ამბროსი ხელაია 150

საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქ ამბროსის დაბადებიდან 150 წლის იუბილეს ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრი გამოფენების ციკლით აღნიშნავს. პროექტის თანამდგომი და ფინანსური მხარდამჭერია ჭყონდიდის ეპარქია.

ამბროსი ხელაია


სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი, უწმიდესი და უნეტარესი  ამბროსი (ერისკაცობაში ბესარიონ ხელაია)(1861–1927 )

განსაკუთრებულია კათოლიკოს-პატრიარქ ამბროსის როლი არა მარტო საქართველოს ეკლესიის, არამედ მთელი XX საუკუნის I ნახევრის საქართველოს ისტორიაში. ძნელია, მოკლედ გადმოსცე და შეაფასო ის ღვაწლი და ამაგი, რომელიც მან გასწია საქართველოს დამოუკიდებლობის, ეროვნული ღირსებისა და სარწმუნოების დაცვის საქმეში.
   
"ჩემი სული ეკუთვნის ღმერთს, გული - სამშობლო საქართველოს, ხოლო სხეული თქვენ დაგრჩეთ საჯიჯგნად ჯალათებო !''-  სწორედ ლეგენდად ქცეულ ამ სიტყვებში გამოსახა დიდმა პატრიარქმა თავის ცხოვრების კრედო.

საუკუნეზე მეტი დრო გავიდა ღირსი ამბროსის მოღვაწეობიდან და ის ღირებულებები, რომელთაც ქადაგებდა, ის დაბრკოლებები, რომლებიც თან სდევდა, ის სათქმელი და ტკივილი, რომელზეც წერდა, თითქოს დღევანდელია, თანადროულია...
მხოლოდ სახელებია სხვა, ახალი...  





            ZiriTadi biografiuli monacemebi


1861  7 ოქტომბერი                            ბესარიონ ხელაია დაიბადა მარტვილის რაიონის 
                                                                სოფელ ინჩხურში.                                                                
 
1871-1873                        ოჩამჩირის პირველდაწყებითი სკოლა.

1873-1879                        მარტვილის სასულიერო სასწავლებლი.

1879-1885                        თბილისის სასულიერო სემინარია.

1887                            ეკურთხა მღვდლად.
                                სოჭის მიქაელ მთავარანგელოზის ტაძრის მღვდელი.

1892                            სოხუმის საკათედრო ტაძრის მღვდელი.

1893                            სოხუმის საკათედრო ტაძრის კანდელაკი.

1894-1897                        სოხუმის მთიელთა სკოლის სჯულის კანონის 
                                მასწავლებელი.
                                სოხუმის, ახალი ათონის და ლიხნის საეკლესიო-
                                სამრევლო სკოლების ზედამხედველი.                                

1896                            გარდაეცვალა მეუღლე კესარია მერჭულე.

1897-1901                        ყაზანის სასულიერო აკადემიის სტუდენტი.

1900                            აღიკვეცა ბერად და ეწოდა ამბროსი.

1902                            სხვა სიძველეთა შორის აღმოაჩინა "მოქცევაჲ 
                                                                ქართლისაჲ", ე.წ ჭელიშური რედაქცია (XIVs., H-600).                                
                                 
1903-1905                        გადაასახლეს რუსეთში. დანიშნეს დონის ეპარქიის
                                უსტ- მედვედიცას სასულიერო სასწავლებლის 
                                ზედამხედველად.
1906                            დაბრუნდა საქართველოში. დანიშნეს იოანე 
                                ნათლისმცემლის  მონასტრის წინამძღვრად.                               

1908                            დაადანაშაულეს ეგზარქოს ნიკონის  მკვლელობაში 
                                და კვლავ გადაასახლეს რუსეთში - განაწესეს
                                რიაზანის  ეპარქიის სამების  მონასტრში წირვის 
                                ჩატარების უფლების გარეშე.                          
                                                                 
1910                            გაამართლეს და ყველა უფლება აღუდგინეს, გარდა 
                                სამშობლოში  დაბრუნებისა.

1910-1917                        ნოვგოროდის გუბერნიის სტარაია რუსას
                                წინამძღვარი.
1917                            ჭყონდიდის ეპისკოპოსი, მიტროპოლიტი.

1919                            ცხუმ-ბეიელი მიტროპოლიტი.

1921  5 სექტემბერი              აირჩიეს საქართვლოს ქათოლიკოს-პატრიარქად. 
     7 თებერვალი              საკათალიკოსო საბჭოს თანხმობით გააგზავნა
                                მემორანუმი  გენუის საერთაშორისო   
                                kონფერენციაზე.                              

1923 12 იანვარი                 დააპატიმრეს და მეტეხის ციხეში გადაიყვანეს.

1924 10-19 მარტი                პატრიარქ ამბროსისა და საკათალიკოსო საბჭოს 
                                წევრების სასამართლო პროცესი თბილისის 
                                ნაძალადევის  მუშათა თეატრში.                          
                                
1924                            მოუხსნეს სასჯელი და წირვის ჩატარების უფება
                                მისცეს.

1927 22 მარტი                  ჩამოაცილეს ეკლესიის მართვას.
     23 მარტი                  გარდაიცვალა დილის 3 საათზე.      
                                დაკრძალეს სიონის საკათედრო ტაძარში.

1995 18-19 სექტემბერი           შეირაცხა წმინდანთა დასში ამბროსი აღმსარებელის
                                სახელით. მისი ხსენების დღედ დაწესდა 19 (29) 
                                მარტი.