1. Bezienswaardigheden‎ > ‎Puy-de-Dôme (63)‎ > ‎Riom‎ > ‎

Historisch patrimonium

Historische en culturele bezienswaardigheden

Algemene informatie:

Riom mag sinds 1985 het logo van "Ville d’Art et d’Histoire" (stad van kunst en geschiedenis) dragen. Terecht want deze stad bezit niet alleen een mooi historisch centrum, maar ook nog 16 beschermde monumenten en 57 andere, die prijken op de erfgoedlijst. Langs de verkeersvrije straatjes wandel je in alle rust langs al die pareltjes van religieuze en burgerlijke bouwkunst. Hoewel de omwalling van de oude stad Riom werd afgebroken, herinnert een met bomen geflankeerde ringweg aan de stadsmuur die de stad ooit omringde. Slechts één poort - de 'Porte de Mozac' - is gespaard gebleven.

Het uitzonderlijke architecturale erfgoed uit de Middeleeuwen en de Renaissance is een mix van voorname herenhuizen uit de XVIe eeuw, aangevuld met 'hôtels' uit de XVIIe en XVIIIe eeuw. Al kuierend loop je langs één van de mooiste voorgevels uit de stad, die van het 'Maison des Consuls'. Om dan vervolgens verder te flaneren voorbij het 'Hôtel Soubrany' en het 'Maison d'Antoine Pandier' of 'd'Antoine Pandu', beide uit de XVIe eeuw.

Tijdens je wandeling loop je niet alleen voorbij schitterende voorgevels, maar ook langs mooie gebeeldhouwde fonteinen. Riom is immers een stad van fonteinen. In de Middeleeuwen bezat geen van deze herenhuizen een eigen waterleiding. Het water werd via pijpleidingen, gemaakt in 'pierre de Volvic', aangevoerd vanuit de spaarbekkens buiten de stad. Alle bewoners kwamen hier hun water halen. Schilderijen uit die tijd laten dan ook vaak een romantisch beeld zien van het sociale leven, dat zich rond deze ontmoetingsplaatsen afspeelde.

Op het einde van de XVIIIe eeuw telde Riom niet minder dan 62 fonteinen. Nu nog verfraaien een aantal van deze kunstig gebeeldhouwde fonteinen de straten en pleinen van Riom. De bekendste zijn: "de Fontaine d'Adam en Eve", de "Fontaine du Crapaud", de "Fontaine des Lions" en de "Fontaine Ballainvilliers", allen gelegen in het westelijk deel van de oude stad.

Wat je zeker niet mag missen zijn het "Palais de Justice" en het "Hôtel de Ville", met zijn zuilengang en wenteltrap. Wil je genieten van een prachtig uitzicht op de stad en over de 'plaine de La Limagne' dan is de "Tour de l'Horloge" daar de meest geschikte plek voor. In deze prachtige toren kan je ook een permanente tentoonstelling bezoeken.






Kaart:



Te bezoeken plaatsen weergeven op een grotere kaart


Bezienswaardigheden:


1. Tour de l’Horloge


Geschiedenis

De "Tour de l'Horloge" vind je in het hart van het oude stadscentrum, meer bepaald op de "Coin des Taules". Deze 30 meter hoge toren is het architecturale symbool geworden van de stad. Van boven op de toren (128 treden) heeft men een prachtig panoramisch zicht over de stad en haar omgeving. In de toren zelf is er een permanente tentoonstelling opgesteld, die de geschiedenis van Riom uit de doeken doet.

Het was Jean de Berry, die in 1391 dit belfort liet bouwen, als hét symbool van de stedelijke vrijheden verworven in 1270. In de toren hing er een stormklok en in de gevel bracht men een uurwerk aan.

In de eerste helft van de XVIe eeuw werd de basis van de oorspronkelijke toren verhoogd met een achthoekige toren met koepel. Deze koepel werd echter in 1646 tijdens een storm door een windhoos vernield. In 1785 lieten de consuls - de toenmalige schepenen van de stad - een nieuwe bouwen, met materialen die men recycleerde uit de sloop van het vroegere Hertogelijke Paleis. Tijdens de Franse Revolutie werden alle koninklijke emblemen (fleur de lys...) op de toren verwijderd .

In de XIXe eeuw werd de toren gedeeltelijk gerestaureerd onder leiding van architect Amable Ricier.

 


Riom - Tour d'Horloge

Architectuur

De toren bestaat uit drie duidelijk van elkaar te onderscheiden compartimenten.

Eerst heb je een vierkante onderbouw, die drie verdiepingen telt. Hierin bevindt zich op het gelijkvloers de toegangsdeur, bekroond met een Latijnse tekst en een blazoen. Daarboven heb je de volgende twee verdiepingen waarvan de ramen versierd zijn met gotische ornamenten (rondingen en boerenkoolbladeren).

Het tweede gedeelte bestaat uit een achthoekige opbouw in typische renaissance stijl. Hier zie je het uurwerk omgeven door vier figuurtjes die de windstreken symboliseren, met daar onder twee engelfiguurtjes die het wapenschild van Frankrijk tonen met daar rond een halsketting van de orde van Saint-Michel. Daar boven dan weer de afbeelding van een een salamander, symbool van koning François I en twee gevleugelde engeltjes die een wapenschild dragen waarvan het blazoen is verwijderd.

Het derde deel vormt dan de overgang naar de koepeltoren. Het bestaat uit een balustrade, die onderaan versierd is met een fries, waarin ook waterspuwers zijn aangebracht in de vorm van dierenkoppen. De koepel zelf rust op acht Korinthische pilaren.


  • Openingsuren
Van september tot juni alle dagen open, behalve maandag, van 10h00 tot 12h00 en van 14h00 tot 17h00.
In juli en augustus alle dagen open, behalve maandag, van 10h00 tot 12h00 en van 14h00 tot 18h00, op woensdag tot 20h00.

  • Inkomprijs
Tentoonstelling en toegang tot de top: 0,50 €/Pers


  • Adres
Rue de l’Horloge 5
63200 Riom


Een folder met een beknopte uitleg over de "Tour de l'Horloge" kan u hier downloaden.








2. Hôtel de Ville

Dit "Hôtel de Ville" werd tussen 1521 en 1526 gebouwd in opdracht van Amable de Cériers, een telg uit een vooraanstaand geslacht uit Riom. Zo was zijn vader - ene Jean II de Cériers - jarenlang de schatbewaarder van de Hertog van Auvergne. Tot op de dag in 1527 dat de 'Terre d'Auvergne' terug onder de Franse kroon kwam. Niet minder dan zeventien leden van deze familie werden tussen 1270 en 1539 verkozen tot consul in deze stad (vergelijkbaar met het middeleeuwse ambt van schepen in onze contreien).

Tussen 1615 en 1650 was het gebouw eigendom van de familie Frétat.

Vanaf de XIXe eeuw fungeert het als stadhuis van Riom.

De voorgevel van dit 'Hôtel de Ville' gaat terug tot de XVIIe en XVIIIe eeuw.

Loop je onder de toegangspoort door, dan kom je uit op een binnenplaats omgeven door een L-vormig gebouw, dat op het gelijkvloers omsloten wordt door twee XVI-eeuwse bogengalerijen in een typische Italiaanse Renaissancestijl.

In deze galerijen zie je naast "Le Baiser de la Gloire" van Raymond Léon Rivoire, ook nog twee werken van Auguste Rodin. Het ene is de "Gallia Victrix" - een buste in profiel, waarvoor Camille Claudel, de muze van Rodin, nog model heeft gestaan - en het andere een borstbeeld van Etienne Clémentel, die van 1904 tot 1935 burgemeester van Riom is geweest .

Kijk je van op deze binnenplaats in de richting van de hoofdingang, dan zie je daar - in het timpaan boven het deurtje rechts - het blazoen van de familie Robertet.

In de vestibule van het stadhuis lees je op een lavasteen de tekst van de brief die Jeanne d'Arc in 1429 schreef aan de inwoners van deze stad.
Langs een wenteltrap in een apart torentje kom je in een ruimte op de eerste verdieping, waar een permanente tentoonstelling is ingericht.

Slechtzienden kunnen zich hier - door het betasten van de opgestelde maquettes - een goed beeld vormen van het architecturale patrimonium van deze stad.

Het hele complex werd in 1910 gerestaureerd.



Riom - Hôtel de Ville


  • Le Baiser de la Gloire

"Le Baiser de la Gloire" werd gebeeldhouwd door Raymond Léon Rivoire (1884-1966), geboren in Cusset.

Dit monumentale kunstwerk in Carrara-marmer stelt een vrouwelijke engel voor die een kus geeft aan een stervende man in een lijkwade. Met haar rechtervleugel bedekt ze teder de schouders van de stervende man.



  • Clémentel

Het borstbeeld van Etienne Clémentel is een werk van Auguste Rodin. Clémentel was van 1904 tot 1935 burgemeester van Riom. Onder zijn impuls werd Riom al in 1910 voorzien van elektriciteit. Andere belangrijke realisaties van hem zijn: de oprichting van de Kamer van Koophandel, de modernisatie van het ziekenhuis, de bouw van het sanatorium en de restauratie van het "Hôtel de Ville".

Een gelijkaardige bronzen buste staat ook in het "Musée Rodin" te Parijs.




  • Openingsuren
Van april tot juni: van maandag tot vrijdag van 08h00 tot 19h00 en op zaterdag en zondag van 10h00 tot 17h00.
Van juli tot september van oktober tot maart: van maandag tot vrijdag van 08h00 tot 17h00 en in het weekend van 10h00 tot 18h00.
Van oktober tot maart: van maandag tot vrijdag van 08h00 tot 17h00 en in het weekend van 10h00 tot 17h00



  • Inkomprijs
Vrije toegang



  • Adres
Rue de l'Hôtel de Ville
63200 Riom



Een folder met beknopte uitleg over het "Hôtel de Ville" kan je hier downloaden.






Riom - Palais de Justice

3. Palais de Justice

Waar nu het "Palais de Justice" staat, had je ooit het oude Hertogelijke Paleis van Alphonse de Poitiers. Al van in 1541 werden er daar rechtszittingen gehouden.
Ook na de Franse Revolutie bleef deze plek een centrum van rechterlijke macht. In 1793 richtte men hier een burgerlijke rechtbank op, die vanaf 1804 vervangen werd door een Hof van Beroep.

Na de sloop van het hertogelijke paleis, bouwde men hier van 1824 tot 1848 het huidige gebouw, een ontwerp van Guillaume Degeorge. Op de plek waar ooit de "Tour Bonan", de XIII-eeuwse donjon had gestaan, vind je nu de rechtszaal. Ook in de Sainte-Chapelle werd er een rechtszaal en een extra houten verdieping ingericht. Deze extra verdieping deed dienst als archief.

De voorgevel aan de boulevard, die Riom met Parijs verbindt, is 63 meter lang. De uitgesproken horizontale lijnen geven het hele gebouw een bijzonder cachet. Dat mag ook, want tenslotte is Riom toch de rechterlijke hoofdplaats van de Auvergne.

Het deel dat iets buiten deze voorgevel treedt en opgebouwd is uit natuursteen bewerkt als bossage, is eigenlijk afkomstig uit het oude "Palais Farnèse". De driehoekige frontons boven de ramen op de tweede verdieping geven zonder meer aan het hele gebouw een elegante uitstraling.


Je kan hier een informatiebrochure over het Palais de Justice en de Sainte-Chapelle downloaden.




  • Adres
Boulevard Chancelier de l'Hospital
63200 Riom







Riom - Hôtel Soubrany


4.  Hôtel Soubrany

Op de hoek van de 'rue de l'Horloge' en de 'rue de l'Hôtel-de-Ville' vind je het 'Hôtel Soubrany', een gebouw uit 1569 met twee mooie renaissanceramen.


  • Adres
Hoek van de Rue de l'Horloge en rue de l'Hôtel de Ville
63200 Riom

 
















Riom - La Maison d'Antoine Pandu

5. Maison d'Antoine Pandu - Maison d'Antoine Pandier

Dit renaissancehuis - op de hoek van de "Rue de la Harpe" en de "Rue de Saint-Antoine" - ligt in de oude leerlooierswijk. Het werd hier in 1534 gebouwd in opdracht van Antoine Pandier, een rijke leerlooier. Ook nu nog vind je in dit gebouw een aantal verwijzingen naar deze eerste eigenaar. Zo staat er in een nis op de hoek van het huis een beeldje van Saint-Antoine - niet alleen zijn naamgenoot, maar ook de patroonheilige van de leerlooiers. Het varkentje naast de heilige draagt een bel om zijn nek. Een heel gewoon fenomeen in de Middeleeuwen.

In die tijd zwierven de varkens nog vrij rond door de steegjes. Door het dragen van een 'koebel' kon men ze achteraf altijd gemakkelijk terugvinden. Dergelijke vrijloop werd verboden, toen het juist een vrij rondlopend varken was dat in Parijs het dodelijk ongeluk van de oudste zoon van Louis VI veroorzaakte. Toen dit varken voor de benen van het paard opdook, schrok dit zodanig dat het zijn ruiter afwierp, met het gekende tragische gevolg.

In het niet bepleisterde deel van de voorgevel zit een wenteltrap verborgen, langs waar men de hoger gelegen verdiepingen kan bereiken. Het huis bezit twee schoorsteenmantels: de ene is versierd met het familiewapen van de eerste eigenaar en in de andere staat zijn naam - Antoine Pandu - gegraveerd.


  • Adres

Hoek van de Rue de la Harpe en de Rue de Saint-Antoine
63200 Riom






Riom - Maison des Consuls

6. Maison des Consuls

Dit huis op de hoek van de 'rue Soubrany' en de 'rue Croizier', heeft een van de mooiste gevels van Riom.

Hoewel Alphonse de Poitiers al in 1270 het ambt van consul in het leven had geroepen, werd deze functie pas echt vanaf 1567 uitgeoefend. Het is dus weinig waarschijnlijk dat dit huis, dat werd gebouwd rond 1530 tijdens de regeerperiode van François I, speciaal voor hen werd gebouwd. Wie dan de eigenlijke opdrachtgever is geweest, weet men niet. Wel weet men dat het ooit nog heeft toebehoord aan de familie Du Bourg, een zeer invloedrijke familie op politiek vlak uit de XVIe eeuw.

De gelijkvloerse verdieping bestaat uit een overdekte galerij met zes pilaren, die de bovenliggende verdiepingen ondersteunt. Op de eerste verdieping zie je vijf grote glasramen geflankeerd door pilasters, versierd met bladmotieven. Eenzelfde versiering tref je ook aan op de fries boven deze ramen.

De ruimte tussen deze fries en de frontons wordt versierd met vier terracotta medaillons: twee mannen en twee vrouwen met een kapsel dat duidelijk verwijst naar de Klassieke Oudheid.

De voorgevel wordt bekroond met twee driehoekige frontons met daarin de blazoenen van François I en zijn vrouw.Aan de linkerkant van deze gevel heb je een klein hoektorentje met een klokvormig dak.In vergelijking met de voorgevel is de zijgevel in de "Rue Croizier" heel wat minder rijk versierd: één enkele dakkapel bekroond door een fronton met daarin het wapenschild van Frankrijk.




 
  • Adres
    Hoek van de Rue Soubrany en Rue Croizier
    63200 Riom






7. Hôtel Guymoneau

In het hart van het historische centrum ligt dit prachtige herenhuis in renaissancestijl. Het werd gebouwd voor Mable Guymoneau, een magistraat, belast met het innen van de ontvangsten van de Koninklijke Domeinen. Hij was getrouwd met Anne de Fretat, een telg uit een oude bourgeoisfamilie. Dankzij zijn mooie functie en zijn huwelijk, kon hij tussen de jaren 1530 en 1550 dit mooie huis laten bouwen.

Riom - Hôtel Guymoneau

Het huis is in een L-vorm opgetrokken rond een binnenplaats. Zoals bij zovele woningen uit die periode wordt dit binnenhof omsloten met een galerij met daarboven nog verschillende verdiepingen, te bereiken via een wenteltrap.

Twee gevels uit een recentere periode maken van deze binnenkoer een afgesloten ruimte.

Niet alleen de architectuur is prachtig, ook het beeldhouwwerk is fijn uitgevoerd. Naast de portretten van het koppel Guymoneau, ziet men hier ook nog de halfronde medaillons van vier andere personen, waarvan het portret eveneens versierd wordt met bloemen, vruchten en parels.

Iconografie vind je ook terug boven de galerij. Hier zie je immers de hoofddeugden uitgebeeld. Als eerste, de Sterkte voorgesteld als een krijger met een helm en een gekanteelde toren in zijn armen, daarnaast de Rechtvaardigheid met een weegschaal in haar hand, vervolgens de Voorzichtigheid met een mand waarin een slang zit en tenslotte de Gematigdheid die water overgiet in een bassin.

Andere voorstellingen vind je op de balustrade van de wenteltrap. Op de eerste verdieping zie je de Annunciatie uitgebeeld, op de tweede verdieping zie je terug medaillons, maar deze keer van meisjes en krijgers.


  • Adres

Place de la Fédération 27
63200 - Riom






Riom - Maison de Bois


8. Maison de bois - Maison du Forestier

De beroemde jurist Jean Mazuer zou ooit eigenaar zijn geweest van dit huis, dat men ook wel eens aanduidt met 'Maison du Forestier'. Het ligt op de hoek van de 'rue Soubrany 'en de 'rue de l'Hôtel de ville'.

Het is het enige vakwerkhuis uit het einde van de XVe eeuw dat je nog in Riom aantreft. De meeste van die huizen werden ofwel door branden ofwel door de aardbeving van 1490 verwoest of werden gesloopt tijdens de heropbouwcampagnes tijdens de Renaissance.

Dit hoekhuis telt drie verdiepingen. De gevel ervan is versierd met Sint-Andreaskruisen. Tussen de bovenste en de onderliggende verdieping heb je een kroonlijst met gebogen zaagtanden. Het dak is sterk afhellend uitgevoerd.




  • Adres
Place de la Fédération 27
63200 - Riom





Riom - Maison de l'Artisan


9. Maison de l'Artisan

Dit XV-eeuwse huis op de hoek van de 'rue Gomot' en de 'rue Simon' was ooit de woonst van een ambachtsman uit deze wijk. Het huis telt vier verdiepingen. Op het gelijkvloers is de verdieping opgetrokken in 'pierre de Volvic', de drie andere gevels werden bepleisterd met een laag gele plaaster.

De gevel aan de kant van de 'rue Gomot' is een typische renaissancegevel. Dat zie je aan de twee raampjes en aan de mooi afgewerkte deur met het prachtig versierde timpaan. De bovenste verdiepingen bezitten glasramen.



  • Adres
Hoek van de Rue Gomot en Rue Simon
63200 - Riom













Riom - Hôtel Dufraisse du Cheix

10. Hôtel Dufraisse du Cheix

Dit hotel in klassieke stijl werd gebouwd in twee stadia door de familie Dufraisse, heren van Cheix, Vernines, Pessade en van Palluel. Deze magistratenfamilie uit Riom vervulde de functie van koninklijk procureur op het ogenblik van de bouw van dit monument omstreeks 1640. Gedurende de gehele XVIIIe eeuw konden zij hun prerogatieven bewaren en het waren zeer waarschijnlijk Amable-François et zijn zoon Amable-Gilbert Dufraisse du Cheix die het gebouw rond 1740 uitbreidden.

Het gebouw is opgetrokken rond een binnenkoer in een typisch klassieke U-vorm. De linker en rechtervleugel zijn op de twee verdiepingen voorzien van grote ramen. Het grote centrale gebouw telt drie verdiepingen en is eveneens voorzien van grote ramen. Het portaal dat lichtjes uitspring wordt versierd met een driehoekig fronton zonder versiering.

Het gebouw werd opnieuw aangepast in 1860 toen in dit gebouw het musée Francisque Mandet werd geherbergd. Alvorens de gemeente zijn belangrijke kunstcollecties laat onderbrengen in dit gebouw besloot ze een gedeelte van de verzameling onder te brengen in het oude hôtel Desaix. Het gebouw werd gerestaureerd in 1983.

Het gebouw herbergt ook vandaag nog steeds het musée Mandet.


  • Adres

Rue de l'hôtel de ville 14
63200 - Riom