SOGD ALFABESİ
 

 

Uygur alfabesi Uygur Abecesi Sogd kökenli olup bazı değişikliklerle Türkçe’ye uygulanmıştır. Harf sayısı 18’dir. Bunlardan üçü ünlü, 15’i ünsüzdür. Sağdan sola doğru yazılır. Z hariç tüm harfler bitiştirilir. Uygurlar Çin hint ve İran kültürlerinin etkisinde kalmış ve çok renkli bir kültür geliştirmişlerdir. Kağıdı ve matbaayı ilk kullanan Türk kavmidir. Bilinen en eski metinler 9. yy.’a aittir. Uygur Alfabesi kalıcı olmiuş, Uygur Devleti’nin yıkılmasından sonra da kullanılmıştır. Türkler’in müslüman olmalarından sonra Arap alfabesini almalarına rağmen Türkistan ve Kırım’daki Türk devletlerinde Uygur alfabesi kullanılmaya devam etmiştir.

Timur İmparatorluğu ve kollarında bu alfabe kullanılıyordu.

Ebu Said Mirza’nın 1468’de Uzun Hasan’a gönderdiği mektup Uygur alfabesiyle yazılmıştı.

Osmanlı sarayında da Uygurca bilen katipler vardı. Örneğin Fatih’in Otlukbeli Savaşı’ndan sonra Özbek Hanı’na gönderdiği zafername Uygur alfabesiyle yazılmıştı.

Uygur alfabesi 18. yy.’a kadar kullanılmış sonra tamamen unutulmuştur