Wprowadzenie

Z Ogólnego Wprowadzenie do Liturgii Godzin

 

Celem Liturgii Godzin jest uświęcenie dnia i ludzkiej działalności. Jej układ ma przeto odpowiadać w miarę możności, przez poszczególne Godziny, odpowiednim chwilom dnia, z równoczesnym uwzględnieniem warunków życia współczesnego. Dlatego "dla rzeczywistego uświęcenia dnia i odmówienia z pożytkiem duchowym Godzin kanonicznych zaleca się zachowanie czasu najbardziej zbliżonego do właściwej pory tych Godzin"

 

Zazwyczaj Liturgię Godzin rozpoczyna Wezwanie. Składa się ono z wersetu Panie, otwórz wargi moje, a usta moje będą głosić Twoją chwałę oraz z psalmu 95, który codziennie wzywa wiernych do głoszenia chwały Bożej, do słuchania głosu Pana i zachęca ich do wyczekiwania "krainy spoczynku". Zamiast psalmu 95 można także, zależnie od okoliczności, wziąć psalm 100 lub 24.

 

Jutrznia i Niespory

 

"Zgodnie z czcigodną tradycją całego Kościoła za główne części codziennego oficjum należy uważać Jutrznię jako modlitwę poranną i Nieszpory jako modlitwę wieczorną, i tak je odprawiać.”

 

Jutrznia jest uświęceniem porannych godzin dnia, jak to widać po jej układzie i doborze treści.

Nieszpory odprawia się w porze wieczornej, gdy dzień się już kończy, "dzięki składając za to, co w tym dniu zostało nam dane, i za dobro, które przez nas było dokonane".

 

Jutrznia i Nieszpory rozpoczynają się od wersetu wprowadzającego: Boże, wejrzyj ku wspomożeniu memu. Panie, pospiesz ku ratunkowi memu, po którym dodaje się Chwała Ojcu i Synowi, i Duchowi Świętemu, jak była... oraz Alleluja (opuszczane w okresie Wielkiego Postu). Ten werset oraz Chwała Ojcu... opuszcza się wtedy, gdy Jutrznię rozpoczyna się od Wezwania.

 

Następnie śpiewa się lub odmawia odpowiedni hymn. Hymn nadaje każdej Godzinie czy świętu właściwy ton, a równocześnie wprowadza w atmosferę radosnej modlitwy, zwłaszcza gdy wierni biorą w niej udział.

 

Po hymnie następuje psalmodia stosownie do wytycznych podanych w nr 121-125. Psalmodia Jutrzni składa się z jednego psalmu przystosowanego do godziny porannej, z pieśni zaczerpniętej ze Starego Testamentu oraz z drugiego psalmu o charakterze pochwalnym zgodnie z tradycją Kościoła.

Psalmodia Nieszporów składa się z dwóch psalmów, albo dwu części jednego, gdy ten jest dłuższy, dostosowanych do tej godziny dnia i jej odprawiania z udziałem wiernych, oraz pieśni zaczerpniętej z Listów Apostolskich lub Apokalipsy.

 

Po psalmodii następuje krótkie lub dłuższe czytanie.

 

Czytanie krótkie jest dobrane odpowiednio do dnia, okresu liturgicznego lub święta. Należy je odczytać jako głoszenie słowa Bożego i tak też go słuchać. Uwydatnia ono z mocą jakieś zdanie i myśl natchnioną lub te słowa Pisma św., na które nie zwróciłoby się uwagi w czytaniu ciągłym. Czytania krótkie łącznie z psalmodią różne są na poszczególne dni.

 

Według uznania celebrującego, a zwłaszcza przy udziale wiernych, można wybrać dłuższe czytanie z Pisma św., zaczerpnięte czy to z Godziny Czytań, czy z tekstów mszalnych, przede wszystkim tych, które się opuściło z różnych powodów. Niekiedy można też wybrać inne jeszcze czytania, bardziej dostosowane, zgodnie z tym, co powiedziano w nr 249-250 i w nr 251.

 

Gdy Jutrznię i Nieszpory odprawia się przy udziale wiernych, czytanie dłuższe można, według uznania, wyjaśnić w krótkiej homilii.

 

Po czytaniu bądź też homilii wypada zachować w skupieniu chwilę milczenia.

 

Odpowiedzią na słowo Boże jest krótkie responsorium śpiewane lub recytowane, które jednak wedle uznania można opuścić. Zamiast responsorium wolno śpiewać inną pieśń tego rodzaju i o podobnym przeznaczeniu, jednakże te pieśni muszą być zatwierdzone do tego celu przez konferencję episkopatu.

 

Następnie wykonuje się uroczyście pieśń z Ewangelii z jej własną antyfoną: w Jutrzni pieśń Zachariasza Błogosławiony Pan, Bóg Izraela, a w Nieszporach pieśń Maryi Wielbi dusza moja Pana. Obie te pieśni, mające za sobą wielowiekową i powszechną tradycję Kościoła rzymskiego, wyrażają pochwałę dzieła odkupienia i dziękczynienie. Antyfony tych pieśni są dostosowane do dnia, okresu liturgicznego lub święta.

 

Po pieśni odmawia się rano modlitwy poświęcające Panu dzień i jego prace, a wieczorem modlitwy wstawiennicze (por. nr 179-193).

 

Po tych modlitwach i prośbach odmawia się wspólnie Ojcze nasz.

 

Bezpośrednio po Ojcze nasz odmawia się modlitwę kończącą te Godziny. Dla dni zwykłych znajduje się ona w psałterzu, dla innych dni w tekstach własnych obchodu liturgicznego.

 

Na zakończenie kapłan lub diakon przewodniczący liturgii pozdrawia wiernych słowami: Pan z wami i udziela im błogosławieństwa jak we Mszy św., po czym dodaje: Idźcie w pokoju, na co obecni odpowiadają: Bogu niech będą dzięki. W braku kapłana lub diakona liturgia tych Godzin kończy się błogosławieństwem: Niech nas Pan błogosławi...

 

Godzina Czytań

 

Godzina Czytań podaje do rozważenia ludowi Bożemu, a zwłaszcza osobom szczególnie Bogu poświęconym, obfity skarbiec Pisma św. oraz najpiękniejsze teksty autorów pism dotyczących życia duchowego. Obecnie zakres codziennych czytań biblijnych we Mszy św. został poszerzony, jednakże bogactwa objawienia i tradycji podane w Godzinie Czytań przyczyniają się do większego postępu duchowego. Przede wszystkim kapłani powinni poszukiwać tych bogactw, aby rozdzielać innym dane im słowo Boże i swoją nauką "karmić lud Boży".

 

Godzina Czytań obejmuje także psalmy, hymn, modlitwę oraz inne jeszcze części, jest więc naprawdę Godziną modlitewną. Modlitwa bowiem powinna towarzyszyć "czytaniu Pisma św., ponieważ w ten sposób nawiązuje się rozmowa między Bogiem i człowiekiem, bo... do Niego się zwracamy, gdy się modlimy, Jego słuchamy czytając słowo Boże".

 

Godzinę Czytań rozpoczyna się Wezwaniem wtedy, gdy się ją odmawia przed Jutrznią, tak jak to powiedziano w nr 34-36. W przeciwnym wypadku zaczyna się ją od wersetu Boże, wejrzyj ku wspomożeniu memu łącznie z Chwała Ojcu... dodając Alleluja poza okresem Wielkiego Postu.

 

Następnie odmawia się hymn. W okresie zwykłym wybiera się go ze zbioru na ten cel przeznaczonego, jak to powiedziano w nr 58, ale zawsze z uwzględnieniem pory dnia lub nocy, w której odprawia się Godzinę Czytań.

 

Po hymnie odmawia się trzy psalmy (lub ich części, jeśli psalmy przypadające na dany dzień są dłuższe). Triduum paschalne oraz dni oktawy Wielkanocy i Narodzenia Pańskiego, a także uroczystości i święta mają własne psalmy i antyfony.

W niedziele i dni powszednie bierze się psalmy i antyfony według bieżącego układu psałterza. Tak samo się czyni we wspomnieniach o świętych, wyjąwszy te, które mają własne psalmy i antyfony (por. nr 218 i nn.).

 

Po psalmach, a przed czytaniami, odmawia się zazwyczaj werset. Stanowi on w modlitwie przejście od psalmodii do słuchania czytań.

 

Dwa są czytania: pierwsze jest wyjęte z Pisma św., a drugie zaczerpnięte z pism Ojców Kościoła lub innych autorów kościelnych, albo z hagiografii.

 

Po każdym z czytań odmawia się responsorium (por. nr 169-172).

 

Czytania z Pisma św. są podane w okresach roku liturgicznego i tam należy ich szukać stosownie do wytycznych podanych w nr 140-145. Jednakże w uroczystości i święta czytania te bierze się z tekstów własnych obchodu lub wspólnych.

 

Czytanie drugie wraz z responsorium znajduje się w Liturgii Godzin lub w tekstach do wyboru w lekcjonarzu, o którym jest mowa w nr 161. Zazwyczaj jest to czytanie podane w tekstach okresu roku liturgicznego.

W uroczystości i święta ku czci świętych bierze się własne czytania hagiograficzne podane na dany dzień, a gdy go brak, należy je dobrać z Tekstów wspólnych o świętych. W dni, w które przypadają wspomnienia o świętych i które się obchodzi jako takie, bierze się również czytanie hagiograficzne zamiast czytania z dnia bieżącego (por. nr 166 i 235).

 

W niedziele (poza okresem Wielkiego Postu), podczas oktawy Wielkanocy i Narodzenia Pańskiego oraz w uroczystości i święta po drugim czytaniu i responsorium odmawia się hymn Ciebie, Boże, chwalimy. Hymn ten opuszcza się we wspomnienia i dni powszednie. Ostatnią część hymnu, zaczynającą się od słów Zachowaj lud Twój, Panie..., aż do końca, można opuścić wedle uznania.

 

Godzinę Czytań kończy się modlitwą przypadającą na dany dzień, oraz przynajmniej we wspólnym odmawianiu aklamacją Błogosławmy Panu - Bogu niech będą dzięki.

 

Modlitwa przedpołudniowa, południowa i popołudniowa,

czyli Modlitwa w ciągu dnia

 

Każdą z powyższych trzech Godzin rozpoczyna werset Boże, wejrzyj ku wspomożeniu memu oraz Chwała Ojcu... jak była i Alleluja (które opuszcza się w okresie Wielkiego Postu). Potem następuje hymn odpowiadający danej Godzinie, a po nim psalmodia, krótkie czytanie z wersetem, modlitwa na zakończenie oraz, przynajmniej w odmawianiu wspólnym, Błogosławmy Panu - Bogu niech będą dzięki.

 

Podano psalmodię dwojakiego rodzaju: bieżącą i uzupełniającą. Pierwszej używa się w wypadku odmawiania jednej tylko Godziny. Odmawiając więcej niż jedną w pierwszej należy wziąć psalmy bieżące, w pozostałych psalmodię uzupełniającą.

 

Psalmodia bieżąca obejmuje trzy psalmy (lub trzy ich fragmenty, gdy psalmy są dłuższe) podane w psałterzu wraz z ich antyfonami, jeżeli we właściwym miejscu nie zaznaczono inaczej.

W uroczystości, w czasie Triduum paschalnego oraz w dni oktawy Wielkanocy odmawia się antyfony własne z trzema psalmami zaczerpniętymi z psalmodii dodatkowej, chyba że należy wziąć psalmy przewidziane na dany dzień. Jeżeli jakaś uroczystość przypada w niedzielę, należy wziąć psalmy z niedzieli I tygodnia.

 

Psalmodia uzupełniająca obejmuje po trzy psalmy wybrane zazwyczaj z tak zwanych "psalmów gradualnych".

 

Modlitwa na zakończenie dnia

 

Ta Godzina jest ostatnią modlitwą dnia, odmawianą przed spoczynkiem nocnym, nawet i po północy, jeśli tak się zdarzy.

 

Modlitwa na zakończenie dnia rozpoczyna się, podobnie jak inne Godziny, wersetem Boże, wejrzyj ku wspomożeniu memu oraz Chwała Ojcu... jak była i Alleluja (opuszczanym w okresie Wielkiego Postu).

 

Jako zwyczaj godny pochwały zaleca się następnie dokonanie rachunku sumienia. Przy odmawianiu wspólnym odbywa się on w ciszy, albo włącza się go w akt pokuty według formularzy podanych w Mszale rzymskim.

 

Po rachunku sumienia następuje odpowiedni hymn.

 

Po I Nieszporach niedzieli odmawia się w Modlitwie na zakończenie dnia psalmy 4 i 134, a po II Nieszporach psalm 91.

W pozostałe dni dobrano psalmy mówiące o ufności w Panu i do niej pobudzające. Zamiast nich można odmówić psalmy z niedzieli, zwłaszcza wtedy, gdy pragnie się je odmówić z pamięci.

 

Po psalmodii następuje krótkie czytanie i od razu po nim responsorium W ręce Twoje, Panie..., po czym odmawia się pieśń Teraz, o Panie, pozwól odejść słudze swemu z antyfoną. Ta pieśń stanowi jakby szczytowy moment Modlitwy na zakończenie dnia.

 

Modlitwa kończąca tę Godzinę jest podana w psałterzu.

 

Po modlitwie dodaje się, również w odmawianiu prywatnym, błogosławieństwo Noc spokojną i koniec szczęśliwy...

 

Na koniec odmawia się jedną z antyfon ku czci Najświętszej Maryi Panny. W okresie wielkanocnym jest to zawsze antyfona Królowo niebios... Konferencja episkopatu może zatwierdzić inne jeszcze antyfony oprócz tych, które są podane w Liturgii Godzin.


Inna pomoc w odmawianiu brewiarza TUTAJ

Comments