Kinh nghiệm làm cho Công ty Nhật

Vừa bắt đầu đi học tiếng Nhật mà đã đọc được mấy dòng này thì hơi bi quan đầy. Dù sao cũng cảm ơn các chị đi trước đã chia sẻ kinh nghiệm.

=========
Tham khảo từ TTVNOL.com
Làm cho Công ty Nhật.
Nói chung, bác nào mà có tham vọng lương cao vượt mức, hết giờ làm là về, thăng tiến vùn vụt ở cty Nhật thì đừng hy vọng! Nói thế cho ngắn!

Tiêu chí oánh giá nhân viên của chúng nó ko phải là thông minh, nhanh nhẹn, hiệu quả công việc tốt bla bla... mà là : Cần cù đầu tiên (dù có thể hiệu quả cực kỳ kém cũng được, miễn sao gặp việc khó ko nản chí, ngồi trâu bò
quyết tâm chiến đấu trong vô vọng đến 10 -11 giờ đêm vã cả mồ hôi là chúng nó rất sướng).
Kế đến là trung thành (cái này thì khỏi phải nói, các bác mà chuyển từ 1 cty Nhật sang 1 cty Nhật khác thì gần như chắc chắn chúng nó sẽ gọi điện bằng được cho GM cũ để check xem thằng này đi theo dạng gì, có bàn giao đầy đủ, tư cách tử tế ko hay là chộp giật sai phạm...). Rồi đến lễ phép (gặp phát gập người 1 góc tối thiểu 150 độ và càng thấp càng tốt, sáng đến phải chào, tối về cũng phải chào, chưa kể nhiều lần dạ thưa vô nghĩa khác trong ngày); Nghe lời một cách máy móc (dù là lời trái ngang phi lý, dù là lời cay đắng khôn nguôi ); Hết lòng hầu hạ nịnh bợ (cái này thì dân Việt mình kệ cụ chúng nó, nhưng bác nào chịu khó nhẫn nại tí thì lại được quý . Còn bọn Nhật với nhau thì thực sự sợ cấp trên kinh khủng, búng tay phát là nhớn nhác chạy đến như vịt, hôm nào có thằng sếp to hơn sang thì cả cty náo loạn, phó tổng đi coi toa lét xem sạch chưa thơm chưa, G.Director với G.Manager thằng thì đóng mở cửa xe cho sếp, thằng thì đi dẹp đường xích hầu...); Gọn gàng sạch sẽ (theo cái tiêu chuẩn 5S: Sờ trên Sờ dưới Sờ trái Sờ phải Sờ giữa của chúng nó) cùng nhiều tiêu chí vớ vẩn khác...

Một đặc điểm nữa bọn Nhật là sống lâu lên lão làng, kể cả thằng dốt nhất cứ phèng phèng đến một độ tuổi nào đó là lên chức y chang như nhau nếu có cùng thời gian cống hiến. Đi gặp đối tác mà cử người trẻ hơn bên nó chừng 10 tuổi là nó ko thèm tiếp vì coi là ko ngang vai vế. Bác nào có giỏi mấy đi nữa triển vọng mấy đi nữa mà "chẳng may" lại còn trẻ trung thì cũng rất khó được cất nhắc. Nói chung là cực lãng phí và vùi dập nhân tài. Hiếm hoi có ai người Việt xuất chúng lên được chức to trong cty Nhật thì cũng ko bao giờ được thực sự làm trưởng vì chúng nó sẽ cài cắm ít nhất một thằng Nhật kè kè bên cạnh để giám sát chi phối . Vậy là cũng ko có toàn quyền trong lĩnh vực của mình! Bên cạnh đấy, bọn Nhật ở Việt Nam nó có một cái Hiệp hội DN Nhật phạch gì đấy, trong đó nó phân chia rõ ra DN trong lĩnh vực, sản xuất, dịch vụ, tài chính ngân hàng bảo hiểm ... và có tổ chức giao lưu định kỳ để tìm đối tác quan hệ, thống nhất policies về nhân sự, lương lậu , các mức trần với sàn bla bla...Do vậy việc chênh lệch mức lương cho nhân viên ở các cty Nhật là rất ít, hy vọng tìm kiếm lương cao vượt bậc ở cty Nhật là điều mong manh, gần như ko khả thi.

Mặt khác bọn Nhật chỉ quen mua sắm buôn bán thuê mướn với đối tác là cty Nhật khác, chẳng hạn logistics là cứ phải Dragon hay Logitem, xây dựng nhà xưởng là Vinata, sửa chữa máy móc lắp đặt điện nước là Vina Kinden or Vina Shiroki, và IT thì 99% mời Fujisu (chứ đếu phải FPT )... dù cho giá cả cực kỳ đắt so với các chỗ khác. Vì thế viễn cảnh rung đùi chén hoa hồng của phòng Kế toán, phòng Hành chính, phòng Mua bán... người Việt là xa vời đi
trông thấy

Nói chung, sau những điều kể trên, làm cty Nhật cũng sẽ được mấy thứ:
- Học được tính kiên nhẫn và ngồi dai giả vờ làm việc, được tác phong cúi đầu chào rất dẻo, đi lại rất nhanh, tay đánh đều, sáng và chiều được công khai tập thể dục
- Bọn Nhật ngoài giờ làm thì cởi mở và giải trí tẹt ga, có điều trong lúc vui chơi, nhiều anh Nhật hay lộ ra biểu hiện khá khác thường và đôi khi quá trớn... . Nhất là những chú Nhật làm sản xuất thì bậy bạ lộ liễu và ko ngần ngại...
- Nếu cty Nhật phá sản thì chúng nó sẽ viết thư giới thiệu tử tế cho nhân viên đến làm các nơi khác (tất nhiên là cũng là Nhật). Tuy nhiên thường anh em Việt Nam phong phanh cty sắp tạch là thu dọn bay mịa hết từ trước rồi,
hiếm ai chờ đến lúc nhận thư recommendation
- Một nét văn hóa đẹp của người Nhật là mỗi lần đi công tác xa về đều có quà gói rất đẹp (mặc dù nhiều khi cái thực chất bên trong lại rất fo`). Và với tinh thần học hỏi lẫn nhau thì thấy, nhân viên Nhật hầu như ko bao giờ bật
sếp, hay chia sẻ trong công việc và ít cắn xé nhau hơn nhân viên Việt...

E thấy cứ như là nhật ký 7 năm làm cho Nhật của em các bác ạ . E dính với cái Cty này từ hồi ra trường các bác ạ. Bọn bạn e nó ko hiểu vì sao e cứ gắn bó với Cty này trong khi Chế độ đãi ngộ: Mức lương: thấp nhất trong khối nước ngoài vì chúng nó bàn nhau hết cả rồi thông Hiệp hội doanh nghiệp NB
Chế độ tăng lương quá hẻo nhìn số chán chả buồn khóc. Vì lương thấp lại tăng theo % thì có khi quy ra tiền Việt thì chỉ đủ trả tiền truyền hình cáp 1 tháng hoặc 2 tháng là cùng (loại ko kênh đặc biệt ạ)

Cơ chế tính lương:
Lương tính theo tuổi nhiều khi tị lòi mắt các bác ạ. Tuyển 1 Safety Officer lương cao e ngẩng lên mỏi cả cổ chỉ vì bác ấy già hơn
em nhiều. (nói thật chỉ đi đuổi trâu bò & trẻ con ko cho vào công trường đang thi công). Đời em chỉ có lúc làm Cty Nhật là mong mình nhiều tuổi cho lương nó cao. Cơ hội thăng tiến: suốt đời ko lên chức nhưng chỉ có công việc là tăng E vào Cty này là Admin nhưng làm đủ thứ hầm bà là : từ kế toán, đấu thầu, đàm phán vật giá với nhà thầu, quản gia ….( e có kêu khóc thì nó bảo on the job training)
Mua bán : luôn luôn có khẩu hiệu “ngon bổ rẻ” dek cần quan tâm xem y/c có khả thi ko? supplier nhìn thấy khóc thét , thế thì còn màu mè giề nữa. Tiền ngoại giao: Đi ngoại giao xấu hổ lắm các bác ạ (các ông Việt Nam thấy Tây thì mơi tiền/quà, bố Nhật thì cáo già toàn lờ đi), nên e toàn móc tiền túi ra thôi. Chúng nó biết đấy nhưng cứ lơ đi vì biết mình tự xoay xở được. Ít thôi chứ tiền nhiều thì e cũng kệ xác. Giờ làm việc: E làm như trâu như bò O.T đến 9, 10 h là chuyện bình thường, nhiều hôm mò về nhà lúc 1,2h sáng. May mà chồng e cũng làm xây dựng nên thông cảm chứ kẻo lại tưởng e đi với giai.

Cơ hội đi Nhật:
Đừng ai hỏi e làm cho Nhật ngừn ấy năm đã đi Nhật chưa e tủi thân khóc đấy nhá. Có lần bọn e đùa bảo thích đi Nhật nói nói thích thì xin nghỉ phép đi du lịch ý, mày làm đại diện ở VN thì chỉ ở VN thôi. Nhưng mà e lại cứ cố ở cái Cty này vì:
E nhìn mọi sự AQ lắm:
- Mức lương: ko quan trọng, có tăng thêm thì cũng ko giàu được nhờ làm cho Nhật, để chồng lo
- Chế độ tăng lương: cũng ko quan trọng, e tự tăng lương bằng cách giảm giờ làm - các bác thấy e lượn WTT suốt đấy thôi.
- Cơ chế tính lương: bao giờ e già lương sẽ khắc cao các bác nhỉ, e cũng sắp già đến nơi rùi.
- Cơ hội thăng tiến: cái này e cũng cóc cần làm giề, vì tuy e ko có chức quyền nhưng e lại có thực quyền, ở lâu tiếng nói có trọng lượng hơn thôi về VN loại như e sếp ghét lắm vì cứ cãi nham nhảm. Giờ làm việc: khi nào ko có việc cứ keng 5h là e phi ra cửa thôi.
- Cơ hội đi Nhật: e nghĩ là làm nó còn vắt mình như vắt chanh, nếu có đi ctác cũng chả enjoy được đâu. E ko thèm, e giành tiền vợ chồng con cái đi du lịch hàng ko giá rẻ châu Á sướng hơn. Những cái e được đây:
- E có những người cùng khổ, có bác làm hơn chục năm thì chắc là khổ hơn e rùi
- E học cách ăn nhanh, đi nhanh, làm gì cũng nhanh
- E học cách căn giờ chính xác đến từng phút sau 1 lần e đi muộn có 5’ mà e bị sếp lườm đểu dù e đã xin lỗi trình bày lí do tắc đường.
- E chửi sếp thoải mái (cứ vừa chửi vừa cười nói với nhau bằng TV nó qué hiểu)
- E cãi sếp nham nhảm chứ ở Cty VN thì nó trù cho chết
- E chả phải biếu quà sếp dịp lễ tết
- E tự an ủi làm cho bọn Hàn có khi còn bị đánh (giống trong phim) còn ngoài đời e chứng kiến 1 thằng sếp HQ chửi e nhân viên ngay phòng dịch vụ khách hàng ở BĐ HN vì nó ko chịu thanh toán hết tiền tạm ngừng mobile 2 chiều để về nước.

Túm lại là:
E chấp nhận ở lại Cty này nó bọn nó mị dân rất giỏi các bác ạ. Đi đâu về cũng có quà dù g/t rất nhỏ. Nhân viên nữ mới sinh thì chỉ cần 3 tiếng sau là sếp đã đến tận viện thăm rùi.Sếp VN chắc phải chờ đầy tháng. Lương tháng thứ 13 thì sếp phải gọi từng thằng vào phòng hít đất cám ơn. Thế là nhân viên lại ngậm ngùi tiếp tục làm trâu làm bò trong năm tới và nhiều năm sau nữa.

Bổ sung thêm những tình tiết này:

Điểm dở hơi trước đã nhé, điểm hay nói sau:
1- Thích viết báo cáo: Cái quái gì cũng viết được thành báo cáo. Thực chất kết quả bằng quả táo thì nó viết được thành quả bưởi. Lắm khi mình là người trong cuộc, đọc xong còn giật mình. Cha chả là khiếp.
2- Rất hay để ý vặt: Thường chúng nó đứa nào cũng có một quyển sổ nhỏ. Để ý từng tí một. Tỉ dụ, hôm nay đứa A hắt hơi 2 lần, đứa B cười ha hả 3 lần, đứa C đi muộn, v.v... Dưng mà nó chỉ soi ngầm như thế thôi. Kệ bố nó.
3- Giả tạo rất giỏi: Có những việc chúng nó biết tỏng tong tong là như thế này rồi. Ấy thế mà khi nói chuyện với người khác, lúc nào cũng giả ngây giả ngô. Lúc nào cũng "sô đề sự nế". Nế cái con khỉ.
4- Tính sợ trách nhiệm cực cao: Việt Nam mình khoái Nhật vì nó đã mướn mình, đã mua hàng của mình thì nó cứ mua mãi. Dưng mà bản chất của nó là sợ trách nhiệm. Nhỡ ra, nếu nó thay đổi, công việc lại chẳng may có sự cố thì nó chết, nó không thể sương gió mà gánh trách nhiệm được.
5- Không công bằng trong công việc: Cứ ai giỏi nịnh thì lên lương vù vù. Mở ngoặc ra là lương tớ vào dạng phọt phẹt vì lúc nào cũng có ý nghĩ: Ông phải uốn lưỡi nịnh mày thì thà ông về nhà ông tươi cười nịnh chồng ông còn hơn. Biết đâu, chồng ông tinh thần hăng tiết vịt, hiệu quả công việc cao hơn => cuối tháng đưa tiền cho ông bằng mấy lần cái số mày tăng lương ấy chớ lị.
6- Kibo bủn xỉn: Nó, nếu tiêu bằng tiền công thì vô tư lự lắm, nhất là tiêu cho chúng nó, cho vợ con chúng nó, chứ còn nếu tiêu bằng tiền túi chúng nó, hoặc giả tiêu bằng tiền công nhưng cho người Việt thì chắc nó trợn ngược mắt lên vì tiếc tiền mất.
7- Tính phân biệt chủng tộc và khinh người cực cao: Đối với chúng nó, Nhật mới chính là bố tổ của thiên hạ, còn hạng khác là vứt hết. Mặc dù chúng nó vừa mới hít đất chào mình, nhưng có thể trong đầu chúng nó rít lên" Tao chào thế cho mày ... nhục". Đối với chị em nào lấy chồng Nhật và sống ở Nhật thì ... thảm (về tinh thần). Khó có thể hoà đồng vào cuộc sống của nó được.
8- Con gái Nhật cứ như bị "down": Bà con xem phim "chiaki tiếp viên hàng không" thì biết. Nhiều khi thấy những con mụ hổ ăn không hết thịt, mắt một mí như mắt rắn, mà giọng thì cứ như "rắn giả lươn, xu hào giả miến", thẽ
thọt: ... san, hey...." nghe mà điên tiết.
9- Cứ cái gì kho khó là nó cho lên thành đạo. Ví dụ như trà đạo. Nhìn mấy con mẹ đi lại lệt xệt như vừa đẻ xong, ngoáy ngoáy mấy tách trà mà thấy vướng cả mắt. Có cái quái gì, ông đây làm một phát ăn ngay.
10- Thô lỗ, bỉ ổi: Nhân viên nam (Nhật) có thể thoải mái đứng trong văn phòng để "sơ vin" quần. Không tin, xem những kênh truyền hình của nó thì biết. Có những cuộc thi "đánh rắm" nữa kìa. Mỗi thằng ngồi lên một đống bột
và tiến hành... đứa nào thổi được bay đống bột đi thì đứa ấy chiến thắng.
11- Ngu dốt: Cái này tớ nói về cá nhân từng đứa Nhật. Nếu tách chúng nó ra để thi tay bo với mình (về kiến thức) thì nó chết ngay. Ngu nga ngu ngơ (dốt thật, nó không dở vờ đâu). Nhưng được cái nó đoàn kết, ghét nhau mấy cũng không nói xấu nhau trước mặt người khác bao giờ.

Các cao nhân đã kể hết nội tình các bác Nhật rồi, tui chỉ xin bổ sung thêm 1 số chi tiết :
- Khi mấy chú Nhật đứng nghe sếp lớn dạy bảo, sếp nói gì chú cũng khen "hay, hay" ("ha-i" trong tiếng Nhật có nghĩa là "yes" mờ, he he ...)
- Mọi người đều truyền tụng, công ty Nhật ưu đãi với nhân viên như cha mẹ đối với con. Đúng rồi, nhưng nhân viên Nhật mới là con ruột, còn nhân viên bản xứ là con ghẻ !
- Bọn Nhật hãi nhất là ăn bánh trung thu (bánh dẻo, bánh nướng) của Việt Nam. Bác nào lỡ cắn phải một miếng thì ngậm luôn, im thin thít, xong trả lại miếng cắn dở, nói "bánh của chúng mày ngọt quá ". Mình cũng ngượng ngùng vì thấy ngọt thật. Hỡi ôi có lần ăn bánh đậu xanh đậu đỏ của các bác Nhật đem qua cho, nó ngọt còn hơn đường phèn, ăn xong khé cổ ực liền mấy ca nước. Bọn này láo thật, bánh mình xách dép cho bánh nó về khoảng ngọt thế mà nó dám nói láo không biết ngượng !
- Coi thường nhân viên nữ có gia đình : có chồng con rồi thì dĩ nhiên năng suất làm việc sao bằng mấy em single, nhưng cũng đâu phải là đồ bỏ đi, thế nhưng vẫn bị chúng xem thường. Nhưng so với phụ nữ Nhật, mình còn may chán : có lần tui hỏi sếp "phụ nữ Nhật nghỉ hộ sản sinh em bé mấy tháng hở ông ?". Sếp (đã có 3 con), nhăn tít cả trán suy nghĩ xong nhún vai lắc đầu nói "tao không biết, vì mấy bà sinh con toàn phải nộp đơn xin nghỉ luôn, một đi không trở lại !"

Bảo Lâm writes:

Gửi Hương Nè

Phương châm của người Nhật: Tôi giúp anh, anh giúp người khác, người khác giúp người khác nữa ... người khác nữa sẽ giúp tôi

Cái tính tốt của người Nhật thì rất nhiều. Mà thông minh thì người Nhật ăn đứt VN rồi. Chả qua các bác Việt Cộng mình cứ thích tin hão huyền là người VN thông minh hơn Nhật. Nhật nó phát mình đủ thứ. Người Việt nghĩ ra cái gì. Chắc có vụ giải đinh ra quốc lộ, thay cọc sắt của trụ bê tông bằng tre là độc quyền người Việt.

Đáng tiếc là hiện giờ do người Nhật nắm quá rõ VN nên họ rất bắt chẹt nhân công VN một cách kiệt sỉ. Tôi đã thiết kế cài đặt phần mềm chấm công, tính lương cho các công ty Nhật, nhà máy Nhật ở miền Bắc. (khoảng 4 -5 nhà máy gì đó). Lương bổng của họ tôi cũng nắm qua. Bản thân cũng đã làm đến 5 năm cho công ty Nhật, học gần 3 năm tiếng Nhật nên không hiểu nhiều cũng biết tí ti.

Tình hình thế này: Lương công nhân mới vào làm: 550-600,000VND, không rõ có phụ cấp gì không.
Nhân viên văn phòng thì có lương tháng thứ 13. Cái này thì công ty nước ngoài nào cũng có.
Bảo hiểm đóng đầy đủ.
Lương tăng rất chậm. Chỉ đủ bù tốc độ lạm phát.
Hiện giờ các công ty Nhật ở VN chỉ chả lương cao cho một số đối tượng sau đây:
- Có quan hệ rộng, con các cụ, có ô dù tốt
- Có khả năng bán hàng, tuy nhiên họ sẽ ép dần doanh số hằng năm
- Sang Nhật làm cho họ ví dụ như lập trình viên, kỹ sư điện tử.

Cách cư xử người Nhật đối với người Việt khác hoàn toàn cách cư xử người Nhật với người Nhật hoặc Nhật với Mỹ. Bởi thế chớ nên ảo tưởng có sự bình đẳng, dân chủ.

Ví dụ ở Nhật có công ty khuyến khích công nhân, nhân viên sáng tạo cái mới. Nhưng ở VN, người Nhật thường có định kiến là người VN không phải thông minh cho lắm, nên họ thường bỏ qua những sáng kiến hay ý kiến của nhân công VN. Hoặc nếu sáng kiến đó thành công, họ thường lờ đi coi đó như là phận sự của nhân viên. Cái này khác nhiều so với công ty Mỹ hoặc châu Âu. Làm tốt, có sáng kiến, cuối tháng lĩnh bonus liền. Dù rất nhỏ, nhưng thấy rất phấn khích.

Phần đông sếp tổng Nhật ky từng hào trả lương cho nhân viên nhưng chuyện gái gú, golf, ô tô đưa đón, thuê nhà ở VN rất thoải mái. Chả thế, các sếp Nhật ước mơ được sang VN. Sang được rồi thì bằng mọi giá phải ở lại bằng được. Trừ những sếp trẻ có cơ thăng tiến cao, thành tích tốt ở VN bị triệu về head quarter hoặc làm quá kém mới rời VN.

Bật mý một chút nhé. Tiền thuê nhà cho một sếp Nhật có thể lên đến 4000 USD tháng, xe cộ đưa đón cộng tài xế khoảng 700-1000 USD. Tiền học của con các sếp cũng khoảng 1000-2000 USD tháng. Thế nhưng nói chuyện thưởng để khuyến khích nhân viên VN thì khó như lên trời. Hê hê.

Buồn nhất là người Nhật ở bên Nhật có thể rất tốt bụng, trung thực nhưng sang VN họ bắt đầu adapt theo cái tính xấu của người Việt thì phải. Họ trở nên khôn lỏi hơn, cũng biết đủn đẩy công việc, trách nhiệm, vvv. vvv. Hình như họ còn có một tờ nội san chuyên về kinh nghiệm sống, buôn bán ở VN. Họ còn thành lập cả một hội doanh nghiệp Nhật Bản, để tiện thông tin, gây sức ép lên các quyết định của chính phủ VN. Lơ mơ họ dọa cắt ODA liền. Mà ODA như bầu sữa trong mát cho các quan tham nhà mình....

Chuyện chăm chỉ làm đến nơi đến chốn cũng là do tôi luyện cả. Ví dụ như là mình làm cho công ty riêng của mình xem. Chả tiết kiệm đến từng xu. Làm ngày đêm. Rồi thế hệ này qua thế hệ khác, cái đức tính đó sẽ nhân rộng ra cho cả nhân viên làm công.

Nói thêm một chút về công ty Nhật ở VN. Trong một dự án phần mềm, cần một thư viện Active X, giá khoảng 800 USD 1 license cho 1 lập trình viên. Một thằng sếp Nhật lương rất cực cao, hỏi tôi một câu: "Liệu cái phần mềm này có crack được không, nếu được thì khỏi phải mua?"

Ở Nhật thì thường người ta rất ít có khái niệm crack. Ấy thế mà, chân ướt chân ráo vài tháng sang Việt nam, họ biết ngay thế nào là crack phần mềm để dùng chui. Không biết là cha này là dạng cá biệt hay là đất VN mình là đất dữ nên nó đang tử tế ở Nhật, sang VN bỗng hoá thành mafia ?????

Nguon: http://my.opera.com/huong-nt/

Comments