LETERSI (teksti pershkrues)

posted Oct 13, 2009, 12:53 AM by anduel toska   [ updated Jan 27, 2012, 4:12 AM ]

Teksti pershkrues:

Me tekst pershkrues do te kuptojme te gjitha ato pjese tekstualete cilat paraqesin ne forme pershkrimi te sendeve, objekteve, njerezve ose frymoreve. Pershkrimi ndahet ne 3 grupe te medha sipas specifikes dhe mjeteve te perdorura ne kendveshtrimin e stilit. ato jane informues-shprehes, argumentues, bindes. Tekstet pershkruese rrallhere jane tekste te mevetesishme. ka funksion shprehes, pershkruesi mund te jete nje vezhgues I jashtem, nje personazh ose vete autori.

Pershkrimi behet per tri qellime:

Pershkrimi informues:

-Ka si qellim te bej te njohur objektin ne teresi ose pjese te tij.

-Eshte I sakte, I hollesishem, I pasur me detaje;

-Gjuha shpesh eshte teknike, e drejtperdrejte, e sakte

Pershkrimi bindes:

-Paraqet objektin ne menyre subjective

-Eshte me pak I sakte dhe I hollesishem se p.informues

-Gjuha synon te ngjalle pershtypje positive ose negative

Pershkrimi shprehes:

-ka si qellim te shprehi informacione dhe gjendjen shpirterore

-Paraqet nje mjedis ose personazh ne funksion te temes

-Gjuha eshte e perpunuar artistikisht

Karakteristikat e tekstit pershkrues:

1-       Perdorimi I treguesve hapsinor: ndajfolje, shprehje ndajfoljore.

2-       Perdorimi I mbiemrave qe tregojne cilesite e personit, vendit ose objektit qe pershkruhet.

3-       Perdorimi I foljeve ne kohen e tashme dhe ne kohen e pakryer.

4-       Perdorimi I fjalive te shkurtra, per tab ere me te qarte pershkrimin.

Teknikat e pershkrimit:

1-       Ne renditjen hapsinore pershkrimi fillon nga lart-poshte dhe anasjelltas ose nga e djathta ne te majte dhe anasjelltas.

2-       Ne renditjen hierarkike kalohet:

a)       Nga pershkrimi I se teres ne pershkrimin e elementeve te vecanta e anasjelltas

b)       Nga pershkrimi I elementeve te vecanta ne pershkrimin e se teres

Per te shkruar nje tekst pershkrues duhet percaktuar:

-          Qellimi (informative, shprehes, bindes)

-          Objekti I pershkrimit(person, kafshe, vend, object etj.)

-          Menyra e pershkrimit (objective, subjective)

-          Renditja (hapsinore, hierarkike)

-          Kujt I drejtohet teksti (I pergjithshem apo specific

-          Regjistri gjuhesor dhe leksiku I pershtatshem (I pergjithshem, I specializuar)

Pershkrimi I njerezve:

-          Te dhena: mosha, seksi, profesioni, origjina etj.

-          Pamja fizike: trupi, fytyra, qendrimi.

-          Veshja

-          Karakteri ( I turpshem, I ndjeshem, sjellja, menyra sesi flet etj.)

-          Historia

Pershkrimi I objekteve:

-          Emri (jepet dhe 1 perkufizim pak a shume shkencor)

-          Funksioni

-          Karakteristika te perceptueshme me ane te shqisave ( forma, permasat, materiali, ngjyrat, tingujt qe prodhon, aroma dhe shija)

-          Dobia

Pershkrimi I vendeve:

-          Te dhenat e pergjithshme (info per tipologjne e vendeve)

-          Te dhena vizive

-          Aspektet positive

Historia e tij (ndryshimet ne harkun e vendeve apo prej ngjarjeve te vecanta)

Pershkrimi I imazheve:

Elementete e pershkrimit te imazheve I analizojme si me poshte :

Aspekti figurative

Pershkruhet ajo cka paraqet imazhi

Aspekti teknik:

Trajtohet teknika e perdorur

Aspekti interpretues-vleresues

Jepet nje gjykim I vezhguesit per imazhin, si dhe menyren si perceptohet ai

Pershkrimi I mjedisit:

-          Emri

-          Vendodhja

-          Te dhena qe perceptohen me ane te ndjenjave

-          Cilesit qe paraqiten: te mirat, defektet

-          Veprimet, rutina, gjendjet shpirterore

-          Historia

-          Krahasime me vende te tjera

Comments