Thị trường Tây Ban Nha

Thị trường Tây Ban Nha

I. Khái quát chung:

Tên nước : Vương quốc Tây Ban Nha.

Thủ đô : Madrid

Vị trí địa lý : nằm ở phía Nam Châu Âu, Bắc giáp Pháp, Tây giáp Bồ Đào Nha, Đông giáp Địa Trung Hải, Nam giáp Eo biển Gibraltar nối liền với Bắc Phi

Diện tích : 504.750 km2

Khí hậu : Địa Trung Hải, ôn hoà

Tôn giáo : phần lớn là theo đạo Thiên chúa giáo

Ngôn ngữ : tiếng Tây Ban Nha

Quốc khánh : 12/10

+ Lịch sử:

Nằm ở cửa ngõ Địa Trung hải, Bắc Phi và Đại Tây Dương, Tây Ban Nha bị nhiều bộ tộc khác nhau xâm chiếm. Từ thế kỷ 15, sau phát hiện ra Châu Mỹ năm 1492 của Chirstopher Colombo và nhờ sự phát triển của ngành hàng hải, Tây Ban Nha trở thành đế quốc hùng mạnh xâm chiếm nhiều thuộc địa và có khu vực ảnh hưởng rộng lớn ở Mỹ La Tinh, Châu Phi và Châu á. Năm 1873 nền Cộng hoà đầu tiên ở Tây Ban Nha được thành lập. Năm 1936 cuộc đảo chính quân sự do tướng Franco cầm đầu đã thiết lập chế độ độc tài phát xít suốt 40 năm. Năm 1975, Franco chết. Juan Carlos I làm lễ đăng quang Vua Tây Ban Nha, tuyên bố đất nước theo chế độ Quân chủ lập hiến.

+ Kinh tế:

Sau khi gia nhập Thị trường chung Châu Âu (EC) năm 1986, với sự giúp đỡ của EC và nhờ có sự điều chỉnh mạnh mẽ chính sách kinh tế, tham gia liên kết khu vực, thực hiện dân chủ hơn về chính trị, Tây Ban Nha từ một trong những nước kém phát triển nhất ở Tây Âu đã trở thành một nước công nghiệp phát triển, trở thành nền kinh tế lớn thứ 8 trên thế giới.

GDP : 690,2 tỷ USD (2002); 935,5 tỷ USD ( 2003)

Bình quân đầu người : 18.900 đôla (2002); 19.500 đô la (2003)

Tăng trưởng GDP : 2000: 4,3 %; 2002: 2%; 2003: 2,3%

Lạm phát : 2000: 3%; 2001: 3,2%; 2002:3,9%; 2003: 3.1%.

Thất nghiệp : 2000:13,7%; 2001:12,9%;2002: 12,4%; 2003: 11.2% (khoảng 1,6 triệu người).

- Các ngành công nghiệp mũi nhọn: khai thác mỏ, chế tạo máy, công nghiệp đóng tầu ( đội tầu Tây Ban Nha có trọng tải 7 triệu tấn).

- Tây Ban Nha đứng đầu thế giới về sản xuất dầu ôliu. Các ngành trồng nho, làm rượu vang, trồng hoa quả xuất khẩu cũng rất phát triển.

- Ngành du lịch và dịch vụ đóng vai trò lớn đối với sự phát triển kinh tế Tây Ban Nha. Hàng năm có khoảng hơn 50 triệu khách du lịch, chiếm 12% GDP của nước này. Tây Ban Nha là nước đứng thứ hai trên thế giới về lĩnh vực du lịch.

- Thương mại: Cán cân thương mại luôn ở tình trạng thâm hụt. Nhờ thu nhập du lịch lớn nên cán cân thanh toán thâm hụt không lớn. Các bạn hàng thương mại chính của Tây Ban Nha là EU (XK: 69%; NK: 65%), Pháp (XK: 19,2%; NK: 17,9%), Đức (XK: 13,4%; NK; 15,2%), Bồ Đào Nha, Italia và Anh.

- Chương trình phát triển kinh tế trong những năm 90: giảm tỷ lệ thất nghiệp đang rất cao (trên 20%), hạn chế lạm phát, kích thích tiêu dùng và đầu tư, tăng lượng tiền mặt lưu hành, trợ cấp xuất nhập khẩu, từ bỏ các biện pháp bảo hộ mậu dịch, tư nhân hoá... Tây Ban Nha là một trong 11 nước EU đầu tiên gia nhập Liên minh tiền tệ Châu Âu vào tháng 1 năm 1999.

+ Chính trị:

a. Thể chế:

Tây Ban Nha là nước theo chế độ quân chủ lập hiến,Vua là Nguyên thủ Quốc gia.

Quốc hội gồm hai viện: Hạ viện (350 ghế) và Thượng viện (208 ghế). Thành viên 2 viện đều có nhiệm kỳ 4 năm.

Thủ tướng do Hạ viện bầu, có quyền chỉ định và bãi miễn các bộ trưởng.

b. Các đảng chính trị:

Tây Ban Nha có nhiều đảng phái chính trị. Phần lớn các đảng phái được lập ra vào những năm 70-80. Có tới 500 đảng phái đăng ký hoạt động, nhưng trên thực tế chỉ có 14 đảng có ghế trong Quốc hội.

Các đảng chính trị chủ yếu ở Tây Ban Nha:

- Đảng Công nhân Xã hội Tây Ban Nha (PSOE) là đảng trung tả. Đảng PSOE đã giành thắng lợi tại cuộc bầu cử ngày 14/3/2004. Đảng này có 81/208 ghế ở Thượng viện và 164/350 ghế ở Hạ viện.

- Đảng Dân tuý PP theo tư tưởng bảo thủ, giành được 148/350 ghế tại Hạ viện.

- Đảng Liên minh Hội tương đồng Catalonia (CIU), cũng chiếm được vị trí nhất định trong Quốc hội và Chính phủ. Hạ viện: 10/350 ghế; Thượng viện: 6/208 ghế.

-Đảng Liên minh cánh tả IU ( nòng cốt là Đảng Cộng sản Tây Ban Nha và 1 số đảng nhỏ khác). Hạ viện: 5/350 ghế; Thượng viện: 0 ghế.

- Đảng Cánh tả Cộng hoà xứ Catalan (ERC). Đại diện cho giai cấp tiểu tư sản và tầng lớp trung gian ở vùng Catalan. Hạ viện: 8/350 ghế; Thượng viện: 3/208ghế.

II. Vai trò của chính phủ trong nền kinh tế

Chính phủ Tây Ban Nha có ảnh hưởng chính tới nền kinh tế thông qua quy định hơn là quyền sở hữu trực tiếp, mặc dù chính phủ có sở hữu một phần hoặc toàn bộ một số công ty lớn nhất của Tây Ban Nha. Tây Ban Nha đã chuyển hoá nhanh chóng nền kinh tế theo hướng tư nhân hoá và đã thực hiện tư nhân hoá một số công ty như Telefonica, Gas Natural và công ty hoá dầu Repsol. Cổ phần nhà nước của công ty Iberia Airlines gần đây cũng đã được bán.

III. Quy định hải quan, mức thuế quan, thuế nhập khẩu

Kể từ ngày 1 tháng 1 năm 1993, Tây Ban Nha không áp dụng thuế quan cho hàng hoá đến từ các nước EU nhưng hàng hoá từ các nước thứ 3 như Hoa kỳ, Nhật Bản phải chịu mức thuế quan ngoài EU.

Tây Ban Nha đã gia nhập GATT từ năm 1963. Tháng 12 năm 1994, Tây Ban Nha đã thông qua việc gia nhập  để đi tới hiệp ước Marrakech.

Đối với hàng nông nghiệp, hồ sơ và thuế nhập khẩu được áp dụng tương tự như những nước châu Âu khác nhưng cũng có một số hàng hoá nông nghiệp được miễn thuế hoặc chịu mức thuế tối thiểu như đậu nành, giống hoa, sản phẩm ngô, gỗ xẻ. Phần lớn các danh mục  được liệt kê trong chính sách nông nghiệp chung của châu Âu (CAP). Tuy nhiên, các sản phẩm lương thực phải chịu mức thuế cao và thuế nhập khẩu không ổn định đã hạn chế các nhà đầu tư và xuất khẩu  tiếp cận thị trường nông sản này.

Hải quan Tây Ban Nha định giá hàng gửi với giá CIF (Chi phí&bảo hiểm&cước phí). Tất cả hàng gửi phải được thông quan bởi một cơ quan hải quan được đăng ký. Tổng chi phí thông quan luôn là 20 – 30% giá trị CIF của hàng gửi. Mức trên gồm cả thuế quan, VAT (16%), phí hải quan, phí phục vụ.

1. Giấy phép nhập khẩu

Thoả thuận gia nhập của EU yêu cầu Tây Ban Nha thay đổi cấu trúc nhập khẩu chính ngạch và hạn chế nhập khẩu theo tiểu ngạch cho các sản phẩm công nghiệp thành một hệ thống giấy phép và hạn ngạch nhập khẩu chính thức.

Việc cấp giấy phép nhập khẩu được dùng để điều hành hàng nhập khẩu chịu hạn ngạch.

Các nhà nhập khẩu có thể xin giấy phép nhập khẩu tại phòng thương mại của Tây Ban Nha hay bất kỳ văn phòng địa phương nào. Hoá đơn thương mại gồm  phí vận chuyển và bảo hiểm, giá CIF, trọng lượng thực và tổng trọng lượng, đơn xin giấy phép phải có số hoá đơn. Hải quan chấp nhận hoá đơn thương mại qua fax. Giấy phép khi đã được cấp thường có hiệu lực 6 tháng nhưng cũng có thể gia hạn nếu đưa ra được lý do chính đáng.

Hàng hoá được vận chuyển tới khu vực hải quan Tây Ban Nha mà không cần giấy phép nhập khẩu hay tờ khai. Trước khi gửi hàng, các nhà xuất khẩu nên có giấy phép từ bên nhập khẩu. Các nhà xuất khẩu cũng nên nhờ nhà nhập khẩu của mình xác nhận với hải quan những giấy tờ cần thiết có liên quan tới việc thông quan hàng hoá.

2. Hồ sơ xuất nhập khẩu

Có thể yêu cầu vài mẫu tài liệu khi gửi hàng tới Tây Ban Nha. Các nhà xuất khẩu cần phải trình hoá đơn thương mại, hoá đơn vận chuyển và 3 bản phôtô giấy chứng nhận xuất xứ hàng hoá khi vận chuyển hàng. Việc xuất khẩu dược phẩm, thức ăn dễ ôi thiu, động vật sống cần có thêm một số giấy chứng nhận khác.

3. Tiền phạt và hình phạt

Bất kỳ hành động nào làm trì hoãn thủ tục hải quan đều bị phạt tiền. Mức phạt không cao lắm, thường từ 30 USD tới 40 USD. Những hành động gian lận không áp dụng mức phạt này mà sẽ xử phạt theo từng trường hợp cụ thể.

4. Thuế chống phá giá và thuế bù trừ

Là một trong những nước ký các điều lệ thuế chống phá giá và thuế bù trừ của GATT, Tây Ban Nha thông qua uỷ ban chống phá giá của EU phạt những sản phẩm nhập khẩu có giá thấp hơn giá trị bình thường của nó làm  tổn hại tới nền công nghiệp trong nước. Thuế chống phá giá được tính bởi mức chênh lệch giữa giá bị phá và giá trong nước của sản phẩm xuất khẩu đó. Thời gian chịu thuế bù trừ tuỳ vào từng trường hợp và mức thuế phải chịu là từ 5% tới 33%.

5. Tái xuất khẩu và tạm nhập

Phương thức tái xuất khẩu của Tây Ban Nha được nêu trong  quy định ngày 24 tháng 7 năm 1987, theo những quy định của EU. Những yêu cầu tái xuất phải được gửi tới Giám đốc hải quan của cảng.

Có 4 loại thủ tục thực hiện việc tái xuất hàng hoá:

Hàng nhập khẩu tạm thời: Hàng hoá được nhập trong một khoảng thời gian nhất định theo sự cho phép của ATA. Khi hàng hoá rời nước  thì ngân hàng đảm bảo sẽ hoàn lại số tiền thuế đặt cọc cho nhà xuất khẩu.

Sự nhận vào tạm thời: Hàng hoá sẽ được tập hợp lại để xuất khẩu.  Trước hết cần phải có sự chấp nhận của Bộ trưởng thương mại. Sau đó mọi thủ tục tương tự như nhập khẩu tạm thời.

Hàng hoá thay thế: Các công ty  có nhu cầu về nguyên liệu, hàng hoá tiện nghi  có thể yêu cầu Bộ trưởng thương mại phê chuẩn trước các hàng hoá thay thế. Các công ty này phải đặc cọc một trái phiếu với Hải quan nhằm mục đích bồi thường thuế nếu có. Trường hợp hàng hoá thay thế cho hàng bị lỗi do Hải quan phát hiện cũng được miễn thuế nhưng cần có tài liệu chứng minh.

Khấu trừ: Phải trả thuế khi trình danh sách sản phẩm sẽ được tái xuất.  Sau đó, việc giảm thuế sẽ được tính khi hàng thông quan khỏi Tây Ban Nha. Thủ tục này cũng cần phải có sự phê chuẩn trước của Bộ trưởng Bộ thương mại.

IV. Những yêu cầu về nhãn mác

ở Tây Ban Nha, những yêu cầu về nhãn mác thay đổi phức tạp và nhanh chóng vì thế các nhà xuất khẩu nước ngoài  nên yêu cầu các nhà nhập khẩu hướng dẫn cụ thể rõ ràng trước khi gửi hàng.

Dưới đây là những loại hàng hoá có yêu cầu về nhãn mác.

Thực phẩm: Những nhãn mác trên bao bì phải có tên sản phẩm, thành phần, trọng lượng hoặc số lượng, thời hạn (sản xuất, đóng gói, hạn sử dụng), hướng dẫn bảo quản (nếu cần), sự nhận dạng của công ty (nhà sản xuất, đóng gói hay nhà nhập khẩu) và nước sản xuất. Nếu nhãn gốc không viết bằng tiếng Tây Ban Nha thì phải có nhãn phụ bằng tiếng Tây Ban Nha dán trên bao bì. Các sản phẩm sữa, bơ thực vật, sôcôla, chất tẩy rửa yêu cầu nhãn mác phải chi tiết hơn. Rượu và đồ uống có cồn phải đáp ứng được tiêu chuẩn của Tây Ban Nha.

Hàng dệt may: Những quy định hải quan và điểm bán yêu cầu tất cả các mặt hàng dệt may và quần áo may sẵn đều phải có nhãn bằng tiếng Tây Ban Nha. Những danh mục đạt được tiêu chuẩn về hàng dệt may của Tây Ban Nha phải được ghi rõ trên nhãn. Những yêu cầu liên quan tới nội dung, nhãn hiệu và đóng gói hàng dệt may phải rõ ràng và bao quát. Những yêu cầu này có trong Nghị định Hoàng Gia 928/1987 ngày 5 tháng 6 năm 1987. Thương hiệu của các nhà sản xuất đã đăng ký được phép in trên các sản phẩm dệt may.

Dược phẩm và mỹ phẩm: Những mặt hàng này phải chịu sự kiểm tra chuyên ngành và phải được đăng ký với Bộ y tế  trước khi nhập vào Tây Ban Nha. Có những yêu cầu chi tiết cho nhãn mác, gần giống như đối với lương thực nhưng cần ghi chi tiết thành phần hoá học.

Phân bón và thuốc trừ sâu: Phân bón nhập khẩu phải được đăng ký với Văn phòng Bộ nông nghiệp địa phương. Việc kiểm tra, phân tích và giám định sẽ được thực hiện trước khi hàng hoá được thông quan. Bộ Nông Nghiệp yêu cầu mọi hình thức quảng cáo và nhãn hiệu phải viết bằng tiếng Tây Ban Nha cùng với những lưu ý chi tiết khi sử dụng.

Kim loại: Cục đảm bảo Tây Ban Nha có những dịch vụ thử và đóng dấu xác nhận tiêu chuẩn cho tất cả các loại kim loại quý nhập khẩu.

Săm lốp ô tô: Tất cả các loại xăm lốp ô tô phải được ghi số seri.

Đối với hàng nông sản, những yêu cầu về nhãn hiệu tương tự như những yêu cầu của EU, tuy nhiên những nhãn hiệu cho các mặt hàng này phải viết bằng tiếng Tây Ban Nha.

+ Nhãn hiệu sinh thái:  Tháng 3 năm 1992, Hội đồng EU đã thông qua quy định 880/92 thiết lập một hệ thống rộng khắp cộng đồng để cấp nhãn hiệu sinh thái (nhãn hiệu xanh) cho các sản phẩm tự đáp ứng được các tiêu chuẩn môi trường.

Mục tiêu của EU là tăng gấp đôi việc cấp nhãn hiệu xanh. Những nhãn hiệu này cho người tiêu dùng biết sản phẩm an toàn về môi trường hơn các sản phẩm khác. Hơn nữa, chúng cải tiến mẫu mã, sự sản xuất và tiếp thị cũng như  tăng sức tiêu dùng sản phẩm ít ảnh hưởng hay không ảnh hưởng tới môi trường.

EU hi vọng rằng  những mục tiêu trên sẽ làm tăng những tiêu chuẩn  cho sức khoẻ và an toàn và điều kiện môi trường của các nước EU. Các sản phẩm được nhập vào EU muốn có nhãn hiệu xanh phải tuân theo tiêu chuẩn nghiêm ngặt như các thành viên của EU.

Việc tham gia của Tây Ban Nha vào chương trình nhãn hiệu xanh được thiết lập bởi Nghị định Hoàng gia tháng 4 năm 1994.

+ Nhãn hiệu tiêu chuẩn CE

Nhãn hiệu tiêu chuẩn CE hiện đang bắt buộc cho rất nhiều mặt hàng bán ở EU. Uỷ Ban Châu Âu đã có trên 30 chỉ thị cho những sản phẩm cần phải dán nhãn CE. Uỷ ban không công bố danh mục các sản phẩm mà những quy định của họ áp dụng, họ yêu cầu các nhà sản xuất xác định tính có thể áp dụng được của các chỉ thị cho các sản phẩm của mình. Có thể tham khảo thêm thông tin trên trang web: www2.echo.lu/nasd.

Hàng cấm nhập

Tây Ban Nha cấm nhập ma tuý hoặc chất gây mê. Tây Ban Nha cũng có những quy định khắt khe trong việc nhập khẩu các chất dễ cháy nổ, vũ khí, dụng cụ và thiết bị an ninh, thuốc lá và dụng cụ cờ bạc. Ngoài ra chính phủ cũng hạn chế nhập khẩu một số loại dược phẩm.

V. Yêu cầu về tiêu chuẩn

Hiện nay không bắt buộc các sản phẩm phải có chứng nhận đạt tiêu chuẩn ISO 9000 hay các tiêu chuẩn tương đương khác của EU. Tuy nhiên sự đòi hỏi các sản phẩm đáp ứng được những tiêu chuẩn này ngày càng tăng.

Tây Ban Nha có chứng nhận riêng cho từng sản phẩm cụ thể. Mặc dù hầu hết các yêu cầu xác nhận và các tiêu chuẩn kiểm tra địa phương đều không có giá trị, những quy định của  Tây Ban Nha tuân theo những hướng dẫn của EU, các yêu cầu xác nhận cụ thể và một số yêu cầu đặc biệt khác  vẫn còn áp dụng cho một số sản phẩm.

Nhìn chung những sản phẩm đáp ứng được tiêu chuẩn và những yêu cầu chứng nhận của bất kỳ nước EU nào đều có thể được nhập khẩu hay bán ở Tây Ban Nha  mà không cần kiểm tra thêm. Tuy nhiên, những yêu cầu xác nhận của Tây Ban Nha vẫn có hiệu lực cho một số mặt hàng như bàn phím và màn hình máy tính, ô tô, xe đạp, tàu du lịch…vv.

Bộ Khoa học công nghệ và Bộ Phát Triển quản lý vận tải và cơ sở hạ tầng giải quyết đơn xin xác nhận. Những tiêu chuẩn quốc gia này sẽ được thực hiện khi những tiêu chuẩn của EU có hiệu lực.

Hiệp hội Chứng nhận tiêu chuẩn Tây Ban Nha chịu trách nhiệm đưa ra các tiêu chuẩn và các chương trình chứng nhận tiêu chuẩn.  Hiệp hội này đại diện cho Tây Ban Nha trước những cơ quan tiêu chuẩn quốc tế. Mỗi năm chính phủ Tây Ban Nha công bố danh sách những cơ quan được phép kiểm tra và chứng nhận.

Những thiết bị điện hoạt động trên dòng điện xoay chiều  50-1.000 V hoặc dòng điện một chiều 75-1.500V phải đáp ứng chỉ thị điện áp thấp của EU. Có 3 hình thức kiểm chứng được chấp nhận phù hợp với quy định này: một là Nhãn do cơ quan EU có thẩm quyền cấp, hai là  chứng nhận do một nhà chức trách EU có thẩm quyền cấp hay bản khai của nhà nhà sản xuất và cuối cùng  nhà sản xuất sẽ tự cấp giấy chứng nhận cho sản phẩm của mình không gây nguy hiểm cho người, vật nuôi hoặc tài sản khi lắp đặt và sử dụng đúng cách.

Tây Ban Nha cho phép nhập thiết bị, vật liệu và hàng hoá đã qua sử dụng. Tuy nhiên, chúng phải đảm bảo những tiêu chuẩn an toàn như  thiết bị mới. Ngoài ra cũng có những quy định riêng cho máy vi tính và thiết bị ngoại vi nhập khẩu.

VI. Những điều khoản nhập khẩu đặc biệt

Nhân viên và các nhà môi giới hải quan thực hiện thủ tục cần thiết thay mặt cho doanh nghiệp hay cá nhân nhập khẩu, thông quan hàng hoá. Hồ sơ gồm vận đơn, hoá đơn  gốc và một bản phôto, giấy chứng nhận xuất xứ hàng hoá và một bản khai hải quan.

Bản khai nhập khẩu được làm ở Bộ Thương Mại hoặc chi nhánh uỷ quyền ở các thành phố cảng lớn. Những bản khai phải sử dụng thuật ngữ phân loại thuế quan chính xác cho hàng hoá nhập khẩu.

Hàng quá cảnh chỉ cần lên danh sách vào bản kê khai hàng hoá chở trên tàu hoặc máy bay mà không cần phải dỡ ra. Hàng quá cảnh  cũng có thể bị dỡ ra để vận chuyển tới kho hàng hải quan khi cần thiết để vận chuyển lại từ Tây Ban Nha hay các trụ sở hải quan khác ở Tây Ban Nha để khai hay chuyển đi tiếp.

VII. Quan hệ thương mại giữa Việt Nam và Tây Ban Nha

Trong thời gian gần đây, các hoạt động hợp tác kinh tế- thương mại giữa Việt Nam và Tây Ban Nha đã gia tăng nhanh chóng, và có nhiều triển vọng phát triển trong thời gian tới.

Hai nước đã ký kết một số văn bản khung quan trọng cho hợp tác song phương bao gồm Chương trình Hợp tác tài chính, ký tháng 5/2001 nhân dịp chuyến thăm Việt Nam của Ngài Francisco Utrera, Quốc vụ khanh phụ trách về thương mại và du lịch và Hiệp định cơ bản về hợp tác, ký tại Tây Ban Nha tháng 10/2001 nhân dịp chuyến thăm của Thủ tướng Việt Nam Phan Văn Khải đến Vương quốc Tây Ban Nha.

Năm 1996, Việt Nam xuất khẩu sang Tây Ban Nha đạt 100 triệu USD, và ngay năm sau, 1997, con số này đã đạt 177,8 triệu USD. Các năm tiếp theo, nhịp độ tăng trưởng xuất khẩu luôn được giữ vững, và năm 2001 đạt 280 triệu USD. Thị trường Tây Ban Nha nhập khẩu nhiều hàng giày dép, dệt may và cà phê của Việt Nam. Riêng cà phê Việt Nam, theo đánh giá từ phía Tây Ban Nha, trung bình mỗi người dân Tây Ban Nha tiêu thụ 3,7 kg cà phê/năm, trong đó 23,7% là cà phê Việt Nam. Năm 2001, Tây Ban Nha đã nhập hơn 49.000 tấn cà phê của Việt Nam, trong khi chỉ nhập 35.400 tấn của Brazil, 24.500 tấn của Uganda và 15.900 tấn của Colombia.

Xuất khẩu của Tây Ban Nha vào Việt Nam cũng gia tăng khá nhanh và đã đạt 54 triệu USD vào năm 2001.

Trên lĩnh vực viện trợ phát triển, cho đến nay, Tây Ban Nha cam kết dành cho Việt Nam tổng cộng 135 triệu USD vốn vay, trong đó 90 triệu vốn vay ưu đãi và 40 triệu USD cho vay thương mại. Tây Ban Nha hiện đứng thứ 6 trong số các nước viện trợ phát triển cho Việt Nam. Ngoài ra Tây Ban Nha còn dành cho Việt Nam khoản viện trợ không hoàn lại 5 triệu USD cho nghiên cứu khả thi các dự án vay vốn của Tây Ban Nha. Chương trình hợp tác này tập trung vào các lĩnh vực như y tế, viễn thông và phát triển nông thôn, môi trường.v.v. cho đến nay 20 triệu USD đã được giải ngân.

Năm 2002, xuất khẩu các mặt hàng thủ công mỹ nghệ, chủ yếu là đồ gốm sứ, của Việt Nam sang Tây Ban Nha đã tăng gấp bốn lần so với năm trước. Đây là mặt hàng có tiềm năng rất lớn tại thị trường nước này. Ngoài ra, Việt Nam còn xuất khẩu nhiều sang Tây Ban Nha các mặt hàng  giày dép, dệt may, cà phê, đồ trang trí nội thất, và thuỷ hải sản.

Số lượng doanh nghiệp và nhà đầu tư Tây Ban Nha quan tâm đến thị trường Việt Nam cũng đang tăng lên đáng kể. Năm 2002, số lượng đoàn doanh nghiệp Tây Ban Nha nhờ thương vụ tổ chức đoàn sang tìm hiểu đối tác và thị trường tại Việt Nam đã tăng 50% so với năm 2001. Tính đến tháng 12 năm 2004 Tây Ban Nha đã có 3 dự án đầu tư vào Việt Nam với tổng số vốn đầu tư khoảng 0,89 triệu USD.

Năm 2003, thương vụ Tây Ban Nha sẽ  tài trợ hoàn toàn chi phí cho một số doanh nghiệp Việt Nam  thuộc các ngành giày dép và sản xuất công cụ cầm tay tham gia các chuyến đào tạo huấn luyện, tham quan thực tế sản xuất kinh doanh và tìm hiểu thị trường tại Tây Ban Nha. Tây Ban Nha hiện là đối tác lớn thứ năm của Việt Nam tại châu Âu.

Trong tháng 3 năm 2003 một đoàn doanh nghiệp Tây Ban Nha đã sang khảo sát thị trường Việt Nam. Trong dịp này các doanh nghiệp Tây Ban Nha đã giới thiệu với đối tác tiềm năng của Việt Nam nhiều loại máy móc, thiết bị, trong đó có các loại máy tự động dùng trong công nghiệp, máy đóng gói hàng, máy sản xuất bao bì... Doanh nghiệp Tây Ban Nha còn tiếp thị một số loại vật liệu nhựa cao cấp, dùng để chế tạo bao bì dẻo phục vụ khâu đóng gói các loại thực phẩm và hàng tiêu dùng - một lĩnh vực chưa mấy phát triển ở Việt Nam. Ngoài mục đích giới thiệu sản phẩm, 7 doanh nghiệp thành viên trong đoàn doanh nghiệp Tây Ban Nha tìm đối tác Việt Nam còn mong muốn lập cơ sở phân phối hàng hoặc văn phòng đại diện tại Việt Nam.

Ngày 17/1 năm 2002, tại phiên họp đầu tiên của ủy ban hỗn hợp về hợp tác hỗ trợ kỹ thuật Việt Nam - Tây Ban Nha, 2 bên đã đạt được thỏa thuận trong việc Tây Ban Nha sẽ tăng viện trợ không hoàn lại cho Việt Nam từ nay đến năm 2004 trong một số lĩnh vực cụ thể. Uỷ ban hỗn hợp này được thành lập theo tinh thần Hiệp định khung về hợp tác giữa hai nước được ký kết tháng 10 năm 2001 trong chuyến thăm của Thủ tướng Phan Văn Khải tới Tây Ban Nha.

Theo biên bản được 2 bên ký kết vào chiều 17/1, trong 3 năm Tây Ban Nha sẽ cung cấp viện trợ không hoàn lại cho Việt Nam chủ yếu vào các dự án như y tế, nông nghiệp và phát triển nông thôn cùng với du lịch và thủy sản. Các tỉnh miền núi phía Bắc sẽ là những địa phương được thụ hưởng trực tiếp các dự án này thông qua các Tổ chức phi chính phủ của Tây Ban Nha. Bên cạnh đó, một số dự án về môi trường, quản lý nhà nước, giáo dục, văn hóa và dạy tiếng Tây Ban Nha cũng sẽ nhận được hỗ trợ về tài chính. Các dự án loại nhỏ sẽ được hình thành qua sự thống nhất của 2 bên, sau đó Chính phủ Tây Ban Nha sẽ cấp kinh phí để thực hiện.

Việt Nam là một trong những nước được nhận trợ giúp ưu tiên của Tây Ban Nha. Hỗ trợ của Tây Ban Nha cho Việt Nam trong thời gian tới sẽ tăng và nó sẽ bao gồm cả viện trợ không hoàn lại và cho vay ưu đãi.

Cũng theo phía Tây Ban Nha, Việt Nam cần tăng cường hợp tác với các tỉnh tự trị của nước này hơn nữa nhằm tận dụng các khoản hỗ trợ tài chính của khu vực này ngoài nguồn của Chính phủ. Kể từ năm 1995, trước khi Việt Nam và Tây Ban Nha thiết lập quan hệ ngoại giao 2 năm, Tây Ban Nha đã dành cho Việt Nam viện trợ phát triển với các khoản vay trị giá 80 triệu đô la Mỹ và kể từ đó cho đến nay, số tiền mà Tây Ban Nha cho Việt Nam vay đã lên tới 317 triệu đô la Mỹ. Hiện tại, Việt Nam là một trong 3 nước ở Châu Âu được nhận viện trợ phát triển của Tây Ban Nha. Kim ngạch thương mại giữa 2 nước năm 2000 đạt được trên 350 triệu đô la Mỹ. Năm 2001: 350 triệu và năm 2002 hơn 425 triệu USD, 2003: 475 triệu USD. Trong đó ta xuất sang Tây Ban Nha là chủ yếu. Cũng giống như với các nước Châu Âu khác, năm nào Việt Nam cũng xuất siêu trung bình ở mức 4/1. Các sản phẩm của Việt Nam xuất sang Tây Ban Nha là giày dép, cà phê, chè, cao su và hàng dệt may. Tây Ban Nha xuất sang Việt Nam thiết bị cơ khí, thiết bị điện, thiết bị quang học, hoá chất, sắt thép, và gạch men…

VIII. Những điều cần lưu ý khi làm kinh doanh ở Tây Ban Nha

1. Phong tục kinh doanh

Trước khi bắt đầu kinh doanh ở Tây Ban Nha, nhất thiết phải có những cuộc gặp gỡ trực tiếp với các nhà đại diện kinh doanh của Tây Ban Nha để thâm nhập vào thị trường này. Người Tây Ban Nha muốn có mối quan hệ cá nhân với các nhà cung cấp. Giao thiệp ban đầu qua điện thoại hay fax kém hiệu quả hơn nhiều so với một cuộc gặp gỡ trực tiếp. Hình thức gửi thư  nhìn chung cũng thường không mang lại kết quả nhiều lắm. Khoảng gần 30% nhà điều hành Tây Ban Nha thông thạo tiếng Anh.

Người Tây Ban Nha thường coi trọng nghi thức trong các mối quan hệ cá nhân nhưng ngày nay cũng có phần đỡ khắt khe hơn 10 năm về trước. Theo phong tục, trước và sau buổi họp mọi người bắt tay nhau và chào hỏi niềm nở. Quần áo cần chỉnh tề, nam mặc complê và phải đeo cà vạt, nữ mặc áo vest và váy. Cả nam và nữ đều phải đeo thẻ kinh doanh.

Người Tây Ban Nha thường "bảo thủ " trong thói quen mua sắm của mình. Họ thường mua hàng có nhãn hiệu nổi tiếng. Những người mua hàng chính phủ hoặc thuộc lĩnh vực tư nhân lớn thường giao thiệp thoải mái hơn với các tổ chức hay các doanh nghiệp lớn khác khi các tổ chức hay các doanh nghiệp này là những  nhà cung cấp hàng đầu.

2.Thị thực và đi lại

Tây Ban Nha là một quốc gia có nền dân chủ phát triển và ổn định với nền kinh tế hiện đại. Chắc hẳn khách sẽ hoàn toàn hài lòng về điều kiện sinh hoạt được trang bị khá đầy đủ ở đây.

Yêu cầu khi vào Tây Ban Nha: phải có hộ chiếu và thị thực trước khi nhập cảnh. Người có hộ chiếu công vụ hay ngoại giao cũng phải có visa nếu như tới Tây Ban Nha để hoạt động kinh doanh chính thức. Trước khi thời gian cư  trú tạm thời hết hạn, bạn có thể xin gia hạn thị thực ở bất kỳ sở cảnh sát nào. Sau khi gia hạn, bạn phải xin một giấy phép cư trú, làm việc hay học tập, nghiên cứu hoặc bạn sẽ phải rời Tây Ban Nha trong vòng 6 tháng sau khi thời hạn học tập hay nghiên cứu kết thúc. Muốn xin được giấy phép, trước tiên bạn phải có visa do toà lãnh sự Tây Ban Nha cấp cho lần cư trú cuối cùng.

Điều kiện y tế: ở Tây Ban Nha bạn có thể yên tâm về các dịch vụ chăm sóc sức khoẻ. Đường dây nóng của Trung tâm chăm sóc sức khoẻ cho người ngoại quốc sẽ luôn sẵn sàng tư vấn và cung cấp thông tin về các vấn đề sức khoẻ cho bạn: (404) 332-4559.

Thông tin an ninh trật tự: Những tội phạm như móc túi, trộm, cướp trên xe hơi thường xuyên xảy ra thường nhằm vào những du khách thiếu cảnh giác. Những vụ trộm nhỏ như đài, hành lí, máy quay phim (chụp ảnh) và thậm chí cả thuốc lá ở các bãi đậu xe cũng rất phổ biến. Tây Ban Nha có tỷ lệ tội phạm nghiêm trọng rất thấp song hiện nay cũng đang có chiều hướng gia tăng. Bọn trộm cướp thường tìm cách làm cho nạn nhân sao nhãng như phun mù tạt vào quần áo, hỏi đường…vv. Thông thường bọn cướp thường làm trệch hướng chú ý của người lái xe như chỉ vào một số bộ phận của xe, vậy nên tuyệt đối lái xe không được cho ai đi nhờ trừ khi đó là một viên chức Tây Ban Nha mặc đồng phục. Trong những trường hợp ngoại lệ thì lái xe phải chủ động tay lái và cần lưu ý một điều là ở Tây Ban Nha chỉ cần lơ đãng một phút  coi như  túi xách hay đồ đạc của bạn đã bị đánh cắp. Andorra là vùng có tỷ lệ tội phạm thấp nhất ở Tây Ban Nha.

Khi bị mất hộ chiếu nên thông báo ngay cho cảnh sát và đại sứ quán hay lãnh sự Việt nam gần nhất. Bạn nên giữ  một bộ phô tô những giấy tờ quan trọng, bản gốc và hộ chiếu nên cất ở khách sạn hay những nơi an toàn. Đơn làm lại hộ chiếu phải đưa ra được lý do xác đáng và minh chứng quốc tịch.

Hình phạt cho việc vận chuyển và tàng trữ may tuý, dược phẩm:  Tây Ban Nha đưa ra những hình phạt khá nghiêm khắc cho các hành vi chế biến, sử dụng và buôn bán ma tuý hay dược phẩm trái phép. Người phạm tội có thể bị tống giam hoặc phạt tiền.

Ngày nghỉ:

Quốc lễ: Mỗi năm chính phủ Tây Ban Nha ban hành các ngày nghỉ riêng, dưới đây là những ngày nghỉ trong năm 2001:

Ngày 1 tháng 1: Tết

Ngày 6 tháng 1: Lễ hiển linh

Ngày 12& 13 tháng 4: Ngày thứ  năm thánh  và thứ 6 tuần thánh

Ngày 1 tháng 5: Ngày Quốc tế lao động

Ngày 15 tháng 8: Lễ Đức mẹ      

Ngày 12 tháng 10: Quốc khánh

Ngày 1 tháng 11: Ngày lễ thánh

Ngày 6 tháng 12: Ngày Hiến Pháp

Ngày 8 tháng 12: Lễ hội Đức bà Mari

Ngày 25 tháng 12: Lễ Nôen

Ngoài những ngày nghỉ trên, còn có một số ngày nghỉ của từng địa phương  như ở Madrid: Ngày 2 tháng 5 (Ngày cộng đồng Madrid); Ngày 15 tháng 5 (Lễ thánh Isidro, thần hộ mệnh của Madrid)…vv.

Tuần làm việc

Những ngày làm việc gần những ngày nghỉ hoặc kỳ nghỉ thường không phải là những thời điểm tốt cho các buổi gặp gỡ kinh doanh. Giờ làm việc ở Tây Ban Nha thường từ 9 giờ sáng tới 6 giờ chiều. Ngày làm việc từ thứ 2 tới thứ 6. Ngân hàng mở cửa từ 8.30 sáng tới 2.30 chiều từ thứ 2 tới thứ 6 và đôi khi cả sáng thứ 7 . Các bách hoá tổng hợp thường mở cửa từ 10 giờ sáng tới 8 giờ tối, từ thứ 2 tới thứ 7. Để thuận tiện cho việc giao dịch, các cuộc hẹn gặp nên được báo trước.

Cơ sở hạ tầng kinh doanh:

Thông tin liên lạc: Hệ thống điện thoại quay trực tiếp nối Tây Ban Nha tới hầu hết các quốc gia trên thế giới. Do gần đây có một số thay đổi mạng lưới điện thoại nên những số điện thoại cũ có thể bị thay đổi. Bạn có thể gọi điện thoại công công bằng tiền xu hoặc thẻ điện thoại. Thẻ tín dụng thương mại cũng có thể gọi được ở một số nơi.

Giao thông: Dịch vụ hàng không Tây Ban Nha khá hiện đại. Các sân bay ở Madrid và Barcelona có dịch vụ xe buýt tới các khu buôn bán kinh doanh. Taxi sẵn có ở mọi thành phố của Tây Ban Nha. Nếu đi taxi có đăng ký từ sân bay Barajas tới trung tâm Madrid bạn phải trả từ 2000 tới 3000 pezơta. Nếu đi loại taxi dù thì bạn phải thoả thuận giá cả trước với lái xe, thông thường lái xe sẽ đòi giá gấp 2 tới 3 lần giá taxi có đăng ký chính thức. Nếu như  phải trả thêm một khoản phí nào không hợp lý bạn có thể yêu cầu hoá đơn và lưu ý hoá đơn phải có ghi số đăng ký xe .

Hệ thống quốc lộ giữa các thành phố của Tây Ban Nha khá tốt. Những tuyến đường phụ ở Galicia và Asturias (phía tây bắc) tương đối xấu. Hệ thống đường sắt của Tây Ban Nha có phạm vi rộng. Có tàu cao tốc từ Madrid tới Sevilla và Málaga. Xe buýt và xe điện ngầm ở Madrid và Barcelona thường rất đông trong các giờ cao điểm nhưng các dịch vụ này nhanh và có hiệu quả.

Điện: Mạng  điện ở Tây Ban Nha là 220V AC,  50 Hz

Khí hậu

Mặc dù khí hậu  khác nhau giữa các vùng nhưng Tây Ban Nha mang khí hậu Địa Trung hải điển hình. Thời tiết ở những vùng bờ biển phía bắc ôn hoà và có mưa quanh năm, nhiệt độ mùa đông khá thấp nhưng lại cao vào mùa hè. Khí hậu bờ biển Địa trung hải gồm các Đảo Balearic ấm áp vào mùa đông, nóng khô vào mùa hè. Sự khác biệt nhất là những vùng nằm sâu trong đất liền, khí hậu khô, lạnh vào mùa đông và nóng vào mùa hè. Các đảo Canary mang khí hậu riêng, nhiệt độ thường khoảng 2000C và chỉ có một chút khác biệt về nhiệt độ giữa mùa đông và muà hè, giữa ngày và đêm.

Ngôn ngữ thương mại

Trong khi số người kinh doanh sử dụng tiếng Anh ngày càng tăng, tài liệu, thư từ và các cuộc đàm phán bằng tiếng Tây Ban Nha sẽ có lợi thế hơn những đối thủ chỉ sử dụng tiếng Anh. Cũng có một số vùng ở  sử dụng ngôn ngữ thứ 2 như  tiếng Catalan ở Catalonia, Valencia và các đảo Balearic; tiếng Galician/Bồ Đào Nha ở Galicia; tiếng Baxcơ ở  xứ Baxcơ.

Khách sạn và cơ sở hạ tầng phục vụ du khách: Khách sạn Tây Ban Nha ngang tầm với các khách sạn ở các nước châu Âu khác. Tây Ban Nha có hệ thống khách sạn hiện đại trên khắp đất nước. Khi đến Tây Ban Nha bạn có thể tìm được một khách sạn phù hợp một cách dễ dàng.

Dịch vụ cho thuê xe hơi có sẵn ở các thành phố lớn, sân bay và các khách sạn.

Mua sắm

Thức ăn ở Madrid và ở các thành phố khác đảm bảo chất lượng tốt.  ở các siêu thị lớn có bán nhiều loại thực phẩm được nhập từ nhiều nước trên khắp thế giới.

Việc mang theo máy tính xách tay và tài liệu làm việc: Máy tính xách tay  để phucù vụ cho cá nhân  và hoạt động kinh doanh khi mang vào Tây Ban Nha không cần chứng minh bằng tài liệu đặc biệt nào.

 

Comments