New Evidence for the Solar Oxygen Crisis

دليلي جديد براي «‌ بحران اکسيژن خورشيدي»

 

The Sun

 

دانشمندان دليل جديدي را منتشر کرده‌اند که حامي اين کشف جديد است که مقدار اکسيژن خورشيد نصف چيزي است که قبلاً تصور مي‌شد، موضوعي که برخي دانشنمدان آن را بحران اکسيژن خورشيدي لقب داده‌اند. اين مسئله توان علمي بالقوه عظيمي دارد، زيرا دانشمندان اندازه‌گيري قبلي خاصي را به عنوان مبنايي براي شناخت طرز کار ساير ستارگان به کار برده‌اند.

 

اکسيژن سومين عنصر فراوان در طبيعت و عنصري است که اغلب در « کوره‌هاي هسته‌اي » ستارگان توليد مي‌شود. در بسياري از موقعيت‌هاي اختر فيزيکي، اکسيژن با فراواني‌هاي کربن، نيتروژن و نئون در ارتباط است. اگر فراواني اکسيژن در خورشيد مقداري باشد که دانشمندان گمان مي‌کردند، فراواني عناصر ديگر نيز بايد با ضريب دو تغيير کند.

هکتور سوکاس ناوارو(Hector Socas Navarro) دانشمند ارشد مرکز ملي تحقيقات اختر فيزيکي مي‌گويد « فراواني اکسيژن مرجعي کليدي براي ترکيب شيميايي ديگر ستارگان است. قبلاً گمان مي‌کرديم که اندازه‌گيري‌هاي اين فراواني پس از سال‌هاي 1980 بسيار قابل اعتمادند، اما دليل جديد نشان مي‌دهد که آن را با ضريب دو اضافه برآورد کرده‌ايم. پيامد‌هاي اين مسئله بسيار مهم است. »

 

در شماره‌ي 9 آوريل 2007  نسخه‌ي آنلاين استروفيزيکال جورنال ،  سدکاس ناوارد و همکارانش بحث مي‌کنند که چگونه با استفاده از نوعي وسيله‌ي تحليل نور که براي اندازه‌گيري‌هاي فروسرخ و نور مرئي به کار رفت که از قطعه‌اي از خورشيد گسيل مي‌شود دليل اين بحران اکسيژن خورشيدي را به دست آورده‌اند.

 

اين وسيله که به طيف و قطبش سنج ناحيه‌هاي فروسرخ و اپتيکي(spinor)  spector- polarimeter for infrarel and optical Regions معروف است، به يک تلسکوپ متصل مي‌شود که در اين مورد تلسکوپ در سان اسپات نيومکزيکو  Sun spot. New Mexico قرار دارد . تلسکوپ نور را گردآوري مي‌کند و آن را به Spinor مي‌فرستد تا ويژگي‌هاي آن را تحليل کند. چون اتم‌هاي خورشيد نور را در طول موج‌هاي خاصي گسيل مي‌کنند، پژوهشگران مي‌توانند فراواني عناصر مختلف را با اندازه‌گيري طول موج پرتوهاي نور ورودي محاسبه کنند.

 

تحليل داده‌هاي spinor به تعدادي براي فراواني اکسيژن انجاميده است که با محاسبه‌هاي ديگر گروه‌هاي پژوهشي که بحران اکسيژن را مطالعه مي‌کنند سازگار است.

 

سوکاس ناوارو مي‌گويد « اين اندازه‌گيري داراي عدم قطعيتي بيش از آن است که تصور مي‌کرديم، که يکي از نتيجه‌گيري‌هاي بسيار جالب کار ماست.»

 

وي اضافه کرد که فراواني کم‌تر اکسيژن يک نقطه ضعف مهم ديگر هم دارد. مدل‌هاي درون خورشيد زماني پيش‌بيني کردند که امواج صوتي در خورشيد با سرعت خاصي حرکت مي‌کنند، مقداري که به خوبي با سرعت اندازه‌گيري شده توافق داشت. چون سرعت تابع ترکيب است،‌ اين راه ديگري براي آگاهي از فرايندهايي که در خورشيد رخ مي‌دهند، عناصر تشکيل‌دهنده‌ي آن و مقدار اين عناصر است. اکنون که خورشيد داراي نيمي از مقادير اکسيژن،‌کربن، نيتروژن و نئون است، سرعت صوتي که از مدل‌ها به دست مي‌آيد ديگر به خوبي با سرعت اندازه‌گيري شده جور در نمي‌آيد.

 

به گفته‌ي سوکاس ناوارو « معني دقيق اين هنوز کاملاً‌روشن نيست،‌ولي در مورد درستي يا لااقل دقت مدل‌هاي درون خورشيد که شالوده‌ي اختر فيزيک جديد را تشکيل مي‌دهند،‌ترديد به وجود مي‌آورند.

 

ترجمه : دکتر منیژه رهبر

مرجع