A - Testament Vej‎ > ‎Ester‎ > ‎

Ester 9

Capìtol 9


L'arvangia dij Giudé dzura ij sò nemis

9:1 Ora, ant ël mèis ch'a fà dòdes, ch'a l'é Adar, ant ël dì ch'a fà tërdes dël midem mèis, quand ch'ij comandament reaj e ij sò decret a son intrà an vigor, a son ëstàit ij Giudé a soa vira ch'a l'han crasà coj ch'a l'avìo con lor. 9:2 An tute le provinse dël rè Assuer, j'Ebreo a son butasse ansema contra tuti coj ch'a l'avìo complotaje contra. Gnun a podìa arzistje: la tëmma dij Giudé1 a peisava ansima a tut ël pòpol. 9:3 E tùit ij grand ufissiaj dle provinse, ij sàtrap, ij governador, ij fonsionari dël rè, tuti a l'han giutà j'Ebreo për tëmma 'd Mardoché.

9:4 Mardoché a l'era an efet un gran përsonagi ant la ca dël rè, e soa arnomansa a së spantiava travers tute le provinse: Mardoché a vnisìa sèmper pì amportant.

9:5 Adonch ij Giudé a l'han crasà tùit ij sò nemis a colp ëd spa. A l'é stàit në stermini, e lor a l'han fàit lòn ch'a l'han vorsù dij sò aversari2. 9:6 An Susa, mach ant la sitadela, ij Giudé a l'han massà sinchsent òm. 9:7 A l'han massà Farsandata, Delfon, Espata, 9:8 Porata, Adalìa, Aridata, 9:9 Efermesta, Arisai, Aridai e Vaisata, 9:10 ij des fieuj d'Aman l'Agagita, ma sensa vorèisse pijé soe sostanse.

9:11 Col dì midem ël nùmer ëd coj ch'a j'ero stàit massà ant la sitadela 'd Susa a l'é stàit portà a conossensa dël rè. 9:12 Ël rè a l'ha dije a la regin-a Ester: "Ant la sitadela 'd Susa ij Giudé a l'han massà sinchsent òm e ij des fieuj d'Aman; lòn ch'a l'avran mai fàit ant j'àutre provinse dël rè? Lòn ch'it veules adess? At sarà dàit. Lòn ch'at pias ëd pì? A sarà fàit!”3 9:13 Antlora Ester a l'ha dije: "S'a-j pias parèj al rè, ch'as peussa përmette ai Giudé ch'a son an Susa 'd fé 'dcò doman lòn ch'a l'era stàit decretà për ancheuj; ch'a sio pendù al pal ij des fieuj d'Aman". 9:14 Ël rè a l'ha comandà ch'as fèissa përparèj. Ël decret a l'é stàit promulgà a Susa. Ij des fieuj d'Aman a son ëstàit pendù al pal4. 9:15 Ij Giudé ch'a j'ero an Susa a son ancora butasse ansema, a l'han dësfendù soa vita e a son butasse a la sosta dj'atach dij nemis; a l'han massà stantessinchmila 'd coj ch'a l'avìo con lor, ma a son pa dasse a marodé. 9:17 Sòn a l'é capità 'l tërdes dël mèis d'Adar; ël quatòrdes a son arposasse5 e a l'han fane un dì 'd disné e 'd gòj.

La sorgiss ëd la festa dij Purim

9:18 Ma ij Giudé ch'a j'ero an Susa a son radunasse 'l tërdes e 'l quatòrdesëd col mèis; ël quindes a son arposasse e a l'han fane un dì 'd disné e 'd gòj. 9:19 Për sòn ij Giudé dla campagna, ch'a stan an dle sità nen sircondà da 'd muraje o an dle cassin-e, a fan dël quatòrdes dël mèis d'Adar un dì 'd gòj, ëd disné e 'd festa, andova che tuti as mando 'd present un con l'àutr6.

9:20 Mardoché a l'ha scrivù tut sòn e a l'ha mandà 'd litre ai Giudé ch'a j'ero an tute le provinse dël rè Assuer, davzin e lontan, 9:21 pr' ëstabilì che tùit j'agn a selebrèisso 'l quatòrdes e 'l quindes dël mèis d'Adar. 9:22 Për che coj dì-lì a son ij dì ch'ij Giudé a l'han avù treva da j'atach dij nemis e 'l mèis che 'l sagrin a l'é vnùit gòj, ël deul festa, e për ch'a fusso dì d'argioissansa; andova ch'as mandèisso 'd cadò l'un con l'àutr e ch'as fèisso 'd don ai pòver.

9:23 Ij Giudé a son angagiasse a mandé anans lòn ch'a l'avìo già ancaminasse a fé e che Mardoché a l'avìa dit. 9:24 Aman, an efet, ël fieul ëd Camdata l'Agagita, ël nemis ëd tùit ij Giudé, a l'avìa tramà contra j'Ebreo për dësbleje e a l'avìa campà 'l Pur, visadì la sòrt, për confondje e për feje meuire: 8:25 ma quand che Éster a l'é presentasse al rè, costì a l'ha comandaje ëd document ëscrit che la trama balorda d'Aman contra dij Giudé a fussa fàita tombé an soa testa e che chiel e ij sò fieuj a fusso pendù7.

9:26 Për lòn coj dì-lì a son ëstàit ciamà "Purim" da la paròla Pur. Conforma tut ël contnù 'd cola litra, për lòn ch'a l'avìo vedù e ch'a l'era capitaje, 9:27 ij Giudé a son franch angagiasse, ansema a soa dissendensa e a tuti coj ch'a son giontasse a lor, a selebré tùit j'agn doi dì, scond le disposission ëd lòn ch'a l'é scrivusse e a la data stabilìa. 9:28 Coj dì a l'han da esse selebrà da tute le generassion, an tute le famije, an minca na provinsa, an tute le sità; coj dì 'd Purim a venta mai chité ch'a sìo comemorà tra ij Giudé e soa memòria a dovrà mai perdse trames a soa dissendensa.

9:29 La regin-a Éster, fija d'Abicail e 'l Giudé Mardoché a l'han ëscrivù con tùit ij soen costa sconda litra. 9:30 A l'han mandajla a tùit ij Giudé ant le senevintessèt provinse dël regn d'Assuer, përchè ch'a l'avèisso pas e vrità8, 9:31 e pr' ëstabilì sti dì dël Purim an soe date precise, coma ch'a l'avìa comandaje 'l Giudé Mardoché e la regin-a Ester, e coma che lor midem a l'avìo fissaje për lor e për soa dissendensa, an occasion ëd digiun e 'd soa anvocassion. 9:32 Un comand d'Ester a l'ha stabilì le sircostanse 'd costi Purim e a l'é stàit ëscrivù un liber.9


Nòte

1 La tëmma dij Giudé a l'é la tëmma ch'a l'avìo dël Dé ver e viv ch'a stasìa da soa part ëd lor (cfr. Esod 15:14-16). L'arversament a l'era tan complet che tùit j'offisiaj ch'a l'avrìo dovù stermineje, adess a-j giuto.

2 A l'é armarcà ambelessì quant ch'a l'é stàita granda l'arvangia dij Giudé che, contut, a l'é nen ispirà da desideri materiaj tant da buté a sach ij bin dij sò aversari.

3 L'arcesta che Éster a fà 'd n'ulterior arvangia (v. 13) a peul esse stàita causà da 'n pì àuta amzura d'anti-semitism ant la sità 'd Susa (v. 15). La conta a buta an evidensa ch' ij sò nemis a son massà e nen mach an sna vitòria.

4 Ij còrp dij fieuj mòrt ëd Aman a son pendù an pùblich coma amonission e segn ëd dzonor.

5 L'arpòs acordà ai Giudé a col temp a vniss la base dle selebrassion annual dij Purim (ëdcò v. 22).

6 Lë scambi 'd present, ëd sòlit ròba da mangé (v. 22) a përmet fin-a ai Giudé pì pòver de giontesse a la selebrassion (Neemìa 8:10-12; Deuteronòmi 16:11,14) e a vniss segn ëd ël soagn providensial pr' ij crasù, ambelessì ant l'istessa comunità israelita.

7 Cost cit somari dj'aveniment dij capitoj precedent as centra nen tant dzura Éster o Mardoché, ma an sël rè e Aman, e a presenta Aman coma 'l nemis tipich ëd tùit ij Giudé, passà e present (3:10; 8:1; 9:10).

8 Cost vers a s-ciariss ël propòsit d'ës liber, visadì stabilì la festa dij Purim da celebresse da minca generassion dij Giudé e për dé d'istrussion për soa oservansa.

9 Éster e Mardoché a mando na litra ufissial final al rësguard dij Purim che a stabiliss cola festa ant ël contest dla pratica dël digiun e dle lamentassion (v. 31). A l'é parèj che Purim a l'é rendù na selebrassion religiosa ufissial dij Giudé. Lë scritur d'Éster a paress ch'a l'abia parèj ël propòsit d'armarché l'istitussion non-mosàica 'd costa festa.


À à È è É é Ì ì Ò ò Ó ó Ù ù Ë ë
Comments