Văn học đang khởi sắc

( Báo Tuổi Trẻ  Thủ Đô)

Home

Dạ Ngân: 'Văn học trong nước năm qua khởi sắc'

Với cuốn "Gia đình bé mọn" nhận giải thưởng của Hội nhà văn Hà Nội, Dạ Ngân được đánh giá là một tác giả thành công trong năm 2005. Bản thân chị cũng có cái nhìn khá lạc quan về tình hình văn học Việt. eVăn có cuộc trò chuyện với nhà văn.

- Với cương vị một nhà văn, chị đánh giá thế nào về tình hình văn học trong nước năm 2005?

- Năm vừa qua, mặc dù không có một cuộc thi nào, nhưng tình hình văn học Việt có thể nói là khởi sắc. Một số cây bút đã ra được những tác phẩm gây được tiếng vang trong dư luận. Điển hình như Nguyễn Ngọc Tư với Cánh đồng bất tận, Thuận với Paris 11 tháng 8,

Nói riêng về nhà văn Thuận, theo tôi, dư luận trong nước chưa công bằng với tác giả này. Đây là một nhà văn có đóng góp lớn về thi pháp tiểu thuyết, có tầm văn hóa. Cô ấy có ý thức của một nhà tiểu thuyết chuyên nghiệp. Tôi tin rằng Thuận có thể đi xa hơn nữa với trữ lượng tiểu thuyết rất lớn của mình.

- Chị nghĩ sao về hai cuốn nhật ký "Mãi mãi tuổi 20" và "Nhật ký Đặng Thùy Trâm" - hiện tượng xuất bản của VN trong năm qua?

- Theo tôi, hai cuốn nhật ký đó không phải là văn chương. Chúng mang nặng tính tư liệu, và là vật liệu còn thô, chưa qua bàn tay nhà văn. Để có thể trở thành văn học, hai cuốn nhật ký còn cần phải gọt giũa, nhào nặn hơn nữa. Do đó, đóng góp văn học của chúng không lớn.

Để đánh giá được giá trị của hai cuốn sách này, cần phải nhìn bằng con mắt xã hội học. Mươi năm nay, dường như người VN ta có sự đổ vỡ về lòng tin, lý tưởng. Sự ra đời của hai cuốn nhật ký thời chiến là đúng lúc và cần thiết. Chúng đã lần ra được sợi chỉ đỏ trong tâm hồn người Việt, hâm nóng lòng yêu nước của chúng ta.

- Theo chị, tại sao lại xảy ra hiện tượng các nhà văn đổ xô nói về sex thời gian qua?

- Chuyện đó là hoàn toàn hợp quy luật, cho thấy văn học đã trở lại bản chất của nó. Đời sống tình dục là bình thường đối với con người, mà văn học thì phản ánh con người.

Tuy nhiên, đừng liệt kê Đỗ Hoàng Diệu vào danh sách những nhà văn viết về sex, bởi cô ta thực sự không sex. Rõ ràng trong Bóng đè có ẩn ý chính trị, nhưng nó lại thô, khiến người ta có thể nhận ra ngay.

- Khi nói về những gương mặt văn học nổi bật trong năm, chị toàn nhắc đến những nhà văn nữ. Phải chăng đã có sự "đổi ngôi" trên văn đàn, và giờ là thời của nữ quyền?

- Quả thật, tôi ngưỡng mộ người phụ nữ VN. Nếu họ không quả cảm, không phi thường đến vậy, thì họ đã chẳng vượt qua được 2 cuộc kháng chiến trường kỳ như thế. Họ có những đóng góp vĩ đại không chỉ trong văn học mà trong cả lịch sử dân tộc.

Nhưng nói thế không có nghĩa là tôi không đánh giá cao các cây bút nam. Nguyễn Việt Hà, Hồ Anh Thái, Tạ Duy Anh, Nguyễn Ngọc Thuần... vẫn miệt mài viết đấy thôi. Nguyễn Thế Hoàng Linh, Vũ Đình Giang cũng là những cây bút đáng để kỳ vọng.

- Chị có mong muốn gì cho văn học Việt trong năm mới?

- Tôi mong ước rằng các nhà xuất bản, các phương tiện thông tin đại chúng phối hợp chặt chẽ để đưa văn học tới độc giả nhiều hơn nữa. Việc một số cuốn sách có số phát hành cao trong thời gian qua phần lớn là nhờ "công lao" của báo chí, truyền hình. Cánh đồng bất tận bắt đầu được độc giả biết đến từ 3 kỳ đăng trên báo Văn nghệ. Chính Gia đình bé mọn của tôi cũng bán chạy hơn sau khi lên mục Mỗi ngày một cuốn sách của chương trình Chào buổi sáng (VTV1). Các nhà báo đã nhiệt tình hơn trong việc săn tìm những cuốn sách hay để giới thiệu với bạn đọc.

- Quay về với những dự định sáng tác của chị. Chị đang thai nghén tác phẩm nào?

- Tôi định viết một tiểu thuyết với đề tài những người nông dân. Vấn đề là phải tập trung thời gian thôi. Tôi sẽ dự một trại sáng tác để triển khai tác phẩm, hy vọng sẽ hoàn thành trong năm nay.