Artikelen‎ > ‎

Europese Unie (2)

Brusselse schijngevechten


Het Financieele Dagblad, 9-2-2013
Column van Neelie Kroes

 

‘I want my money back’, eiste de Britse premier Thatcher ooit. Als iedereen dit zou eisen, zou er niet veel van de Europese Unie overblijven, maar je kunt het natuurlijk wel proberen.

Toen ik hoorde dat in Nederland het debat over het terughalen van bevoegdheden uit Brussel was ingezet, keek ik daar naar uit. Bevoegdheden ‘terughalen’ betekent namelijk dat het EU-verdrag met consensus van 27 lidstaten gewijzigd moet worden. De inzet van dit debat moest wel heel belangrijk zijn.

Leuzen

In de trant van Thatcher zag ik leuzen als: ‘Europa heeft niets in de wereld te zoeken.’ ‘Handel drijven doen we in Nederland beter.’ ‘Die CO2 is weer van ons.’ Maar het ging helemaal niet om de echt belangrijke zaken in Europa.

Wat een teleurstelling! Niets dan een lijstje voorstellen die allemaal geblokkeerd kunnen worden, als de politiek daartoe beslist. Sommige behoren nog niet eens tot de EU-bevoegdheden. Er staan een paar onderwerpen bij waar ik zelf ook geen voorstander van ben, maar dat gebeurt in de beste democratieën. Daar is geen verdragswijziging voor nodig.

Onvolwassen

Mij toont het hoe onvolwassen het Europadebat geworden is. Er is door de eurocrisis sprake geweest van een enorme overdracht van bevoegdheden op het gebied van economisch en monetair beleid. Hoever we daarin moeten gaan is een wezenlijk discussiepunt. Moet Europa over militaire macht beschikken ter ondersteuning van het buitenlands- en veiligheidsbeleid? Hoe garanderen we de energievoorziening en beheersen we de CO2-uitstoot? Waar halen we in de toekomst onze groei vandaan? Dit zijn maar paar voorbeelden van zaken die wel echt wezenlijk zijn.

Dezelfde armoede kenmerkt ook het debat over de EU begroting. Er wordt niet onderhandeld vanuit verschillende visies. Het gaat om schijngevechten die de indruk moeten geven dat ‘Brussel’ ook heeft moeten ‘inleveren’, en dat er iets voor nationale kiezers uit het Brusselse vuur is gesleept.

Meer taken

Het maakt daarbij niet uit dat de EU meer taken toebedeeld heeft gekregen in het toezicht op financiële diensten en publieke begrotingen, het buitenlandsbeleid en misdaadbestrijding. Nu er meer taken zijn overgeheveld naar de EU en tegelijkertijd wordt gekort op het budget, betekent het dat het debat over wat Europa vooral niet zou moeten doen een acute prioriteit gaat worden.

In het debat over de EU-begroting zou het niet in de eerste plaats moeten gaan over de hoogte van die begroting, maar of die goed besteed wordt. De begroting moet een uitdrukking zijn van een ambitie, niet van een troosteloos compromis tussen nationaal politiek opportunisme en subsidieverslaving.

Opportunisme

Als leiders geen leiding geven in het bieden van visie en strategische keuzes, maar kiezen om te doen wat goed zal vallen bij de kiezers thuis, dan is Europa er nog slechter aan toe dan de sceptici hopen.

Zeven jaar lang zullen we boeten voor de opportunistische keuzes die nu gemaakt worden. De begrotingsonderhandelingen waren een kans om richting te geven aan een stabiele toekomst van Europa gericht op groei, maar de gevestigde belangen en kortzichtige politieke opportuniteit hebben dat onmogelijk gemaakt.

De Franse staatsman Georges Clemenceau zei dat oorlog te belangrijk is om toe te vertrouwen aan generaals. Soms denk ik dat Europa te belangrijk is om over te laten aan politici.

Neelie Kroes is eurocommissaris.

Comments