Tinnen lepels

een handleiding bij het determineren

Tijdens archeologisch onderzoek, maar vooral tijdens het zoeken met een metaal detector worden vaak tinnen lepels gevonden. Deze leppels waren erg mode gevoelig en vorm gebonden, waardoor het meestal mogelijk is om de lepels te determineren. Na het bestuderen van literatuur over dit onderwerp heb ik geprobeerd een handleiding voor het determineren van tinnen lepels te maken.Hiervoor maak ik gebruik van een aantal kenmerken, die zijn afgeleid van de typologie van J. Baart [1]. Elk van deze kenmerken worden apart besproken, en kunnen als handvaten dienen bij het determineren en dateren van tinnen lepels.

 

De handleiding is in de vorm van een pdf bestand te downloaden (Klik Hier)

 

 

Korte Historie van het tin

Gedurende de Middeleeuwen waren tinmijnen te vinden in Cornwall, Bohemen en Saksen.De oudste melding van tin import in Nederland dateert uit 1373. Het hoogtepunt van het tin gebruik vinden we in de 15e en 16e eeuw, in de loop van de 17e en18e eeuw werd het tin steeds verder verdrongen door anderen metalen zoals het zilver.

 

Van oorsprong kennen we twee soorten tin;

-          Hardtin,  dit was de 1e kwaliteit en werd gemaakt door een vermenging van rood koper met oud tin, en werd
     vooral in Engeland gebruikt.

-          Roostin of ook wel Kroontin de 2e kwaliteit en werd verkregen door de extra toevoeging van circa 10% lood.

In Nederland was er nog een verschil tussen fijn en onfijn tin, het tin werd gemerkt om verwarring te verkomen.

 

Lepels

De lepel bestond al langer maar vanaf ongeveer 1400 werden ze ook van metaal gemaakt, en dan vooral van tin maar ook van geelkoper en zilver, met de 15e en de 16e eeuw als hoogtepunt.Tinnen lepels werden altijd gegoten, maar dit geld niet voor alle koperen lepels. De vroegste koperen lepels werden uit een plaat koper geknipt en vervolgens in vorm gehamerd, in de 16e en 17e eeuw werden ook de koperen lepels gegoten. In Nederland waren verschillende centrums voor tinproductie te vinden, maar Engeland is altijd de grootste en belangrijkste tin producent geweest. Waardoor een groot aantal van de in Nederland gevonden tinnen lepels geïmporteerd zijn vanuit Engeland

 

 

--------------------------------------------------------------------------------

[1] Jan Baart heeft in 1977 een typologie voor tinnen lepels opgesteld, aan de hand van gevonden exemplaren in Amsterdam.

 
 
Comments