Yumurlar
 

 

Tirishchan Yigit

 

--- Men eng tówen qatlamdin bashlap ishlep, eng yuquri pellige chiqqan yigitmen ... ...

--- Siz nime xizmet qilisiz?

--- Burun ayaq maylighuchi idim, hazir satrachliq qilimen!

 

Toshqan’gúl

 

Xizmetke kéchikip qalghan birsi diréktorning renjishige qarita chúshendúrúp:

--- Méning ayalim túnúgún tughut bólúmide bir kéche japa tartti …

--- Boldi, boldi! Buningdin kéyin diqqet qilghin!

Aridin ikki-úch hepte ótkende, bu xizmetchi yene kéchikip qaptu, hem aldinqi qétimqigha oxshash sewepni yene bir qétim otturigha chiqiriptu.

--- Ayalingiz chishi toshqan emestu?!

--- Renjimigeysiz, u tughut bólúmide ishleydu.

 

Baliliq Bolalmasliqning Sewebi

 

Kent yighini nahayiti uzun’gha sozuluptu. Bir ayal kent bashliqidin ruxset almayla sirtqa qarap méngiptu.

--- Nege barisiz, yighin téxi túgimidi! --- tosmaqchi boptu kent bashliqi.

--- Balilirimni óyge solap qoyupla kelgen idim, ketmisem bolmaydu.

Bu ayal chiqip kétip uzaq ótmey, yene bir chokanmu sirtqa qarap méngiptu.

--- Emdi siz nege barisiz, sizning balingiz yoqidighu!?

--- bu yerde olturiwersem, --- deptu héliqi chokan, --- menggú baliliq bolalmighidekmen.

 

 Yuquriqilar <<Hayatliq>> (2006/3)tin élindi. ----- Aptap     


 Globus Nimishke Qiysiq turidu?

Nazaretchi melum bir mektepke tekshúrúshke bériptu. U siniptiki globusni kórúp, bir oqughuchigha sual qoyuptu:

--- Depaqqine, bu globus nime úchún 23.5ºqiysiq turidu?

--- Buni men qilmidim! --- héliqi oqughuchi alaqzade bolup ózini aqlaptu. Nazaretchi béshini chayqap qoyup, bashqa bir oqughuchidin soraptiken, umu ózini tartip:

--- Sizmu kórdingiz, men bu yerge hazirla kirgen tursam, …

Nazaretchi ehwaldin úmútsizlinip, oqutquchigha qaraptu. Oqutquchi bolsa ongaysizlan’ghan halda --- Buni ulardin kórgili bolmaydu, bu globus sétiwalghan waqtimizdila mushundaqken, --- deptu.

Bu chaghda mektep mudiri Nazaretghining chirayidiki ózgirishni kórúp, chúshendúrúshke kirishiptu:

--- Buni tilgha alsaq bek xijilmiz, mektipimizning meblighi cheklik bolghachqa, yaymidinla sétiwalghaniduq.

 

Amanetlik Bahana

 

--- Oghlum, búgún mektepke barmisangmu bolur, axsham apang sanga ikki ukash tughup berdi. Ete mektepke barghanda, muellimingge chúshendúrúp qoyghin.

--- Dada, ete muellimge “apam bir ukash tughdi”, dey, yene birsini kéyinki qétim mektepke barghum kelmigende ishlitey.

 

《读者文摘》(1990/12)din terjime qilindi.  ----- Aptap 


U Yeringni Kim Tonuydu?!

 

      Bir kúni yash yigit dosliri bilen deryagha chómúlgili bériptu.

      Dostliri bu yigitke chaqchaq qilmaq bolup, baldurraq sudin chiqiwélip, uni qip yalingach qoyup, kiyimlirini élip kétip qaptu. Yigit sudin béshini chiqirip qarisa, dostlirimu,  ózining kiyimlirimu yoq turghan.

      Ehwalni chúshen'gen yigit, derex shaxlirini oshtup, aldi-keynini étip, pútún mehellini yérip óyige qaytiptu.

      Yigitning dadisi bu ishni kórúp, uninggha waqiraptu: "Hey, exmeq balam! Etsengmu yúzúngni etseng bolmamdu, séning u yerliringni kim tonuytti!!"

Forum.Uz din élip retlendi. ----- Aptap


Qerz Qayturiwélish

John D. Rockefellerning bir dosti bir kúni uninggha , ózining ispat yazduriwalmighanliqi úchún, bashqilargha bérip turghan $5000 pulini qandaq éliwélishni bilmeywatqanliqini éytiptu.

--- Bu nahayiti asan’ghu, --- deptu Rockefeller --- sen uninggha “$10000 pulumni waqtida qayturghin”, dep xet yazghin.

--- Lékin méning ótne berginim aran $5000 tursa?

--- Bilimen, u shundaq dep chúshendúrúp xet qayturghan chaghda, sen ispatqa érishisen-de!

 

《读者》(2006/23)din terjime qilindi.  ----- Aptap


Doxturdin Yardem Sorash

 

Bir juwan doxturgha télifon bérip meslihet soraptu:.

--- Méning böshüktiki balam bir tal oqni yutiwaldi, qandaq qilsam bolidu!?

--- Balingizni hergiz bashqilargha qaratmang!

 

 Gézit Sétiwélish

 

Shembe küni yérim kéchide bir mest méhmanxanigha kirip orunliship uxlap qaptu.

Bu ependi oyghan'ghinida mulazimni chaqirip, sirttin bir potulka wiski we yekshenbining gézitidin epkirip bérishni buyruptu. Mulazim bekla uzun'ghiche qaytip kelmeptu. Mulazim qaytip kelgen chaghda bu ependi achchighliniptu:

--- Bu kichik sheherde yekshenbe küni wiski sétiwélish shunche tesmiken?!

--- Undaq emes ependi, biraq seyshenbe küni yekshenbining gézitini tépish asan'gha toxtimaydu.

 

 Tuyghu

 

Doxtur bimarning qursaq qismini nechche qétim bésip körüp, soraptu:

--- Birer tuyghu barmu?

--- Bar!

--- Nime tuyghu?

--- Birkim qursiqimni bésiqatidu.

 

 Tizma

 

Bir xéridar  yéngi tijaret bashlighan, téxi hichqandaq wiwiska asmighan, lékin derizisige qedimiy saetlerni tizip qoyghan bir "dukan"gha kirip, saet tüzetmekchi ikenlikini éytiptu. 

--- Kechürüng! Bu rémontxana emes, --- chüshendürüptu dukandar --- belki awu doxturxanining mexsus gémoroy opératsiyesi qilidighan tarmiqi.

--- Undaqta nimishke derizenglerge qedimiy saetlerni tizip qoyisiler?

--- Emise, ependim, --- xéridargha tikilip soraptu dukandar --- derizimizge nime tizsaq bolidu? Qongdin nechchini tizip qoyamduq?

 

 Bayila Bardimghu

 

Dadisi üch yashliq balisini sinap soraptu:

--- Sen dadash bilen apashtin qaysimizgha eng amraq?

--- Ikkinglerge!

Dadisi sualning sheklini özgertiptu:

--- Hazir men Disnéygha barmaqchi bolsam, apash Parijhgha bir nerse sétiwalghili barmaqchi bolsa, sen qeyerge bérishni xalaysen?

--- Parijhgha!

--- Nimishqa?

--- Parijh chirayliq!

--- Men Parijhgha, apash Disnéygha barmaqchi bolsichu, sen nege bérishni xalaysen?

--- Elbette Disnéygha barimende!

--- Nimishqa?

--- Chünki Parijhgha bayila bardimghu!

 

Yuquriqilar《读者》(2007/7)din terjime qilindi.  ----- Aptap


Minge Ajizliq

 

Bob Doxturdin bir ishni sorap bilmekchi boptu:

--- Manga éytip béresizmu, Doxtur, birkimdiki yoshurun minge ajizliqni qandaq usolda biliwélish mumkin?

--- Buningdin asan ish yoq, --- dep chüshendürüptu Doxtur --- Siz u kishidin herqandaq normal adem asanla jawap béreleydighan sualdin birni soraysiz. Eger u duduqlapla qalsa, uningda chqum gep bar.

--- Mesilen qandaq sual?

--- Alayli, "Kapitan Cook ömride yer sharini aylinidighan déngiz sepiridin üchni qilghan, netijide bu üch seperdin birsi uning jénigha zamin bolghan. Qaysisi?"

Bob bir oyliwétip, ensizlik ichide külümsirep turup deptu:

--- Doxtur, rastimni éytsam méning tarixtin unche xewirim yoqidi, bashqa bir misal élinge.

FunnyTV.com din élip terjime qilindi,  ----- Aptap


Ölüshning Sewebi

 

       Bir top sayahetchi bir dangliq piwa zawutini ziyaret qiptu. Ularning barliq qizghinliqi piwining ishlepchirilish jeryanigha bérilip ketkende, birsi yoghan bir piwa bakigha chüshüp kétiptu, hemde buni hichkim sezmeptu. Ziyaret axirlashqanda, kishiler andin bireylenning kemlikini biliptu. Zawut ghojidarining diyishiche u kishi tunjuqup ölüptu.

       --- Bichare, taza qiyniliptude! --- deptu bir sayahetchi.
       --- Meningche u qiynalmidi, --- Ghojidar chüshendürüptu --- Emiliyette, u tunjuqup ölüshtin burun, 3 qétim Baktin chiqip yuyunush öyige kirgen idi.

 

Eplik Qurulma

 

      Bir ayal dosti bilen bille mashiniliq öz öyige yétip kéliptu. Bu chaghda Dosti gep échiptu:
      --- Men yéngidin bir tizgineklik ambar achqu alghantim, bek eplikken, shundaq qolayliq ...
      --- Méningmu shundaq qolayliq! --- öy igisi ayal kanayni 3 waqiritishigha, uning yoldishi bir yerdin hasirap-hömidep yétip kélip, mashina ambirini échiptu ......

 

《读者》(2008/4) din 'elip terjime qilindi   

----- Terjime qilghuchi: Aptap     


[1]  [2]  [3]  [4]  [5]  [6]  [7]

 

Yénimizdiki Qiziq Ishlar 

1.     Bir newre inim ayali bilen bazar aylinip qaytishida toxu baziridin toxu göshi élip qaytmaqchi bolup, "zadi toxuning arqa puti yaxshimu yaki aldi putimu?" digen mesilini taliship, axiri pütün toxu élip qaytip, toxuni parchilighanda andin özlirining “ikki putluq toxu” élip kelgenlikini séziptu.

 

2.     1980-yillarning axirliri bolsa kérek, bir küni kech nechchimiz "olturush"imizni tügitip piyade qaytiwatattuq. Saet 11:30larda Qiziltaghning keyni kochisigha kelgende bir hajetxane uchrap, hemmimizla kichik teritimiz qistap ketkinini sezduq. Hajetxanigha kirsek, üch Xenzu xotun taziliqqa kirishiptiken. U xotunlardin biri bizni körüp: "Hajetxanimiz hazir étildi, ete etigende kiringlar!" didi. Biz "He, maqul" dep qoyup, wedimizge wapa qilmay, ikkinchi küni birimizmu u hajetxanigha barmaptuq.

 

3.     Bir küni chong öyge barsam, bir tughqinimiz ige-chaqisiz qélish aldida turghan bir tüp neshpüt derixini qandaq qilghanda öltürüp qoymay özlirining qorusigha yötkep kétishke bolidighanliqi üstide bash qaturup turuptiken, men ulargha "tüwidiki topisi bilen qoshupla épmangsanglar, tuymayla qalidu", dep qoyup, aldirash ishimgha kétip qalghan idim. Kéyin anglisam héliqi neshpüt derixi tuqqinimizning qorusida qurup qaptu. Sorap bilishimche, eslide héliqi tughqinimiz derexni qomurup élip, andin uning izidin yérim xalta topa usup épketken iken...

 

4.     Bir tonushimiz yéqinda yüzi töwen, yurt körmigen kélinining yazliq tetillik bilim ashurushigha hemra bolghach Ürümchige oynighili kéliptu. Ular Ürümchige yétip kelgendin kéyin, kélin 10 minuttek waqttila nishan (bizning chong öy)gha ulashqanliqigha qarita: "Ürümchi digen mushuma! Bizning yéngisherchilikla barken'ghu", dep xulase chiqiriptu. Bu juwan ikkinchi künila özining yol tépip baralaydighanliqigha yuquri ishench tiklep, bashqilarning "911-yol aptobusigha chiqip, ......" dep yol körsitishlirige unche köngül qoyupmu ketmigen halda, Shinjang uniwérsitétigha qarap yolgha chiqiptu. Qarisa 17-yol aptobusidin nechchisi arqa arqidin ötüptu, 911 körünmeptu; Shuning bilen u 17-yolgha chiqip méngiptu, bashqilardin sorap Xelq meydanida chüshüp qélip, 1-yolgha almiship Qiziltaghqa bériptu; Andin bashqilarning körsetmisi boyiche yolning qarshi teripige ötüp, yene 1-yolgha chiqip, axiri menzilge yétiptu, hem qaytip kétishning yolinimu oylap qoyuptu. Bu juwanning "yéngi sheher" sepiri taki üchinchi küni öydikiler uninggha téximu yaxshi bir méngish usulini [ 911-yol (Bext yoli) 1-yol (Nenmén) (Shinjang uniwérsitéti) ]ni körsitip bergen'ge qeder, özi achqan musape boyiche dawamlishiptu.

----- Aptap     

2006- yili 9-ay         


Qeyerdin Chingqqantingiz?

Toqsunluqlarning jughrapiyilik tuyghusi bek yuquri bolsa kérek --- ularda künchiqish (sherq), kün’olturush (gherp), yuqayni (shimal), töweyni (jenup) uqumliri nahayiti köp ishlitilidu. Men heyranliq ichide Ürümchiliklerning bu xil yünülüshlerni peqetla perq etmey ötidighanliqini sezdim. Palani binaning ong teripi, pustani kochining sol teripi digen’ge oxshash éniq menige ige bolmighan sözler bolsa Ürümchide daim anglinip turidu. “Yuqayni”, “töweyni” digen terep atalghuliri eslide “yuquri”, “töwen” digen sözlerdin kelgen bolup, bulargha Toqsunning jughrapiyilik alahidiliki singdürülgen: Toqsun xuddi qazan’gha oxshash yer tüzülüshige ige bolghan Turpan oymanliqining gherbiy shimal teripige jaylashqan bolup, Ürümchi bolsa eshu qazanning girwikige turidu.

20- esr 90- yillarda Ürümchide oquwatqan inimning ottura mektep mezgilidiki bir sawaqdishi Toqsundin Ürümchige oynighili chiqiptu. U Üchtashtin aptobusqa chiqip taki chüshidighan békiti Nenmin’gha kelgende andin bélet élish yadigha kélip, bélet satquchi qizgha pul sunuptu. Béletchi qizning sel xapiliq ichide sorighan “Nedin chiqqantingiz?” digen sualigha alaqzade bolghan yigittin jawap qaytiptu: “Toqsundin chiqqan!”

Toqsunluqlar "Ürümchige bardim" digenni "Ürümchige chiqtim" déydu. Chünki Ürümchining jughrapiyilik orni Toqsundin jiq igiz. Elwette, qaytip kétishni bolsa "Toqsun'gha chüshtüm" déydu. 


Toqsun xelqi gerche “yol üsti”de yashawatqan bolsimu, lekin küchlük aptap bir tereptin dixanchiliqqa molhosul ata qilsa, yene bir tereptin Toqsun xelqide asanliqche “heriket” qilmaydighan bir xil psixikini shekillendürgechke, Toqsun xelqi asasen yurtin ayrilmay, kichik daire ichide sadda mahiyet bilen yashap kelgen.

Eshundaq bir zamanlarda bir chong’atam Ürümchige chiqip, özi angliwalghini boyiche inisining öyini izdep tapmaqchi boptu. U méngip Meydan’gha kelgende kéyinki qedemni qaysi yünülüshke qarap tashlashni bilelmey, uchrighan bir giyittin soraptu: “Abdurupning öyige qandaq barghili bolidu?” Külüshke aldirap ketmeng! Ürümchimu heqiqeten kichik sheher iken --- soralghan yigit del méning bir newre akam bolup chiqip, uni menzilge yétilep apirip qoyuptu.


Abdurupning öyini izdeydighanlar téxi tügimidi. Yene bir kishi belkim yoldila qiziqchiliq izdep mangghan bolsa kerek, u aptobusta béletchining “nege barisiz?” digen sualigha “Abdurupning öyige!” dep jawap bériptu … Bu kishi Abdurup chong’atamning öyige kirgendin kéyin yoldiki hikayisini sözleptu: “Abdurup sen aptobustiki bélet satquchi bilen soqushup qalghanmiding?!” “Nimishqa undaq deysen?” “Baya uninggha séning öyingge kélidighinimni disem méni birnersiler dep tillapla kettighu?!”


Abdurup chong’atamning öyi aptonom rayonluq hawarayi idarisi ichide idi. Bir tughqinimiz hawarayi idarisi bar mehellige kelgendin kéyin, aptobustin chüshüpla bir Xenzudin yol sorimaqchi boptu. Biraq u “hawarayi idarisi” digenni Xenzuche nime diyishni bilmeydiken: “那个一会儿下雨,一会儿不下雨,然后嗡嗡刮风的单位在哪儿?” (Héliqi birdem yamghur yaghidighan, birdem yaghmaydighan, andin ghunguldap boran chiqidighan idare qeyerde?)


Yene bir yigit Ürümchige yétip kélip, kocha aptobusi bilen inisi Memetjanning öyi taman yürüptu, hemde yol boyi jakarlinip turghan “palani yerge kelduq …” digenlerni anglap, könglide “inimning öyigimu az qalduq” dep hisaplap olturuptu. Bir waqtta aptobus Memetjan dep bergen belgilerning yénidin ötüp kétiwatqudek … “哎,同志,为什么不停车,买买提江到了!” (Hey yoldash, nimishqa toxtimaysen, Memetjan’gha kelduq!).

----- Aptap

2008- yili 1- ayning 6- küni