Doas femnas dins lo cap novèla A F
 

Veire tanben


Ostal Bodou

Ostal Roqueta.M 

Ostal Mistral 

Ostal Calelhon 

Ostal Manciet 

casal nòstre

Taban

cardabela 

ostal d'occitania tolosenc

F BRUN

Calandreta mureth

POC

Jacme 

IDECO(crompar de libres)

Radio Occitania 

paratge

Trobadours 

Nord Vivarais

Jean Duvernoy et l'inquisition

quimèra o pasCantalausa 

tresor de la langue d'oc

 

















L’amor com’un miratge,

Gavach.

Aital me sonèron. Fa bèl temps. Pas missants l’escaisnom. Sonque trufaire.

Que lo car me pausèt dins la carrièra granda de Sant Remi. Una permession de très jorns. Entre las fèstas de Sant Remi çò just. Tota la citat ne tremolava e se lecava las pòts de plaser.

Èri pas arribat acò de l’oncle qu’o sabiái jà. Deman deslargarian los tòròs dins las vanèlas . Deman i auriá un fum d’amusaments de pertot. Des rasetaires vendrian de Camarga per levar las cocardas sul morre, en te fasent des sauts, perilhoses, per dessus las banas de las bestias que corsejarian tèsta baissada, totes los falords que se metrian pel camin. I aviá d’argent al cap. Fòrça argent. Que los caparuts de la Boca de Ròse fasiá pas lo viatge per ren.

Subretot i aviá lo solhèl que plombava. Que dusc’ara m’èra amagat a l’ombra entre tot lo viatge, mas ara qu’i podiá pas escapar. Dètz oras de car e de tren. Eri cansat. Sai que m’èri desacostumat a la calorassa. Demandavi que de me pausar un pauc. N'avia un sadol del bruch .

Vèjèri de luenh l’ Odile , qu’espendissiá la bugada sus la terrassa del sèu primièr estage. Devià saupre ma venguda . Mas non èra pas possible. Me faguèt sinhe. Li sosrisèt amistosament, en levant lo braç . Portava una rauba negra al ras, una mena d’embual botonat mai que cort, que daissava mirar de braves boçins de carn, entre que levava los braçes per acrencar los vestits. Penjèt de braias de totas las colors…Las sèunas. De qu’auriai pas donar per èstre a la plaça del sèu faudal ?

Engolèri la saliva, la lenga secarosa. Que me pensavi pas que d’èla amont, a la casèrna grisa de Borges onte me trobat encadenat. Las nuèches, e los quites jorns de soscar a n’aquelas jornadas sus la plaja , l’annada passada, quand venguèri per las meteissas fèstas. me sovenia de sa boca , que me demandava en mormolhejant, de li passar de l’òli , de la crèma per l’aparar de las rajadas del solhèl…

Mas Diu del cèl que la vida pòd èstre bèla !

Polit margue. Bèla bandason. M’enlucernava entre los jorns e las nuèches que revertavi l’ase de Bartissòl , un vièlh pacan del païs naut , que seguia un ase mostros que quitava pas de quilhar tal un pòrta drapèl d’una armada gloriosa e bestiassona , que non jamai plantèt son aste sus quna montanha que siaguèsse , o quitamment entre doas montanhas de sauma femenèlas , lo paure , qu’o faguèsse , disian totes , son viech auria petat coma de veire, còp sèc, de gauch. Lèu, d’un biais li revertaria, se contunhavi. Eri l’ase de Bartissòl , levat que la miuna , pus mendre de segur, la teniá coma la lama d’una espasa agusada e esbrilhaudenta , que desesperavi de me’n servir un jorn. Quand de còps l’avia servida a l’Odile en pensada , ambe de la confitura même, per que decelèsse pas la mostruositat de la causa que se podià pas plegar, coma o pòd far ambe sa lenga un cameleon, ni aplacar sus la cuèissa , quite a li far una ligatura. Que me soveniá plan consi , d’unes còps, m’arrivia de marcha coma una cranca, sul costat per amagar la punta vergonhosa que per astre butava e s’enganava dins la cencha, o même , de me plegar subte en semblant de sentir montar una crampa. Alara me demoravi qu’a me sière lèu en pensant subretot de ren, en quichant las sòlas sul sòl, tot en sarrant, d’una man , per la pòcha, las colhas a las raices per pas tombar dins la vergonha totala. Lo monde peniá de s’explicar aquelas replegaments subtes e se pausava de questions.

Levat las meninas , que d’unes uèlhs clars , decelevan ma quilhadura longanha en cascalejant crudèlament. Joves , mefisatz vos de la meninas . O sabon totas las comedias dels paures òmes que cercan gaireben totjorn quicòm per menar l’estèbe al cap de sa règa . Que d’unes còps d’unas se dison que per ma fe, i tornarian ben un còp. Imagina paure nèci çò que podria far una femna plan madura assabentada aital, alara que fan pas, passat un atge, levat la messa, que legir de longa « consi tot se podria èstre de son milhor ».

Marchavi cap a l’ostal de l’oncle, que m’aculhissiá. Lo meriti ne’n revenia a la tantina Alicia, que sabiai pas ont anar, per mintjar e me jaire. La maire m’avia dich quand sarrava los tretze ans que caliá pas pus comptar sus èla. Coma dabant èra jà aital tanben, foguèri pas desvariat. .Sens un sòu dins la pòcha. Sens ren sus l’esquina que los vestits qui èran jà un an i a. Te daissas amaginar lo demai.

Somiavi d’èla, l’Odile, sens poder ren tener , sens aver gausar d’alisar la man sus los pompilhs, de chucar las floretas roginosas e nolentas que Diu li semenèt de pertot. Onan èra alara l’òme pus grand de ma generacion. E totes los de mon atge partajavan l’idèa. Un marga dèu servir per son aplèch. L’organa crea la fonccion . La galina o l’ùou : nos en chautavan. Aquò èra pas la question.

Al moment de passar la pòrta qualqu’un me cridèt. Me revirèri : lo Romiu cappelat :

- Te l’Alan, sias aici, ? Dintra. O los amics lo gavatchon es arribat… Te as pas la sèt ?

Me trobèri forçat de reconeisser que tenia rason. Aviai la sèt , una rabia de sèt que te trapa per las cojonas. Lo seguèri al long d’un corredor . Traversèrem una cort larja ont grèlhava un olivièr. Dintrèrem dins la cava. I avia ja mantunas personas que coneissiai gaire, per causa de la luminositat . Festejavan lo Dieu Pan. Tròp de contraste , coma s’èri passat d’un banh de metal fondut de l’infèrn , a l’aiga gelada de l’escuritat d’una balma.

-« te lo gafet …. qu’es soldat ara ? »

Degun l’ausiguèt l’oncle. Las presentacions èran fachas.

Totes cridavan. Parlavan de caça. Que los conilhs desapareissavan, los perdigalhs tanben , las lèbres se vesian pas pus. E se vojavan de grands veirats de vin. Amb un tudel en plastic que pompava drèchament al barricòt. Del productor al consomator que !

Reconeguèri enfin l’oncle. A pron pena se nos podiam ausir. M’assegurèt que la tata m’espèrava pas tant lèu qu’aquò. Crèsiá qu’arribariá dins la vesprada. Tastèri lo vin novèl. A galatas. Tres o quatre menas de vins novèls. Puèi coma miètjorn se sarrava passèrem a l’aperitiu. Lo jaune rajèt espès. Romiu me convidèt pel lendeman,al ser, per minjar la lèbre que veniá de tuar, amb l'autò. Diguèri de oc.

D’un còp tot se virèt. Èri complètament cansat pel viatge e l’alcòl me fenissiá.

Quantes n’en beguèri ? Dètz ? Benlèu mai. L’oncle me tirèt per la marga de la camisa. Entre que los autres se trachavan pas sonque de ièu . Degun se trufavan que totes èran bandats a la clau. Ne’n aviái pas sonque conegut que dos o tres que tenián los còps d’aperòs coma un can enduran las nièras . Mas ièu me rabalèri mal. Quna vergonha.

Passèrem lo portalh a una ora e mièja petanta. L’oncle l’assegurèt. Ausissiái tindar una campana sens saupre ont se trobava , dins lo mèu cap, o defòra. Erèm pas tardièrs. Alicia nos cridèt pas. M'avia a la bona. Nos sièguèron sens que capitèri de trapar l’equilibre. La vertat se faguèt quand me levèri lèu per cavalar als comuns. Vomiguèri longtemps tota la vinassa e l’anis.

I demorèron un quart d’ ora a far cantar los tudèls, l’ase, l'estomac, dusca la mesolha sai que vomiguèri. E per astre tot s’apasimèt. M’en tornèt a taula, ont la familha faguèron semblant de ren.

Mas qualqu’un èra vengut. En arribant a Sant Remi soscava d’èla . O auriái pas gausat de creire. L’aviai pas viste, mas sietuda dins la reira sala se tenia Joana. Se virèt. Plantèt sos uèlhs dins los mèus. Faguèt mina de me descubrir. M’eissuguèri las pots per l’abraçar . Me sorisià tala una santa.

Joana èra la segonda companha de pensada. Levat qu’èla me fasia pas quilhar, mas bredonejar coma un nen. Tre que pausava sos uèlhs vèrds sus ma paura carcassa d'espaurugal. Diu qu' èra bèla e la vida amb ela .

Se pògua que t'aima un pauc?

Mai et Juin 1968 èran passats coma un raisve de libertat. Era aital… Aviai doas femnas dins lo cap , una de casada e l'autra pas e las aimavi totas doas.

 

 

Joana portava un rauba de lin, un chic transparenta, lèugièrament blasada, coma s 'avia pas aguda lo temps d'i passar un còp de fèr, mas se portava coma aquò, èra volgut , tal lo riban dins los pialses que li donava encara mai l'èr d'una comunianta. Li sarrava las ancas una cencha gròssa ame una bocla de coire en forma de còr. Portava d'espardèlhas finas que mostravan d' onglas pinturluradas de roge sang. Quand alenava, gaitavi son pitre se soslevar, e los popèlhs puntar lor quite bec de colomba blanca. Lo cap me dolia. Joana me convidèt:

-Alan t'agradarias d'anar a la fèsta de Palavas?

-Oc mas que vòls, qu'ai pas de veitura....

-Te'n faguès pas que i a la d'un amic mèu...


Mas subte fronzèt l'arc negre de sas ussas polidonèlas:

-Mas sai que sias cansat pel viatge benlèu...?


-Mas que non , m'agrada mai que mai d'i anar... sabès

Joana me trapèt per la marga de la camisa . Me pensèri que tardaria pas de veire l'usura del còl de decelar l'estat de la mia paura vestidura. Mas Non. Faguèt mina de me levar una posca e m'alisèt al plèc del braç... Plantèt sos uèlhs vèrds de Santa dins los mèus uèlhons vergonhos. Sentiguèri la tressusor me prendre las tempas. Bredonejèri quicòm tal un gorbat enraumat . Ela se revirèt d'un còp en fasent tindar la cadeneta d'aur del ponhal e la tièra de perlas finas de coralh blanc e roge .

- vendrem te cercar a las noù se vòls ...?

- va plan de segur, i pòds comptar ... Merce ... Totara ... Sias brava ...

Alicia m'espiava entre que li parlavi. Per Alicia , Joana èra lo milhor partit. Que disia qu'un dròlle come ièu, jove d'aquel atge pòd pas se tener de far d'asenadas, e qu'es quite pas capable de causir çò que li va milhor...Brèu un garçon de mon atge es tojorn a mand de s'enganar , e pesa pas gaire davant un parèlh....... d'uèlhs... vèrds. Per resumir qu'un jove es pas mèstre de sa coa

Tenia rason Alicia. Revertavi l'ase de Bartissòl , esclau d'un margue qu'avia pas cap d'aplèch e qu'èra lo mèstre de mos passes, mas las aimavan totas doas Odile e Joana. Mas aquò Alicia o podia pas acapialar, creire, comprendre, admetre, ausir, suportar.

Aprèp lo despartin, partiguèri ame l'oncle dins las vinhas per sulfatar. M'avian trobat un capèl de palha traucat del pepin, per m'aparar de la calorassa e del rajals del solhèl. Mas me semblèt lèu que la lenga se podia pas desempegar del palais. Cada doas rengadas me trapavi lo termò d'aigo colorada jauna a la posca de còcò...Sabètz la que se crompava en tuba de veire un còp èra. Ne'n podiai mai, un còp m'acuòlèri coma se la ganara passada ne finissia pas de produsir son vertolhon. Aquò durèt doas oras tant trabalhèssem . Quand sortiguèrem de la vinha èra vengut un mena d'espaurugal blau de sulfat de coire , que fasia rire mai que las agaças...

Tornèri a l'ostal . Alicia s'esclafèt:

-e ben pauret te pòd anar lavar lo morre... E lo vestit ... T'es vist?

Eri tant crevat que me pareguèt impossible de me lavar la cara , e de retrobar la « santa » Joana. N'auria plorar de rabia , de me veire tant cansat. I avia pas qu'una ambulancia per me menar a Palavas. Mas Alicia l'ausiguèt pas aital. Vai te lavar per començar diguèt d'un ton sèc.. Aprèp trobaràs sus la cadièra de la cambra de bragas, un vestit , e una camisa del tèu oncle. Me diras se van..

Trapèri donc l'escalièr cap a la sala de banhs. Que comprenia un lavabò blanc e un ferrat per se carrejar l'aiga. Per astre i fasia frèsc. Aprèp qualquas pausas arrivèri de me decapar la couana, mas per las mans pòd corre...passatz Simòna , que lo blau èra dintrat dins las linhas teunhas de la pèl . Dins la cambra m'esperavan lo pantalon e la camisa blanca. Dins lo miralh me trobèt un aire de Ramuntchò: Ramuntchò aquò's lo rei de la montanha. E ben eran pas deman la vèlha, que quitaran de m'escaisonar gavatchon.... Davalèri tornamai a la cosina ont m'esperava Alicia. Que s'esclafèt tornamai. Sarrèri las pòts. M'avia fissada. Se se trufava , alara de que ne seria ame la Joana.

-un pauc cortèt lo pantalon ... Que sias mai que ton oncle... Mas per dansar aquò fara non?

Me faguèt paur . Venia de dire dansar . Benlèu que volia dire pagar la dintrada veire doas o tres çò qu'èra pas amaginable del punt de vist del porta moneda qu'èra vuèje, amai dansar ame los espaurugals , o podia , o melhor tot sol , mas pas ame ela, una filha tant polida, e li esclafar las onglas rojas tant polidonèls. Mas que m'avia près de dire oc? Totjorn far lo florit ame ton marga d'asa roinat abant d'èstre tombat ric. Qun ridicul! Quna pietat! Consi podria m'aimar? D'argent ne'n avia pas la maire e me disia de longa : « veiras qu'un jorn me mercejèras , auras après l'estalviar ».

Subte tot me venguèt falord. Ièu èri prèste de sortir ame una filha remirabla que m'alisava de sos uèlhs vèrds miraclos, sens poder sonque i pagar un còp, paure diable que sabia pas sonque onte me li tirar la coa....

Vergonhos èri. Alara començèri de far maquina en re; istèri :

-Sabes pas Alicia?

-Pas encara...

-E ben me sentissi pas d'ataca ... Sabi pas mas lo cap me vira un pauc...

-Oc vòls un cachèt d'asprina ?

-Crèsi pas...Que seria saique pus rasonabla de me jaire pro lèu , que se vòls anar ame l'oncle , l'ajudar pe' l'òrt deman... Un pauc tirat pels pialses me diguèri sul pic...

-L'ajudar? Te trufas non? A pas besonh de tu l'oncle. Per un còp que ven...

-Que veses soi pas de reste valent aquesta vesprada...

-Ten, cala-te; senon te faras trapar... I a pensat a Joana que vendra te cervar totara , vòls que li dise que sias jagut , a uèch oras , coma las galinas...

-E non...

-Alara...

Eri a mand de tombar de lagrèmas...


Bon, cala-te e trapa; que l'oncle me diguèt de te donar la pèça ...

E Alicia m'alisèt dins la pòcha de la camisa una bilheta polida blava de cinquanta.

Diable que la vida virava bèla d'un còp. Sul pic tota la cansièra envolada. Trapèri Alicia per la cencha per la far virar. Me cridèt de la pausar sul pic , mas se vesia que l'aimava lo nebot. Revertavi pas pus un espaurugal.

Al cap de la carriera granda se trovaba lo cafè del comerci. Tre las cinq oras s'emplenia de monde , a las siès vonvonèja polidament, a set oras èra un bornhon.

I dintrèri a set e de mièja. Lo nivèl sonora èra pas de creire. D'òmes gulavan coma d'ase per trapa una serviciala . Totas galopavan de tot costat per atudar lo fuòc que corre dins las venas cada ser , a la meteissa ora e que buta totis de s'atropelar per s'engolar un detsenat de 'jaunes ' . Era impossible de se sarrar del bar. Mas vejèri Maria la sòrre d'Alicia que m'abraçèt per dessus lo plan asaigat de glaçons en tren de fondre . Era èla qu'oficiava. Me parèt sul pic una « momia » qu'es un anis nen. N'i ajèt mantunas autras. Vergonha. Plovian las momias. L'Egipt èra voida. Totas èran vengudas aici a las fèstas de las momias. Las rengadas de veires pichons emplenats a la volada, sens que degun coneisson pas pus lo sèu. Maria me sorisia e me parlava sens que s'ausiguèsse ren. « alara ..ias ...guts per ...ant de emps » « ....per...ssion de tres jo..s ». Nos sorisiam sens ausir la responsa. Me parlèt encara. Comprenguèri que me demandava s'avia jà rescontrada Joana. Sentiguèt la bola se formar al còl: ... que totas sabian alara. Totes m'espigavan. Se vesiam tan qu'aquò, qu'èri badaluc dabant la popèia dels uèlhs vèrds...

A las nòu oras, lo sarrabastal atenjèt son pic jornalièr, de Uèch o Nòu sus l'escala de Richter-Ricardò. D'unes parlavan même de dètz sus l'escala de Beaufòrt-Cristal, per d'autres encara s'agissian pas que d'un terratremol ordinaria , un nivèl normal Pastaga-Absintis que fasia recuòlar las parets e petar las cordas vocalas. M'èri acantonat amb l'oncle que parlava de caça , de cans , de la despareisson de la sauvatgina.

Eri pas acostumat de beure. Sabiai perfachament que chucavi per me donar de vam. Me sentissiai pas de mal d'oc far. Sentissiai pas mai lo mal de ventre de la vesprada.

L'oncle me toquèt l'espatla. Me desempeguèri del canton de l'abeurador ont rajava la sorga inagotabla de l'anis, lo rei sens partage de l'Occitania , a l'ora de l'aperitiu, lo diable emperador que rosiga lo fètge e trauca l'estomac... L'oncle marchava dabant coma se ren non èra. Ièu seguissia zigazaguant. Me soveni dels pepins sietuts dins l'escurina qu'alenavan lo frèch en parlant sonque Oc. L'oncle lor diguèt un mot sul temps : « deman aurèm la plèja? » ... « Se dis ... se dis... »

Levèri lo cap. Era la luna novèla. La luna dels campairòls. Fintèri un moment l'ombra sus la terrassa. La d' Odile que gaitava lo passatge del monde , benlèu ièu. L'oncle la visquèt tanben. Li demandèt se lo mari èra a l'ostal. Odila diguèt de oc. Sus l'autra terrassa Alicia cridèt que lo sopar èra prèst. « Juste una minuta i respondèt ». Montèrem l'escalièr redde e parlèt ame lo marit per lo convidar a la caçar , luenh d'aici, a la montanha, qu'avia crompar los drèches de caçar per un bon prètz.Me virèri que sentissia pesar l'agach d'Odile . Me soriguèt . Semblava una star dins una rauba blanca, mai que corta, espatlas e braçes nuds... Me freguèt que nifle l' olor plonda de sa pèl.

M'enlucernava.

Partiguèrem.

En davalant l'oncle me bufèt que l'òme èra triste que la sia femna volia divorçiar d'el.

Alicia nos esperava. Se vesia qu'asirava l'Odile.

- « De que fasias acò de l' « autra » ? »

Rondinèt un pauc puèi nos serviguèt la sopa.

 

 

Me soveni d'una rota estrècha e poscosa que montava en virolejant entre las vinhas e los ametlièrs. Mantuns còps vejèrem de conilhs s'enfugir davant las rodas , dins la lum dels faras, que Joana preguèt Gerard de los esclafar pas. D'aici se vesia al luenh la fèsta miniatura de Palavas que s'esclairavan de totas las colors.Enfin l'autò se sarrèt d'a fons dins una mena de parcatge pel crotsament del carris entre las vendemias:
  • crèsi pas que degun vengue . . diguèt.

Dubriguèt lo còfre e me parèt lo pan , lo vin , lo formatge ...

Joana s'èra ja arrapada al vialet que montava. Se vesia pus naut un maset aroïnat. La seguèri en bufant que la lassièra de la jornada me fasia las cambas pesugas. Gerard me passèt dabant en corrent :

  • o mec qu'òm se carra... cridèt

Portava un quilò de sardas plegadas dins un papèl jornal

Joana aluquèt una lampa poderosa e un brandon. Un temps treblat lo cant de las cigalas tornèt prendre son vam. L'èr èra mai lèugier qu'a l'abroa de la mar. Decond èrem enauçats pels travèrses, podiam veire luenh tot un chipelet de vilatges aconsomits , que deceliam pas que per las guirlandas d'esclairatge public.

Nautres alentorn del fuòc aquò's revertava una fèsta barbara al temps ancians de l'òme linge , linde , liure , a l'alba de l'umanitat quand se sarravan d'un fuòc per s 'aparar dels mostres que los percaçavan tre passat l'aparement de la lum del brandal.
Melhor que tot niflavan las sentors de la garriga, subretot la farigola qu'embaumava.

Gerard suènhava lo brandal . Era passat dins la vesprada per apreparar los vises, las peires del fogal . Nos sarrèrem a flor e a mesura que las flambas demesissian . Puèi nos sièguèrem sus los rocasses en redond alentorn de las brasas. Quand i aguèt pas mai de lengas roginosas per far dansar son ombra dins la nuèch, Gerard pausèt las sardas sus la grilha de ferre . S'ausiguèt lèu lo buf de la grasilhada e l'èr s'emplenet de l'odor apetissanta dels peisses.

Curios que degun parlèsse .

Joana me fintava pas. Gerard autrejava lo fuòc.

Me sarrèt d'ela. La gaitavi Joana tant que non podià pas sentir que l'agachava de tota mon èime. Assajèt de li trapar la man gentament. Foguèt coma s'una vespa venia de la fissar.
Gerard emplenèt los veires ame un vin rosat de son grand , pas la pissa d'ase qu'avia ganhada a la fièra coma disia en se trufant de ièu .

  • tasta lo, aquel d'aqui, e veiras qu'es quicòm d'autra que lo que fa cantar los gavatchons entre las longas nuèchs d'invèrn...

Vertat que lo vin cascalèjava sens pena al fons del gargalhòl. Lèu manjèri una sarda arestas e tot , sus una lesca de pan gostos. La butèri d'un glop. Oblidèri que Joana me fasia un morre de siès pans.

Alara totes parlèrem en gaitant l'estelada en ne fasent de frasas polidonassas, longanhas e farlabicadas al subject de la pichonèsa de l'òme, de la femna tanben , en facia de l'imensitat siderala , cosmica. Diu que nos agradava tot aquò. Erem afogats de sciença ficcion ame lo Gerard. Me jurava de me portar de libres que cromparia , o panaria, coma de costuma, dins la libraria d'un oncle sèu de Bezièrs. Nos plasiam d'amaginar que d'extras terrèstres tardarian pas de se pausar sus la Tèrra, de nos venir vistalhar , que coma lo Miètjorn es bèl, la pròva ; tira totjorn mai de toristalha, tot vistable que causirian de segur de se pausar prèp del Clapas ; per que pas dins una vinha , onte de joves soscaires los convidarian de minjar de sardas ,que serian en trin de se far grilhar per una bèla serrada d'estiu , plan esbalausits pel plaser de los veire enfin, e de los aver devinhats entre que trevaba lo cosmos a la recerca d'una inteligençia que lor agradèsse : la nòstra. Benlèu qu'èrian los darrièrs d'una longa tièra d'estres, laguioses, malautas geneticament, a mand de desapareisser e que volian d'un biais passar lo brandon frèule de la coneissança universala, als fraires umans raça mai jove e plena d'avenir.

Gerard disia que s'èran jà pausats en Siberia , o dins lo desert del Novèl Mexica, que los militarias e los govèrns n'èran jà assabentats, mas que volian pas nos o dire per pas nos espaurugar , mas tanben per que los estrangièrs de l'espandi , mancarian pas de se trufar de nosautres , de l'evolucion de las tecnicas umanas , del retard de la nòstra civilisacion . Mas encara melhor los extra-terrestres anavan afortir un monde de justicia , de lindetat , de paratge, de partage e tot aquò l'armada e los governaments poirits o podian pas daissar far. Que los "capitalistes "i permejavan.
Solide que sabian jà guarir totas las malautias. Solide que ne'n seria fenit de l'espleitacion de l'òme per l'òme, e las òrras guèrras de colonisacion. Amai benlèu que los « justicièrs » mancarian pas de mostrar los copables , los crimis , los borrèls , e las victimas.
Miravan lo cèl. Las estelas tombantas nos fasian d'unes sinhes qu'èran sols capables de comprendre. Los astres nos parlavan. Nos clinhavan de l'uèlh e nos porgirian lèu de rescontras meravilhosas.
Que la vida es bela, una nuèch d'estiu, dins una vinha, a agachar l'estelada dabant un fuòc que s'atuda dapasset. Diguèri . Gerard capejèt.

Mas Joana l'aussiguèt pas aital:

  • e los vòstres gentes òmes vèrds , se son nazis? diguèt

  • de nazis?

  • Oc pas ame l'unifòme, lo casq e la mitralhèta mas s'an un esprit de raça melhora que los autras?

  • Mas de que vas cercar?

  • Vèsi plan. E imagina una seconda que vengan per nos chaplar o nos aviudar coma de conilhs per nos minjar un còp venguts grasses....??

  • Bon d'accòrdi que podon, èstre paucs-vals, tuaires o colonisaires , mas es melhor de creire que seran de braves monde...Non?

Joana voguèt pas escotar nòtre bèl raisve d'avenir...Gerard èra tornat a la veitura per butar la radiò. La montèt d'a fons. Lèu las cigalas se calèron quand Mike Jager ataquèt ; « I can't get no.... » Joana se metèt a tornejar . Dansava sola. Gerard escampèt un braçal de vises. E lo fuòc brandèt coma a la Sant Joan. La discutida sèra arrestada sul pic. La musica se mudèt en slow brutlant: « Night in white satin .... Never ... » Me jitèri de genolhons dabant ela per la prendre entre los braces. Me reneguèt. Se virèt a Gerard que me clinhèt de l'uèlh.
M'asirava tant qu'aquò mas per de que?
Los slows se seguèron l'un l'autre . I podiai rès. Gerard la sarrava mai que mai. Ela cluquava los uèlhs e me fintèt pas un còp . Era pas qu'una filha crudèla. M'aluenhèri per veire pas la seguida quand fenirian per se chucar las pòts coma d' assetats. Li mostrèri lo punh a Gerard. Mas s'esclafèt de rire. Crèseguèt que me trufava...
Marchèri sul camin unas cinq minutas, trepejant dins los gravasses, quand la cansièra me ganhèt,e me carguèt l'esquina de sa capa de plomb; me'n tornèri a l'autò, onte m'adormiguèri d'un còp. Vejèri pas sonque lo viatge del retorn. Me pausèran sus la plaça al centre del vilatjon . Ne'n podiai mai. « Alan deman te portarai de la SF se vòls... » Respondèri res e partiguèri sens me revirar. Sorne e maluros coma la peira.
Joana venia de me donar una brava escopetal. Pensavi de ren , e encara mens de la tornar veire.

 

 

Tardèri mai per m'acossomir. Una ora encara a tornar sens trapar la sòm. E puèi venguèt coma un còp pel suc, e me pleguèt dina sas alas negras sens que me poguèssi sovenir de ren. Al matin ausiguèri cridar. Creguèt que de monde se preissava a l'entorn del lièch e se trufavan . Comprenguèt pas çò que se disia . Lo vièch se quilhava. L''ereccion del matin , la que vol pas baissar , levat d'escampar d'aiga. Vergonha. Alicia volontar de me bolegar: « Joana es aici en bas que t'espèra, leva-te » . Dins l'escuresina; per astre se vesia pas pron, per descubrir l'estat vergonhos de mon... èstre...

Un moment , lo lençòl mostrèt la causa levada coma la tèsta d'una sèrp.

Bèla colòbra atalentada per ren de solide levat las fruches de son fantasme, polida colòbra reganhaira, per tal dire , al caumatge , e que servissia pas qu'a espaurugar las joinessas.

Alicia s'esclafèt e prenguèt la pòrta. Baste qu'aja pas vist. Senon seria pas pus nebot aimable mas brau turgescent. Pas gaire possible de me tornar far a « sauta bedèls » suls genolhs...

Eran nòu oras donc e Joana m'esperava ? Era pas de creire! Me sentiguèt la gargolha empegada. Mas me podiai pas levar encara. Un rai de solèlh passèt pel fenèstron de la cambra e faguèt dansar uns molons de poscas menudas que vironavan sens fin. Me tornèt d'envèjas de vomir. Ren a far. Lo fètge volia pas se la passar la monina. Eri tardièr. Una campana tindèt, sai que la mièja de las nòu.

Ausissia parlar, sens devinhar de que parlavan. Alicia e Joana e benlèu qualqu'un mai. Fintèt lo fenestron de la cambra que mostrava un carrat de cèl blau. Una jornada de calorassa? Trapèt la mòstra entre las caucaduras. Marquava plan la mièja. Tornamai la campana tindèt. Me semblèt qu'o fasia dins lo cap.
La serada me tornèt per tròçes. Prumièr, per qué se trufèt de ièu? Per qué m'abraçèt a la fèsta? Per milhor me renegar aprèp? Me sovenguèt consi Girard la tenia sarrada, l' imatge clara d'elses, jaguts dins l'escuresina, entre qu'ausissiai son planh, d'unes còps son cridal de gauch subte, que treblava pas sonque una segonda lo crainament de las cigalas . Se remembrar. Un sanglòt que nos lo còl. Coma se li furgava lo còr d'un quicòm de brutlant. Sanglòt ridicul d'amoros perdut dins una vinha , coma un naufrajat. Joana la crudèla que semblèt de lo tener per la man, per li mostrar un camin.

Joana sonque dins las sias pensadas, entre que se revirava de longa , jagut al lièch de sa solèsa.

Ela que devia de li mostrar lo camin , qu'avia prometuda dins son raisve , de marchar de compas, ela que se desvelava son còs, sonque per el, al cap de son cèl estelat , que li disia los mots de l'amor , que los inventava per li far descubrir lo miratge inausit del plaser de l'òme e de la femna, que l'alisava , l'ensenhava per que matèsse un jorn d'el, la fòrça druda d'un brau que baneja sa bestialitat e, qu'enfin, domdèsse amassa son instint. El que la vesia, al clarebrun, ame sa cabeladura bruna li gratinhar las espatlas , entre que las popèlas rojinosas fasian de ceucles de fuòc sus son pitre engalinat, e prenia las retnas d'un joir prigond , que monta del ventre dusca'l cap , escambarlhada , divenca, alenant a l'aurèlha , a la boca sa nolor salada de las pots ufladas de desirença.

Joana sonque dins sas pensadas que per el.

Alara a flor e a mesura , faria coma una espasa , una man , una boca, un chuc , un cabuç, un vertolhon, falorditge creissent devinhant la mòrt pichona, la set , la pèrda, l'oblid, lo crid, que monta entre las dents, cap en re , l'esquina arquebotada, las onglas a las carns dintradas, que sautan d'un vam, que monta lo gauch . Ela que joga de son arquet . D'un margue despolhat . Sòrt e dintra , estrangièr, fòl e roge de sa sang, tal un drèlh enganat dins son plèc de pèl, vièch caluc esclau que polsa suaudament.

Que Joana endeven de gemegar doçament , entre la montada escalabrosa, ont ten en ela lo brandon que dèu mestrejar.

Alara pareisson d'alenar ensems. La tressusor gota a l'un del cunh dels pòts , a l'autre de sas parpèlhas, lagremas de sal e de jòia , tant que los còs alisan de lor va e ven dansaire . La voluptat plega tot dins sa rauba de seda. Sab qu'anem galopar totes dos , que soi caval e tu amasona e enauçarem nos dusca Dius.

Puèi subte, s'arresta a l'òrle e teni son buf, coma un caçaire qu'escota l'escorsa d'una salvatgina, o lo jaupadis dels cans, o coma lo que tremola dabant l'auratge . Tinda l'ora de la pichona mòrt, dels mots descabestrats , dels mormolhs, de las paraulas eternas: soi tu e sias ièu, me negarai en tu , m'endevenirai tu . Vòli èstre ton ombra, ta penche, ton solèlh...

E tomba lo liam que nos tenia, lo liaç que nos clavelèt un temps l'un e l'autre, e s'atuda lo tron poderos que nos empeguèt del ventre a la boca. Sanglòt escanat a mièg d'aver cridar puèi silenci sens se sompartir....

D'escotar espaurugats los còrs s'apasimar e la sang se perdre dins lo còs, asaigar la tèsta ... E de rotlar sul costat entre que las flors penecan d'una menuta d'eternitat.

Aital de Joana e de ièu, mantuns còps en raisva que uèi vira cachavièlha....Joanan pas que per el al cap de son cèl de lièch.

 

 

 

**************


S'ausiguèt tindar dètz oras. Un vonvonejament montava de la vanèla que passa darrièr l'ostal.Un ventolet frèsc alenava dins lo cambron, pel fenestron dubèrt...

Paupejèri per trapar las espardilhas, las bragas, e lo demai. Aviai pas pus de vestits candes. Me tarufèt la question de saupre s' Alicia m'avia lavat los que portava per sulfatar. Cerqueri d'escotar , de decelar la presençia de Joana. Non a pron pena se s'endevinhava lo va e ven d'Alicia. Dabalèri dapassèt dins l'escalièr en ensajant de pas cabuçar, que lo cap me virava.

Dintrèri dins la sala de manjar granda, plena d'escuresina qu'Alicia, o capitava belament de mantener frèsca. Per aquò far entredubrissia las tempadas, coma calia, per s'aparar dels rais ardents del solèlh, a flor e a mesura que la calorassa creissia, chauc a chauc pauc, al long de la jornada.

  • te ... sètz aqui? diguèt

  • adiu ... respondèri

  • que te levèsses mai lèu, qu'auria crosat Joana, que t'esperèt aqueste matin un brave moment... La relòtge tapava coma per li donar rason. Eri tardièr. Baissèri lo cap. De tot biais me saupèri pas far aimar. Praquò, Joana demandava pas qu'aquò..

Sentiguèri lo repròcha dins la votz. Alicia cresia Joana lo milhor partit de la terra.

Mas lo cap me dolia. Voliai pas plus ausir la seguida. Lo coplet sul brave soldat e sa promèsa, que l'espèra suaudament al païs; entre qu'el se servava linde, entre tota l'armada , même quand li arriba de pecar en fasent la fèsta dins de redols onte trepèjan las bordilhas e los canhas...

Per copar cort i diguèri:

- « sabias que la Joana fregava ame lo Girard.... »

- « m'estonaria .... » me respondèt

- « si que te disi que freguèron dabant ièu arser... »

- « sai que tenias la monina ? »

- « que non te disi ; que ne'n finissian pas de se potonèjar, a la vinha ont anèrem .... »

- « mas que volia sonque te rendre gelos.... »


Me calèri. Alicia contunhèt de m'explicar que Joana m'aimava e parlava de longa de ièu. Que se languissia de me veire e que demandava totjorn aprèp ièu.... Trobèri pas lo biais per li far venir. Per un pauc m'auria assegurada qu'èra un raisve de la nuèch, la vista de lor còrs mesclats dins la lum rojinosa del brasal a mand de s'atudar. Non ailas èra pas una cachavièlha.

Alicia i tornèt, que se podia pas. E que tot biais l'aimava ieu tanben. Non? Que se vesia plan que me laguiava luenh d'éla, que volontava de la rescontrar , de la tocar , de l'alisar e que me quitava pas a l'armada, l'idèa de trapar un tren, que que sia, per dabalar aici e, me sarra de sa nolor divenca ,de son agach que me ficava al còr l'envèja de me rebalar de genolhons per li cridar mon amor.


Solide que l'aimava . Que m'avia clavelada al cèl de sos braçes dubèrts, de sa boca entredubèrta que me bufava son èr de fèsta, sos uèlhs vèrds que furgavan prigond mon eime sens que poguèssi m'aparar , que sas mans dolças , quand se pausavan sus mos braçes me fasian correr un frenir , que me davan un prusit sus tot lo còrs , del suq, a las sòlas, que me fasia nen, se er astre sa cabeladura venia amagar sos uèlhs e los mèus, entre que nos amagava darrièr son ridèl saur, per un bais eternal que nosava las pots, e lo còr . Quand de còps somièri d'ela? A revirar dins lo lièch estrèch de la mal sòm. A reboistorar las flaçadas en cresent que son las popas , de las pastar missantament per li far cridar cèba, qu'a pas lo drèch de me prendre entre son ponh , coma una tortora nhafrada, coma se faria d'un enfant, crudèlament , giganta ame lo poder gigant sus l'azuèlh, de l'ombrar , de lo mascarar , de lo descarrar, dusca l'amolonar coma una pèlha de papèl qu'om jèta aprèp l'usatge. Encara aqueste matin a somiar d'ela. A s 'alisar sol coma un lèbros. E quand de jorns a mormolhar son nom , entre las « classes » a pantaissar sus la fotò frelhada que podia pas pus agatchar.

Mas m' èri vengut impossible de s'enganar sus la nature de las relacions entre ela e Girard. Imatge aissable. Non pas un simple fregadis, per far bisquar un gavatchon amusant e de passatge. Non que se vesia plan qu'èra pas lo primièra fe...

Trobèri pas cap de fòrça per aparar la quimèra , l'utopia mèuna; mas que me diguèt Alicia en sosrisent :

  • preisse te que dèu passar per te veire. Va venir. Volia de te parlar...

Coma m'èra tombat un mal de cap sens parièr , demorèri sens reaccion. A mai una segonda la paur me trapèt e l'envèja de fugir luenh d'aici e de la presencia rasseguranta d'Alicia.

Mas teniai pas cap de bòtas de set luòcs .

Ajèri pas lo temps de me lavar, penchenar, perfumar qu'un tròt lèugièr ressontèt dins l'escalièr. E Joana pareguèt mai bèla que jamai. Portava una rauba violeta que jetava sa colors irisadas , coma faria la sèda mirgalhada. Una rauba nosada dins l'esquina, ame una granda cencha de tissus que lo nosal grand , revertava un parpalhòl. S'èra crespada los pelses d'un biais que li fasia una mena de coiffa bredona, a l'anciana, ont avia passat un riban vèrd. Marchava coma una fada sus las puntas dels pès e tre que se virèt per milhor se far agachar , l'aire s'emplenèt de sa nolor d'espic.

Me sosriguèt e los uèlhs jetavan d'ulhauçes entre las cilhas tenchats de rimel prigond. Se sarrèt e me pareguèt sos passes, coma una dansa. Vesiai pas qu'ela. Comprenguèri qu'eri tot sol sens poder m'escapar , tal una mosca al mitan de la tela. Joana se sarrèt de ièu , e me diguèt d'un buf:

  • alara mon amic qual es la pus bèla?

Pel còp ne'n demorèri mud. Mormolhejèri , couinèri puslèu qualques mots bestiassons:

  • que mas ... la mai.... bèla? Qu'es .... a .... dire?

  • sabes plan çò que vòli dire.. ane...

  • Mas non que t'apromèti...

Alara los uèlhons jetèron lofuòc:

- te trufas de ièu...

Mas que non . Mas comprèniai pas . Es alara que me tornèt un escopetal. Me pensèri pas sonque de m'aparar . Las idèas se seguissian sens qu'o poguèssi las domdar. I compreniai pas res pus.

Puèi Joana m'abraçèt afogada sens e mormelhejant de crids pichons. Puèi partiguèt en disent :

  • nos veirem aqueste ser coma previst ....

Demorèt empegat sens comprendre. Mas la lum tornèt dins mon esprit trebolat. Puslèu que comprenguèri que Joana m'aimava totjorn, que ièu l'asorava tanben , que lo demai comptava pas. Una musica pichona se levèt dins mon còr. Joana m'aimava. La plus bèla novèla del monde. Lo monde que podia plan s'aroinar , desapareisser, brutlar, cabuçar, tre que podia encara un còp sarrar Joana entre mos braçes.

Pensèri pas que de la veire aqueste ser. Qual li avia donat rendètz-vos! Ieu. Eri pas de creire! Mas me sovenia pas d'ont ni de quand. Mas per astre i avia Girard per m'assabentar. Paure el que se cresia aimat. Lo planhissiai plan. E quitèri sul pic de l'envejar. Fa gaire èri ièu lo mespresat . Ara èra el que sufriria, as milas mòrts, sens veire la fin de son mal. Paure el que se cresia benastruc, alara qu''èra pas sonque qu'un joièl, entre las mans de Joana, per me far morir de gelosia. Qu'avia capitat d'o far. Mas que m'èra tornada.

Alicia tornèt dins la cosina . Avia tot ausit de la discutida. Se donèt pas lo semblant de pas saber e se riguèt d'aurèlhas:

  • alara de que te disiai ièu?

Pel còp li sautèri al còl per l'abraçar. E ela s'esclafèt :

  • que sias nèci tu...

Ièu galaupèri i dins l'escalièr per me lavar.

Qu'avia pas pus lo mal de cap....

 



 a esquerra pintura de Fany

Montèri a la solharda que servissia de sala de banh , me copèri la barba venguda raspuda. I avia un ferrat. Una servieta blanca orlada de linhas rojas. Una mena de terralha e una dorna de marca terra de fer, causas que fan la jòia dels anticaires d'uèi. Me sovèni de las tomètas pel sòl e d'un fenestron gaire mai grand qu'un portanèl de preson , e que praquò mostrava , dins lo clar escur de la vanèla, un brave tròc de cèl.. se vesia que lo solèlh començava de cremar la tèrra . Las ombras venian duras , netas , coma las qu'òm vei vei dins las pintraduras de Cezanne. Om auria dich que lo solèlh escalprava los objècts , e los fasian tremolar entre que los crids , las paraulas , tindavan estranhas coma la d'una lenga oblidada. Los japals dels canhs se perlongavan entre las parets , rebats metalicas que me donèron la sentida , que tot aquò èra pas qu'un raisve.

Se podia pas. Qu'èri pas dins aquela solharda a me curar los uèlhs, de la monina de la nuèch, a escotar los ressons de la vida , los jòcs dels enfants , e dels cans, entre que la casèrne m'esperava a set cent quilomètres d'aila. Estrangetat . Pensèri encara un fum de causas desparièras, destimborladas coma de me dire que fasia très jorns, èri pas aqui e que dins très jorns i serai pas mai pus. Me gaitèt dins lo miralhèt estelat e vejèri un jove a l'agach negre , que semblia a mand d'agantar l' imatge fendasclada que li calia congrear.

I faguèt tant que se pòd per ensatjar de li sorire al can magre que mostrava las dents. Mas virava grimaça. Alara li diguèri que Joana podria pas jamai aimat un òme tant « sauvatge » . Que savia pas sorire. E per qué ? De que m'avia facha la vida? Per qué s'estudia pas dins las escòlas...

E pausèri un agach menimos sul espaurugal que se la cantava la cançon , que perdia pè coma lo nadaire que vòl se fregar ame la fòrça de l'ocean e que nada mai luenh sens saupre sonque se capitarà de tornar. Ièu me jogavi la comedia. Tot vistable que me la jogavi. Aital èri dabalat coma un fat , ame la remembrança d'Odile e de Joana. Sens ne poder destrigar l'una de l'autra. Sens soscar la pus pichona segonda de causir , de comprendre çò que me butava. E fasia coma lo can qu'auria levat la lèbre e lo perdigalh e que sab pas ont seguir , e que se troba espaventat a l'idèa de laissar l'una per l'autre.

Darrièr , sus una cadièra despalhada , Alice m'avia pervesit de nobèls vestits. Me virèri devèrs lo rebat treblat del miralh pichon. Que d'un còp saviai pas pus per onte començar. Me capusèri las onglas ame la pencha e sosquèt que me caldrai plan escampar l'aiga sala de la terralha. Que non me caldrai anar al cafè de la plaça , onte los òmes gulavan tant fòrt que lo ricard, lo pastis , l'anis , los ensordavan e lor cremavan la cervèla.

Mas qu'avia dicha Joana? Que nos deviam trobar? Coma convengut?

Mas quand diable se'n parlèt, d'aquel rendètz vos? Sai que jamai? Se trufava de ièu?

Davalèri los escalièrs la terralha a la man. Me sovèni encara que sarravi la còrda que corrissia al long de la parets e que servissia de man corenta, per cabuçar pas que lo cap encara me virava.

Alicia me gaitava. Me capejèt la terralha e diguèt:

-te la pòd pausar a l'ayguièra. Me'n tracharai pus tard....

-...


Subte fronçèt las ussas e bufèt :

  • a i a qualqu'un que t'espèra...

La Joana èra tornada ? Butèri la pòrta pesuga de la sala de minjar. E cridèri:

  • te! sias tornada?.....

Mas èra Odile que se tenia dabant la chaminèa atudada . Fasia mina d'agatchar las fotòs sus la laissa. Se revirèt:

  • me fas pas un poton? diguèt

Oc de segur. M'avancèri devers ela. Me clinèri. E se penjèt al mèu còl per m'abraçar a plena boca.

Sentiguèri sa nolor , lo fuòc de las pelses. Ensatjèri plan de me recuòlar puèi , durèt lo poton de l'amistat. Per astre Alicia èra sortida sul pas . Per astre tornèt pas. :

  • nos veirem aqueste ser? Diguèt

  • crèsi pas... respondèri

  • mas que oc , que veni de rescontrar Joana..... per anar d'amassa.... a Palavas ? As jà oblidat?

Ne'n demorèri estabordit.

  • e...

  • Me preguèt de la menar que Girard , son jove, lo coneis tu? ... La vendra trobar mai tard quand podrà . E que se troba qu'a pas d'autò... Me diguèt que vos deviatz trobar totes ailabas e quand i demandèri se podia venir ièu tanben , que me laguiava a l'ostal per causa que l'espos es tornat en Soissa per trabalhar.... Savètz consi t'esperavi ièu?

E sul pic nos tornèrem abraçar coma d'assetats . Dusca'l moment que la pòrta del bas crainèt suls gonfalons e metrapèt l'idèa de metre la taula entre ela e ièu.

Alicia dintrèt sens me regardar. Odila s'agachava dins lo miralh grand e fasia mina d'ajustar la coifa , lo maquilhatge . Causiguèri de sortir lèu. Alicia me regardèt missantament e Odile me cridèt: « a tot ara , oblidètz pas?"

Respondèri pas.

Davalèri la carrièra granda en me disent que me calia tornar sul pic a l'armada. Que vesiai pas consi me tirar de l'engana.

Coma enlucernat , me trobèri al cafè . L'oncle m'abraçèt e d'autres tanben me sarrèron sus son pitre sens que los conesca d'Eve e d'Adam. Me semblèt plan que d'unes me prenian per l'ainat del tonton.

Lèu, entre que lo pastaga rajava de longa , capitèri de m'assucar de tal biais, de m'assegurar tanben, qu'oblidèri de pensar lo mejan de me tiras de lors passes. Totes a l'entorn me testimoniavan de l'amistat, per pas dire de l'amor, e fin finala, me demandèri perqué me devriai anar passejar a Palavas , entre doas femnas aissas e un companh caçaire de rauba , alara qu'aici m'èri trapat un molon d'amics. Aici tot m'agradava, tant plan.

Mas, i podiai far, que sabiai plan al plond de ièu, qu'èra plan la monina que m'amagava l'azuèlh.

 

 

 

 

Mi Juillet

 A doas oras, de la vesprada, nos arrapèrem al camin tòrt de la carrièra granda. Mentre que lo solelh nos asaigava de tota la potencia . Tonton lhabrava e l'ajudavi per escupir del milhor. Quna calorassa! Ieu me sentissiai tanben montar lo vomit. D'un moment tonton volguèt escampar l'aiga e ièu tanben. Mas d'unas femnas que passavan nos insolentèron. « Porcassièrs, saumaires , golamasses ».
Tonton s'espetava de rire. Mentre que ieu ne sabiai pas pus consi far. Mas dèts mèstres pus luenh, o mai naut sul camin , qu'èri ièu que m'espetavi . A me cagar dessus. Savètz l'istòria que contèt lo garda al cafè:
« lo pièger quand venèm vièlhs es pas , un còp enebrigat, d'escampar las aigas dins l'armari de la cambra e de contunhar de parlar coma se ren non èra, pas mai d'oblidar de clavar la bragueta, un còp l'aiga escampada, non lo pieger aquò's d'oblidar de la dubrir »

Ai fotre de tu que me fas petar lo boton mèstre, qu'èra tot juste çò qu'el oblidèt d'o far . Lo tonton...

E l'autre , puta brava , me faguèt, te'n sovenètz :

« los tipes qu'escampan l'aiga, l'un en facia de l'autra dins un pissador municipal, e que quita pas, l'un coma l'autra de clucar de l'uèlh , e que l'un dis:

- « mas Monsur se troba qu'avètz la meteissa tissa que ièu, non?... »

E sabètz çò que l'autre li respondèt :

« calatz vos, damne d'ase, mesfi, que lo vòstre rajal me jaissa a l'uèlh... »


E sul còp me pleguèri en quatre , en uèch , en dotze. Qu'èra pas possible de sortir de conarias talas. Tombèri de genolhons mentre que fasiam nòstre camin de crotz , d'unas femneas aissas quitavan pas de cridar.

Vergonha. Avètz pas vergonha de vos rebalar aital. E tu que sias paire . E tu que sias jove . E tu e tu....

Tonton fasia mina de pas ausir e ieu tanben. Mas un còp el mostrèt lo punh , amai lo dèt, al femnassum.

E mai que lo punh , daissèt tombar las braias e me cridèt triumfalament : « e ben golamas de qu'esperas per far coma ieu ? »

L'idèa d'en prumièr pareguèt curiosa , inausida. Puèi ambe los grads d'alcool que me gisclavan per las aurèlhas , per l'alquimia o l'astre d'una evaporacion naturala, quitament ecologica, l'idèa m'endevenguèt possibla. D'una mena de darrièr agach , qu'i avia pas degun dins la carrièra , levat qualquas femnas vièlhas e acarnassidas , que de tot biais lor ne'n podriam pas cambiar l'estimi de nosautres . E ben paures vaiqui que montèrem totes dos la carrièra granda , las bragas a las cavilhas , coma los nens quand cercan la maire aprèp cagar. Amai èran content qu'èra pas de creire.

Quna vergonha.

En levant los uèlhs , d'un moment , vejèri Odile sus la terassa que se plegava per veire o se tòrcer de rire . Ambe lo solèlh se podia pas veire de que n'èra.

Mas Alicia nos gaitava tanben. Risolejava pas gaire

Aviai tot oblidat de la matinada. Joana , Odila los rendètz vos e n'èri pas capable de trobar la sortida, de seguir la pus pichona idèa .

Alicia me donèt de vam, fòrça tre que passèrem la pòrta :

- « se t'agradas aital , pòds tornar »

L'oncle partiguèt se jaire e ieu començèri de comprendre que me demorava pas que de preparar la valisa. Quicòm me tafurèt lo còr mai que mai. Alicia m'agantava dels uèlhs.

I faguèri un gèste, mas se recuòlèt coma s'èri una bèstia pudenta. Los braçes me tombèron.

-" o voliai pas sabès ... Aquò's pas de ma causa ..."

Mas se revirèt e sortiguèt de la sala de minjar.

retorn