Philadelphe de Gerde

Text extrach de l'antologia occitana de Lafont. R 

 Filadelfa de Gerde la "passionaria" occitana

Se sonava Claude Duclos, nascuda dins lo pichòt vilatge bigordan de Banios en 1871, filha d'un regent  nascut de Gerde. Espeliguèt a la campanha , a Poy e a Gerde. legis los romantics françèses , mas aquò en gascon que d'intrada qu'escriu , a l'atge de quinze ans. En 1892 son primièr recuèlh ; Posos perdudos , Soubenis, Impressious, fan d'ela un espèr del Felibritge. Mistral l'aconsèlha. Pareis a la Santa Estela de Carcassona, en 1893 , ont la sia beltat radia e ont rescontra Marius Andre. Lo roman d'amor vire mal, lo maridatge se fara pas e "Esclarmonde" maridara en 1895 una aristocrata del seu païs. Ela sera Madama Requier.

Viatjant fòrça ame son espos, li arrivi de se daissar anar al languiment d'en çò sèu. resista a las tentacions parisencas. En 1899 una nòva inspiracion nais chas ela: lo nacionalisme occitan revenchaire. A comptar de 1901, s'i daissa anar , mentre que se voda a sas filhas e a son espos neurastenic: doloros esquinçament entre un grand apèl d'accion e la vida cargada de soscadis. Es mesclada totjorn a la vida del felibritge, prenent causa contre Devoluy en 1909. De 1909 a 1911 mena ame Valere Bernard e Prosper Estiu lo jornal l'Estello que paga son marit. Quand s'arresta la subvencion , quita lo Felibritge. Trovara una ajuda contre lo revèrs  dins l'amistat ame Maurras, la politica reialista e la compausicion de son poèma marial, Bernadeto.

Entre las doas guerras se dona a una activitat de propaganda popularia, jogant ela meteissa sas comedias, menant una còla d'actors, de cantaires e dansaires. Son espos moris en 1952, aprèp d'aver tornat editat a majòra part de son obra dins l'ortografa occitana qu'a fin finala adòptada.

Las mudacions d'una poesia.

A aquesta existencia tan diversa, tan cargada d'engatjaments respondon mantunas estats poetics successius.

Filadelfa es d'en primièr una poetèssa sentimentala, que nòta ame discrecion d'emocions delicatas, puslèu que d'emocions sornes, tristas. Son elegia plan moderne de ton(l'influencia de l'intimisme simbòliste es vistable) s'envelopa de retrachs justes de la natura:

O! perfums de ierbetas,

de boish e de serpol

hlorits enas combetas

ont òm saunèja a sol,

Perhums leugèrs e fins

De hlors qu'aimavi a cuélher

vengatz , vengatz m'arcuélher,

perhums de mie païs.

Aquò's lo ton de posos perdudos en 1892.

Les Cantos en Do 1919 entamenon l'inspiracion albigeista:

Filadelfa prend lo dòl de la batalha de Mureth, e venl'aparaire del paure pòble miejornal vincit e esclafat pel Nòrd.

Aquò dona:

Endret matat que s'en arrenja

Sense apresta's tà 'arrevenja.

Endret qui sens arreguitnar

S'ac dèicsha a bèths drins tot panar.

Eth nom , eth us , dentiò ra lenga...

No' a pas dret a qu'òm lo sostenga,

E non merita un tau endret,

Que prenha eth cèu partit per eth!

Tau qui non sap balhar crenhença

Non pòt valer nada planhença.  

A la fin de sa vida , la maurassiana Filadelfa se replèga de mai en mai sus un culte del passat. Aculiguèt ame joia lo petanisme e cridèt sa rabia a la liberacion , mas boclèt sa vida per la reedicion de poèmas de joinessa , fòrça artistament , al ritme d'un univers e d'una libertat  enfugits . 

 

Ostal Bodou

Ostal Roqueta.M 

Ostal Mistral 

Ostal Calelhon 

Ostal Manciet 

casal nòstre

Taban

cardabela 

ostal d'occitania tolosenc

F BRUN

Calandreta mureth

POC

Jacme 

IDECO(crompar de libres)

Radio Occitania 

paratge

Trobadours 

Nord Vivarais

Jean Duvernoy et l'inquisition

 

 

 retorn