IV.Καρκίνος των ωοθηκών

 
Τι είναι ο καρκίνος της ωοθήκης;
Παρ' ότι ο καρκίνος των ωοθηκών αποτελεί μόνο το 20% όλων των κακοηθειών των γυναικείων οργάνων, εντούτοις είναι ο πλέον θανατηφόρος από όλα τα κακοήθη νοσήματα του γυναικολογικού συστήματος. Αυτό συμβαίνει λόγω της δυσκολίας διάγνωσης του καρκίνου στα αρχικά του στάδια. Η μέση ηλικία εμφάνισης της νόσου είναι αυτή των 55 ετών.

Υπάρχουν περισσότεροι από 30 διαφορετικοί τύποι καρκίνου της ωοθήκης, που κατατάσσονται ανάλογα με τον τύπο του κυττάρου όπου αρχίζει η κακοήθεια.
Επιθηλιακός: Περίπου 90% των καρκίνων της ωοθήκης είναι ωοθηκικά επιθηλιακά καρκινώματα, που σημαίνει ότι ξεκινούν από το τοίχωμα απ' έξω από την ωοθήκη. Ο κίνδυνος επιθηλιακού ωοθηκικού καρκίνου αυξάνει με την ηλικία, ιδιαίτερα μετά τα πενήντα.
Βλαστικών κυττάρων: Όγκοι βλαστικών κυττάρων ( το 5% όλων των καρκίνων της ωοθήκης) προέρχονται από τα κύτταρα παραγωγής ωαρίων τα οποία βρίσκονται εντός της ωοθήκης. Αυτός ο τύπος καρκίνου της ωοθήκης μπορεί να συμβεί σε γυναίκες κάθε ηλικίας, αλλά περίπου 80% διαγιγνώσκονται σε γυναίκες κάτω των 30.
Όγκοι του συνδετικού ιστού: Όγκοι του συνδετικού ιστού ( 5% όλων των καρκίνων της ωοθήκης) αναπτύσσονται στον ιστό που κρατάει την ωοθήκη ενιαία και παράγει τις θηλυκές ορμόνες , τα οιστρογόνα και την προγεστερόνη. Όγκοι αυτού του είδους είναι σχετικά σπάνιοι και συνήθως λιγότερο επιθετικοί από άλλους καρκίνους της ωοθήκης.

Αιτιολογία και παράγοντες κινδύνου
Ηλικία: η νόσος μπορεί να παρουσιαστεί σε όλες τις ηλικίες, αυξάνεται όμως δραματικά με την πρόοδο του χρόνου.
Κληρονομικότητα: υπάρχει κληρονομική προδιάθεση στην πάθηση αυτή, ειδικά σε οικογενή καρκίνο των ωοθηκών, ορισμένες κληρονομικές παθήσεις του εντέρου, όπως και στον καρκίνο του μαστού.
Διατροφή και τρόπος ζωής: έχει παρατηρηθεί ότι η νόσος παρουσιάζεται συχνότερα σε πληθυσμούς των βιομηχανικών χωρών. Το γεγονός αυτό ίσως να σχετίζεται με τη διατροφή και τον τρόπο ζωής.
Κάπνισμα: έχει σχέση με την αύξηση της συχνότητας του καρκίνου των ωοθηκών.
Καρκίνος του μαστού: γυναίκες που πάσχουν από καρκίνο μαστού, έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίσουν και καρκίνο των ωοθηκών.
Εγκυμοσύνη: έχει παρατηρηθεί ότι η συχνότητα της νόσου αυξάνει σε στείρες γυναίκες ή σε αυτές που δεν γέννησαν, καθώς και σε εκείνες που έχουν εμμηνόπαυση σε μεγάλη ηλικία, ενώ το αντίθετο συμβαίνει στις γυναίκες με πολλές γέννες.

Συμπτώματα
Περίπου σε ποσοστό 70% των γυναικών με καρκίνο των ωοθηκών, η διάγνωση γίνεται σε πολύ προχωρημένα στάδια. Μάλιστα, πολλές φορές τα πρώτα συμπτώματα προέρχονται από τις μεταστάσεις. Σε όλες τις περιπτώσεις, μη ειδικά συμπτώματα μπορούν να εμφανιστούν σε οποιοδήποτε στάδιο. Σε αυτά συμπεριλαμβάνονται αίσθημα κοιλιακής δυσφορίας, διάχυτα κοιλιακά άλγη, μητρορραγία, σκληρές μάζες στην κοιλιά, συλλογή ασκιτικού ή πλευριτικού υγρού, ενώ δεν είναι σπάνιες οι εντερικές αποφράξεις. Αυτά είναι δυνατόν να συνδυαστούν και με γενικά συμπτώματα, όπως αναιμία, καταβολή δυνάμεων, καχεξία, ανορεξία, οσφυαλγία και δυσπεπτικά ενοχλήματα. Πολλές φορές τα συμπτώματα προέρχονται από το νευρικό σύστημα ή από ορμονικές διαταραχές.

Διάγνωση
Προσεκτική κλινική εξέταση που συνδυάζεται με εργαστηριακές, αιματολογικές και ακτινολογικές εξετάσεις, κάνει τη διάγνωση εύκολη. Το συνηθισμένο τεστ Παπανικολάου δεν είναι ακριβής μέθοδος για τη διάγνωση του καρκίνου των ωοθηκών, καθώς έχει τη δυνατότητα να εντοπίζει τη νόσο μόνο στο 25% των πασχόντων γυναικών. Ο καρκινικός δείκτης ΟΑ-125 είναι μια αξιόπιστη αιματολογική εξέταση, που μπορεί να αναγνωρίσει τη νόσο με αρκετά μεγάλη ακρίβεια. Το υπερηχογράφημα των ωοθηκών είναι πολύ καλή εξέταση, αφού δίνει αρκετές διευκρινιστικές πληροφορίες για τον όγκο αυτό. Η αξονική τομογραφία γίνεται, αφού η διάγνωση επιβεβαιωθεί, προκειμένου να διευκρινιστεί το μέγεθος του προβλήματος και τυχόν απομακρυσμένες μεταστάσεις. Η λαπαροσκοπική χειρουργική πραγματοποιείται με ειδικά λαπαροσκόπια (λεπτοί ράβδοι), που διέρχονται στην κοιλιακή χώρα μέσω μικρής οπής στο τοίχωμα της κοιλίας. Με το λαπαροσκόπιο μπορεί ο χειρουργός να ελέγξει όλα τα κοιλιακά όργανα με μεγάλη σαφήνεια, να πάρει βιοψία ή και να αφαιρέσει ολόκληρο το όργανο.

Πρόληψη
Δεν υπάρχουν πολλά μέσα προφύλαξης από τη νόσο αυτή. Εντούτοις, ένα απλό υπερηχογράφημα κάθε ένα ή δύο χρόνια μπορεί να οδηγήσει σε πρώιμη διάγνωση της νόσου.

Θεραπεία
Η χειρουργική θεραπεία έχει πολύτιμο ρόλο, ο οποίος συνίσταται στην αφαίρεση του αρχικού όγκου και στην όσο το δυνατόν σμίκρυνση των υπολοίπων μεταστατικών εστιών στην κοιλιά. Συνήθως, η χειρουργική θεραπεία και μόνο δεν είναι αρκετή και η πιθανότητα τοπικών υποτροπών είναι μεγάλη και μάλιστα σε σύντομο χρονικό διάστημα, εκτός εάν συνδυάζεται και με χημειοθεραπεία. Σήμερα υπάρχουν πολλοί συνδυασμοί χημειοθεραπευτικών φαρμάκων που αντιμετωπίζουν με αρκετά μεγάλη επιτυχία τη νόσο. Η ακτινοβολία έχει πολύ περιορισμένο ρόλο στον καρκίνο των ωοθηκών.

Πρόγνωση
Η πρόγνωση εξαρτάται κυρίως από την έκταση της νόσου. Η ίαση επιτυγχάνεται σε μεγάλο ποσοστό, όταν η ασθένεια είναι στα αρχικά στάδια. Όταν είναι προχωρημένη και με αρκετές απομακρυσμένες μεταστάσεις σε άλλα όργανα του σώματος, η χημειοθεραπεία προσφέρει καλύτερη ποιότητα ζωής, ενώ παρατείνεται ο χρόνος επιβίωσης.

Συνύπαρξη καρκίνου της ωοθήκης με εγκυμοσύνη
Αν και ασυνήθιστη, η συνύπαρξη εγκυμοσύνης με ωοθηκική νεοπλασία δεν είναι απίθανη. Είναι μια κατάσταση που απαιτεί μεγάλη προσοχή, γιατί η ήδη ευαίσθητη ψυχοσύνθεση της εγκύου μπορεί να αποδιοργανωθεί εντελώς με την ανακοίνωση της ανάπτυξης μιας νεοπλασίας. Η ψηλάφηση στο 1ο τρίμηνο μιας εξαρτηματικής μάζας απαιτεί στενή παρακολούθηση με συχνές γυναικολογικές εξετάσεις και υπερηχογραφήματα. Διαφορική διάγνωση θα πρέπει ασφαλώς να γίνει από το επίμονο ωχρό σωμάτιο. Αν και οι περισσότερες εξαρτηματικές μάζες κατά την εγκυμοσύνη είναι καλοήθεις, θα πρέπει να αφαιρούνται εφόσον δεν υποχωρούν. Οι ερευνητές συμφωνούν πως ο καταλληλότερος χρόνος για την αφαίρεση μιας μάζας είναι το 2ο τρίμηνο της κύησης. Επί μη επέκτασης της νόσου έξω από την ωοθήκη αρκεί η ετερόπλευρη σαλπιγγο -ωοθηκεκτομία και η πλήρης εγχειρητική σταδιοποίηση. Ακόμη και εάν η νόσος έχει επεκταθεί, η υστερεκτομή και ο θυσιασμός του βρέφους θα πρέπει να γίνουν μόνο εάν αυτό κρίνεται αναγκαίο για την πλήρη αφαίρεση του νεοπλάσματος. Η μετεγχειρητική χημειοθεραπεία θα πρέπει να δοθεί κανονικά - εξαρτώμενη από το είδος και το στάδιο της νόσου.

Παρακολούθηση μετά τη θεραπεία για καρκίνο των ωοθηκών
Οι επισκέψεις στο γυναικολόγο θα πρέπει να γίνονται ως εξής: Για τα 2 πρώτα χρόνια κάθε 3 μήνες. Για τα επόμενα 5 χρόνια κάθε 6 μήνες. Μετά τον 7ο χρόνο, μια φορά κάθε χρόνο. Πέρα από την κλινική εξέταση γίνεται και η εργαστηριακή, ως εξής: Προσδιορισμός των τιμών του CA-125 σε κάθε επίσκεψη Αξονική τομογραφία κάθε τρίμηνο κατά τη διάρκεια της Χ/θ, και για τα επόμενα 2 χρόνια κάθε εξάμηνο.
 
   
 
 

   




 
Comments