Het Steen




Het Steen

Het Steen aan het Steenplein, is een deel van een voormalige ringwalburg aan de rechter Scheldeoever in Antwerpen.



Geschiedenis

Het Steen, het oudste gebouw van Antwerpen, werd gebouwd tussen 1200 en 1225 en werd destijds Antwerpse burcht genoemd. Binnen de Burcht bevonden zich belangrijke instellingen zoals de Vierschaar (de voormalige rechtbank), de Sint-Walburgiskerk, het Reuzenhuis, het Steen, de Werf en de Vismarkt.

Rond 1520, ten tijde van Karel V, werd de burcht grondig verbouwd en noemde men het voortaan "'s-Heeren Steen". In 1549 schonk Karel V het gebouw aan de stad, die het tot 1828 in eigendom had. Van 1303 tot 1823 werd het gebouw als gevangenis gebruikt, daarna diende het als tehuis voor invalide soldaten. Nadat de overheid het gebouw in 1827 had opgeëist, werd het een jaar later aan een houtzager verkocht. In 1842 kocht de stad het gebouw echter weer terug. Een groot deel van de burcht werd in de jaren 1880 afgebroken bij de Schelde rechttrekking. Het overgebleven gebouw werd hierna simpelweg "Het Steen" genoemd. In 1889-1890 werd het verbouwd en een nieuwe vleugel aan toegevoegd.

In 1862 opperde Pieter Génard - als lid van het Antwerpse Comité der Koninklijke Commissie van Monumenten - om in elke provincie een oudheidkundig museum op te richten. Volgens hem was Het Steen de geschikte plaats in Antwerpen. De stad steunde het voorstel, zodat door architect Kennes begonnen werd met een restauratie. Op 14 augustus 1864 werd het museum geopend. Dit museum werd in 1952 vervangen door het Nationaal Scheepvaart-museum, dat echter al meteen van 1953 tot 1958 ontoegankelijk was door verbouwingswerken.

Het  museum sloot uiteindelijk de deuren op 28 december 2008. De collectie van het Scheepvaart-museum werd vanaf 2010 overgeplaatst naar het nieuwgebouwde MAS. Het gebouw werd in 2012 herbestemd tot "HETSTEEN der wijzen", "een actief vragenhuis voor denkers, dromers en doeners".

 

Standbeeld van Lange Wapper

Volgens Antwerpse folklore woonden de reuzen Druon Antigoon en Lange Wapper vroeger in Het Steen. Sinds 1963 staat er van de laatste dan ook een door Albert Poels ontworpen standbeeld aan de ingang van het Steen.

 

Het Semini-beeldje

In een nis boven de grote ingangsboog staat een wijdbeens beeldje dat de vruchtbaarheidsgod Semini voorstelt. Oorspronkelijk had dit beeldje ook een lange fallus die vroeger door veel mensen werd vereerd bij vruchtbaarheidsproblemen. Dit deel werd in de 17de eeuw door Jezuïeten afgehakt. Deze gebeurtenis werd later in volksliedjes bezongen en Semini's naam zelf vinden we nog terug in de Antwerpse krachttermen: "Godsjumenas!" en "Seminis kinderen!". Waarschijnlijk is dit een restant van een voor-christelijke, germaanse vruchtbaarheids-cultus.

 

Flandria rondvaarten aan het Steen

Flandria biedt verschillende rondvaarten en dagreizen aan waaronder de Scheldetocht. In de maanden juli en augustus kun je iedere dag om 11.30, 13.00, 14,30 en 16.00 uur de Schelde. In de maand september is er een afvaart op zaterdag en zondag op dezelfde tijden. De Scheldetocht is een korte tocht. Opstappen kan op het ponton-Steenplein. Kijk voor alle andere rondvaarten en dagreizen op de website van Flandria.


Cruiseterminal

In 2003 werd aan de Scheldekaaien een gloednieuwe cruiseterminal geopend. De nieuwe cruiseterminal bevindt zich onder de historisch geklasseerde hangars tussen het Steenplein en het Zuiderterras, op wandelafstand van het historische stadscentrum. Dankzij die terminal, een glazen constructie van honderd meter lang onder het Zuiderterras, kunnen cruiseschepen aanleggen in het historisch centrum van de stad. In de cruiseterminal gebeuren de check-in en de bagagebehandeling en worden alle douanediensten vervuld.


Varia

Het Steen komt vaak voor in de verhalen van Suske en Wiske, bijvoorbeeld in de albums De zwarte madam (1947), De 7 schaken (1995), De knikkende knoken en De stuivende stad.

De opera Lohengrin van Wagner speelt zich af in en rond de burcht het Steen.


Het Steen (03)




De achterkant van het Steen





Standbeeld van Lange Wapper



Het Simini-beeltje met zijn, door de  Jezuïeten afgehakte fallus





Flandria rondvaarten aan het Steen




De cruiseterminal vlak bij het Steen
Comments