrouw en 1 man, inbreken overbodig, niets te stelen, grote pakkans hond.


Waarschuwingen van de Lokale Politie in België

Op 23 mei 2013 plaatste de Lokale PolitieZone Rupel een waarschuwing op haar Facebook pagina, met een afbeelding van de verschillende tekens en volgend bijschrift:

Tref je dit soort tekens aan op je huis, bel ons dan. Het geeft mogelijk aan dat inbrekers in je wijk actief zijn!

Verder wordt er geen bronvermelding opgegeven, behalve een vage verwijzing naar "een europees recherchedossier". De waarschuwing werd vervolgens overgenomen op de Facebook-pagina "Lokale politie Blankenberge-Zuienkerke", waar men ook wist te zeggen dat ze zich baseren, samen met andere politiezones, op "een Europees recherchedossier" (gelukkig had de naam "Europees" hier toch al een hoofdletter gekregen zoals de Nederlandse spelling het beaamt).

Deze laatste Facebook-pagina liet ook weten dat ze "hopen van geen harde bewijzen te vinden want dit zou betekenen dat wij met een veiligheidsprobleem zitten". Met andere woorden, ook zij hebben nog nooit effectief zulke Bargoense tekens aangetroffen in hun regio. Dit bevestigen ze ook letterlijk, wanneer ze reageren op de vraag: "Zijn er al zulke tekens ontdekt in Blankenberge?" met het antwoord: "...nog niet, maar we kunnen er maar de mensen attent op maken."

Als bewijs dat de tekens wel bestaan, haalt de beheerder van de Facebook-pagina Lokale politie Blankenberge-Zuienkerke het argument aan dat er "evenveel sites te vinden zijn die het bestaan van deze tekens wel bevestigen", maar helaas zonder enige link mee te geven als bewijsmateriaal, en vervolgens wordt de discussie abrupt afgebroken.

Op 24 mei 2013 werd de informatie vervolgens ook op de website van de Lokale Politie gezet, met als titel: "Bargoense tekens voor uw woning? Verwittig 101!". Hierin staat vermeld dat de waarschuwing afkomstig is van het "gerechtelijk arrondissement van Oudenaarde". De tekens zouden van "Bargoense" afkomst zijn, waarbij het woord "Bargoense" gelinkt is aan... een Wikipedia artikel.

Hoewel Wikipedia vaak wordt geraadpleegd door internet-gebruikers om snel informatie op te zoeken, is die informatie niet altijd even betrouwbaar. Het is immers voor iedereen mogelijk om zomaar artikels op Wikipedia te wijzigen, en dus ook onjuiste informatie te plaatsen. Ook al klopt de informatie in een welbepaald artikel vandaag nog helemaal, is er geen garantie dat dit ook over een maand nog het geval zal zijn. Het is dus eigenlijk vreemd dat de website van de Lokale Politie een link plaatst naar een Wikipedia artikel, hebben ze die informatie dan niet zelf voorhanden zodat ze die op hun eigen website kunnen publiceren?

Kortom, het lijkt erop dat de ene Facebook-pagina van een Politiezone de informatie gewoon overneemt en deelt van de andere, zonder dat ook maar iemand van hen kan melden dat ze wel degelijk zulke Bargoense tekens hebben aangetroffen. Het lijkt wel op het gedrag van menig particuliere Facebook-gebruikers, die om de haverklap hoax waarschuwingen delen zoals "opgelet voor bendes die eieren smijten naar de voorruit van voorbijrijdende auto's" zonder dat er ook maar één geval hiervan bekend is.


Belgische kranten verspreiden de waarschuwing

De waarschuwing van de Lokale Politie op hun Facebook pagina en website was voldoende voor een aantal kranten om hier een artikel over te publiceren. Op 26 mei 2013 plaatste Het Nieuwsblad een artikel met hoofding: "Politie verspreidt codetaal van inbrekers", waarin de waarschuwing van de Lokale Politie gewoon wordt overgenomen.

Op 8 juni 2013 werd de waarschuwing opnieuw opgerakeld door het Nieuwsblad, en vervolgens ook op 10 juni 2013 door Het Laatste Nieuws, die de Lokale Politie van Herzele/Sint-Lievens-Houten citeert als bron. Nochtans wordt hier wel de vermelding bij gemaakt dat "in de politiezone nochtans nog geen symbolen zijn ontdekt". Als de tekens daar niet werden aangetroffen, waar dan wel?

Op 18 oktober 2012 plaatste de Gazet van Antwerpen een artikel met als hoofding: "Laten inbrekers geheime tekens achter?" Er kwamen een aantal verontruste oproepen binnen bij de politie van Kapellen, waarbij de bewoners van de Heidestraat zich zorgen maakten over een aantal tekens die voor hun huizen op de grond werden aangebracht. Deze tekens hadden heel wat angst veroorzaakt bij de bewoners, omdat er in die periode een ware inbrekersplaag aan de gang was in de omgeving. De politie reageerde in het krantenartikel echter als volgt:

“Wij nemen elke melding natuurlijk ernstig”, zegt de politie. “Maar soms gaat zo’n verhaal een eigen leven leiden. Op den duur zie je overal tekens, en krijg je schrik. De mensen mogen wel aandachtig zijn en alle tips zijn welkom. De wijkagent is er ook mee bezig. We onderzoeken de zaak om het verhaal in de juiste context te krijgen.”

Het bleek echter niet om Bargoense tekens te gaan, maar wel om symbolen van de brandweer van Kapellen. Zij hadden immers gele driehoeken aangebracht op plaatsen waar ze water uit de grond kunnen halen in geval van brand.

Ook vanuit andere hoek werd inmiddels reeds geopperd dat de zogenaamde Bargoense tekens helemaal geen inbrekerscode zijn, maar tot het land der stadslegendes behoren. Op 14 juni 2013 publiceerde Het Nieuwsblad een artikel met titel "Volkskundigen vermoeden: ‘Bargoense tekens komen uit stadssagen’". Professor Emeritus Stefaan Top van de Leuvense universiteit bevestigt hier dat deze geruchte al een hele tijd de ronde doen, maar dat er geen harde bewijzen gevonden zijn. Hij wordt hierin bijgestaan door Rita Goethals uit Hillegem, een lesgeefster in volkskunde. Ook de woordvoerder van de politie wordt hier geciteerd:


De Zottegemse politie geeft toe geen harde bewijzen te hebben voor Bargoense tekens. ‘We hebben ze zelf nooit aangetroffen’, zegt politiewoordvoerder Eric Van De Putte. ‘Maar we ontvingen het bericht langs kanalen van de federale politie en van de koepel van de buurtinformatienetwerken. We vonden het zinvol om die te verspreiden in het kader van de diefstalpreventie maar we willen geen onveiligheidsgevoel creëren. Wie de tekens ooit ziet, kan best de politie verwittigen die dan kan vaststellen of het om een grappenmaker gaat of niet.’

Op 24 oktober 2014 verscheen er in het Nieuwsblad opnieuw een artikel over inbrekerstekens, dit keer in Leuven. Opmerkelijk is dat het hier om slechts één huis gaat, terwijl men dan zou mogen verwachten dat wel meer huizen in de omgeving gemarkeerd werden. Bovendien zouden gele markeringen niet enkel zijn aangebracht aan de voordeur, maar ook aan de achterdeur. Als het de bedoeling is om makkelijk huizen te herkennen vanop straat d.m.v. tekens op muren of deuren, lijkt het aanbrengen van een markering op de achterdeur al helemaal zinloos. Opmerkelijk is dat het Nieuwsblad-artikel tevens een rijhuis toont, wat het dus extra moeilijk maakt voor inbrekers om de achterdeur te bereiken, wat het helemaal niet de moeite maakt om tot achteraan door te dringen enkel en alleen om een markering aan te brengen. Opvallend is dat het krantenartikel geen enkele foto van de markeringen zelf toont.

Een artikel van 25 oktober 2014 in Het Laatste Nieuws toont echter een foto van een ander huis (halfopen bebouwing) én een foto van het vermeende dieventeken. Het neemt niet weg dat tekens aanbrengen aan een achterdeur totaal zinloos en onlogisch zou zijn om als signaal voor een dievenbende te functioneren. Op de foto is ook te zien dat de tekens erg klein en erg laag aan de grond zijn aangebracht, waardoor ze wellicht moeilijk zichtbaar zijn - ook voor de dievenbende in kwestie, en al zeker 's nachts. Bovendien maakt dit de kans groter dat het werd aangebracht door spelende kinderen - in het artikel wordt zelfs een buurtbewoner geciteerd die meent dat de tekens niet opvallen tussen het krijt van de kinderen, wat erop wijst dat krijttekeningen van kinderen in die straat blijkbaar niet abnormaal zijn. Het is zelfs niet uitgesloten dat kinderen of jongeren zich lieten inspireren door de dieventekens-hoax om zo mensen angst aan te jagen bij wijze van grap.

Weerom geen harde bewijzen dus, integendeel: wanneer de oorsprong van aangebrachte tekens in sommige gevallen met zekerheid kan worden achterhaald, blijkt telkens opnieuw dat dieven er niets mee te maken hadden, zoals in Holsbeek in juni 2015. Toch beperkt het fenomeen zich niet enkel tot de Belgische landsgrenzen. Ook in Nederland laait af en toe de schrik voor inbrekers op bij het verspreiden van waarschuwingen voor de zogenaamde geheime symbolen.


Politie en kranten in Nederland

Reeds in 2005 publiceerde Omroep Brabant een artikel met titel "Bargoense tekens zouden voor hackers zijn". In dit artikel van 9 maart 2005 wordt gemeld dat huizen in Zuidoost-Brabant (Nederland) in die periode vaak werden gemarkeerd met Bargoense tekens zoals een kruisje of een cirkel. Volgens de luisteraars en kijkers van deze omroep zou het echter niet gaan om een conventionele inbrekerscode, maar wel om een code die aangeeft waar een draadloos netwerk wordt gebruikt waarop hackers virtueel zouden kunnen inbreken.

Dat het veel eenvoudiger en evidenter is, alsook veel discreter, om met een laptop in een auto te zitten en (onbeveiligde) draadloze netwerken te detecteren - waarvan je dan ook een lijst maakt in een document op diezelfde laptop i.p.v. huizen te markeren met krijt - was blijkbaar niet opgekomen bij hen. Inmiddels zijn draadloze netwerken volop de standaard geworden, en zouden hackers wellicht meer tijd nodig hebben met het markeren van alle huizen dan met het effectief hacken van die netwerken. Hierdoor zouden de Bargoense symbolen dan ook in onbruik moeten geraakt zijn, maar 7 jaar later duiken er nog altijd dezelfde politiewaarschuwingen op.

Begin 2012 werd Twente in Nederland geteisterd door een plaag van inbrekers. De politie van Twente waarschuwde toen voor Bargoense tekens in een artikel van 23 februari 2012 in het regionale dagblad Tubantia. Op diezelfde dag publiceerde RTV Oost een gelijkaardig artikel, waarin werd gewaarschuwd voor de zogenaamde Bargoense tekens die de politie zou hebben aangetroffen bij woningen van slachtoffers.

Op 27 februari 2012 plaatste Willem Saris, Wijkagent van het buitengebied Winterswijk, volgend bericht op Twitter:


Bij #woningen #winterswijk tekens op gevel aangebracht die kunnen duiden op voorverkenning door #inbrekers. Betekenis bij politie bekend 1/2

Tref je onbekende tekens aan op de gevel of deurpost van je woning: laat het ons weten via 0900-8844. 2/2

Dit werd al snel opgepikt door een aantal kranten, zoals ook Omroep Gelderland, die de politiewaarschuwing op dezelfde dag nog publiceerde. Eén dag later werd er een bijkomend artikel geplaatst, met titel: "Verhaal tekens inbrekers 'absolute onzin'". In dit artikel wordt het woord gegeven aan Peter Burger, docent journalistiek aan de Universiteit van Leiden. De omroep citeert hem als volgt:


"Agenten vertellen het aan elkaar door. Maar het moet nog gebeuren dat er een inbreker wordt gepakt die een krijtje op zak heeft."

Volgens Peter Burger zijn de verhalen over Bargoense legenden al honderden jaren oud. Er verschijnen dan wel "tekens" op huizen, maar die zijn niet het werk van dievengildes. Ze zijn eerder het werk van krantenbezorgers, kabelleggers en kinderen. Hij ontkent dus niet dat zulke tekens kunnen worden aangetroffen op huizen, maar merkt op dat er geen enkel verband kan worden aangetoond met inbraken. Zo wordt hij ook geciteerd in RTV Oost, in het artikel van 29 februari 2012, waar hij uitlegt dat de tekens vroeger vooral werden gebruikt door zwervers en landlopers, maar dat er geen aanwijzingen zijn dat die tekens nu dienen als communicatiemiddel tussen inbrekers. Burger geeft ook aan dat goede sloten op de deuren beter werken tegen inbraken dan een speurtocht naar potentiële inbrekerstekens. De politiewaarschuwingen zorgen voor onnodige angst, en tegelijk geeft het advies "als je de tekens weghaalt, ben je veilig" een onnodige geruststelling.

Dat deze circulerende waarschuwingen onnodige angst en paniek kunnen veroorzaken, zoals Peter Burger aangeeft, blijkt ook uit een voorval in Maliskamp, Nederland. Op 31 mei 2012, slechts drie maanden na de waarschuwing op Twitter van Willem Saris, meldt Omroep Brabant dat een bewoner van Maliskamp naar eigen zeggen een dievensymbool heeft aangetroffen bij zijn woning. Het gaat hier om een wit kruisje bij zijn voordeur. Wijkagent Bart Janssen sloeg vervolgens alarm en plaatste volgende waarschuwing op Twitter:


Zojuist een melding ontvangen uit Maliskamp. Symbool aangetroffen bij voordeur. Dievengilde gebruikt deze mogelijk ook. pic.twitter.com/d8bpqeJI

Dit werd echter tegengesproken door een politiewoordvoerder, die door Omroep Brabant in het bovenvernoemd artikel van 31 mei 2012 als volgt wordt geciteerd:


"De agent haalde het ergens van internet af en zette de lijst ter lering en vermaak op Twitter. Hij wilde zo weten of anderen zich in het verhaal van de man herkenden."

Er was verder geen bewijs dat het hier alsnog om een inbrekersteken zou gaan, en het kan even goed een kwajongensstreek geweest zijn, maar over geen enkele theorie bestaat uitsluitsel.

Op 31 mei 2012 nam ook BNR.nl het verhaal over, en ging de redactie op verder onderzoek uit. Toen ze contact opnamen met de politie in Brabant, bleek dat het witte kruisje bij de voordeur het enige symbool was dat werd aangetroffen in de omgeving. Indien het zou gaan om een inbrekersbende die bij een eerste verkenning tekens aanbrengt aan de huizen, zowel op degene waar ze potentieel willen inbreken als degene die ze willen vermijden (zo doet het circulerende lijstje althans vermoeden dat ze te werk gaan), zouden er ongetwijfeld nog andere huizen gemarkeerd geweest zijn. Het lijkt bijzonder onwaarschijnlijk dat met zo'n werkwijze slechts één huis in een ganse omgeving zou worden gemarkeerd.

Eerder is ook al gebleken dat, zoals Peter Burger aangeeft, de tekens vaak worden aangebracht met onschuldige bedoelingen. In een artikel van 29 oktober 2010 meldt De Telegraaf dat "geheime tekens" werden aangetroffen op woningen in Amersfoort. Bewoners van de wijken Schothorst en Hoogland ontdekten dat plus- en mintekens met krijt op hun woning waren aangebracht. De politie concludeerde dat deze tekens werden gebruikt door inbrekers om aan te geven of de desbetreffende bewoner overdag thuis is of niet. Ze waarschuwden de bewoners om hun woning te onderzoeken, en eventuele aangetroffen tekens terug te verwijderen. Nadien bleek echter dat die tekens waren aangebracht door een kabelbedrijf, om zo te kunnen markeren waar de kabel moest komen te liggen.

Meer recent is het voorval uit december 2013 dat plaats vond in Voorhout, Nederland. Er was ophef omwille van tekens die waren aangetroffen op de gevels van woonhuizen in de Wilgenhorst. Op 10 december waarschuwde wijkagent Peter De Boer dan ook meteen voor inbrekers via zijn Twitter kanaal. De bewoners geloofden dat de tekens slechts enkele dagen oud waren toen ze deze aantroffen, en merkten op dat de letter H was aangebracht bij bewoners met honden. Niets bleek minder waar: de tekens waren aangebracht door een glazenwasser, niet minder dan 10 jaar geleden. Glazenwasser Ruud Blokpoel liet weten dat de tekens waren aangebracht toen de wijk net af was, en dat de H niet staat voor "hond" maar voor "Helemaal" (m.a.w. dat de glazenwasser alle ramen moest zemen). De B betekende dan weer dat enkel de benedenverdieping moest gewassen worden.

Een vergelijkbaar voorbeeld waren de "mysterieuze tekens in Stadshagen", waar de website Stadshagen Nieuws over schreef op 17 februari 2016. Er zouden tekens met rechte en schuine lijnen zijn aangebracht op een aantal deuren van huizen in Stadshagen, en dat net wanneer er een aantal pogingen tot inbraken waren in die omgeving. Bewijs voor een causaal verband is echter weerom geheel afwezig, en uit de getuigenissen van buurtbewoners blijkt dat het gaat om een test voor verfhechting, die soms door schilders of verffabrikanten wordt aangebracht aan woningen die in de nabije toekomst opnieuw geschilderd zullen worden (zelfs in de reacties op het artikel van Stadshagen Nieuws). Dit wordt eveneens geïllustreerd in deze afbeelding:





De oorsprong van de politiefolklore

Reeds in 2004 en 2005 waarschuwden verschillende politiekorpsen in Nederland voor "Bargoense tekens". Groepjes van onopvallende vrouwen, soms vergezeld van kind, zouden de voorverkenning doen en tekens aanbrengen op de huizen, die later door de inbrekers zouden worden gebruikt om te weten waar ze wel en niet moeten inbreken. In andere politiewaarschuwingen werd melding gemaakt van Oost-Europese vrouwen die aanbellen bij bejaarde mensen met het verzoek voor een glas water omdat ze hun sleutel kwijt waren.

Deze waarschuwingen werden aanvankelijk enkel gepubliceerd in het Stadsblad, tot het werd opgepikt door een journalist van de Volkskrant. Hoewel het Volkskrant artikel van 1 maart 2005 geen afbeelding van de symbolen zelf toont, wordt er wel een lijst gegeven van de betekenissen:


'Gevaar, Man met geweer, Goede mensen, Gevaarlijke hond, Hier mag je kamperen, Niets, Oneerlijk, Veilig, Verpest, Vriendelijk, Zielig doen, Zorgzaam.'

Wat kan een inbreker aanvangen met een symbool voor "hier mag je kamperen" of "oneerlijk"? Nochtans is het dit Volkskrant artikel wat nadien herhaaldelijk zou worden geciteerd als bronvermelding van nieuwe waarschuwingen. Voor Peter Burger van de Universiteit van Leiden was dit de aanzet om verder onderzoek hiernaar te verrichten. Vervolgens heeft hij op de website gestolengrootmoeder.nl in detail uit de doeken gedaan waarom de steeds wederkerende waarschuwingen rond de Bargoense tekens een "politionele dwaling" zijn die enkel kan worden toegeschreven tot de wereld der stadslegendes en politiefolklore. Ook in een artikel uit 2005 van het blad "Onze Taal" kwam hij aan het woord en legde hij uit waarom de politiewaarschuwingen in feite een hoax of "broodjeaapverhaal" zijn.

Peter Burger vond via Google al snel de lijst terug waar het Volkskrant artikel naar verwees, en het gaat hier niet om dezelfde symbolen als degene die in meer recente waarschuwingen circuleren, maar wel om symbolen die worden toegeschreven aan zwervers en zigeuners - vandaar bv. het symbool voor "hier mag je kamperen". Vervolgens nam hij contact op met de Amsterdamse politie, en vernam hij dat ze de tekens in feite nergens hadden gezien, maar dat "de buurtregisseur louter een gerucht had doorgegeven".

Kort nadien verspreidde de politie van Eindhoven het persbericht van de Bargoense tekens, met twee foto's waarop een kruisje, een cirkel en een vage F te zien was. Nochtans had er geen inbraak plaats gevonden op deze adressen. De pers plukte dan een lijst van symbolen van het internet om hun artikels hieromtrent te illustreren, ook wanneer bleek dat het ging om twee totaal verschillende lijsten die geen enkel symbool gemeen hadden. Woordvoerder Pieter Van Hoof liet weten dat de tekens kunnen verschillen per bende, en ook al kon hij ze niet vertalen, wist hij zeker dat het om dieventekens ging. Van Hoof beweerde dat ze in Nederland wel vaker worden gebruikt, maar kon niet zeggen waar of wanneer. Enkel dat alle agenten ze kennen van hun opleiding.

Dat laatste wordt tegengesproken door een woordvoerder van de Politieacademie in Apeldoorn. Ook kon het bestaan van de tekens niet worden bevestigd door het Nederlands Politie Instituut, verantwoordelijk voor de professionalisering van de politie, het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid, de docenten van de rechercheschool in Zutphen, het generaal parket van het Openbaar Ministerie, de Dienst Nationale Recherche Informatie (voorheen de CRI) te Zoetermeer, het Korps Landelijke politiediensten (de KLPD) in Driebergen, en de beheerder van het Politiemuseum in Apeldoorn.

Al bij al werd er nooit één inbreker betrapt die met krijt de huizen aan het markeren was, en hoewel er in het buitenland sporadisch aanhoudingen hieromtrent verricht werden, kon men ook daar geen harde bewijzen vinden. Wanneer Peter Burger verder zocht in oudere archieven, kon hij geen enkel sluitend bewijs vinden dat dievenbendes gebruik maken van een reeks symbolen, laat staan dat dit een grootschalig gebruikte methode zou zijn. Wanneer hij verder het verleden in dook, kwam hij terecht in de 16de eeuw, waar bendes die vijandelijke herenhuizen en steden in brand staken, gebruik zouden gemaakt hebben van eenvoudige tekens om doelwitten aan elkaar door te geven. Moderne historici nemen echter aan dat dit soort samenzweringstheorieën niet meer dan oude geruchten waren.

Wanneer de periode van de brandstichtersbendes voorbij was, bleef de angst voor de geheime tekens niettemin bestaan, en vanaf het midden van de 19de eeuw hebben volkskundigen en criminologen getracht deze symbolen te verzamelen en te ontcijferen. Zo heeft de Oostenrijkse hoogleraar criminologie Hans Gross hier melding van gemaakt in zijn publicatie aan het eind van de 19de eeuw, een publicatie die tot eind jaren '70 nog steeds in druk was. Eén van de oudste tekens blijkt echter een landkaart te zijn voor bedelaars, uit een Engels bargoens woordenboek van 1859. Zo zijn verschillende symbolen enkel van toepassing voor zwervers, zoals "je krijgt hier eten als je ervoor werkt". Sommige symbolen werden slechts op één plaats waargenomen, en zelfs Amerikaanse symbolen werden opgenomen in de lijst hoewel ze voorheen nooit ergens waren verschenen in Europa. Peter Burger concludeert hieruit dat vele symbolen enkel op papier bestaan, en nu nog steeds circuleren als een gevolg van jarenlang overschrijfwerk van de politie. De dieventekens zijn geen inbrekersfolklore, maar politiefolklore, zo stelt hij.


Verder onderzoek

Peter Burger staat niet alleen in zijn stelling dat de Bargoense tekens niet meer dan een stadslegende zijn. Ook de website verhalenbank.nl klasseert de Bargoense tekens onder stadslegende of broodjeaapverhaal. In een artikel van 17 maart 2006 meldt BBC dat de West Midlands Police liet weten niet op de hoogte te zijn van criminelen die gebruik maken van symbolen, en dat er geen reden is tot paniek.

De Engelse krant The Guardian heeft in een interview gevraagd aan Peter Scott, Engeland's meest bekende inbreker, of hij op de hoogte was van een systeem van inbrekerstekens. Hij antwoordde dat hij hier nog nooit van gehoord had, en dat hij betwijfelde of inbrekers de moeite zouden doen om zich hiermee bezig te houden. Hij voegde eraan toe dat er geen vereniging van inbrekers bestaat, en er dus ook geen reden is waarom de ene inbreker boodschappen zou willen nalaten voor andere inbrekers.

Ook de website Kloptdatwel.nl heeft eigen speurwerk verricht, en kreeg volgend antwoord van de politie Twente:


Hebben deze tekens iets met woninginbraken te maken? Wij kunnen hier geen bevestigend dan wel ontkennend antwoord op geven. Feit is wel dat er inderdaad in enkele woningen is ingebroken waar tekens op de woningen zijn aangetroffen. … Om andere mensen te attenderen op de aanwezigheid van soortgelijke tekens hebben we de media gezocht en hier een artikel over laten plaatsen om mensen tevens te waarschuwen voor mogelijke inbraken.

Wanneer zij vervolgens vroegen naar de bron van hun informatie over de Bargoense tekens, antwoordde de perswoordvoerder als volgt:

‘Op internet zijn diverse websites te vinden die spreken over Bargoense tekens. Deze zijn door ons geraadpleegd. Ik ben niet op de hoogte van een wetenschappelijk onderzoek n.a.v. deze tekens’.


Conclusie

In elk van de gevallen waarbij de politie (zowel in België als Nederland) waarschuwde voor inbrekerstekens, kon geen enkele betrouwbare bronvermelding worden voorgelegd. In de meeste gevallen moest de politie bovendien toegeven dit ook maar te hebben gekopieerd van elders, of zelfs gewoon van het internet geplukt te hebben. Er is geen enkel geval bekend waarbij duidelijk kon worden aangetoond dat tekens op muren enigszins verband houden met specifieke inbraken in woningen. Laat staan dat inbrekers met een krijtje op zak op heterdaad werden betrapt en ingerekend.

Ook de set van symbolen op zich lijkt niet logisch in elkaar te steken. Waarom zou men moeite doen om een apart symbool te gebruiken voor "reeds bezocht" en "reeds bestolen", of "niets interessants" en "inbreken overbodig" en "niets te stelen". Het zou toch veel handiger zijn om die allemaal te groeperen onder één symbool: "hier niet inbreken". Net zoals het zinloos lijkt om een apart symbool te hebben voor "anti-diefstal" en "alarmsysteem". Verder lijkt ook een symbool voor "vier kamers" niet erg nuttig, en kunnen de vier cirkels makkelijk worden verward met de vijf cirkels die "geld in huis" moeten symboliseren.

Het lijkt bovendien ook een heel omslachtige manier om overal huizen te markeren, iets wat op zich al tijdrovend en niet zo evident is om onopgemerkt te doen indien je een ganse buurt zo zou willen afgaan. Ook houdt het geen steek dat de ene inbreker tekens zou achterlaten voor andere inbrekers, en zelfs al zouden ze samenwerken als een bende, lijkt het onwaarschijnlijk dat ze met hun symbolen vrij spel zouden willen geven aan andere inbrekersbendes. Het doet een beetje denken aan de hoax van de bendes die honden zouden stelen uit huizen, die ze dan zouden markeren met gekleurde stickers om bv. de grootte van de hond aan te geven.

Het lijkt veel logischer (en discreter) dat een inbreker gewoon notitie maakt van de huizen die al dan niet interessant zijn voor hem om in te breken. De bewoner kan de krijtmarkering op het huis immers weer verwijderen, en zoniet zal de regen dit werk wel voor hem doen. Het zou bovendien ook veel logischer zijn om de markering aan te brengen op de plaats die voor de bewoner het minst opvalt, en dus niet naast de deur, onder de deurbel of op de brievenbus zoals vaak wordt beweerd. Om helemaal niet op te vallen, dienen ze al vrij klein te worden aangebracht, maar dat is voor de inbreker zelf (die tenslotte toch meestal 's nachts actief is als het donker is) dan ook weer niet bepaald handig.

Zijn de Bargoense tekens dan een hoax of niet? Er is geen enkel bewijs om aan te nemen dat deze tekens worden gebruikt door inbrekers om huizen te markeren. En zelfs al zou dat wel het geval zijn, zouden inbrekersbendes inmiddels ook wel op de hoogte zijn van de politiewaarschuwingen, en hun symbolenset veranderen opdat niemand anders de betekenis zou kunnen interpreteren. Ook al lijkt het bijzonder onwaarschijnlijk dat Bargoense tekens effectief gebruikt worden, kan het verspreiden van deze "waarschuwing" mogelijk wel criminelen op nieuwe ideeën brengen hieromtrent. Het heeft alvast de makers van het computerspel Skyrim (2011) geïnspireerd om de zogenaamde "Shadowmarks" te ontwikkelen; een reeks symbolen die de Thieves Guild-leden aanbrengen op woningen om collega-dieven te helpen. Hier is het gelukkig een onschuldig spel, maar het zou minder onschuldig zijn indien het in werkelijkheid werd toegepast.

Al bij al lijkt de kans veel groter dat de krijttekens op bepaalde huizen werden aangebracht door bv. spelende kinderen of tieners die op straat rondhangen. Er is dus geen reden tot paniek, en het verspreiden van de waarschuwing zaait enkel onnodige angst bij andere mensen. Merk je op dat er toch vreemde tekens werden aangebracht bij je huis en baart dit je zorgen, aarzel dan niet om toch de politie te contacteren. Het spreekt voor zich dat je sowieso steeds verantwoord moet omspringen met de veiligheid van je huis, zoals bv. ervoor zorgen dat buitendeuren steeds goed gesloten zijn. Ook een inbreker zonder kennis van Bargoense codetaal zal het niet nalaten om je woning te betreden als je hem vrij spel geeft.

Op dit alles is natuurlijk wel één uitzondering: indien je recent een bezoek hebt gehad van Gandalf en er staat nadien plots een vreemd runeteken in je deur gekerfd, dan is de kans groot dat je binnenkort bezoek mag verwachten van een leger dwergen. Althans toch als je woonachtig bent op Midden-Aarde.






Bronnen:

- Artikel van Peter Burger: http://www.gestolengrootmoeder.nl/wordpress/bargoense-inbrekers-tekens/

- Klopt Dat Wel NL: http://kloptdatwel.nl/2012/02/29/politie-twente-waarschuwt-voor-geheime-tekens-van-inbrekers-klopt-dat-wel/

- Waarschuwing op Facebook pagina 112Vandaag.nl: http://www.facebook.com/photo.php?fbid=536989436375492

- Waarschuwing op Facebook pagina Lokake PolitieZone Rupel: http://www.facebook.com/photo.php?fbid=460319494043527

- Waarschuwing op Facebook pagina Lokale politie Blankenberge-Zuienkerke:https://www.facebook.com/photo.php?fbid=604908439527514

- Artikel op website lokale politie: http://www.lokalepolitie.be/5418/home/1489-tekens-voor-uw-woning-verwittig-101.html + PDF:http://www.lokalepolitie.be/sites/5399/images/stories/Downloads/inbraaksymbolen.pdf

- Artikel Het Nieuwsblad 26 mei 2013: http://www.nieuwsblad.be/article/detail.aspx?articleid=DMF20130524_00596448

- Artikel Het Nieuwsblad 8 juni 2013: http://www.nieuwsblad.be/article/detail.aspx?articleid=DMF20130607_00614841

- Artikel Het Laatste Nieuws 10 juni 2013:http://www.hln.be/hln/nl/957/Binnenland/article/detail/1649190/2013/06/10/De-twaalf-tekens-waarmee-inbrekers-huizen-markeren.dhtml

- Artikel Gazet van Antwerpen 18 oktober 2012: http://www.gva.be/regio-antwerpen-noord/kapellen/laten-inbrekers-geheime-tekens-achter.aspx



- Artikel Het Nieuwsblad van 30 juni 2015: http://www.nieuwsblad.be/cnt/dmf20150630_01756091

- Artikel Het Nieuwsblad 14 juni 2013: http://www.nieuwsblad.be/article/detail.aspx?articleid=DMF20130613_00622550

- Artikel Omroep Brabant van 9 maart 2005: http://www.omroepbrabant.nl/?news/41251372/Bargoense+tekens+zouden+voor+hackers+zijn.aspx

- Artikel Tubantia van 23 februari 2013: http://www.tubantia.nl/regio/politie-waarschuwt-voor-bargoense-tekens-1.1734104

- Artikel RTV Oost van 23 februari 2013: http://www.rtvoost.nl/nieuws/default.aspx?nid=139841&cat=0

- Tweet Willem Saris: https://twitter.com/polwwijkbuiten/statuses/174061607809331200 enhttps://twitter.com/polwwijkbuiten/statuses/174062340864606209

- Artikel Omroep Gelderland van 27 februari 2012: http://www.omroepgelderland.nl/web/nieuws-1/1402331/dieven-merken-huizen-in-winterswijk.htm

- Artikel Omroep Gelderland van 28 februari 2012: http://www.omroepgelderland.nl/web/nieuws-1/1403431/verhaal-tekens-inbrekers-absolute-onzin.htm

- Artikel RTV Oost van 29 februari 2012: http://www.rtvoost.nl/nieuws/default.aspx?nid=140059

- Artikel Omroep Brabant van 31 mei 2012: http://www.omroepbrabant.nl/?news/1751771113/Man+treft+dievensymbool+aan+in+Maliskamp,+wijkagent+slaat+alarm.aspx

- Tweet Bart Janssen: https://twitter.com/WijkAg_RosZuid/status/207768733836509185

- BNR.nl artikel van 31 mei 2012: http://www.bnr.nl/nieuws/666748-1205/geheime-boodschap-voor-dieven

- De Telegraaf artikel van 29 oktober 2010: http://www.telegraaf.nl/binnenland/article20356083.ece

- Omroep West artikel van 14 december 2013: http://www.omroepwest.nl/nieuws/14-12-2013/geheim-inbrekersteken-blijkt-instructie-voor-glazenwassers

- Tweet Peter de Boer: https://twitter.com/Wag_VHT_Peter/statuses/410429939268087808

- Artikel van Peter Burger in Onze Taal: http://www2.onzetaal.nl/uploads/editor/0509inbrekerstekens.pdf



- Computerspel Skyrim (waarin gelijkaardige symbolen zijn): http://www.imdb.com/title/tt1814884/

- Shadowmarks van het computerspel Skyrim, vergelijkbaar met Bargoense tekens: http://www.uesp.net/wiki/Skyrim:Shadowmarks_(Thieves_Guild)

STADSLEGENDE: Kind tekent op beddenlaken met lippenstift en wordt geslagen door moeder

Geplaatst 18 nov. 2013 05:19 door De Hoax-Wijzer   [ 6 nov. 2014 05:23 bijgewerkt ]

De Hoax-Wijzer | 11/04/2013 | Update: 16/07/2014



Reeds geruime tijd doet een tragisch verhaal de ronde, waarin wordt verteld hoe een moeder haar kind bewusteloos geslagen heeft nadat het kind op het beddenlaken "mama ik hou van je" had geschreven. Het betreft hier echter een stadslegende die geen basis heeft in waargebeurde feiten.

Het verhaal luidt meestal als volgt:

Een kindje zegt tegen haar mama: 'Mama ik heb met lippenstift op je deken getekend.'
Uit woede staat de mama haar kind bewusteloos. Het kind ligt op de grond. De mama dwingt haar haar ogen te open.. maar helaas was het telaat. Het hartje slaat niet meer. Een tijdje later kwam de mama haar kamer binnen en zag op het deken staan: 'Mama ik hou van je.'
Zet dit op je profiel als je tegen kinder mishandeling bent! Wedden dat 96% het niet doet?! ik hoop dat 4% van de mensen mijn vrienden zijn.

Een andere versie, waarbij het woordgebruik lichtjes verschilt, gaat dan weer als volgt:

Mama, ik heb je beddenlaken met lippenstift beklad. Uit woede slaat de mama haar kind tot dit bewusteloos blijft liggen. De oogjes van het kindje blijven gesloten... Met veel spijt en tranen in de ogen vraagt ze het kind de ogen te openen, maar het is te laat het kinderhartje slaat niet meer. In de slaapkamer op het beddelaken staat geschreven "Mama ik hou van jou". Post dit op je profiel als je tegen kindermishandeling bent! Wedden dat 95 % het niet doet!

Dit verhaal circuleert reeds sinds 2011 op het internet, zowel op sociale media zoals Facebook, Hyves en Twitter, alsook op tal van blogs and forums. Meestal wordt er de oproep bij vermeld om dit te delen "indien je tegen kindermishandeling bent".  Er is echter geen enkel bewijs dat dit verhaal, zoals hier beschreven, ooit effectief heeft plaats gevonden, en naar alle waarschijnlijkheid werd het gewoon door iemand verzonnen om aandacht te vragen voor de problematiek van kindermishandeling. De vraag die zich hier echter opdringt is: waarom een dramatisch verhaal verzinnen over kindermishandeling, als de internationale kranten reeds zoveel waargebeurde verhalen hebben gemeld?


OORSPRONG

Er is geen enkele aanwijzing dat het verhaal, zoals hier beschreven, gebaseerd is op waargebeurde feiten. De informatie is dan ook bijzonder vaag: wanneer is het gebeurd, waar is het gebeurd, wie was het kind, welke gerechterlijke gevolgen waren er voor de moeder?

Het verhaal op zich verspreidde zich aanvankelijk in het Engels, en verscheen in 2010 voor het eerst op het internet, met als boodschap dit te kopiëren indien je tegen kindermishandeling bent. In 2011 circuleerde het verhaal opnieuw op Facebook, maar dit keer met een bijgevoegde foto van een schijnbaar mishandeld kind.

De foto van het kind had echter absoluut niets te maken met het verhaal, of de problematiek van kindermishandeling in het algemeen. In realiteit was dit een foto van Jade Wardle, een tweejarig meisje dat werd aangevallen door een hond in 2002. Het goede nieuws is dat het kind dit overleefd heeft, maar tot op de dag van vandaag wordt haar foto nog steeds verspreid op internet als "een slachtoffer van kindermishandeling". 

De Nederlandstalige versie van het verhaal begon zich eveneens in 2011 te verspreiden, meestal zonder foto. De foto van Jade Wardle werd sinds 2012 dan weer wél gebruikt (maar dan zonder bijbehorend verhaal) in het kader van "kindermishandeling" op een afbeelding die viraal op Facebook werd gedeeld.


AANDACHT VOOR KINDERMISHANDELING

De intentie van de anonieme schrijver van het verhaal was aanvankelijk ongetwijfeld goed bedoeld: meer aandacht vragen voor kindermishandeling. Het delen van zulke teksten geeft ons dan ook vaak het gevoel dat we ons actief inzetten voor maatschappelijke problemen, want "als je tegen kindermishandeling bent, dan deel je deze post!". Dit impliceert vaak dat, als mensen het verhaal niet verder delen, ze automatisch niet tegen kindermishandeling zouden zijn, wat natuurlijk geenszins het geval hoeft te zijn.


Dit is vergelijkbaar met de talloze andere teksten en foto's die zich op sociale media en via e-mail verspreiden, waarbij op je moraal wordt ingespeeld om dit verder te delen als je "tegen racisme", "tegen dierenmishandeling", "tegen homofobie" of "tegen kanker" bent. Het delen van zulke posts heeft jammer genoeg niet als gevolg dat die problematiek zomaar als sneeuw voor de zon zal verdwijnen, en er is nog nooit iemand genezen verklaard van kanker omdat je een "ik ben tegen kanker" foto hebt gedeeld op Facebook. 


Hoewel de bedoeling erachter wel positief is, moeten we ons ervan bewust blijven dat we zulke maatschappelijke problemen nooit fundamenteel kunnen en zullen oplossen d.m.v. het delen van een tekst op Facebook. Het vergt veel actievere campagnes om de strijd hiertegen aan te gaan. Wie zich daadwerkelijk wil inzetten tegen kindermishandeling, of eender welk maatschappelijk probleem, kan in dat geval best op zoek gaan naar aanverwante organisaties, en contact hiermee opnemen om lid te worden of actief mee te werken.



OPGELET VOOR NEGATIEVE BIJBEDOELINGEN


Hoe goed de intenties van het oorspronkelijk bericht ook moge zijn, vaak wordt het ook gebruikt voor minder fraaie doeleinden. Zo zijn er tal van Facebook-pagina's waarop de beheerder zo snel mogelijk zoveel mogelijk leden wil ronselen. Sommigen doen dit via bogus "deel & win" wedstrijden, anderen spelen in op het gemoed met dit soort "deel als je tegen X bent" posts. Zulke dramatische verhalen worden vaak door heel wat mensen gedeeld, en zodoende hoopt de beheerder leden naar zijn pagina te lokken. 


Dit soort praktijk wordt ook wel eens "like farming" ("vind ik leuks" kweken) genoemd. In bepaalde gevallen gaat het bij de beheerder van de pagina niet om aandacht voor kindermishandeling, maar wel om ledenwerving. Deze leden kunnen dan nadien worden gebombardeerd met allerhande reclame en spam, of de beheerder verkoopt de pagina voor een mooie som aan een andere spammer. Wees dus voorzichtig met welke pagina's je "leuk" vindt, en welke posts je deelt.



Bronnen:


http://wafflesatnoon.com/2011/11/11/abused-child-lipstick-story-good-message-fake-story/


http://www.snopes.com/horrors/parental/fingers.asp


STADSLEGENDE: Vrouw weigert naast zwarte man te zitten in vliegtuig

Geplaatst 18 nov. 2013 05:17 door De Hoax-Wijzer   [ 6 nov. 2014 05:24 bijgewerkt ]

De Hoax-Wijzer | 19/03/2013 | Update: 16/07/2014



Reeds vele jaren circuleert op het internet een verhaal dat vertelt hoe een racistische vrouw weigert een zitplaats op het vliegtuig in te nemen, naast dat van een zwarte man. Wanneer ze hierover klaagt, wordt de zwarte man een plaats in eerste klasse aangeboden, zodat hij niet zou moeten reizen naast een "onplezierig persoon". Hoewel dit vaak wordt voorgesteld als een "waargebeurd" verhaal, gaat het hier eerder om een stadslegende, wat uiteraard niets wegneemt van de moraal die erachter schuilt.

 

Het verhaal gaat meestal in het Engels de ronde, en luidt als volgt:

 

SHARE THIS STORY

 

A 50- something year old white woman arrived at her seat on a crowded flight and immediately didn't want the seat. The seat was next to a black man. Disgusted, the woman immediately summoned the flight attendant and demanded a new seat. The woman said "I cannot sit here next to this black man." The fight attendant said "Let me see if I can find another seat."

 

After checking, the flight attendant returned and stated "Ma'am, there are no more seats in economy, but I will check with the captain and see if there is something in first class."

 

About 10 minutes went by and the flight attendant returned and stated "The captain has confirmed that there are no more seats in economy, but there is one in first class. It is our company policy to never move a person from economy to first class, but being that it would be some sort of scandal to force a person to sit next to an UNPLEASANT person, the captain agreed to make the switch to first class."

 

Before the woman could say anything, the attendant gestured to the black man and said, "Therefore sir, if you would so kindly retrieve your personal items, we would like to move you to the comfort of first class as the captain doesn't want you to sit next to an unpleasant person." Passengers in the seats nearby began to applause while some gave a standing ovation.

 

If you are against racism, share this.

 

Inmiddels gaat ook de volgende Nederlandstalige versie de ronde:

 

Een vrouw van rond de vijftig zoekt in het vliegtuig haar stoel. Bij haar rij aangekomen ziet ze, dat op de stoel náást haar een zwarte man zit. Zichtbaar woedend roept ze de stewardess er bij. 

 

“Wat is het probleem, mevrouw?”, vraagt de stewardess. ‘Ziet u dat dan niet’, antwoordde de vrouw. ’Ik heb een stoel gekregen naast een zwarte man. Daar kan ik natuurlijk niet naast zitten. U moet mij een andere stoel geven’.

 

‘Blijft u vooral rustig’, zegt de stewardess. ‘Helaas zijn alle stoelen bezet, maar ik ga toch even kijken of ik iets voor u kan doen’. En ze loopt weg, om na een paar minuten terug te keren.

 

‘Mevrouw, zoals ik al zei zijn er geen lege stoelen meer in de economy class. Ik heb ook even met de piloot overlegd; maar die bevestigt inderdaad dat alle stoelen bezet zijn. We hebben alleen nog stoelen vrij in de first class.’

 

Voordat de vrouw iets terug kan zeggen, gaat de stewardess verder. ‘Het is ongebruikelijk bij onze vliegtuigmaatschappij om passagiers van de economy class over te plaatsen naar de first class, maar in deze omstandigheden vindt de piloot het schandalig om iemand te laten reizen naast een onplezierig persoon.’

 

De stewardess draait zich om naar de zwarte man en zegt ‘als u dus uw handbagage even meeneemt, meneer, dan wijs ik u naar uw stoel in de first class’. Alle passagiers die geschokt het tafereel hadden gadegeslagen, beginnen te applaudisseren. Sommigen geven de stewardess zelfs een staande ovatie.

 

Het verhaal dateert schijnbaar reeds van 1998, en circuleerde aanvankelijk wellicht voornamelijk via e-mail op het internet. Vijftien jaar later heeft de populariteit ervan nog niets ingeboet, wellicht omwille van de moraal van dit verhaal, maar worden bepaalde details al wel eens gewijzigd.  Zo zou het incident zich oorspronkelijk afgespeeld hebben op een vlucht van British Airways die opsteeg in Johannesburg, en werd de racistische passagier omschreven als zijnde "een Zuid-Afrikaanse, welgestelde en blanke vrouw van middelbare leeftijd".  Latere versies van het verhaal laten de beschrijving van de vrouw achterwege, alsook de naam van de luchtvaartmaatschappij, terwijl bij verschillende Facebook versies dan weer vermelding wordt gemaakt van de Braziliaanse "TAM Airways".  

 

Wellicht willen we allemaal graag geloven dat dit een waargebeurd verhaal is, net omwille van de moraal die erachter schuilt, maar jammer genoeg heeft zich nog nooit enig bewijs, of enige getuige, zich aangeboden om dit te bevestigen.  Helaas behoort het dus slechts tot het rijk der "stadslegendes", wat de betekenis ervan natuurlijk geenszins hoeft te verzwakken.  Het is op zich dan ook vrij onschadelijk om dit verhaal verder te delen via bv. sociale media, zolang je in het achterhoofd houdt dat het aldus slechts een legende is.

 

 

INCIDENT MET NADELIGE GEVOLGEN IN NIEUW-ZEELAND

 

In 2001 werd dit verhaal gebruikt als een "reisverhaal" voor kleine kinderen, dat men bijgevoegd kon vinden bij de ontbijtgranenproducten van Hubbard Food in Nieuw-Zeeland. Het ging hierbij om de versie waarbij de racistische passagier nog werd omschreven als "Zuid-Afrikaanse blanke vrouw".  Dit werd bijgevolg beschouwd als een belediging voor de Nieuw-Zeelandse inwoners van Zuid-Afrikaanse origine, aangezien zij op die manier onterecht als een racist van het apartheid-tijdperk werden afgeschilderd. Hubbard Food bood haar verontschuldigingen aan, maar kon wegens financiële redenen op dat moment de producten niet meer uit de winkelrekken laten halen.

 

 

LET OP WELKE VERSIE VAN HET VERHAAL JE VERSPREIDT

 

Gelukkig zijn de meest recente versies van het verhaal veel algemener opgesteld, en wordt de racistische passagier enkel nog omschreven als "een vrouw van rond de vijftig". Hoewel deze legende voornamelijk dienst doet om mensen bewust te maken van racisme, doen er ook andere versies de ronde die jammer genoeg net racisme en onverdraagzaamheid in de hand werken.

 

Zo doet een aangepaste versie de ronde sinds 2012 (en mogelijk langer) waarbij een Moslim weigert om plaats te nemen naast een oudere vrouw die een Bijbel aan het lezen is, en zegt dat hij "niet kan zitten naast deze ongelovige". Het verdere verloop van het verhaal blijft vrijwel ongewijzigd, maar het is hierbij duidelijk de bedoeling om Moslims in een negatief daglicht te stellen en aldus te stigmatiseren, in contrast met de brave, oude vrouw die dan wordt voorgesteld als "de goede Christene". Andere versies vervangen de Moslim en Christen door een Jood en Aziaat, of door een rijke vrouw en een minderbedeelde man.

 

 

EEN BELANGRIJKE NUANCERING

 

Het delen van zulke teksten geeft ons vaak het gevoel dat we ons actief inzetten voor maatschappelijke problemen, want "als je tegen racisme bent, dan deel je deze post!". Dit impliceert vaak dat, als mensen het verhaal niet verder delen, ze automatisch niet tegen racisme zouden zijn, wat natuurlijk geenszins het geval hoeft te zijn.

 

Dit is vergelijkbaar met de talloze andere teksten en foto's die zich op sociale media en via e-mail verspreiden, waarbij op je moraal wordt ingespeeld om dit verder te delen als je "tegen kindermisbruik", "tegen dierenmishandeling", "tegen homofobie" of "tegen kanker" bent. Het delen van zulke posts heeft jammer genoeg niet als gevolg dat die problematiek zomaar als sneeuw voor de zon zal verdwijnen, en er is nog nooit iemand genezen verklaard van kanker omdat je een "ik ben tegen kanker" foto hebt gedeeld op Facebook.

Hoewel de bedoeling erachter wel positief is, moeten we ons ervan bewust blijven dat we zulke maatschappelijke problemen nooit fundamenteel kunnen en zullen oplossen d.m.v. het delen van een tekst op Facebook. 

 

Verschillende vormen van onverdraagzaamheid zitten tot op heden nog steeds diep ingebakken in de maatschappij, en het vergt veel actievere campagnes om de strijd hiertegen aan te gaan.  Het is immers heel onwaarschijnlijk dat iemand met een racistische ingesteldheid plots zijn/haar mening drastisch zal herzien na het lezen van deze stadslegende.

 

 

CONCLUSIE

 

Hoe mooi de moraal achter dit verhaal ook moge zijn, er is tot op heden nooit bewijs gevonden dat het ook waargebeurd is, en blijft het dus slechts een "stadslegende". Dit wil niet zeggen dat er iets mis is met het delen van deze tekst via e-mail, forums of sociale media, maar let op dat je de juiste versie deelt. Kom je het verhaal ergens tegen, lees dan even wat er juist geschreven staat i.p.v. dit zomaar blindelings te delen.  Enkel zo kan je er zeker van zijn dat je een verhaal deelt dat racisme aanklaagt i.p.v. promoot.  Onthoud ook dat het delen van zulke posts geen grootschalige impact zal hebben op de problematiek: wil je je echt inzetten voor een positieve verandering, zal je dit alsnog moeten doen door van achter je computer te komen en de straat op te gaan.

 

  

 

 

Bronnen:

 

http://www.snopes.com/travel/airline/obnoxious.asp

 

http://www.hoax-slayer.com/racist-airline-passenger.shtml

 

http://urbanlegends.about.com/od/humor/a/The-Racist-Airline-Passenger.htm

 

- Nederlandstalige versie: http://omdenken.nl/praktijk/casusarchief/863


STADSLEGENDE: In de Middeleeuwen geloofde men dat de aarde plat was

Geplaatst 18 nov. 2013 05:15 door De Hoax-Wijzer   [ 6 nov. 2014 05:25 bijgewerkt ]

De Hoax-Wijzer | 12/12/2012 | Update: 16/07/2014



Het is algemeen geweten dat onze planeet rond is, maar veelal wordt er aangenomen dat men in de Middeleeuwen geloofde dat de aarde eigenlijk plat was.  Dit is echter een misvatting, aangezien het concept van een bolvormige aarde reeds in de Griekse Oudheid gekend was, en nooit werd verworpen - ook niet door de Christelijke Kerk.

 

De traditionele legende vertelt dat Galileo als eerste zou beweerd hebben dat de aarde rond is, en hiervoor naar de inquisitie werd gestuurd.  Reeds een eeuw voor hem speelde Christopher Columbus met dezelfde gedachte, en hoopte om Azië te bereiken door de wereld rond te varen in de andere richting, waarop hij dan het Amerikaanse continent heeft ontdekt.  Hoewel het zo gedrukt staat in menig schoolboeken, berust dit verhaal op niets meer dan een gefabriceerde legende.

 

Het concept van een bolvormige aarde was reeds gekend sinds de tijd van Pythagoras, de Griekse filosoof en mathematicus uit de 6de eeuw v.C.  Hij werd hierin gevolgd door o.a. Aristoteles, Euclides en Aristarchus, en tegen de 3de eeuw v.C. was deze kennis algemeen gekend bij de Griekse en Romeinse geleerden.  De opkomst van het Christendom heeft hier niets aan veranderd: op enkele uitzonderingen na was een "ronde aarde" een aanvaard concept bij Christelijke theologen, kunstenaars, dichters en wetenschappers.  

 

Waar is deze misvatting dan plots vandaan gekomen?  Uit de atheïstische haat voor de Kerk en religie in het algemeen, zo blijkt.  Meer bepaald ligt de verantwoordelijkheid bij de Franse archeoloog Antoine-Jean Letronne (1787 - 1848), die een sterke haat koesterde tegen religie,en alle mogelijk argumenten trachtte uit te buiten om de Kerk aan te vallen.  Dit maakte immers deel uit van de oorlog tussen religie en wetenschap in de Westerse wereld, een oorlog die tot op vandaag de dag nog steeds verder woedt.  Deze misconceptie werd dan verder verspreid door de Amerikaanse auteur Washington Irving (1783-1859), waarvan geweten is dat hij fictie schreef onder de noemer "geschiedenis".  De misvatting werd nadien verder verspreid door o.a. de geschiedkundige John Draper (1811-1882), en Andrew Dickson White (1832-1918), de president van Cornell University, waardoor vele mensen nu nog steeds denken dat men in de Middeleeuwen geloofde dat de aarde plat was.

 

Het was Irving die het verhaal fabriceerde dat Christopher Columbus moest verschijnen voor de inquisitie van Salamanca, om zich te verantwoorden voor zijn "onaanvaardbare opvattingen".  Niettemin is het zo dat hij wel degelijk voor die raad van Salamanca verschenen is, maar dan voor geheel andere redenen: men debatteerde niet over de vorm van de aarde, maar eerder de grootte ervan.  Men vreesde dus niet dat het schip naar beneden zou vallen eenmaal voorbij de horizon, maar dat de afstand naar Azië te groot zou zijn, en dat de bemanning niet voldoende eten mee aan boord kon nemen om de langdurige reis te overbruggen.  Dit was bovendien een terecht argument, want de bemanning had de lange reis nooit kunnen overleven, ware het niet dat ze toen net op tijd het Amerikaanse continent hebben ontdekt.

 

 

Bronnen:


- http://www.todayifoundout.com/index.php/2013/05/people-in-columbus-time-did-not-think-the-world-was-flat/


- Russell, Jeffrey Burton (1991), Inventing the Flat Earth: Columbus and modern historians, New York: Praeger, ISBN 0-275-95904-X

 

http://www.asa3.org/ASA/topics/history/1997Russell.html

 

- Morison, Samuel Eliot ([1942] 1991), Admiral of the Ocean Sea. A Life of Christopher Columbus, Little, Brown & Co., ISBN 0-316-58478-9

 

http://quod.lib.umich.edu/cgi/t/text/text-idx?c=moa;idno=ACB0796.0003.001

 

- Afbeelding: Middeleeuwse illustratie van een bolvomrige aarde. Gossuin de Metz - L'image du monde, BNF Fr. 574 folio 42.


1-9 of 9