Tuyến đường sắt Sài Gòn - Mỹ Tho

Tuyến đường sắt cổ nhất Đông Dương ở Việt Nam

Tuyến đường sắt cổ nhất Đông Dương, mang tên Sài gòn -Mỹ Tho, từng nổi tiếng trong quá khứ, nhưng hiện nay hầu như không còn dấu vết gì.
        Ngay sau khi xâm chiếm xong Việt Nam, người Pháp đã nhanh chóng hoạch định xây dựng tuyến đường sắt đi các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long nhằm khai thác vùng đất giàu có này và người đưa ra sáng kiến xây dựng tuyến đường sắt đầu tiên tại Việt Nam là kỹ sư trưởng Nha công chánh Nam Kỳ - Eyriaud des Vergnes. Nhưng Thống đốc Nam Kỳ Dupersé lúc đó phản đối. Tuy nhiên, sau những cuộc tranh luận kéo dài về hiệu quả kinh tế và sự cần thiết xây dựng tuyến đường sắt, người Pháp đã quyết định xây dựng đường sắt từ Sài Gòn tới Mỹ Tho - con đường sắt đầu tiên của Đông Dương. Đầu năm 1881, chuyến tàu thuỷ đầu tiên chở nguyên vật liệu từ Pháp sang xây dựng tuyến đường cập cảng Sài Gòn. 
Vào giữa năm, công trường hình thành với 11.000 lao động được huy động. Ga xe lửa chạy tuyến Sài Gòn - Mỹ Tho năm 1910. So với công trường làm đường bộ cùng thời gian này, công trường đường sắt Sài Gòn - Mỹ Tho là công trường được tổ chức quy mô hơn, tiến hành rất khẩn trương, và có mặt nhiều sĩ quan công binh tại chỗ cùng nhiều kỹ sư từ Pháp sang. Để đưa tàu hoả vượt qua các con sông lớn vì lúc này chưa xây dựng được cầu, biện pháp kỹ thuật được kỹ sư Têvơnê, giám đốc Sở Giao thông công chánh Nam Kỳ lúc đó đề xuất là dùng phà. Chiếc phà khổng lồ máy hơi nước chở được 10 toa xe (tương tự như phà mà Pháp đã làm để đưa tàu vượt sông Gianh sau này), được lắp đặt đường ray và một thiết bị để nối đường ray trên mặt đất với ray phà. Chiều rộng đường sắt khổ 1m, là khổ đang được sử dụng rộng rãi thời bấy giờ trong ngành đường sắt Anh, Pháp. Người Pháp dự tính tuyến đường sắt này là một phần của tuyến Sài Gòn - Cần Thơ (để sau đó sẽ nối tuyến đi tiếp qua Phnom Penh, Campuchia). Như vậy, ngay từ đầu người Pháp đã có ý niệm rõ ràng về xây dựng tuyến đường sắt nối đô thị trung tâm là Sài Gòn với các đô thị khác ở đồng bằng sông Cửu Long, hình thành nên vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, và trên diện rộng là nối kết các vùng kinh tế của các nước thuộc địa với nhau. Ngày 20/7/1885, tuyến đường sắt hoàn thành, tiêu tốn 11,6 triệu frances, được đưa vào sử dụng nhưng phải xuống xe ở Bến Lức vì cầu vượt sông Vàm Cỏ Đông chưa bắc xong. Đến tháng 5/1886, xe lửa chạy một mạch từ Sài Gòn đến Mỹ Tho trên tuyến đường dài 71km, có các ga: Sài Gòn, An Đông, Phú Lâm, An Lạc, Bình Điền, Bình Chánh, Gò Đen, Bến Lức, Bình An, Tân An, Tân Hương, Tân Hiệp, Lương Phú, Trung Lương, Mỹ Tho. 

Dù tuyến đường sắt không thể phát triển hơn đi đến các tỉnh Đồng Bằng Sông Cửu Long, nhưng nó góp phần vào sự phát triển kinh tế xã hội của khu vực, được xem là tuyến đường sắt đầu tiên tại Việt Nam. Sau 73 năm tồn tại, năm 1958, tuyến đường sắt này bị dỡ bỏ. Hiện, toàn bộ tuyến đường sắt Sài Gòn - Mỹ Tho đã bị tháo dỡ, ngay cả ga Sài Gòn cũng bị dời ra Hoà Hưng. Trên đại lộ Hùng Vương thỉnh thoảng còn lộ ra vài 

       Nhà ga xe lửa xưa tại Mỹ Tho (ngày nay là Sở Ngoại vụ Tiền Giang)
đoạn đường ray cũ chưa bị tháo dỡ. Nền đường sắt dọc QL1 từ TP.HCM đến Mỹ Tho nhường chỗ cho việc mở rộng QL1 hoặc đã bị những khu dân cư, khu công nghiệp dọc tuyến lấn chiếm…. Vậy là sau 125 năm tồn tại, ga Sài Gòn - Mỹ Tho giờ chỉ còn một nhà ga duy nhất tại thành phố Mỹ Tho tỉnh Tiền Giang.
Theo Đất Việt

Comments