วิจัยการให้ความรู้เบาหวาน ปี52

ประสิทธิผลของการให้ความรู้การปฏิบัติตัวของผู้ป่วยเบาหวานที่Admit ในหอผู้ป่วยใน

 โรงพยาบาลบ้านบึง

 ที่มาของปัญหา

                โรคเบาหวานจัดเป็นโรคเรื้อรังชนิดหนึ่งที่สาเหตุเกิดจากการหลั่งหรือการออกฤทธิ์ของอินซูลินในระดับเซลล์ที่ผิดปกติ  ทำให้กลูโคสเข้าเซลล์ลดลงเป็นผลทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดสูงอยู่ตลอดเวลา  หากไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลให้อยู่ในเกณฑ์ปกติจะทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนเฉียบพลันและเรื้อรังต่าง ๆ ตามมา  เช่น  ไตวายเรื้อรัง   โรคความดันโลหิตสูง  และเป็นโรคที่รักษาไม่หายขาดต้องกลับมาตรวจซ้ำเป็นประจำสม่ำเสมอ  ผู้ป่วยเบาหวานควรมีความรู้และสามารถดูแลตนเองได้ในหลายด้าน  ทั้งด้านการดูแลตนเองเพื่อควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด  การควบคุมอาหาร  การออกกำลังกาย  การสังเกตอาการน้ำตาลในเลือดสูงและน้ำตาลในเลือดต่ำ  การจัดการกับความเครียด  ทั้งนี้เพื่อควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดให้อยู่ในเกณฑ์ปกติได้อย่างต่อเนื่อง  เพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนที่จะตามมาภายหลัง

                จากการเก็บสถิติผู้ป่วยที่มารับบริการที่หอผู้ป่วยใน   โรงพยาบาลบ้านบึง  ข้อมูลตัวชี้วัดการ Re-Admit ปี 2549, 2550, 2551 พบว่าจำนวนผู้ป่วยเบาหวานที่มาด้วยภาวะ Hypoglycemia และ Hyperglycemia มีอัตราการกลับมารักษาซ้ำมากที่สุด ปี 2549 จำนวน 5 ราย, ปี 2550 จำนวน 10 ราย, ปี 2521 จำนวน 5 ราย   ทำให้ได้คำถามว่า. เพราะเหตุใด เวลาที่ผู้ป่วยมานอนรักษาตัวอยู่ในโรงพยาบาลสามารถควบคุมระดับน้ำตาลได้ แต่เวลากลับบ้านทำไมถึงคุมน้ำตาลไม่ได้   ” “ขณะนอนพักรักษาตัวอยู่ในโรงพยาบาลผู้ป่วยจะได้รับข้อมูลเกี่ยวกับการปฏิบัติตัว การดูแลตนเองเกี่ยวกับโรคเบาหวาน ตาม ใบวางแผนการจำหน่าย และจะมีการส่งเยี่ยมบ้านในผู้ป่วยที่มีภาวะแทรกซ้อนอื่น ๆ แต่ทำไมผู้ป่วยยังคงกลับมานอนรักษาในโรงพยาบาลซ้ำด้วยเรื่องของ ภาวะน้ำตาลต่ำหรือน้ำตาลสูงอยู่ตลอด

ค้นหาปัญหาพบสาเหตุสำคัญดังนี้

1.       การให้ข้อมูลเกี่ยวกับโรคเบาหวานไม่ครอบคลุม

2.       เมื่อกลับบ้านผู้ป่วยขาดผู้ดูแลหลัก

3.       ด้านครอบครัว  อาจไม่ใส่ใจและไม่มีส่วนร่วมในการดุแลและยังไม่ตระหนักถึงโรคที่ผู้ป่วยเป็น

4.       พฤติกรรม  ด้านการดูแลและเอาใจใส่สุขภาพตนเองยังน้อย พฤติกรรมด้านการบริโภคอาหาร ,  การออกกำลังกาย  ,  การรับประทานยาอย่างต่อเนื่อง  , ทัศนคติของผู้ป่วยเบาหวานซึ่งอาจจะยังปรับเปลี่ยนได้ยาก

จากการวิเคราะห์สาเหตุของปัญหาพบว่า  ผู้ป่วยและญาติยังขาดความรู้ความเข้าใจในโรคเบาหวานการได้รับข้อมูลยังไม่เพียงพอและครอบคลุม  ทำให้เมื่อกลับบ้านไป  ผู้ป่วยและครอบครัวขาดความตระหนักในการดูแลตนเอง  ส่งผลให้พฤติกรรมทางสุขภาพ  และทัศนคติเกี่ยวกับโรคเบาหวานมาสามารถปรับเปลี่ยนได้  ทางคณะผู้จัดทำจึงได้พัฒนาการให้ความรู้  เพื่อให้ผู้ป่วยและครอบครัวมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับโรคเบาหวานมากขึ้น  กระตุ้นให้เกิดความตระหนักในการปฏิบัติตัว

วัตถุประสงค์

                เพื่อศึกษาประสิทธิผลของการให้ความรู้เรื่องการปฏิบัติตัวในผู้ป่วยเบาหวานในหอผู้ป่วยใน

เป้าหมาย

                หลังการให้ความรู้ผู้ป่วยมีความรู้ความเข้าใจในการปฏิบัติตัวในเรื่องการดูแลตนเองเพิ่มขึ้น

ระเบียบและวิธีการดำเนินการ

 1. คัดกรองผู้ป่วยที่เข้าร่วมกิจกรรมและวางแผนจำหน่าย ดังนี้

      1.1 ผู้ป่วยที่สามารถสื่อสารภาษาไทยได้ และไม่มีความพิการทางหู ไม่มีภาวะด้านจิตเวช

       1.2 นอนโรงพยาบาลอย่างน้อย 3 วันขึ้นไป

      1.3 มีวุฒิวาวะ สามารถดูแลตนเองได้

 2. ลงทะเบียนผู้เข้าร่วมกิจกรรม

 3.  จัดมอบหมายหน้าที่รับผิดชอบให้มีพยาบาลเจ้าของไข้

 4.  พยาบาลเจ้าของไข้ดำเนินการสำรวจข้อมูลจากการซักถาม, ลงทะเบียนผู้ป่วยและให้ผู้ป่วยทำแบบสอบถามความรู้เกี่ยวกับการปฏิบัติตัวเรื่องโรคเบาหวาน (Pre-test)

 5.  ขณะที่ผู้ป่วยนอนพักรักษาตัวอยู่ พยาบาลเจ้าของไข้วางแผนการสอนการให้ความรู้เกี่ยวกับโรคเบาหวานทั้งผู้ป่วยและญาติ (ผู้ดูแล)

                5.1 จัดให้สุขศึกษารายบุคคล/มีการให้การแลกเปลี่ยนประสบการณ์ในผู้ป่วยเบาหวานด้วยกัน (กลุ่ม)

                5.2 แจกเอกสารแผ่นพับเรื่องโรคเบาหวาน

                5.3 ประสานงานกับทีมสหสาขาในการให้ความรู้กับผู้ป่วยและญาติ เช่น โภชนากร กายภาพบำบัด, เภสัชกร

6.  ติดตามพฤติกรรมการปฏิบัติตัวของผู้ป่วยขณะนอนพักรักษาตัวอยู่ในโรงพยาบาลโดยพยาบาลเจ้าของไข้

7.  พยาบาลเจ้าของไข้ประเมินความพร้อมของผู้ป่วย และให้ทำแบบประเมินความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับโรคเบาหวาน ภายหลังจากที่ให้ความรู้ไปแล้ว (Post-test) ทบทวนซ้ำสรุปปัญหาและส่งต่อศูนย์สุขภาพชุมชน

ประเมินผล

                ภายหลังการให้ความรู้เรื่องการปฏิบัติตัวของผู้ป่วยเบาหวานพบว่าผู้ป่วยมีความรู้เพิ่มมากขึ้น

กลุ่มเป้าหมาย

                ผู้ป่วยที่มารับบริการที่หอผู้ป่วยในของโรงพยาบาลบ้านบึง จ.ชลบุรี  ที่ได้รับการวินิจฉัยจากแพทย์ว่ามีความผิดของระดับน้ำตาลในกระแสเลือดหรือมีภาวะแทรกซ้อนจากเบาหวานร่วมด้วย

ระยะเวลา  20 กรกฎาคม 2552 – 20 สิงหาคม 2552

   

รายละเอียดการทำกิจกรรม

พฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้ป่วยเบาหวาน

 

ขั้นตอนการทำกิจกรรม

 

หัวข้อ/ประเด็น/สาระ

 

วิธีการ/อุปกรณ์

 

ผู้สอน

กิจกรรมการออกกำลังกาย

1.การออกกำลังกาย

 

-ประสบการณ์ในการออกกำลังกายของผู้ป่วย

-ปัญหาและอุปสรรคในการออกกำลังกาย

 

-การสนทนากลุ่ม

-แผ่นพับ

-ฝึกปฏิบัติ

 

 

พยาบาล

 

 

2.สรุปกิจกรรม

-บรรยายสรุป

-บรรยาย/อภิปราย/ซักถาม

พยาบาล

 

กิจกรรมการควบคุมอาหาร

1.การสนทนากลุ่ม

 

-การควบคุม และการเลือกอาหารของผู้ป่วยเบาหวาน

-ปัญหาในการควบคุมและการเลือกอาหาร

 

-การสนทนากลุ่ม

 

โภชนากร

พยาบาล

2.การสาธิตอาหาร

-หลักการบริโภคอาหารสำหรับผู้ป่วยเบาหวาน

-ผู้ป่วยวิเคราะห์อาหารร่วมกัน

-ตัวอย่างอาหาร

โภชนากร

3.การวิเคราะห์อาหารและเลือกเมนูอาหาร

-เลือกเมนูอาหารที่จะบริโภคใน

 1 วัน จากแผ่นภาพ,ธงโภชนา

 

-แผ่นภาพเมนูอาหาร

 

โภชนากร

พยาบาล

กิจกรรมการรับประทานยา/ฉีดยาของผู้ป่วยเบาหวาน

1.การรับประทานยาเบาหวาน/ การฉีดอินซูลิน

 

 

 

-สอนวิธีการรับประทานยา

-สอนการสังเกตฤทธิ์ข้างเคียงจากการใช้ยา

-สอนฉีดยารายบุคคลในกรณีผู้ป่วยฉีดอินซูลิน

 

 

 

-อุปกรณ์การฉีดยา

-ตัวอย่างเม็ดยา

-แผ่นพับ

 

 

 

 

เภสัชกร

 

กิจกรรมการดูแลเท้า

1.การสนทนากลุ่ม

 

-ความสำคัญในการดูแลเท้า

-ประสบการณ์ของผู้ป่วยเบาหวานที่มีปัญหาเรื่องเท้า

-ปัญหาและอุปสรรคในการดูแลเท้า

 

 

-การสนทนากลุ่ม

-แผ่นพับ

 

 

พยาบาล

2.การฝึกปฏิบัติการบริหารและการดูแลเท้า

-ฝึกปฏิบัติการยางยืดด้วยเท้า

-การฝึกปฏิบัติการตรวจเท้า

-ฝึกปฏิบัติการนวดเท้า

 

-ยางยืด

-โลชัน

-ผ้าเช็ดเท้า

-ถุงเท้า รองเท้า

 

พยาบาล

3.สรุปกิจกรรม

-บรรยายสรุป

-บรรยาย/อภิปราย/ซักถาม

พยาบาล

 

หน้าเว็บย่อย (1): เบาหวานจัดการได้
Comments