Gedenkstenen,Plaquettes, Velp

Bekijk hier alle oorlogsmonumenten in Velp.

 


Tekstvak

Een sport- en speelterrein aan de Willem van Kleefstraat in Velp wordt – vernoemd naar verzetsheld Dirk van der Voort. Aanleiding is de naderende herdenking en viering van 70 jaar bevrijding in Velp, op donderdag 16 april.

DIRK Van der Voort, 39 jaar oud toen de oorlog uitbrak, was betrokken bij overvallen op distributiekantoren, saboteerde spoorlijnen en bevrijdde verzetsmensen uit de gevangenis. In zijn bescheiden woning aan de Beltjeshofstraat nam hij joodse vluchtelingen op.

In 1967 schreef hij het boek De Commandant over zijn ervaringen.

Op Donderdag 16 april om 19.30 uur onthulde locoburgemeester Nicole Olland een straatnaambord ter ere van de Velpse verzetsman Dirk van der Voort.

Neef Eddy van der Voort haalde herinneringen op aan zijn beroemde oom en vertelde over het boek “De Commandant” waaraan ze samen werkten en wethouder Constans Pos opende een tentoonstelling over de oorlog en bevrijding in Velp.

Om in de goede sfeer te komen speelden leden van de Velpse Accordeon Vereniging vanaf 19.00 uur muziek die populair was, vlak na de oorlog.

Dit alles vond plaats naast buurthuis De Poort aan de Van Heeckerenstraat 201 in Velp-Zuid.

‘Dirk van der Voort heeft zich gedurende zijn leven op twee terreinen actief betoond: in de politiek en in het verzet tegen de Duitsers’, schrijft oud-wethouder A.A. Winterink (PvdA) in oktober 1971 na het overlijden van Dirk van der Voort in de Velpsche Courant. “Dirk van der Voort maakte voor het eerst kennis met de Duitse gevangenissen in 1917, toen hij daar met zijn vader in de mijnen werkte. Hij werd gearresteerd omdat hij een pakje shag over het prikkeldraad gooide naar gevangen dienstweigeraars. In 1927 kwam hij terug naar Velp. Hij sloot zich aan bij de afdeling van de SDAP en het NVV. Uit ideologische overwegingen ging Derk in 1933 over naar de Communistische Partij.”

Omdat hij midden jaren dertig mee vocht in de Spaanse Burgeroorlog raakte hij zijn Nederlanderschap kwijt. Eind jaren dertig is Van der Voort behulpzaam bij het onderbrengen van gevluchte Duitse Joden. Soms neemt hij hen tijdelijk op bij zich thuis in de Beltjeshofstraat. En hij schrijft en verspreidt pamfletten tegen het opkomend Nationaal Socialisme.

“Reeds in oktober 1940 werd Van der Voort door de SD gearresteerd”, schrijft oud-wethouder Winterink in 1971. “Na een spoedige vrijlating bemoeide hij zich intensief met de illegaliteit. Hij werd commandant van een LKP groep die in de Gelderse Vallei opereerde.”

Mevrouw Loek Caspers (91) kent Dirk van der Voort met zijn schuilnaam Daan. Ze vertelt nu: “Hij leerde me hoe ik een brug of een spoorweg moest opblazen. Ik zou het nog kunnen als het moest. Hij kon dat erg goed uitleggen. Hij was schietmeester geweest in de mijnen en had gevochten in de Spaanse burgeroorlog. Door zijn ervaring wist hij wat kon en wat niet kon, hij ondernam geen doldrieste of onmogelijke dingen.”


Buren
De buren in de Beltjeshofstraat hadden het in die jaren niet slecht. Als Dirk weer eens thuis kwam, dan bracht hij altijd bonnen of eten voor hen mee. Vooral met de familie Coenraadts had hij een warme band. De vriendin van Jan Coenraadts, Janny van Eck, woonde bij haar ouders in Amersfoort. “Hoewel het laten onderduiken van zo’n gezochte verzetsman natuurlijk levensgevaarlijk was, heeft hij vaak bij ons in Amersfoort gebivakkeerd.” Zo vertelt de Velpse mevrouw Janny Coenraadts-van Eck. Uiteindelijk is Dirk van der Voort gearresteerd, kreeg de doodstraf, maar werd uit gevangenschap bevrijd door zijn vrouw en een paar vrienden.


Noodraad Rheden en Velpse Boys
Na de oorlog werd Dirk van der Voort lid van de noodraad van Rheden en tot zijn dood bleef hij actief in de politiek in Velp. Studenten uit het hele land kwamen met hem discussiëren over het communisme. Maar niet alleen in de politiek was hij actief. Hij was jarenlang bestuurslid van voetbalclub de Velpse Boys. In 1968 stelde hij een wisselbeker in voor het jeugdtoernooi.

Het is daarom heel passend dat het sport- en spelcomplex naast Buurthuis De Poort in Velp-Zuid nu wordt gevestigd op een plein met zijn naam: het Dirk van der Voortplein.



 

Tekstvak

Het monument is een beeld van een meisje met een pop. Dat staat in het plantsoen bij Nieuw Schoonoord. Het beeld is gemaakt door Yvon van Wordragen. Rondom staan 6 bankjes die een voor een werden onthuld. Het is de bedoeling dat het plantsoen een ontmoetingsplek wordt voor alle Velpenaren.

 

Regiobode

Velp krijgt herdenkingsmonument Het ondergedoken kind

 

Geplaatst op: 10-11-2014

VELP – Gety Hengeveld uit Velp bracht vorig jaar het boek Verborgen in Velp, nooit vertelde verhalen over moed, verzet en onderduikers uit. Het boek beoogt een monument te zijn voor de moedige Velpenaren die meer dan 600 onderduikers een schuilplaats boden. Maar er blijkt een grote behoefte te zijn aan een plekje in Velp waar men die moedige Velpenaren kan herdenken en waar men bloemen of een steentje kan leggen. “Er is bijvoorbeeld iemand die drie jaar in Velp ondergedoken heeft gezeten, maar dat huis is er niet meer. Voor hen is er geen plekje om te zitten, een herinneringsplek”, vertelt Hengeveld.

Een comité, bestaande uit voormalige onderduikers, nabestaanden van oud verzetsmensen en andere betrokken Velpenaren, is momenteel hard bezig om dat monument daadwerkelijk gestalte te geven. Kunstenaar Yvon van Wordragen uit Velp maakte voor dit project belangeloos het beeldje Het ondergedoken kind, waar een meisje troost zoekt bij een popje. Architect Willem Heineman uit Velp zet zich ook belangeloos voor dit project in en ontwierp een plein, waar vijftien losse bankjes in een half rondje staan. Deze bankjes staan symbool voor iedereen die onderdak verschafte, eenlingen waren, maar die samen veel levens redden. De plek voor het plein is nog niet bekend. Heineman ziet zijn ontwerp het liefst op het Egmondplein omdat daar al een monument staat die vlak na de oorlog is geplaats. “Op die manier worden heden en verleden met elkaar verbonden”, aldus de architect. In het midden van het plein moet het beeld Het ondergedoken kind van Wordragen komen te staan.
Om dit alles te realiseren is 13.000 euro nodig. Op 13 november, de dag van respect, verkoopt Rabbijn Soetendorp de eerste exemplaren van een kleine versie van het toekomstige beeld Het ondergedoken kind in boekhandel Jansen & de Feijter. Het beeldje, 20 centimeter hoog, kost 64,50 euro. Een versie in brons is op bestelling verkrijgbaar., de opbrengst is bestemd voor het herinneringsmonument. Het is de bedoeling dat het monument op 16 april, precies 70 jaar na de Bevrijding van Velp, wordt onthuld.

Omdat een doodgewone moeder in Velp de deur openhield, heeft rabbijn Soetendorp de oorlog overleefd. In een koffer met luchtgaten werd hij als baby van drie maanden afgegeven bij de Velpse koperslager Van der Kemp. Op de Dag van Respect spreekt hij als eerbetoon aan de familie Van der Kemp en aan alle anderen die met hun daad van empathie hun leven riskeerden. Van 13.00 tot 14.00 uur ontvangt burgemeester Petra van Wingerden rabbijn Soetendorp in de Grote Kerk in Velp. ruim 250 basisschoolleerlingen uit Velp en Rozendaal zullen na zijn inleiding in gesprek gaan met de heer Soetendorp. Vanaf 15.00 uur zijn middelbare scholieren van het Rhedens Rozendaal zijn toehoorders. Burgemeester Klein Molekamp van Rozendaal treedt op als gastheer. Vanaf 19.30 uur is iedereen van harte welkom in de Kapel van Hogeschool Van Hall Larenstein in Velp. de toegang is gratis.





Tekstvak

De twee gekozen foto's van de Bevrijding van Velp – de foto met de Velpse meisjes op een Jeep voor Juweliershuis Aalbers en de foto waarop pastoor Schaars wordt begroet door ds. Oskamp - zijn haarscherp in glas geëtst.

Daarentegen zijn de landschappen van IJssel en Veluwezoom uitgevoerd als waren het impressionistische schilderijen. De kleuren en vormen harmoniëren met de ballonnen, de regenboog en de omringende bloemen in het venster.
‘Elke bloem is anders’, legt glaskunstenaar Berthold Janke uit. ‘Voor de bloesem van de Japanse Kers – die bloeide op de dag van de bevrijding – kozen we de kostbare glassoort Goldrose. Door de toevoeging van goud tijdens het mengproces ontstaat deze bijzonder krachtige, maar toch heldere kleur rose. Elk bloempje is apart uit het glas gesneden. Met een fijn penseel schilderde ik de blaadjes en meeldraden.’

Het geld voor de gebrandschilderde ramen is opgebracht door de verkoop van oud papier, Bevrijdingsramenwijn, bazaars, oliebollenverkoop etc.. Maar ook door royale particuliere giften en donaties van De Geërfden van Velp en Lionsclub Rheden.

 


GEBRANDSCHILDERDE RAMEN IN KERK


Plaquette Parkstraatkerk

In de Parkstraatkerk, achterin de kerkzaal, is een gedenksteen voor de gevallenen uit de Tweede Wereldoorlog die lid waren van de de Gereformeerde kerk (o.a. de heer Den Hartog, de vader van een van de leden van het Comité 4-Mei Velp: Piet den Hartog.
Naast de ingang van de vml. Oranjemavo aan de Oranjestraat, is een gedenksteen geplaatst speciaal voor de heer Den Hartog. (Hij heeft een heel belangrijke verzetsman bij hem thuis laten onderduiken. Vader Den Hartog is daarvoor naar een concentratiekamp gestuurd en is omgekomen. De verzetsman heeft het overleefd.)








Gedenksteen aan de Pinkenbergseweg


 De gedenksteen  aan de Pinkenbergseweg te Velp (gemeente Rheden) is een zwerfkei. De tekst op de zwerfkei luidt:    

 'IN HET VERZET GEFUSILLEERD.'

Hierboven zijn de namen van drie verzetsmensen aangebracht. De  gedenksteen aan de Pinkenbergseweg te Velp (gemeente Rheden) is opgericht ter nagedachtenis aan de drie Arnhemse verzetsmensen die hier in het bos door de bezetter zijn gefusilleerd. De gedenksteen is niet op de exacte plaats van executie geplaatst. Op verzoek van nabestaanden is de steen zodanig gesitueerd, dat het vanaf de openbare weg te zien is.




 Herinneringssteen  Jeruzalem 13

Johannes en Anna v.d. Berg hebben samen met hun 6 zonen in de Tweede Wereldoorlog nog 14 Joodse mensen in hun huis genomen. Ruim drie jaar beschermde het gezin deze volwassenen en kinderen tegen de Duitse bezetter.

In 1997 hebben twee van de onderduikers ervoor gezorgd dat de gedenktegel geplaatst werd. In 1999 kreeg de familie v.d. Berg een hoge Israëlische onderscheiding.

BEVRIJDINGSMONUMENT VELP

Het bevrijdingsmonument in Velp bestaat uit een aantal veldkeien, waarop een eenvoudige gedenkplaat is aangebracht. Naast de veldkeien staat een klokkenstoel met een vredesklok. De vredesklok is later aan het monument toegevoegd. Het monument is een ontwerp van Eugéne Terwindt. Het bevrijdingsmonument herinnert de inwoners van Velp aan het offer dat de oorlogsslachtoffers brachten voor een leven in vrijheid. Direct na de bevrijding werd de Stichting 1940-1945 opgericht. Deze commissie van ex-politieke gevangenen zamelde geld in om een herdenkingsplaats voor de oorlogsslachtoffers in te richten. Het monument is onthuld op 4 mei 1950. De klok is officieel ingeluid op 16 april 1992 om 18.12 uur door burgemeester Koek. Eigenlijk had dit om 6.12 uur moeten gebeuren, omdat op dit tijdstip de eerste geallieerde tanks in 1945 Velp kwamen binnenrijden. De plaatsing van de vredesklok was een initiatief van Oranjevereniging 'Velp voor Oranje'. Bij het oorlogsmonument in Velp wordt jaarlijks  een herdenkingsbijeenkomst gehouden op 4 mei. De bijeenkomst begint om 19.15 uur in de Parkstraatkerk. Aansluitend vertrekt men in een stille tocht naar het monument aan de Vijverlaan. Na de twee minuten stilte om 20.00 uur, worden bloemen en kransen gelegd. De muziek wordt verzorgd door de gezamenlijke muziekverenigingen Kunst aan het Volk en de Velpse Harmonie. Ook de Velpsche Woudloopers verlenen medewerking aan de bijeenkomst.


 

Monument aan de Kluizenaarsweg

 Het monument is geplaatst aan de Kluizenaarsweg te Velp (gemeente Rheden), in de buurt van de Emmapyramide. Het monument aan de Kluizenaarsweg in Velp (gemeente Rheden) is een zwerfkei met bronzen letters. De gedenksteen is 60 centimeter hoog, 50 centimeter breed en 30 centimeter diep.
Op de zwerfkei zijn de namen en geboortedata van circa tien mensen aangebracht mensen die hier in december 1944 door de bezetter zijn gefusilleerd. Ze hebben eerst  vastgezeten  in de toenmalige     Rotterdamse  Bank  aan de Hoofdstraat.in Velp. Van de bank zijn ze naar de Emmapyramide  gebracht.






 

Tekstvak


Tekstvak


De bevrijdingsboom in de Egmontstraat in Velp

De Bevrijdingsboom is in 1945 door buurtbewoners uit de Egmontsstraat en omgeving geplant. Het initiatief kwam van de fam. Spoor. Er werd na het planten een collecte gehouden om er ook een gedenkteken bij te maken. ,een metalen oprijzende halve zon met de datum 16-4-1945. Er kwam bij de opening in 1946 een feesttent (met piano) en er werd een gezellig feest gevierd met de buurt. Sinds jaren wordt er door de heer Stevens een bloemetje gelegd bij de boom. De heer B. Stevens ( nu woonachtig in Heelsum is nl. op 16-4-1945 om 10 over 6 geboren.. Dat was precies op het moment dat Velp werd bevrijd.. Daarom de jaarlijkse bloemlegging om 10 over 6. In 1995 kreeg het gedenktekentje een opknapbeurt. De huidige boom is de tweede boom want de oorspronkelijke boom werd ziek en knakte op een gegeven ogenblik om.In 1970, 16 april, hebben een caranavalsvereniging en de drumband Velp-Zuid er een echte herdenking gehouden. In de volksmond wordt de boom ook wel Wilhelminaboom genoemd.


Vorm en materiaal

De bevrijdingsboom in Velp (gemeente Rheden) wordt omgeven door een cirkel van bakstenen. Aan de voorkant van de cirkel bevindt zich een metalen, oprijzende halve zon met de datum 16-4-1945.



Restauratie en wijzigingen
Na het planten van de boom is er een collecte gehouden om ook een gedenkteken te kunnen plaatsen. Dit gedenkteken is in 1946 geplaatst. In 1995 kreeg dit gedenkteken een opknapbeurt. De huidige boom is de tweede boom. De oorspronkelijke boom moest ten gevolge van ziekte worden vervangen.

Bronnen

De bevrijdingsboom herinnert de inwoners van Velp (gemeente Rheden) aan de bevrijding van Velp op 16 april 1945. In de volksmond wordt de boom ook wel Wilhelminaboom genoemd.


Oprichting
De oprichting van de bevrijdingsboom was een initiatief van buurtbewoners uit de Egmontstraat en omgeving.

Onthulling
De boom is geplant in 1945.

Lees meer over Rijksmonument Vrijheidsboom Egmontstraat :

Monument Egmondstraat

Bevrijdingsmonument Egmondstraat - Erfgoed Rheden





Tekstvak