Rozpoznanie NZJ - objawy

Objawy chorób z grupy NZJ zależą od lokalizacji, rozległości i stopnia zaawansowania zmian w przewodzie pokarmowym. Często pierwsze objawy są niespecyficzne, a choroba zaczyna się skrycie, co utrudnia i często opóźnia postawienie prawidłowej diagnozy.


1. Do głównych objawów NZJ (specyficznych) zaliczyć należy:

- utrata apetytu

- utrata masy ciała

- luźne lub wodniste stolce (mogą być z domieszką śluzu lub krwi)

- bóle brzucha o różnym nasileniu

- zmiany około odbytnicze (ropnie, przetoki i szczeliny)

- sino ziemista cera (w zaawansowanej ChL-C) w połączeniu z wychudzeniem przypomina zewnętrznie anoreksję

 

          Występowanie powyższych objawów uzależnione jest od lokalizacji choroby w przewodzie pokarmowym i jej ciężkości, przy czym dla choroby Leśniowskiego-Crohna (ChL-C) charakterystyczne są zmiany około odbytnicze i utrata masy ciała. Często występują też nudności i wymioty, wzdęcia brzucha i przelewania się treści jelitowej, a biegunka jest z domieszką śluzu.


Wykres wzrostu i wagi Adama chorego na Crohna w funkcji wieku z porównaniem do zdrowej populacji

W przypadku WZJG biegunka najczęściej występuje z domieszką krwi, śluzu lub ropy, ale może też pojawić się okresowo skłonność do zaparć. Rzadziej występuje niedożywienie i utrata masy ciała oraz zahamowanie rozwoju fizycznego i płciowego.

2. Innym typem objawów NZJ są tzw. objawy niespecyficzne:

- zahamowanie wzrostu

- zahamowanie dojrzewania płciowego

- gorączka lub stany podgorączkowe nieznanego pochodzenia

- rumień guzowaty

- choroby wątroby

- zapalenia stawów i/lub ich bóle

- choroby wzroku

- zmiany przypominające afty (głównie w jamie ustnej)

rys. Wpływ choroby Crohna na rozwój fizyczny dziecka. Następuje zahamowanie przyrostów masy ciała oraz wzrostu w stosunku do średniej populacji (około 10 centyli) co jest następstwem wieloletniego niedożywienia związanego z silnym procesem zapalnym choroby Crohna (Nieswoiste Zapalenia Jelit).


     Na wykresie zaznaczono szczytowy moment utraty wagi i wzrostu na skutek złamania kompresyjnego trzonu kręgu Th11 (około 9 msc po złamaniu).
     W następstwie powtórnego włączenia leczenia biologicznego Humirą nastąpiło zatrzymanie utraty wagi i pogłębiania się wady kręgosłupa.
     Dalszy i szybszy wzrost masy ciała oraz wzrostu to z kolei zastosowanie na okres 3 msc leczenia żywieniowego.


Objawy nietypowe dość często wyprzedzają pojawienie się tych typowych i to na wiele miesięcy czy lat, a w przypadku małych dzieci występują zwykle jako pierwsze.

Taka sytuacja powoduje, iż zdiagnozowanie choroby jest znacznie utrudnione, a co za tym idzie opóźnione w czasie, co jeszcze bardziej negatywnie wpływa na stan zdrowia i prowadzi do zaostrzenia choroby.

 

Dla choroby Leśniowskiego-Crohna bardzo charakterystyczne są zmiany okołoodbytnicze (ropnie, przetoki, szczeliny, naddatki skórne).

 

Przetoki mogą być zewnętrzne i wewnętrzne, pojedyncze lub mnogie:

   -   w przetokach wewnętrznych najczęstsze są połączenia między jelitem cienkim a kątnicą, inną pętlą jelita cienkiego, esicą, pęcherzem moczowym i pochwą. Powstają one przede wszystkim u osób operowanych wcześniej z powodu choroby jelita cienkiego

   -   w przetokach zewnętrznych najczęściej umiejscawiają się w okolicy okołodbytniczej (przetoki jelitowo-skórne)


Oprócz przetok, dochodzi do tworzenia otorbionych ropni oraz do znacznego zwężenia światła jelita z objawami niepełnej niedrożności. Natomiast ostra niedrożność jelit, masywny krwotok lub wolna perforacja prowadząca do rozlanego zapalenia otrzewnej jest powikłaniem rzadkim. U 30 % chorych w badaniu wyczuwalny jest guz w miejscu zmian patologicznych, który najczęściej jest zlokalizowany w okolicy prawego dołu biodrowego.

Ponieważ w ChL-C może dojść do zmian chorobowych w innych niż jelita częściach przewodu pokarmowego niekiedy obserwuje się zaburzenia połykania, a zajęcie żołądka i/lub dwunastnicy przez proces zapalny imitują objawy owrzodzenia tych narządów lub zwężenie odźwiernika.

 

          W celu prawidłowego rozpoznania NZJ należy przeprowadzić szereg badań, gdyż wiele chorób może dawać podobny obraz do objawów NZJ.

 

        Badania mają na celu z jednej strony wykluczenie jednych, a z drugiej potwierdzenie NZJ (w tym róznicowanie WZJG - ChL-C).

We Wrzodziejącym Zapaleniu Jelita Grubego (po lewej) widoczny w endoskopii ciągły obszar jednolitego zapalenia (owrzodzenia). W chorobie Crohna (po prawej) widoczny nieregularny obszar owrzodzenia - głębokie geograficzne (punktowe) zapalenia.


Wycinek jelita - WZJGWycinek jelita - choroba Crohna
Photo released into public domain on permission of patient. Zdjęcie w publicznej domenie za zgodą pacjenta. Originally from [Zaczerpnięte z]: en.wikipedia; Author: "Samir"



Brane są tu pod uwagę objawy kliniczne, wyniki badań laboratoryjnych krwi (w tym wskazujące występowanie procesu zapalnego: odczyn Biernackiego OB,  białko C-reaktywne CRP, które jest markerem aktywności klinicznej w chorobie Leśniowskiego-Crohna), moczu i kału, badania RTG, USG i endoskopia oraz mikroskopowe badanie wycinków jelita, markery immunologiczne: anty-I2 oraz ASCA.


Następna podstrona =>> Leczenie i powikłania w NZJ

Comments