Startpagina


Tekstvak

Welkom op de site van het Comité 4 en 5 mei gem.Rheden e.o,

 4 mei 2016
Dodenherdenking Rozenbos
Het programma

programma

Op facebook is  veel te zien en te horen, zeker voor de jonge generatie


Op onze site kunt u veel lezen wat er in de jaren 1940-1945 in onze gemeente is gebeurd.

www.rheden4en5meicomite.nl








Ontstaan Comite



4 en 5 mei Comité gemeente Rheden


De 4 mei viering werd na 1945 in alle 7 kernen van de gemeente Rheden georganiseerd door de kerken of de Oranjeverenigingen.

Elke kern deed dat op zijn eigen manier. Vaak deden de Oranjeverenigingen het samen met de kerken. Niet altijd was er sprake van een goede communicatie. De organisatie was niet altijd perfect, zo lezen we in oude krantenberichten.

 

In mei 1980 was het 35 jaar geleden dat er een einde kwam aan de bezetting van ons land door de Duitsers.

Toen werd van overheidswege bepaald dat de officiële herdenking en viering werd teruggebracht tot eenmaal per 5 jaar. Dit was voor velen pijnlijk, onbegrijpelijk en onaanvaardbaar. Een groep oud-verzetsmensen uit Rheden en De Steeg nam toen het initiatief om jaarlijks op 4 mei een waardige dodenherdenking te blijven verzorgen.

Op 20 maart 1980 werd toen opgericht Het “Comité Voormalig Verzet " Rheden-De Steeg, met als doelstelling :

Het bevorderen, houden of mede houden van een jaarlijkse waardige herdenking op de 4e mei en het vieren van onze bevrijding op de 5e mei.

 

Ook werd besloten dit te doen in brede samenwerking met scholen, verenigingen, kerken en andere groeperingen.

 

Op 4 mei 1980 werd de eerste herdenking "nieuwe stijl" gehouden samen met de Vereniging Rhedens Dorpsbelang, Oranjevereniging "Rheden voor Oranje", Belangengemeenschap De Steeg-Havikerwaard en Oranjevereniging De Steeg-Havikerwaard.

Er werd geen bijeenkomst vooraf gehouden in de Ger.Kerk. Wel werden er twee Stille Tochten ingevoerd vanuit Rheden en De Steeg.

Op 5 mei is er een bijeenkomst van oud-verzetsmensen uit de regio. 

In 1983 werd de naam van het Comité gewijzigd in "4 en 5 mei Comité Rheden e.o. (waarin opgenomen "Voormalig Verzet 1940-45") Toen kreeg de 4 mei viering een gemeentelijk karakter, doordat de gemeente de herdenking subsidieerde.

Het Comité heeft toen de richtlijnen aangehouden van het Nationaal Comité 4 en 5 mei. Onze herdenking sluit aan bij de opzet die landelijk wordt aangehouden.

Sinds  2000 is de naam "Comité 4 en 5 mei gemeente Rheden”. De viering van de 5e mei stopte in de jaren negentig vanwege de hoge leeftijd van oud-verzetsmensen. Van de twaalf verzetsmensen die in 1980 het initiatief namen voor de oprichting van het Comité zijn er twee,die in het bijzonder genoemd moeten worden. Dat zijn Henk van Langen en Henk Hermsen. Vanaf 1983 zijn het Tinus Enserink en Ot Hagen die in het Comité komen. Ook zij hebben veel betekend voor het Comité. Verderop zullen we dat toelichten. In 1982 werd van 27  april tot en met 2 mei in het Ontmoetingscentrum  De Schaarweide  een grote tentoonstelling gehouden onder de naam "Oorlog- Vervolging-Verzet 1940-1945"  Dit was mogelijk door subsidie van de gemeente. Ook werd in die tijd een boekje uitgegeven onder de naam "Oorlog, Vervolging en Verzet in Rheden en omgeving. Dit boekje is niet meer in de handel. Daarom staat een deel ervan op deze site.      

Het Comité 4 en 5 mei is een stichting.(nog niet gerealiseerd) Iedereen kan donateur worden. De minimum bijdrage is 5 euro.

 

Doelstelling van het Comité

 

  • Het Comité 4 en 5 mei heeft tot doel om het herdenken van de doden op 4 mei en het vieren van de bevrijding op 5 mei richting te geven, en om het draagvlak onder de Rhedense bevolking voor deze herdenking en viering in stand te houden. Dit kan alleen mede door hulp van veel vrijwilligers en medewerking van de gemeente.

 

  • Het Comité doet dit door invulling te geven aan de jaarlijkse Herdenking en de Nationale Viering van de Bevrijding volgens een opgesteld draaiboek.

 

  • Om zoveel mogelijk mensen te betrekken bij het herdenken en vieren worden communicatiecampagnes in de media gevoerd, informatie gegeven aan geïnteresseerden, en worden suggesties, projecten en materialen verspreid aan de scholen.

 

  • Door op de website veel informatie te geven over Rheden in de 2e wereldoorlog.

Activiteiten


  • In Rheden wordt jaarlijks de gemeentelijke dodenherdenking   gehouden die georganiseerd wordt door het Comité 4 en 5 mei gemeente Rheden

  • In april vindt  bij dit monument ook de adoptieplechtigheid plaats voor de scholen. Voorlopig zijn we daar mee gestopt.

  • Het verspreiden van educatief materiaal aan het onderwijs

  • de opzet van een website/facebook.

 

 

 

HET GEMEENTELIJK MONUMENT OP HET ROZENBOS IN RHEDEN

Elk jaar worden op 4 mei de doden herdacht uit de Tweede Wereldoor­log. Dat gebeurt meestal bij een monument dat speciaal door een kunstenaar is gemaakt. Zo’n monument laat vaak iets zien van de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog.

In  1946 werd in de gemeente Rheden een Comité gevormd. Dat Comité wilde ook in onze gemeente een monument laten maken. Dat monument zou voor de hele gemeente moeten gelden. Daarom moest het een centrale ligging hebben. De keus viel toen op het plantsoen bij het Rozenbos in het dorp Rheden. Er werd door het Comité een prijsvraag uitgeschreven voor bet ontwerp van het gedenkteken. Het ontwerp van de beer M. Kok uit De Steeg in samenwerking  met de beeldhouwer John Groskamp uit Arnhem werd  uitgekozen.

Het duurde erg lang voor het gedenkteken gemaakt kon worden

Er moest  nogal wat in het ontwerp worden veranderd voor het de goedkeuring van de Raad kreeg. In juni 1948 ging het College  akkoord.

Er werd geld ingezameld maar de behandeling van het voorstel in de Raad  door de gemeente liet lang op zich wachten. De uitvoering vond men te duur.Toen werd een nieuw ontwerp ingediend.In februari 1952 werden de tekeningen ingeleverd met de volgende omschrijving :

 

“Het ontwerp dat thans aan u wordt voorgelegd heeft als onderwerp “De  Herdenking”. Hieraan is vaste vorm gegeven door de figuur van twee vrouwen, die elkaar troosten. Een wat oudere vrouw slaat de arm om de ,jongere vrouw rechts en neigt tot haar over, terwijl de jongere vrouw haar arm legt tegen de borst van de oudere vrouw en als het ware bij haar steun zoekt.

De oudere vrouw richt haar blik omhoog en staat gereed om troost en steun door te geven aan de .jongere vrouw, die vragend naar haar opziet.

De grote grondplaat werkt symbolisch. Het lijkt ten eerste op een offerplaats. Ten tweede lijkt het op een gemeenschappelijk graf. Het geheel zal in een verdiept vlak worden geplaatst waardoor een zekere intimiteit wordt  geaccentueerd. Bekijken we de twee figuren op een afstand, dan ondergaan we alleen reeds door de contouren en door de eenvoudige vorm, zonder dat we alle details onderscheiden, direct de toegenegenheid tussen deze twee figuren.Dit  wil nu juist de geestelijke inhoud zijn van dit ontwerp.Dit is vooral. van belang voor hen die op deze plaats de

Op de grondplaat kon volstaan worden met  de eenvoudige inscriptie  “Zij die overblijven herdenken de gevallenen en troosten elkaar”  en  de jaartallen “1940—1945”.

De figuren zullen worden uitgevoerd in geelwitte kalksteen en de grondplaat in een zwartgroene steen.

     Wanneer vanaf de Rijksweg, het gazon horizontaal wordt uitgegraven in een trapeziumvorm, kan bet monument 60 cm lager worden geplaatst dan

het omliggende terrein. In het uitgegraven trapezium kunnen vanaf de voorzijde flagstones gelegd worden om de toegang tot de plaats van herdenking op zeer eenvoudige wijze te accentueren.” ( Uit raadsvoorstel van  9 april 1953)

Op 9 april 1953 gaat de gemeenteraad akkoord met het ontwerp en trekt een krediet uit van fl. 9500. Het Comité had via giften al 1. 4740 beschikbaar.Toen kon het Rhedense monument eindelijk worden geplaatst. Als je nu achter het beeld kijkt zie je ook nog een hondje dat het verdriet met de twee vrouwenfiguren deelt.In het oorspronkelijke ontwerp werd daar geen melding van gemaakt.

De inscriptie “Zij die overblijven herdenken de gevallenen en troosten elkaar” was bijna niet meer te lezen. ( inmiddels gerestaureerd door de gemeente)

Enkele jaren geleden is er op de voorkant  een plaat aangebracht met de woorden “Sta een ogenblik stil....” door de bekende schilder Johan Bosveld.

Elk jaar werd bij dit monument van de gemeentelijke dodenherdenking  de adoptieplechigheid door scholen uit het voortgezet onderwijs gehouden, die georganiseerd werd  door “Het Comité 4/5 mei. Rheden.”

Nu vragen de scholen zelf de adoptie aan en geeft het Comité ondersteuning



 



 






 

 


 










 







Rheden-Herdenking1.jpg





     





 






 

 

 


 


 


 





 

 







I