The steps method (Dutch translation follows)

Inleiding

De Stappenmethode is een didactische methode om te leren schaken. Het is de officiƫle methode van de schaakbond.

De Stappenmethode bestaat uit 'stappen' opklimmend in moeilijkheidsgraad. De methode is ontworpen door de Rotterdamse onderwijzer Cor van Wijgerden samen met Rob Brunia. Door de schaaktechnische en didactische ervaring van beide auteurs te bundelen, werd een uitstekende leermethode ontwikkeld die goed aansluit bij de ontwikkeling kinderen.

De methode kan klassikaal worden gebruikt, of individueel. Bij iedere stap hoort een handleiding voor de instructeur. En voor de leerlingen werkboeken en een CD-ROM voor de stappen 1 t/m 5. De CD bevat ook het schaakprogramma Chessica. Voor individuele zelfstudie zijn de boekjes "Lekker schaken" uitgebracht, die op de Stappenmethode gebaseerd zijn. De methode is geschikt voor kinderen en volwassenen. Voor Stap 1 is een uitstekende zelfstudie programma uitgebracht: Chess Tutor, dit programma bevat naast lessen en oefeningen, heel veel didactische spelletjes. Door middel van het Flash Card princiepe kan de voortgang van de leerling gevolgd worden.

De Stappenmethode is vooral gericht is op het systematisch opbouwen van tactische vaardigheden. In feite gaat het daarbij om het ontwikkelen van patroonherkenning. De keuze voor nadruk op tactische vaardigheden is gemaakt omdat tactisch correct spel een voorwaarde is om de schaakstrategie in de praktijk te kunnen brengen. Bij de hogere stappen wordt steeds meer strategie toegepast.

Opzet

De stappenmethode begint bij het aanleren van de regels en eindigt op een redelijk clubniveau (ca. 2000 Elo - de nog ongepubliceerde versies stap 7 en hoger leiden zelfs op tot FM en hoger). De concentrische opbouw zorgt er voor dat alle stof herhaald wordt en opnieuw aan de orde komt op een hoger niveau. Het bespreken van de partijen van de leerlingen is (vanaf stap 2) een onlosmakelijk onderdeel van de methode.

De opgaven zijn bijna allemaal schaakprobleem puzzels. In deze opgaven is er een schaakstelling gegeven met de opdracht een bepaald aantal zetten te doen. In stap 1 wordt gestart met het benoemen van de velden, daarna moet de leerling aangeven hoe de zes schaakstukken lopen. Na deze introductie worden alle spelregels behandeld. Er bestaan nu zes gepubliceerde stappen, die vooral het volgende behandelen:

  • Stap 1: Spelregels

  • Stap 2: Begin tactiek en positiespel

  • Stap 3: Verdediging en eerste pionneneindspelen

  • Stap 4: Voorbereidende zet, positionele aspecten

  • Stap 5: Eindspel

  • Stap 6: Strategie

Iedere stap bestaat uit ongeveer 15 lessen. Na elke (ongeveer) 5 lessen komt er een toets met de onderdelen Herhaling en Mix. De herhalingsopgaven herhalen de stof, de mixopgaven zijn relatief moeilijker want daar is geen aanduiding van het thema van de oefening en lijken daardoor de mixopgaven het meest op een echte partij.

Elke stap kan worden afgesloten met een examen. Kinderen krijgen examens op hun eigen niveau, want het niet halen van een examen is zeer demotiverend. Op de laatste avond worden de diploma's en certificaten uitgereikt.

Leerstof

De leerstof houdt sterk rekening met de schaakontwikkeling van een kind, bestaat uit kleine brokken (meestal 1 thema tegelijk). De leerstof is gestructureerd en consistent opgebouwd, de volgorde is dus van belang. De leerstof wordt herhaald en getoetst en biedt veel mogelijkheden tot differentiatie.

De lesgever
De lesgever hoeft geen onderwijservaring te hebben (al is dat wel een enorm pluspunt!). Stap 1 en 2 kunnen door de lesgever samen met de kinderen meegeleerd worden. Bij Stap 3 en hoger moet de lesgever voldoende schaakniveuw hebben, liefst enkele stappen hoger. Als een lesgever zich verdiept heeft in de stap, kan de lesgever een les in een kwartier voorbereiden. De lesgever krijgt een kant en klare opleiding voorgeschoteld, van beginner tot een gevorderde clubschaker. De lesgever hoeft zelf geen leerstof te ontwikkelen.

De leerling

De leerling kan in zijn eigen tempo en op zijn niveau 'leren'. De leerling leert vooral zaken die hij direct in de praktijk kan toepassen. De leerling leert niet alleen kennis maar ook vaardigheden en kan zelfstandig de stof verwerken.

Inhoud Stappenmethode:

Step 1 content
Step 2 content
Step 3 content
Step 4 content
Step 5 content
Step 6 content

Overview study material


Student follow system:

Stap 1 leerling volgplan
Opstapje 1 leerling volgplan (in voorbereiding)
Opstapje 2 leerling volgplan (in voorbereiding)
Stap 2 leerling volgplan
Stap 2+ leerling volgplan
Stap 3 leeling volgplan
Stap 3+ leerling-volgplan (in voorbereiding)
Stap 4 leerling volgplan
Stap 4+ leerling-volgplan (in voorbereiding)
Stap 5 leerling-volgplan (in voorbereiding)
Stap 5+ leerling-volgplan (in voorbereiding)
Stap 6 leerling-volgplan (in voorbereiding)

Antwoorden:

Nakijkbladen

Stappenmethode Links:

Stappen methode docenten les materiaal stap 1 - 6