PAZ-ANDRADE/CURROS ENRIQUEZ/MANUEL ANTONIO/MENDEZ FERRIN/OLGA NOVO/CARVALHO CALERO/MARIA DO CEBREIRO/EMMA COUCEIRO/ANA ROMANI/LUCIA ALDAO/DORES TEMBRAS/PURA SALCEDA/CHUS PATO

VALENTIN PAZ-ANDRADE

Galegos, meus irmaos,

veño de ter co-a morte.

Sin o agardar unha vez mais atopo

o ventureiro empalme con a vida.

Estóu na singladura do retorno,

con ollos recuncantes na alborada,

tímpano a se tremer en libres odas,

pernas reencanadas para andar

os camiños resucitados.

Veño da morte, irmaos, e no fardel,

pouco trouxen pra vos:

cicatrices de ferro nas palavras

 

 

PRANTO MATRICIAL

NA MATRICIAL GALIZA, SEMPRE TÚA,

que dende a Torre de Hércules ao Miño

un facho acenderá por cada illa,

cando ti volvas polo mare;

de toxo unha fogueira en cada monte;

cando ti volvas polo mare;

dos castros na coroa unha cachela,

cando ti volvas polo mare;

unha loura candea en cada pino,

cando ti volvas polo mare;

o seu cirio de frouma os alciprestes,

cando ti volvas polo mare;

luces de ardora branca en cada mastro,

cando ti volvas polo mare;

un farol mariñeiro en cada dorna,

cando ti volvas polo mare;

veliñas á xanela en cada casa,

cando ti volvas polo mare;

e as pérolas das bágoas derramadas,

cando ti chegues polo mare;

cando ti chegues polo mare...

Galiza, 1954

 

 

II

AMÉRICA, ESTRELA VIRXE

 

Despois do loiro inxerto,

a semente migral

súa atávica flora desfechou

no sangue dos atlánticos punteiros.9

 

América xurdira

unha mañán de universal outono

no cartafol secreto do planeta

e, con repique de ouro,

do latitudinal confín das augas

onde as tebras azuis xa eran terra,

outro mundo chamaba

aos orfos de ventura e de fartura.

Era unha estrela virxe

tremelucindo en firmamento novo

a irisar os cumpridos horizontes,

que sempre os arredíos cobizaran.10

Os camiños terrestres doravante

en mareiros camiños se trocaron.

E foi de novo andar, andar o sino,

seguindo do vogar das carabelas

as galaxias de escuma.11

Polas órbitas vivas12

dos Poentes deitados tras do mar,

 

as raciaes raíces apoucadas

no devalar dos séculos serodios

furaron as paredes isolantes,

á libre luz saíron

das terras e dos pobos atopados.13

E Galiza, a esquecida,

arredada e viúva

dun Reino polos outros devorado,

matria lonxana do romance ledo

e da lei da anduriña,

abatido solar

de xentes e castelos abatidos...,

caladamente heroica,

escomenzou a súa

doorosa desfilada transmariña.

Longas greas anónimas de corpos,

arrincados do plinto sustentorio

de Ceres;

froitos de celme e grao de sucos vellos;

mans que fendían seixo metalino

e bordaban graíño nas canteiras;

brazos para [a] rabela e para o leme,

meniñas para o lóstrego.

Homes na Natureza amamantados,

espartanas mulleres,

voto de door escuro para a loita

co loito,

para a loita do pan,

e para o loito

dos mortos e dos vivos.

 

 

CARVALHO CALERO

 

FERROL 1916

Cinco duros pagábamos de aluguer.

Era um terceiro andar, bem folgado.

Pola parte de atrás dava para o Campinho,

e por diante para a rua de Sam Francisco.

 

No segundo vivia a minha tia aboa:

Tiña unha peza cheia de paxaros disecados

que só abria os dias de festa

para que os nenos disfrutásemos nela.

 

Ainda vivia minha mãe

e todos os meus irmaos viviam,

e em frente trabalhava o senhor Pedro o tanoeiro,

e a grande tenda de efeitos navais mantinha o seu trafego.

 

Na casa tinhamos pombas

e, por suposto, un grande gato mouro;

e o mue pai era novo ainda

e no mar do mundo cada dia descobria eu unha ilha.

 

Via o mar da minha fiestra,

e chegavam cornetas da marinha.

E baixava os degraus duas vezes ao dia para ir à escola,

e duas vezes rubia-os de volta.

 

As mulheres entom usavam capa e corsé,

e íamos à aldeia em coche de cavalos,

e a rua estava ateigada de pregons de sardinhas

e de ingleses que vendiam Bíblias.

 

Eu tinha un pacto con Deus:

que ninguén dos meus morreria.

E o pacto era observado,

e eu confiaba na perenidade do pacto.

 

Todo isto fica tam longe

que aduro podo ainda lembrá-lo.

Esqueceria-o dentro de pouco tempo

se non escrebese estes versos.

 

 

Belleza mascadora de chiclet,

donde la feminidad alcanza el límite del vigor,

y los músculos campan durísimos,

inaprensibles al pellizco galante.

Próxima a las puertas del sexo,

te mantienes un milímetro distante de la salida,

y tu amenaza de desbordar el área de juego

es más una travesura que subraya

la curvatura de tu trayectoria,

falsamente estirada en súbito zig-zag.

En esta hora de indiscriminación sexual,

tus posibilidades de cotización son precarias,

y tienes que disimular tu feminidad,

para acercarte al varón de cabellos largos e ideas cortas.

Así, tu cuerpo es hermoso,

a pesar de las descuidadas prendas que lo disfrazan.

Así, tu boca es dulce,

a pesar de las toscas palabras que la manchan.

Sabrosa arcilla del paraíso, cubierta

por la seca ortiga del escombro.

Eterna y pura naturaleza, avasallada

por efímera y densa cultura.

Hay que amar la blanda pulpa de tu cielo,

por abajo y arriba

de la dura corteza de tu tierra.

De “Avalón”

 

Calquer lugar é bom para morrer

Calquer lugar é bom para morrer.

Nom se distingue o home da mulher.

A morte é neutra —das Tod— em alemám.

Género e sexo nom sempre vam da mam.

Pois umha cousa é a anatomia

e outra a gramática —falaz dicotomia.

Nom vejo a morte feminista ser.

Calquer lugar é bom para morrer.

 

Donas do tempo passado ou do actual,

a morte a todas trata-vos igual

que aos cavaleiros. Violenta, a história o di.

Muitas mulheres morrerom assi.

Em Rouen foi Joana d'Arco queimada;

Antoinette em Paris guilhotinada;

Em Chappaquiddick, Jo foi perecer.

Calquer lugar é bom para morrer.

 

Eis umha flor para o lume e o mar,

a praça, o paço ou calquer lugar

onde a mulher tenha o seu passamento.

Erga-se a rosa sobre o moimento.

Nesta matéria nom é discriminada.

Inês ferida, Mariana agarrotada,

Mary Jo sulagada, Jeanne a arder.

Calquer lugar é bom para morrer.

 

UN CABELO DE ANJO

pendurado do ceo,

se non é a espada de Democles

é adival para o espírito,

ximio equilibrista,

que, nel agareado,

pode arrandear sobre a terra

e crer que é a araña dun fío

tirado do seu propio miolo,

cordón umbilical que o vencella

o seu niño que está no azul.

Mais non sabemos

qué é o norte, qué é o sul,

o cenit e o nadir,

a vida e a morte,

a terra e o ceo,

cál é o metro que leva ao paraíso

e qué aeronave nos conduz ao inferno.

 

 

CURROS ENRIQUEZ

 

A IGREXA FRIA

Por cima dos agros,

do monte no medio,

levántase aínda,

hidrópico e negro,

cal xigante hipopótamo morto,

de vermes cuberto,

rodeado de tréboas e gramas,

o lombo deforme do vello mosteiro.

 

Das torres as rexas

agullas de ferro, queixarse parecen

da marcha dos tempos;

e de cote paradas e inmobres, semellan os dedos

dunha mau de Titán que anda en busca

do raio que tarda das iras do ceo.

 

Dende a alta campana

cai inda en anelos

a forte cadea

con triste bambeo.

Cando á posta do sol, das montanas

azóutana os ventos,

unha serpe arromeda encantada

que garda as ruínas fungando e tecendo.

 

Os pelos de punta,

na mau cun coitelo,

coa sangue lixando

dos probes viaxeiros,

empos houbo en que aquí buscar viña

seguro i achego

o ladrón dos camiños, que os frades

que a Praga queimaban, en salvo puxeron.

 

De monxe vestido

como eles o reo,

de réprobo a santo

pasóu nun dia mesmo;

e da gorxa que ser debría

tallada nun cepo,

a pauliña saíu, que escomulga

ó insine Colombo i ó gran Galileo.

 

As virxes, forzadas;

os probes, valeiros,

pedían namentres

socorro e romedio;

i a xusticia, escudeiro mal pago

do crime sanguento,

do sagrado na porta quedaba

de rabia e de cólara os dentes batendo.

 

Nos meus solitarios

nouturnios paseos,

sucédeme ás veces

chegar ó mosteiro;

e caretas facéndome estonces

da lúa ó reflexo,

unha negra visión, de entre as ruínas,

"¡Qué tempos!", me dice; i eu digo: "¡Qué tempos!".

 

 

NA CHEGADA A OURENSE DA PRIMEIRA LOCOMOTORA

I

Velaí ven, velaí ven avantando

comaros e corgas, e vales, e cerros.

¡Vinde vela, mociños e mozas!

¡Saludaina, rapaces e vellos!

Por onde ela pasa

fecunda os terreos,

espértanse os homes,

frolecen os eidos.

Velaí ven, velaí ven tan oupada,

tan milagrosiña, con paso tan meigo,

que parece unha Nosa Señora,

unha Nosa Señora de ferro.

Tras dela non veñen

abades nin cregos;

mais vén a fartura

¡i a luz i o progreso!

II

Catedral, demagogo de pedra,

dun pobo fanático erguida no medio,

repinica esas chocas campanas

en sinal de alegría e contento.

Asocia esas voces

ó son dos pandeiros,

¡ás santas surrisas

de terras e ceos!

E ti, río dos grandes destinos,

que os himnos ensaias dos trunfos ibéricos,

requeimáda-las fauces de sede

vén o monstro a beber no teu seo.

Bon samaritano,

dálle auga ó sedento;

que a máquena é o Cristo

dos tempos modernos

 

 

MENDEZ FERRIN

 

de CONTRA MAQUIEIRO

 

Proletario non o esquenzas

Maquieiro hogano é plenitude tersa

with plena usura

limpo coma o design

é o resplendor no ecrán da computadora

cando apaguemos e saímos

non o esquenzas un pelícano dorme na pantalla.

 

 

de `Contra Maquieiro´

Meu século meu século

aquel no que fun nado so as bombas

disparos controlaban pre min canto de brece

en congostras que lindaban cos eidos maternos /Ourense

século meu de mortos dimanantes

de acción e do ditado de Maqueiro.

 

 

 

 

 

http://www.poesiaspoemas.com/xose-luis-mendez-ferrin

Posturas para copular en homenaje

Ponte de luz, carbón, pólvora y ojos

negros de niños muertos clavados en las salas del pazo.

Ponte de corazón, ladrillo, fósforo

con quinientas espirales para llegarle a la verde cumbre y

ocultadas      sedas.

Ponte de mar, estruendo, primavera

y manos estremeciendo el vaso, amante, en el que cantan las

sedes de      otro tiempo.

Ponte de contemplar, amor, antiguamente

y dulcísimamente y perder como vidas viejas y tirar la chaqueta

cada día.

Ponte de puente; ponte, amiga, en puente

estrangulando el río en el que mujo y bramo con robles, hojas.

Ponte para salir la falda nueva

y, tan cursi por el jardín, te nacerán en los ojos lunas, avispas

y una      jarrita de miel.

Ponte de espaldas, natural y fuego

negro por los bajos conmoverá tus dentros con gruñido vivo

sin vivir      en mí.

Ponte de piel de nuca, de guijarro, de hombro,

peñasco del crepúsculo, al igual que una caja de música o

cerezos.

Ponte de frío, ponte estatuaria

y cada embate será líquido inmóvil, abril de jade, estigma de

alabastro.

Ponte de recurrir, ponte de lengua

y unión, tormenta, carne por el discurso, palabras como pasto

lloviznado.

Ponte de vino, en fin, y calabaza

y tengamos, amor, amor, una hogaza candeal y ojos para mirar

el buen      fuego y la muerte.

             

De "Con pólvora y      magnolias"

 

Podría llamar ahora

Poema publicado el 10 de Noviembre de 2008

 

Podría llamar ahora

por Kerouac

porque entre los dos hay un río

de tristísimo otoño

pero

prefiero contemplar

las criaturas preciosas

-ya sabéis: perlas, oro,

cuando en el cristal luciente y mármol-

de Bembo

y miro atentamente

lo más estéril,

-gema, libro, lámpara-

que denote las propias

bases o pies de barro

de mi palabra

y presagie hermosamente

la cosa la cosa

el objeto formal

e inerte

en que me voy erigiendo cuidadosa y artificiosamente

podría llamar ahora

por Kerouac

o a la juventud perdida

porque entre las olas discurre el río

de la muerte.

             

 

 

nas Illas cando chove

hai asobíos secos e un alustre espiral

que se enguedella dentro da memoria

aparición agora da serpenta

na peneda nos fondais do soño

vós mulleres estades no intre alto de pari-lo fillo

e ela espreita alí

nos choros urros castañetas de dentes feces polo curso

e cómo vos torcedes

arrótavos o dentro un agurgullo mesto

rachan panos de baixo

afeas lumes coiteladas froles

invádenvos a vida

e corgas de negror manan de afeito

e cómo vos torcedes

no seguro segredo dos paridoiros escusados

nos profundos da bouza

a cobra aperta a cobra cingue espreme

cos seus aneis os ventres das femias do mundo

iluminados por dentro iluminados

e cómo vos torcedes

e vén de noite a cobra

polo luar que é cousa das mulleres

sitio da cobra dos grandes ollos

á percura do leite e mais dos tetos

a cobra trai a cría

pro logo levaranos de morte morrida

polas poulas do frío alén das serras

pómulos marelos toxo arnal espetado nos ollos

vermes a choutos fríos polo fígado

misia pega peteirará nos nosos labres

polas grandas xordas levaranos

deica a ribeira na que vagan os que foron

pois que era chegará á devesa de noso e máis ás Illas de acó

deseñada no peito dos fillos dos señores de lonxe

(coido que con ocre)

a cobra nunca empeza nin falece

a cobra está nas Illas vixiando

se asobiar as vidas son segadas

se alampa a vista nace toda cousa

eu son a cobra de todas as Esposas

que desovan no mar igual ca os ríos.

 

 

 

de Poesía enteira de Heriberto Bens -en gallego

 

" Terra de proseguir e non dar nada,

despaciosa Galicia que nos levas

acochados en tí!. Lento veleno

que pon nos ollos unha cousa verde!.

 

Língoa que me enche a boca enteiramente

e coma un río interno me asolaga.

Quero decir teu nome e digo apenas

xente de terra, homes lentamente

ún por ún devecendo e sendo nada.

 

Galicia coma un rio que se estiña,

terra de esmorecer, patria do vento!.

 

Quero decir teu nome e digo dorna

valeira, mergullada dorna negra,

grande arado sen bois, feira sen xente,

noite que ven, enorme noite fria...

 

Quixera alzar meu canto coma un puño

e pór na miña voz teu nome ergueito

pero non hai ninguén para escoitarme. "

 

 

MANUEL ANTONIO

 

INTENCIONS

Encheremos as velas

c´a luz náufraga da madrugada

Pendurando en dous puntos cardinaes

a randeeira esguía

d’ o pailebote branco.

C’ as suas mans loiras

acenan mil adeuses as estrelas.

 

Inventaremos frustradas descubertas

a barlovento d’ os horizontes

pra acelerar os abolidos corazóns

d’ os nosos veleiros defraudados.

 

Halaremos polo chicote

d’ un meridián innumerado

 

N’ a illa anónima

de cada singladura

esculcaremos o remorso d' a cidade

 

Ela noitamula desfollará

como unha margarida prostibularia

a Rosa d' os Ventos d' o noso corazón.

 

Encadearemos adeuses d’ escuma

pra tódalas prayas perdidas

Xuntaremos cuardernos en branco

d' a novela errante d' o vento

Pescaremos n' a rede d' os atlas

ronseles de Simbad

 

E cazaremos a vela

sobre o torso rebelde d' as tormentas

pra trincar a escota d’ unha ilusión.

 

A FRAGATA VELLA

 

Tes os ollos distantes

decorados de rostos xoviaes

que os vellos mariñeiros

permutaron polos climas antípodas

 

Levas n’ o leme

un pulo de brazos tensos

que retorceron os largacíos

horizontes d' o mar

O vento

atortorando

desfollou d' os velamios

outonos de mocedades

 

Mercabas colares circunmeridiáns

n' os bazares d' estrelas

Amarrabas faros dispersos

c’ o simblador calabrote d' o ronsel

 

Floreceches n' o Mar

primaveiras amargas

de foulas e escamallos

 

Inda que o vento encalme

tremela n' as tuas velas

unha rafega de transmigracións

 

N’ ese teu corazón innumerábel

tamén enchen e debalan

as mareas d' o meu corazón.

 

TRAVESÍA.

 

Troqueles reiterados

o reloxe o Sol

alcuñaron moedas efímeras

que repetían todas

a mesma cara e a mesma cruz.

 

A costa e o Mar

escamotearon unánimes dorsos

permutadores d' a mesma

lonxincua evasión.

 

Temos un estrangoado diagrama

repasado por tódolos novelos d' o horizonte

que viraron a proa e a Rosa d' os Ventos

 

N' a fasquía d' os barcos anónimos

postos a flote pola madrugada

estraviados n' o roteiro d' o serán

persistiron sempre

a mesma foula e o mesmo ronsel

 

Este intertroque de radiogramas

que reeditaron os faros e as estrelas

dounos a multiplicación monótona

d' as mesmas letras d' o mesmo morse

 

Foi a derradeira rafega de vento

quen n' os desfollou de tódalas lembranzas?

 

O Mundo

que xa non sabe

mais que repetir unha volta consabida

rachou clandestinamente

as follas imprevistas d' os almanaques

 

C’ as nosas mans suicidades

espallaremos n' o carrusel d' os ventos

os catro puntos cardinaes

 

Mentreas

o timoel

arrumbará proa a Ningures

 

Repetiremos os nosos corazóns

cronometrando monotonías

 

N' as velas indecisas

folle o vento un indelébel

álbum de leit-motivs

 

O minuteiro

(tic-tac)

asumeu o compás d' as travesías.

 

OLGA NOVO

 

a teta sobre o sol

 

aquilo era a maduracion final de toda a miña lava

e a entoacion rotunda dos meus cantos de nena

a absoluta forza coa que tiraba polo carro

recibindo o alento dos beizos doutra vaca.

bailar en maio exactamente igual que se rebentaras uvas

deixarte alimentar beber coma quen vive

o leite derradeiro

saindo dunha teta disposta sobre o sol.

A teta sobre o sol (1996)

 

 

O NEGRILLO

 

agora o vento trátate coma un leproso

arráncate de ti

e veste de mañá cedo

sen aquela parte tan túa

que á alba acollía o descanso das andoriñas.

 

pasou a primavera concentrada

no seu traballoso anoar de brotes

marcando con cruz vermella as portas de todo o que florecería

salve regina

e antes de irse

miroute con compaixón baixou a vista e choveu o seu último ballón

o que dá a cada flor o seu perfecto estilo

salve regina salve.

 

 

 

atemorízate a sombra que xa non tés?

o sol busca os teus ángulos antigos

de verdade intenta

 

pero xa chegou ese día

en que a túa cortiza espectral

ve os nenos do pasado xogando nas túas pólas

xa te quedaches frío meu rei

entraches na palidez

e a morte é un monocromo irreversible a ausencia de toda color.

 

si

a ti

atemorízate a sombra que xa non tés.

 

 

 

a gravidade mantente en pé por pena

pon as súas maus por baixo da túa raíz

humildemente

foi ela quen viu

os miles de formigas no seu éxodo o insecto crepuscular

dicíndoche adeus

emocionado.

 

a gravidade ponche

as súas maus por baixo.

 

 

 

aínda has de tardar

en comprender

qué é o que che pasa.

oes cada vez máis lonxe o tuntún do corazón do grilo

a carne perturbada da cadela en cío o rosado olor da zorra

e xa case non percibes ese intre de tal temor

que todo ten antes de abrir o día

pregúntaste

interrogas a madeira

as vetas que naceron antes despois os teus inxertos

apelas ós teus círculos que gardan en segredo a túa idade

 

miras

desesperado o pequeno berce que foi feito cunha parte de ti

suplicas

e suplicas

pouco importa

xa ves

ninguén responde.

 

 

 

acaso o único que sentes

é que te estás facendo exterior a ti.

con qué aflición

se alongan os teus brazos decrépitos

que non esperan nada

es unha catedral

es unha catedral

sentenciada pola esclerose.

 

 

 

a neve doéche se cae

 

manca ata a tardiña que pode pasar pensando nas súas cousas

pode ferirte o espirro da fécula

e ser unha tortura

o pestanexo dun astro e o peor o peor sen dúbida

o abrazo mortal dun neno que che rodea o tronco cos seus braciños.

 

a neve volveuse en verdade

un peso

insoportable.

 

 

 

non se aparta de ti este cáliz

o inverno ensáñase contigo todos o vemos

introducir coitelas de xeada nas túas cicatrices.

 

con paciencia

agardou

ano

tras

ano

a verte así

estás

tan

bil

que

case

non

es

tás

.

.

.

 

abátese sobre ti

non te deixa refolegar baixo o seu zarpazo

a Aguia Imperial do frío

que alardea das inclemencias do seu espírito.

é a maldita estación do odio

que cumpre

a súa palabra

e o seu ciclo.

 

 

o paxaro que fixo en ti o seu niño

xa ve partir as súas crías medradas

é o efecto migratorio de calquera alma madura.

tamén da túa.

amén.

 

 

o carballo mide

desde sempre

a súa sombra

o seu esplendor comparándose contigo

hoxe

lanza unha landra ó outro lado do abismo

o trazado infinito da curva

en memoria túa.

 

 

o nome do meu primeiro amor escrito a navalladas sobre ti

e a túa pel

sentimental

a única que entendeu que aquelas letras rudimentarias

eran un alfabeto sagrado.

amén.

 

 

non se deixa abstraer a túa imaxe

no bosque a túa misericordia move as copas coma un vento lixeiro

non es símbolo de nada que non sexas ti

árbore soa pobre pequena bestia

que fas ulular a terra e a min

amén amén dinos quén somos.

 

 

qué absorto estás

mentres a peste

acaba de roer a última folla

do teu credo caducifolio

e eu só non rezo ante ti porque non rezo ante nada.

 

 

pero a noite é capaz de expirar por ti.

tantas veces deixou o seu sono colgado dunha galla

mentres facía os seus traballos escurecendo a herba

tantas veces viches cómo remexía coas súas maus suxas

o subconsciente dos homes

tantas

que a noite non aguanta sen ti

e o seu amor inconfesado

é capaz de tirarse ó día por un barranco

a noite diche amén e chora sobre o meu ombro

como a primeira viúva da historia vestida toda de loito.

 

 

é o destino de todos un brazado de leña?

a pira ritual que purifica antigas dores?

o alimento do lume

a calcinación do rancor

e á fin un pó lixeiro

suspendido do ar

ó que só se lle concede o raciocinio xusto

pra obedecer o vento e saber gardar

as súas partículas

coma un rabaño tan dócil.

 

 

dígoche amén e a orde de corazón para que partas

e non mires atrás onde quedan á vista as túas raíces

e todo o teu ser seco dígoche amén tamén a pedra gra cho di

e a ánima que busca o grao de ouro na tulla do trigo amén

dígocho a ti

amén

tamén a min mo digo

no rictus que me ha ver morta

un día pola mañá calquera

xusto por onde empeza o mundo a chover

a aira natal de todos

os que se van contigo

dígoche a ti amén

tamén

a min

mo digo.

 

 

MARIA DO CEBREIRO

 

UN PROGRAMA POLÍTICO?

 

Que dende Jules e Jim, acordamos

no metro, non se avanzara nada.

Os magníficos líos entre a xente

seguen estando aí, sen resolver, onde eles

os deixaron. Pero agora non collen nesa

axenda que nós imos mudar.

Porque as rapazas seguen abandonando a casa

e os rapaces partindo os puños contra o muro

e ás veces ao revés e viva a confusión,

todos con todos, e abaixo a Bovary e as parellas

burguesas (son lexión) que pretenden

changer la vie e chegado o momento

só se mudan de piso. (Mudaremos de piso?)

O fondo do aire é vermello.

John Donne fixo un poema

para honrar o mosquito que picara a súa amante

e eu lin ese poema coa cabeza metida

na cortina laranxa daquel tren.

Estaba seriamente namorada

e non me fixo gracia. Cando tiña os teus

anos nada me facía gracia.

Menos mal que choveu. No teu colo, os primeiros

minutos do universo. Na túa boca, o meu único

sentido de pertenza. Escollerás comigo

o camiño máis longo?

 

 

UN PARTO (NOVE LÚAS)

Water, water by everywhere

and not a place to sleep...

 

Durante nove lúas velarei o teu sono.

Durante nove lúas descubrirei a saba

igual que se puidese lavarte cunha esponxa.

Igual que se estiveses no hospital.

Coma se eu fose ti, coma se para verte

tivese que obrigarme a caer do ceo.

Durante nove lúas, dobrada pola dor

co corpo en dúas metades. Non caber.

Conservar a túa chave

e usala porque sabes que hoxe

non vou entrar. Coma se fose un filme

dos que a ti non che gustan.

Algo que este poema non saberá dicir.

Pero tamén os tanques sobre Xeorxia.

O idilio insospeitado entre Osetia do Sur

e América do Norte. Bush Jr. e Georgia

on my Mind. Non gospel.

Soul tampouco. Doce compases lentos

pero con turn-around.

Eses foron os días nos que non viaxamos.

Eses foron os días nos que fomos ao enterro

da nai da nosa amiga,

coma se fose a única razón para chorar.

Durante nove días cantarei para ti.

Durante nove días cantarei

as palabras de amor que non daban saído

porque estabas tan dentro que non vía.

Durante nove noites amencín

na primeira mañá de hai sete anos.

O ouro sobre o río. O traballo de séculos

que agochan as túas mans.

O tempo que tardei en saber iso.

O colexio dos curas, caro como a conciencia

de clase. A intelixencia. Un desprezo

de séculos por todas as persoas que practican

a conmiseración. Durante nove lúas

o corazón rompeu. Non era unha metáfora.

Quen marcha non avisa.

Non se pode termar da louza se caeu.

                 O último libro de María do Cebreiro é Non son de aquí (Xerais, 2009)

 

EMMA COUCEIRO

Mira,

á volta está a Praia Grande, e detrás, detrás está a boca da ría,

hai unha ponte, e despois, despois unha baixada. Nesa pendente empeza

o que eu chamo a miña casa.

       (Vai xa para nove veráns que nos levou a corrente. Como a aquela rapaza xitana que buscaron toda a tarde. Nas covas, eu lía O café da Rúa do Cemiterio

-onde el gritaba que non, que non quería confesarse, que tiña dereito a morrer con todo o seu odio dentro, que era o seu patrimonio e que non o entregaría,

que non se confesaría–

eu cerraba o libro con certa ansiedade

-como cando Ana ía guindarse ao tren-

e entrecerraba os ollos para buscar aos demais. Os demais ían á busca do mar

que ás veces se retiraba o más lonxe posible  Enmudecía, á súa maneira.

Vai para nove veráns.

As lanchas de salvamento traballaban sen descanso.

       Nen sequera recordo o argumento. Só aquela escena.

Chegamos a crer que con tal vehemencia caeríamos xuntos. Pero a boca da ría

é perigosa, a corrente é demasiado forte

-na costa dos mosquitos el arrastrábase pola area, maldicindo; entón, un paxaro marchou coa súa lingua; sucedera que todos abandonaran o seu terrible soño:

fuxiran á costa, espertaran ao mar; pero el

el chorou ao velo-)

Din que o mar sanará a miña pel.

Que debo concentrarme nesta enfermidade.

 

07:00 a.m.

       Falabamos das cousas que ti botabas en falta e que agora abrazas polo final, coma no fin do día ou na fin da terra, coas mesmas trazas que levo eu a estas horas, cando a miña insignificancia xa non queira valerse dos outros.

E terás que imaxinar cómo foi o principio (a escena do revés, a présa), porque aquí, aquí nunca nos saíron as contas, nos só queriamos que se mesturase o noso sangue coa luz do día e que se botase a perder, que se botase a perder como se perde o creto, e amamos dunha maneira aproximada, pero eu (…) eu nunca escribo acerca disto.

E poría a man no lume: somos da mesma natureza que sempre se rebaixa, da mesma natureza que arañaría na porta pedindo entrar. O resto, é o que resta das miñas forzas; é quen segue a pé, é quen se aproxima; é coma caer enferma e botalo todo fóra. Por iso os convidei a todos: para simular unha vez máis a vida, sabendo que as distancias están feitas de algo escaso, que non vou a sair correndo (…)

      a casa está orientada ao leste, así que nace o día; sempre penso que chega como un alzamento, que chega nos ósos e que merece vivir; tamén que forzaría esta vontade, este reino involuntario (…) pero qué sei eu de revoltas, a miña insignificancia nin sequera é sospeitosa. E poría a man no lume: somos da mesma natureza que sempre se delata, da mesma gravidade. Qué verdades arrincaremos nós agora se o deixamos caer todo.

Son desproporcionadas as formas. Pesan tanto as formas (…)

      Pero non quería espertarte

 

 

de PURA SALCEDA

 

AO COMEZO FOI A PALABRA

 

Ao comezo foi a palabra,

o xesto,

a mirada quente,

as mans quedas debuxando sombras,

marcando límites,

moldeándote.

Logo,

olleite coma un fillo

que se aleita de soños.

Botaches a andar

por fin só,

nun voo acrobático e meu.

 

Naces de min

e a min volves;

remóntasme río arriba

para fecundar sen remedio

 

  De A ollada de Astarté,  Espiral Mayor, 2007

non te movas

 

Mírame.

Non te movas.

Así,

que te vexa ben.

Agora,

axeonlla a túa boca

ata pronunciar o meu nome.

Esquece quen fuches.

A partir de hoxe,

debes saber

que só existes nos meus ollos.

 

 

de ANA ROMANI

 

Catro poemas

É unha planicie branca de códigos segredos,

un espacio aberto sen o pulso duro desa historia,

un terror que varre as buganvíleas amorosamente

amamantadas nos estíos. Non ten forma.

Nas esquinas máis rosadas a degraño,

bebo o zume gris da inexistencia, a calculada dor

da madeira que a tensa..

A planicie ábrese intacta e subvertida.

No seu van cada unha das estrelas, as da liña escura

difusa luz que cega, e as que curvan co seu olor

os rostros dos días. Nela as ondas que te axitan,

os versos que depredan, as erosións do tedio.

Nela as pantasmas e a ousadía e a boca que bebe

das cántaras de Abril tan docemente. Que calma

a da dúbida que abre os territorios brancos

amamantada. A que turba a liña das horas escondida.

E qué inmensa a sombra estendida en seda, os seus perfís

verquendo palabras e palabras e palabras.

 

 

Os soleados espacios da tarde calman esta hora,

a ela vos convoco que veñades pausar esa dor tan suave,

ese líquido leve que se desprende ó paso,

a apatía da auga ancorada nos seus ollas. Asistide así,

como eu agora, ó levedar do tempo demorado.

A viaxe foi o certeiro paso dos quilómetros,

anque o rostro doutras xeografías

mudase a ollada da que mira. O instante é así,

voluble abaneo do corazón a tantos metros de altura.

Unha bola branca e transparente, sobre esta mesa o mundo.

E son tan graves as palabras, estratexias de aves cegas

a bater contra as paredes.

Veña pois a tarde calmar esta hora,

o sol de Setembro momo, áspero tal vez para os petálos.

O vaso labio bebendo con ansia o levedar do tempo.

 

 

Que amenza e se abra o sol por esta fiestra,

que a calor de Setembro anegue cada oca desta casa,

os estíos son para o silencio, deixa que os días sedimenten,

os seus marcos delimitando o tempo. Que se encha da luz

que estremece, espellismos mesmo sobre as augas,

loulear no medio das mareas. Que devale así o verán,

atesourando aromas, episodios do tacto, rastros de nostalxia

ós que regresar coa memoria tamizada.

Que a voz tense só o labio exacto, o que nomea a luz

sen ser máis nada, nin auga, nin sal, luz

para as horas claras. Engólase con tonos graves a tarde,

a tarde que é branca. Que se calme o verbo,

que non ande con guirnaldas,

tan presuntuoso de palabras. Que só Setembro sexa

o sedimento.

 

 

As que teño son palabras

raras e extremas.

Zurcen os ocas

da sombra para desfacer tecendo.

Son palabras do sal,

da materia do abismo, da estirpe

sen lingua acalada,

son periféricas.

Carne dun carpo que ordeña

o leite excesivo da tena.

Por iso non nomean o mesmo,

por iso os acentos nas lindes,

o desexo do océano.

Son palabras do estigma, da negra,

dun territorio intacto aberto

nas inquisidoras estacións do silencio.

 

%%%%%%%%%%%%%%%

Propias ás

para o perfil do espasmo

cando os labios se contraen

e estarrecen.

Inútiles palabras salgadas

arestas do pó

que bebo.

Setembro 1996

 

 

 

DE DORES TEMBRAS

                         de O POUSO DO FUME

cartografía de palabras

repetir cada signo

dentro da cuadrícula

papel en branco

pozo infindo

as palabras esvaran

por iso sempre cuadrículas

para salvalas

pequenas casas

onde vivir para sempre

 

                ***

os demais pasan

e ti apoiada na corda

déixaste negativar

revelada con vapor de mercurio

 

no corpo

algo de ferro fundido

de cádavo mollado

de fume extinto

 

e os outros

non saben

pero miran de esguello

á que desafía a gravidade

 

 

 

Die Pflaumen wolln ja so vom Baum

          Wolln aufm Boden liegen.*

               Bertold Brecht

 

morado reversíbel

carne verde

dous días de avésporas ebrias

e dedos tinguidos

de vento levián

e alambique

antes da disección

da extracción do óso

antes de abrir o peito

e practicar a autopsia

de cada verán

 

 

 

anicada

ando a pensar palabras

pelas de manteiga

mentres o fume

se extingue

na mañá

cómo dicer

que marchaches

e eu

sen saber usar

a desnatadora

 

DE LUCIA ALDAOA

Texto

Queridísima Pan-tasma

 

Pola túa culpa souben o que era agocharse nos baños a duchar os poemas,

Enchelos de colonias esdrúxulas

E cambiarlles a suciedade por elipses...

 

Protesto porque me faltan versos.

 

Escribo desde onde se colgan as toallas,

Tonta de renegar de calquera reacción que non fose química,

Pura velocidade tapándome as orellas

E berrando que xa non te quero en contra da vontade do real;

Química de flores, e ciclomotores,

E taquicardias con teito de fondo...

 

Hai aquí unha urxencia que me deixo sen uñas,

E fago poemas do mesmo material

Que a pel que arrinquei na espera.

 

Dicides que sodes "as que agardan" e eu fágovos caso

Con tanta presa

Que pronuncio outra teoría da miseria:

Non podo enterrar as cousas que revolvo todos os días,

Cando chego desquiciada de sombras,

 

Toleando por encher a túa lingua de nenas malas

Que cantan incoherencias,

E dín Nunca Xamais a rebentar de contos poucos inocentes:

 

Queridísima Pan-tasma.

 

Bebiches os ventos por ela ó mesmo tempo

Que lle queimabas as ás con mistos de propaganda...

De propina mereces unha indiscreción.

Unha fada preciosa de tamaño duna regra de vinte centímetros

Toliña de badaladas... de aventuras arbóreas...

Pero coa boca pequena (toma complexo).

Anti-infancias (versos condenados à fogueira)

 

Ás nenas hai que ensinalas a andar pola noite

E a non mirar atrás cando baixan as escaleiras...

 

Ós nenos hai que ensinalos a que me reclamen nos andamios

Vestidos de nenas con fame,

Puramente impuros e decapitados....

 

A min había que encherme a boca de gasolina

E poñerme na porta dun parvulario a pedir lume,

A ver se así deixo de poñerme tonta nos poemas

E recupero a dozura que perdín cando me ensinabas

Como arden as nenas,

QUEIMÁNDOAS...

 

Ja, ja, ja (perdón).

Anti-infancias II (versos que non fun quen de queimar)

 

 

Os nenos teñen PENA

E as nenas teñas (a) VACINA.

 

Así chegaban as malicias,

Rompendo os piterpanes con presa, sen pausa,

E dicindo polo baixo:

NON FAGAS ISO QUE ME PERDO

NON FAGAS ISO QUE ME PERDO

...

 

É por educación polo que teño a lingua mordidísima,

E se aínda por riba me castigas sen postre

É moi posible que acabe roubando nos supermercados.

É tan posible que teña que comer os petisuis

Cos dedos...

 

Ó mellor estamos onde só paga a pena exteriorizar

A roupa interior

E a alegría que levo cando me regalas caramelos.

Pero é que algunhas veces

Non me apetece lavar os dentes

De tanta xentiña que levei na boca

 

Esta excursión de fin de curso pola miña gorxa,

Toda a rebeldía que supuso sentarse no fondo dun bus

Ateigado de

Vamos a contar mentiras

Tralará.

Habítasme infartos.

 

Alucinar era cada perna túa meténdoseme nos ollos.

Estancias pervertidas en bibliotecas

Facendo cousas entre os libros.

Enches de loucuras botellas secuestradas por compañías telefónicas

E insistes en charmarme filla bastarda de Carroll e de Humbert.

Últimamente todo é unha canción para que xoguen as nenas.

Temo violarte ás agachadas reclamando unha vinganza histórica

Ou lávame o cerebro que o teño suxo.

 

E un nome de perdición contido na palabra basFEMIA,

E eu aquí dislocada e vós mirando,

E o que xa non tremeluce: tremeLUCÍA (triste imperativo),

O fondo do bar perde a cabeza por nós.

Somos lucérnulas.

 

Un día hannos botar de todos os sitios....

 

Habítasme infartos

 

Excesos

Sobredoses de carencias...

Tanto tempo en ti: adverbio de cansancio

 

 

 

de CHUS PATO

 

o meu corazón segue un ritmo veloz tal astro, mellor sería ocuparse dos xeranios, alieníxenas

-entra

tócaos, tapizan a cela, úteros-Paulísipo, áureos, coma vellóns. Aquí escoitarás falar, todo esto sobre da capacidade reproductora das femias da especie biolóxica e non tan biolóxica, modélica para outras tantas formas, tamén o estado

-) queda claro? porque debe quedar claro; a saber: que NINGUNHA MADRE-NATUREZA agarda para nós. E tampouco a NÓS-defuntos, que ningún de nós poderá xa máis nunca disolverse en ningunha MADRE-natureza. ÉTER. Agás algún de nós (retardatarios)

COMO METÁFORAS

ETERNAMENTE

AGRARIAS

elixes o vieiro máis triste

unha paisaxe verde: glacée

así rematan os outonos

porque nós brincamos sen rede, para eso tomamos "lección de abismos"

Debo ser amable

buscar accións que me fagan sorrir

Así sobrevivimos:

ti e mais eu, meu alien favorito

fóra da matriz

 

ao igual que grandes Ursos-brancos sobre os témpanos de Groelandia

m-Talá

 

 

 

PORQUE NON É SÓ O IDIOMA O QUE ESTÁ AMEAZADO

 

SENÓN A NOSA PROPIA CAPACIDADE LINGÜÍSTICA, sexa cal sexa o idioma que falemos

 

A LINGUA É PRODUCCIÓN, a lingua produce, produce COMUNICACIÓN

PRODUCE PENSAMENTO, PRODUCE CAPACIDADE POÉTICA, produce ganancia e beneficio, PRODÚCENOS como HUMANOS, prodúcenos como FELICIDADE

 

A lingua é PRODUCCIÓN, de aí os intentos do CAPITAL por PRIVATIZAR a lingua, por deixarnos SEN PALABRAS

 

--------------------------------------------------

 

A LINGUA, calquera LINGUA NO CAPITAL, tende ao esvaecemento, tende a converterse en algo que se consume. En algo que xa non PRODUCIMOS os falantes, senón o CAPITAL, no seu intento de privatizarnos, PRODUCE PARA NÓS

 

---------------------------------

 

No CAPITAL os creadores da Lingua, os falantes, pasan a ser CONSUMIDORES; a Lingua, calquera Lingua no Capital, pasa a ser un producto de consumo, o mesmo que calquera outra MERCADORÍA

 

-----------------------

 

LINGUA-SERVIDUME LINGÜÍSTICA

KAPITAL-KILLER

ASASINA

(con Paco Sampedro)

m-Talá

 

 

 

o exterior do poema: a súa estatura, a cor dos seus ollos, o sexo ao que pertence; cándo

come, durme, camiña

é diferente a cando dicimos: pensamento, eu, conciencia?

 

existe un interior/exterior do poema?

 

todas estas palabras (intelecto, mente, razón... ) pertencen ao interior?

é privada a lingua que o poeta utiliza cando configura

o interior do poema?

existe un exterior?

 

é privado?

a linguaxe é un labirinto de camiños

un tráfico

**

unha voz interna,

escoitamos esa voz particular; agardamos ordes, agardamos instruccións

desa voz interior

pero unha voz adentrada componse de todos os textos escritos, lidos por eses ollos-voz, de

todo o que levamos falado, de todo o que non é verbal (audible)

agardamos ordes, é así como escribimos?

dicimos é un poema inspirado

escoitamos a súa voz (a do poeta)

agardamos ordes, instruccións desa voz reclusa, inspirada, do poeta

damos gracias á deidade por esta concordancia entre o símbolo e a cousa, entre a linguaxe

e as cousas

 

**

alguén máis ca min podería sentir esta dor?

é privada a linguaxe na que expresamos os nosos sentimentos?

é privada a lingua na que escribo?

os cisnes, non están

vai demasiada calor

 

 

eu non coincide. O poema non é un xogo privilexiado da linguaxe

non sei se son ou non compatible co bosque

anticorrosiva, a pequena desaparecida que eu fun no bosque ten un certo control sobre a

miña mesa de escritura