Time-In

Bestel hier het boek!


Schoolteams worden vaak geconfronteerd met gedragsproblemen. Wanneer deze problemen niet tijdig en degelijk aangepakt worden, leiden ze tot allerlei negatieve gevolgen zoals afwijzende commentaar van leerkrachten, emotionele problemen, verminderde schoolprestaties, strafstudies, spijbelen, pestgedrag, toenemende conflicten, schorsingen en uiteindelijk zelfs schooluitval. Toenemende gedragsproblemen hebben ook gevolgen voor het schoolteam zelf. Schooluitval gaat niet toevallig gepaard met stijgend ziekteverzuim en burn-outs bij leerkrachten.

Schoolteams kijken bewust of onbewust naar gedragsproblemen als: 'er is iets aan de hand met deze leerling(en) en/of de ouder(s)'. Bijvoorbeeld: ouders nemen hun verantwoordelijkheid niet, er is sprake van een stoornis, een gebrek aan motivatie, een gebrek aan respect, een gebrekkige werkhouding, etc.

Vanuit bovenstaande verklaringen lijken de volgende oplossingen voor de hand te liggen: opvoedingsondersteuning voor de ouders, een bezoek aan de psychiater, medicatie, psychotherapie, bijles, time-out, beloningssystemen, straffen, preventief en/of definitief schorsen, etc. De grootste verantwoordelijkheid voor het oplossen van de problemen wordt bij de leerling en zijn ouders gelegd. Dit kadert grotendeels binnen het probleem - en stoornisdenken, waarbij de rol van de school zelf geminimaliseerd wordt. 

Door het probleem - en stoornisdenken belandt het schoolteam in een cultuur van 'brandjes blussen': er zijn gedragsproblemen en die moeten 'nu' aangepakt worden. Echter, veel van deze oplossingen bieden een 'illusie van controle', werken enkel op de korte termijn, en leiden net tot meer crisis. Bijvoorbeeld: straffen leidt binnen een spiraal van aanhoudende conflicten vaak enkel tot méér verzet en agressie en dus ook.. tot meer negatieve gevolgen voor het schoolteam zelf.

Er is nood aan een meer positieve en preventieve aanpak, waarbij schoolteams erkennen dat ze naast het lesgeven zelf ook een belangrijke rol spelen in de opvoeding en ontwikkeling van kinderen en jongeren. Wij Zijn Gedrag! 

In die zin is het belangrijk dat we niet enkel kijken naar problemen in het 'hier en het nu', maar ons tegelijk actief afvragen hoe de school op lange termijn leerlingen zoveel mogelijk in de klas houdt en zo bijdraagt aan positief gedrag, welzijn, betere leerprestaties en een succesvolle schoolloopbaan voor alle leerlingen! Dit is het fundament van TIME-IN!

TIME-IN is een gedragen en schoolbreed zorgbeleid, dat bestaat uit een samenhang van effectieve interventies om de sociaal-emotionele ontwikkeling (SEO) van leerlingen, leerkrachten en ouders te stimuleren. TIME-IN wil niet enkel focussen op het gedrag en de leerprestaties van leerlingen, maar zet evenzeer sterk in op sociale relaties en emotionele vaardigheden. 

Concreet wordt het TIME-IN zorgbeleid vertaald in een protocol, bestaande uit drie soorten interventies: Proactieve (voor iedereen), Preventieve (voor sommigen) en Curatieve (voor enkelen) interventies. Deze interventies worden toegepast op Spoor A: schoolniveau; en Spoor B: klasniveau. Op proactief niveau lopen de interventies binnen Spoor A over naar Spoor B. Op preventief en curatief niveau worden de interventies binnen Spoor B teruggekoppeld naar Spoor A.


1. Proactief: 

  • Spoor A: Schoolniveau

Proactief handelen gaat om het aanmoedigen van een veilige en voorspelbare schoolomgeving; dat gebeurt samen met alle betrokkenen (schoolteam, leerlingen en hun ouders). 

Bij de opstart van een procesbegeleiding TIME-IN wordt er eerst in dialoog gegaan over de noodzaak om te werken rond zorg op school. Indien de school vanuit deze bewustwording een vraag stelt naar het opbouwen van een schoolbreed zorgbeleid, wordt vervolgens gesproken over de noodzakelijke randvoorwaarden om tot de voorbereidingsfase over te gaan. Deze randvoorwaarden gaan bijvoorbeeld over tijd, middelen, mensen, sterk en verbindend leiderschap, etc.

In de voorbereidingsfase zelf ontwikkelt het schoolteam een gedragen zorgvisie op een handelingsgerichte manier. Daartoe wordt er een 'schoolfoto' gemaakt, die een beter inzicht geeft over hoe de school zorg bewust of onbewust organiseert. Van daaruit ontstaat een missie en een visie, die resulteert in een concreet actieplan.

Vervolgens leert het schoolteam het handelingsgericht werken aan om de zorgvisie planmatig en doelgericht toe te passen in de dagelijkse praktijk. Duidelijke communicatie en afstemming binnen het team zijn hierbij noodzakelijk, gekoppeld aan een open vergadercultuur

Het schoolteam zorgt er verder voor dat het maken van plannen zoveel mogelijk in samenspraak met de ouders en de leerling zelf gebeurt, bijvoorbeeld tijdens oudercontacten. Onderzoek toont namelijk aan dat de gedragen samenwerking tussen de school en de thuiscontext essentieel is om voorspelbaarheid te creëren en zo het welzijn van de leerlingen te bevorderen!

  • Spoor B: Klasniveau

Een eerste proactieve actie op klasniveau betreft het gedragsmatig klasmanagement, met het opstellen en coachen van basisafspraken, het geven van duidelijke klassikale instructies, het trainen van zelfcontrole en probleemoplossende vaardigheden, sociale vaardigheidstraining, etc.

Een tweede actie betreft het emotioneel school - en klasmanagement, met bijvoorbeeld het organiseren van kringgesprekken en het coachen van emotieregulatiestrategieën.


2. Preventief

  • Spoor B: Klasniveau

Preventief werken gaat over het voorkomen van gedragsproblemen, op maat van de onderwijs - en ondersteuningsbehoeften van leerling(en), leerkrachten en ouders, 'at-risk' voor het ontwikkelen van psychologische problemen. Een noodzakelijke bouwsteen hierbij is het ontwikkelen van positieve leerkracht-leerling relaties, om vandaar uit de klas en individuele leerlingen te observeren en bovenstaande gedragsmatige en emotionele vaardigheden te trainen binnen en buiten de klas. Leerlingen, die het moeilijk hebben, kunnen tot rust komen in de TIME-IN hoek.

  • Spoor A: Schoolniveau
Observaties, doelstellingen en preventieve maatregelen op leerling(en) - en ouder niveau worden systematisch afgestemd binnen het schoolteam, dit aan de hand van het handelingsgericht werken én aansluitend bij de zorgvisie. Positieve leerkracht-leerkracht relaties en verbonden teams zijn hierbij cruciale bouwstenen, gekaderd binnen de thema's zelfreflectie en teamontwikkeling

3. Curatief

  • Spoor B: Klasniveau

Curatief werken gaat over het aanpakken van ernstige gedragsproblemenop maat van de onderwijs - en ondersteuningsbehoeften van leerlingen, leerkrachten en ouders, 'high-risk' voor het ontwikkelen van psychologische problemen. Het schoolteam implementeert hier crisisinterventie - en herstelstrategieën in het omgaan met escalerend en agressief gedrag.

  • Spoor A: Schoolniveau
Observaties en doelstellingen, die voortkomen vanuit curatieve maatregelen op leerling(en) - en ouder niveau worden systematisch afgestemd binnen het schoolteam, dit aan de hand van het handelingsgericht werken én aansluitend bij de zorgvisie. Positieve leerkracht-leerkracht relaties en verbonden teams zijn hierbij cruciale bouwstenen, gekaderd binnen de thema's zelfreflectie en teamontwikkeling.



TIME-IN wordt momenteel geïmplementeerd in het buitengewoon en gewoon basis - en secundair onderwijs. Daaraan verbonden loopt er een doctoraatsproject (ism de Universiteit Gent) om TIME-IN te evalueren op effectiviteit, efficiëntie en implementatievoorwaarden

We vragen ons niet enkel af of TIME-IN een positieve impact heeft op het sociaal-emotioneel welzijn en de academische uitkomsten van de leerlingen, maar ook 'hoe' dat precies gebeurt. Daarom worden naast effectiviteit ook belangrijke veranderingsmechanismen onderzocht die de sociaal-emotionele ontwikkeling in verband brengen met academische aspecten, alsook aspecten die te maken hebben met het optimaliseren van het implementatieproces. 


Laten we samen werken aan meer positief gedrag en welzijn in het onderwijs en zo kansen creëren voor alle leerlingen, ouders en leerkrachten!


Zie de pagina’s aanbod en contact indien u interesse heeft in een concrete samenwerking met TIME-IN.










® © 2017