Menat

Menat

Algemene informatie:

De geschiedenis van Menat - gelegen aan de Sioule - is nauw verweven met die van de 'abbaye St-Ménélée', een van de oudste kloosters in Auvergne. Van deze eens zo machtige abdij blijven nu nog alleen de kerk, de kloostergang en het abtshuis over. In dit laatste is nu een paleontologisch museum ondergebracht.

Daarnaast werd de geschiedenis van Menat ook in grote mate bepaald door de verhouding die er bestond tussen de abdij en de heren van het château Rocher (nu gelegen op het grondgebied van de gemeente Saint-Rémy-de-Blot) waarbij de pont de Menat gedurende lange tijd een twistpunt was.

Kaart:


Te bezoeken plaatsen weergeven op een grotere kaart


Bezienswaardigheden:

1. Abbaye bénédictine Saint-Ménélée

Geschiedenis

Deze abdij is een van de oudste van Auvergne. In oorsprong gaat ze terug tot de tijd van Clovis. Ze werd waarschijnlijk rond 480 gesticht. De allereerste abdij werd echter tijdens de successieoorlogen die volgden op de dood in 561 van Chlotarius I, zoon van Clovis I, vernield.

Tussen 685 en 690 bouwde Ménélée met de hulp van zijn twee gezellen Savinien en Constance de in puin liggende abdij weer op. Ménélée was zijn geboortestreek Anjou ontvlucht, toen zijn ouders hem per se wilden laten huwen. Ménélée werd zo de eerste abt van een uit haar puin herrezen benedictijnenabdij. Vanaf dan gaat het de abdij voor de wind. Zo verleende Lodewijk De Vrome, zoon van Karel de Grote, haar in 812-813 tal van privileges, zoals vrijstelling van militaire verplichtingen en van belasting.
De abdij was één van de belangrijkste religieuze centra in Auvergne. Haar aanzien en invloed bezorgden haar een grote welvaart. Zo kon men in de XIIe eeuw een grote Romaanse kerk bouwen, die er in de XIIIe eeuw een aantal defensieve torens bijkreeg, om zo plunderende bendes te kunnen afhouden.

In de XIVe eeuw liet abt Geoffroy de Montmorin het koor en het transept van de kerk herbouwen. Ook de kloostergang, de refter en de woning van de abt dateren uit deze periode.

In 1632 plaatste Richelieu deze abdij onder de voogdij van Cluny.

Toen in de XVIIe en XVIIIe eeuw de abten niet meer door de monniken werden verkozen maar door de koning werden aangesteld, raakte de abdij stilaan in verval. Zo leefden er op de vooravond van de Franse Revolutie - in 1788 - nog slechts drie paters in de totaal verkommerde gebouwen. In 1791-1792 werd het abdijdomein als nationaal goed te koop aangeboden. Slechts een paar gebouwen - zoals de latere pastorij - werden van de sloop gered. Een groot deel van de kloostergang werd afgebroken. Dat gebeurde ook met het koor en de torens van de abdijkerk.

Wat overbleef van deze abdijkerk werd vanaf 1802 als parochiekerk gebruikt. De noordelijk gelegen abdijgebouwen werden in 1830 aan de gemeente toegewezen. In 1914 gebeurde dit ook met het abtshuis.

In 1977 is men begonnen met een grondige restauratie.


Architectuur

Centraal bij deze abdij had je de kerk met ten zuiden ervan het abtshuis, ten westen de keuken en de refter, ten noorden de kapittelzaal (met op de eerste verdieping de slaapvertrekken) en ten oosten het klooster. Dat de abdij vroeger een versterkt bolwerk was, zie je vandaag nog aan de defensieve toren, aan de westzijde.

Van al deze gebouwen blijven nu enkel nog de abdijkerk, de woning van de abt, de oostelijke kloostergang en de ruïnes van de voormalige refter over.

Na de Franse Revolutie werd het zuidelijke, het oostelijke en het noordelijke deel van de kloostergang afgebroken. In de 2de helft van de XVIIIe eeuw stortte het gebouw met de kapittelzaal in. De refter, een grote rechthoekige zaal met gotische elementen uit de XIVe eeuw, heeft geen dak meer en in 1987 stortte de zuidelijke muur ervan in.

Op de eerste verdieping van het abtshuis - waar nu een paleontologisch museum is ingericht - zie je XVe-eeuwse muurschilderingen met onder meer een Romaanse kalender.


Menat - Abbaye Saint-Ménélée




2. Eglise de Menat

Op het einde van de IVe eeuw was er al een kerk in Menat. Het huidige gebouw, dat op een zeer onstabiele ondergrond staat, werd meermaals verbouwd.

Van de eerste bouwfase in de XIIe eeuw blijven nog het Romaanse schip, het ovale gewelf dat het vierkant van het transept overspant en bepaalde kapitelen over. Een gedeelte van het gebouw stortte in de XIVe eeuw in waarbij de gewelven van het schip die toen veel hoger waren dan de huidige, werden vernietigd.

De kerk bezat toen al defensieve torens en was ook veel hoger dan nu.

In de XVIIe en XVIIIe eeuw raakte de kerk, net zoals de abdij, volledig in verval. In 1759 brandde de toren uit na een blikseminslag.

De uitgevoerde herstelwerken haalden niet veel uit. In 1817 werd er zelfs iemand tijdens een misviering dodelijk getroffen door een vallende steen. Enkele jaren later stortten het koor en de aanpalende kapellen in.

Tussen 1847 en 1849 werden het oostelijke deel van de dwarsbeuk en de versterkte toren afgebroken. Ook de rest van het koor heeft men toen gesloopt. Het werd vervangen door een veel kleinere absis. Alle defensieve torens en klokkentorentjes die het gebouw verfraaiden, werden ook afgebroken. De enige toren die uiteindelijk nog overbleef, was in 1840 gerestaureerd in de klassieke Romaanse stijl.

Tijdens deze grote restauratie werd ook de oude preekstoel die de Revolutie had overleefd, vervangen door een nieuwe in notelaar. Men smukte de naakte kapellen op met beelden van de eerste bewoners en stichters van de abdij.

Zo is de doopvont eigenlijk een kapiteel waarop Saint-Ménélée staat afgebeeld.







Menat - Pont roman

3. Le pont roman

Ten tijde van de Romeinen lag Menat aan de weg van Augustonemetum naar Aquae Nerii. In Menat stak men toen langs een drijvende brug de Sioule over.

In de Middeleeuwen vormde de vallei van de Sioule een doorgangsweg tussen de Auvergne en Bourbonnais en was ze van groot strategisch belang. De eerste vermelding van de huidige brug dateert van 1344 in een tekst waarin er van de brug staat dat ze op het ogenblik van het schrijven zeker reeds 75 jaar bestond.

Lange tijd was ze de enige plaats tussen Ebreuil en Châteauneuf-les-Bains, waar men de Sioule kon oversteken. Door deze unieke positie werd ze de inzet van een dispuut tussen de Heren van het Château Rocher - aan wiens voet ze lag - en de monniken van de abdij van Menat. Een Salomonsoordeel verleende aan de kasteelheer het recht op visvangst en de rechtspraak over het gebied stroomopwaarts van de brug, stroomafwaarts gold datzelfde voor de monniken.

In de XVIIe eeuw stortte het landhoofd op de linkeroever in. Door ze te verstevigen kon men deze brug nog gebruiken totdat de nieuwe (1839-1840) werd ingehuldigd. Het scheelde niet veel of men had ze volledig afgebroken. De ingestorte overspanning werd pas in het begin van de XXe eeuw heropgebouwd.







4. Arboretum du Bois des Brosses 


Dit arboretum werd gecreëerd in 1978 naar aanleiding van de herbebossing van het Bois des Brosses. Het betreft een arboretum van het type 'forestier'.

In dit op een hoogte van 640 m gelegen arboretum werden 27 boomsoorten aangeplant, waarvan 19 soorten naaldbomen en 8 soorten loofbomen.

 

Indien u wil kan u hier het aanplantingsplan downloaden.







Menat - Menhir

5. Menhir de Menat

Deze menhir van zo een 9 ton, uit gneiss steen, is 4,35 m hoog. Hij werd in 1911 ontdekt. Hij lag toen plat. Bij de herbebossing van het 'bois des Brosses' in 1978 heeft men hem terug rechtgezet. In een straal van een kilometer rond de menhir werden er behalve meerdere gepolijste bijlen, ook resten van een oven teruggevonden.











Menat - Musée


6. Musée de Menat - Paléontologie

Dit museum op de tweede verdieping van het abtshuis, stelt de mooiste paleontologische vondsten voor van de wereldbefaamde site van Menat.

Het is de oudste site uit het Tertiair in Frankrijk en de tweede oudste in Europa. Menat ligt op de plaats van een oud kratermeer. 56 miljoen jaar geleden zwommen er in dit meer vissen en schildpadden en kwamen er hier dieren drinken (zoogdieren, insecten, ...). Het is juist van deze dieren dat men fossielen heeft teruggevonden in wat ooit de bodem van dit meer, is geweest. Door de lagen modder en de erg fijne sedimenten vond hier een uitstekende fossilisatie plaats van dieren en planten die men hier toen aantrof.




  • Openingsuren
01 Jun tot 30 Sep
Alle dagen behalve dinsdag
Van 10h30 tot 12h00 en van 14h00 tot 18h00



  • Inkomprijzen
Volwassenen:                             4€
Van 6 tot 26 jaar:                       2€
Kinderen minder dan 6 jaar:           1€
Groepen van tenminste 10 Pers:     3€


De archeologische site zelf is sinds 1998 beschermd als 'Réserve naturelle'.  Gegidste bezoeken evenals paleontologische initiaties zijn mogelijk.
Meer informatie kan u vinden in deze folder.




Inlichtingen: paleovergne@yahoo.fr of Tel: 06 73 05 87 91.