A. Beth yw daeargrynfeydd a llosgfynyddoedd?

 
 Pam ydy llosgfynyddoedd yn digwydd?
 

Mae wyneb y Ddaear wedi ei wneud allan o nifer o ddarnau o dir. Yr enw ar y darnau o dir yma yw platiau tectonig.

Ble mae mwy nag un plat tectonig yn cwrdd, mae llosgfynyddoedd yn ffurfio ac mae daeargrynfeydd yn digwydd.

Yr enw ar yr ardaloedd yma yw ffiniau platiau tectonig. Mae 3 gwahanol fath o ffin platiau tectonig:
 

 
  • Ar ffin adeiladol, mae tir newydd yn cael ei greu.
  • Ar ffin dinistriol mae tir yn cael ei ddinistrio.
  • Ar  ffin ceidwadol mae darnau o dir yn symud ar draws eu gilydd. 
 
Mae’r platiau tectonig yn symud gan fod y magma sydd yn y mantell yn symud ac yn cario’r platiau i gyfeiriadau gwahanol.
 
 
 
Llosgfynydd Eyjafjallajokull
 
Mae Llosgfynydd Eyjafjallajokull yn de gorllewin gwlad y ia , ar bwys y môr iwerydd.Roedd Llosgfynydd Eyjafjallajokull yn echdorri ar y 22ed o mawrth 2010. Roedd hyn yn perygl mawr I y trefi lleol, mae y llosgfynydd 3 I 4 o cilomedrau ar draws, y tro dwethaf roedd y llosgfynydd yn echdorri oedd  rhwng 1829 a 1823
Pan echdorrodd y llosgfynydd roedd cwmwl llwch yn dod allan ac wedi cyraedd 17000metrau mewn uchder, mae awerynnau yn teithio uchder hon ac os mae cwmylau llwch yn mynd mewn I  y enjin awyren mae nhw yn stopio gwethio yn llwyr.
Roedd hyn yn meddwl roedd pob  awyren yn y uk angen  cael ei canslo ,roedd llawer o pobl  yn  angen mynd catref ac canslo ei gwyliau
Roedd y airlines yn  gallu colli £130 milliwn y dydd.
 
Roedd y llosgfynydd yn gadael allan 0.15 millwn tynellau o co2 y dydd pan echdorodd, ond oherwydd yr holl awyrennau sydd wedi cael ei canslo roedd 1.3 I 2.8 tynell o co2 sydd ddim wedi mynd mewn I y atmosphere yn erbyn 19ed o Ebrill 2010.
 
 
I lleihau y effeithiau am y tro nesaf dyla nhw anfon negesesion yn gynt i awyrennau ac hefyd dyla daeryddwr dweud I y cyhoedd llawer yn gynharach oherwydd roedd nhw yn gwybod amdano hyn misoedd cyn. I y rhybuddion mynd allan ,ar y newyddion.
I y pobl lleol os roedd y ty nhw yn cael ei effeithio gan y echdorriad o y llosgfynydd byddaf yn dweud I nhw I cael mwy o cymorth ar ei tai neu I symud o y lle ac fynd I byw yn bell I ffwrdd ond dal yn agos I ei tai hen ac ei tir.
Hefyd os bydden nhw gallu byddaf yn rhoi nhw darn mawr o plastig I rhoi ar ben y cropiau fellu mae y llwch ddim yn fynd ar y cropiau ac ei ddinistrio
 
 

Gwald yr Ia

  

Daeargryn

Dyma fy nghyfweliad gyda Mr. Glyn Rogers, athro Daearyddiaeth oedd wedi arwain gwibdaith gwaith maes i Wlad yr Ia yn 2006:

 Pa losgfynyddoedd a welsoch?
 Gwelais llosgfynydd Hekla ar arfordir deheuol y Wlad ac yna hedfanon ni draw i Yny Haimey i weld llosgfynydd newydd sbon a chreuwyd yn 1973! Yn ogystal, gwelais i'r geysir enwog yn ffrwydro!
 Oedd y llosgfynyddoedd yn actif pan aethoch chi yno?
 Welais i ddim lafa, ond doeddwn i ddim eisiau mynd yn rhy agos! Yn sicr, mae tirlun Gwlad yr Ia'n actif iawn ac mae prawf o echdoriadau a symudiadau tectonig ym mhobman.
A welsoch chi rewlifoedd yn ystod eich taith?
 Do. Buodd y grwp ar flaen tafod rhewlif. Roedd dwr tawdd yn llifo o'r tafod tuag at y mor fel afon. Bron i mi gwympo i'r afon! Brrr!
 
Diolch yn fawr, Mr. Rogers
 
Mae daeargryn yn digwydd pan mae dau blat yn cwrdd. Mae’r ddaear yn symud ac mae adeiladau yn cael eu dinistrio. Y gair Saesneg am ddaeargryn yw Earthquake.
 
 
Dyma enghreifftiau o 'movie meddwl' dosbarth Mr Owen sy'n ceisio cyfleu beth sy'n digwydd pan mae llosgfynydd yn taro.

 

 

Cyflwyniad2

 

 

 
  
 
 
 
 
 
Comments