حکمت٬معرف نفس ٬ حکمت فرقانی٬ اشراق٬ حکمت الاشراق٬ علم توحید٬ دیالکتیک واژه ها

دانلود کنید: دائره المشارق و المغارب ربوبی "دیالکتیکهاي قرآنی٬

QURANIC DIALECTICS

نور و ظلمت‌ (۱)

نور، دیدنی نیست بلکه دیدنی می کند و به دید می آورد و معرفی می نماید و می فھماند و می چشاند و ملموس می سازد. پس نور موجبات ادراک و شناخت و باور و یقین را فراھم می سازد به حواس پنجگانه سپس به درک عقل و آنگاه به فھم دل و عاقبت به لمس روح و نھایتاً عین وجود می گردد و وجود نوری رخ می نماید به جمال حق که کمالش حقیقت محمدی است و فطرت فاطمی! و بدان که تابنده نور جز امام نیست که ذاتش علی کبیر و علی عظیم و علی حکیم و علی علیم و علی عزیز و علی حلیم و علی اعلی است.
خداوند، نور است و امام ھم تابانندۀ این نور بر عالم خلق به امر خداوند! و موجودات ھم وظیفه شان برتابیدن این نور دریافتی بسوی پروردگارشان است که ھمان واقعه تسبیح یا من ھوئی می باشد! و این راه و روش دریافت وجود و ابقای آن و الحاق آن به اصل وجود است و اتحاد با نور الانوار وجود!
جھان ماده طبیعی نیز به لحاظ ساختار ازلی از نور است و نھایتاً به نور ھم تأویل می گردد پس از قیامت کبرا! و این مسئله امروزه در علم فیزیک ذره ای به اثبات رسیده است. پس نور فقط وجودبخش و وجودیاب و وجودشناس و شناساننده وجود نیست بلکه اصل وجود نیز می باشد ھمانطور که اسم وجودی و واقعی خداوند نور است در کتابش! و این در میان اسمای الھی تنھا اسم رئالیستی اوست که موجودیتش را معرفی می کند: "خدا نور زمین و آسمانھاست." قرآن کریم-
پس ھر آنچه کھ ھست نور است و نوری در تجلیات گوناگون ظھور! پس ظلمت چیست؟ ظلمت نیست! پس انسان ظلمانی و ظلمت زده و اسیر تاریکی کیست؟ انسان توھمی و ایده آل پرست و خیالباز که اسیر خناسان و اجنه و شیاطین است که عالم و آدمیان را در خود منی کرده است. "من" کانون ظلمت و عدمیت است! پس ظلمت، وجود منی شده است. وجود ضد وجو!د

دانلود کنید: کتاب دیالکتیکِ دیالکتیک “مذهب رندان”

(علم العلم- عقل محض- علم آفرینش- علم عشق- علم تسبیح- علم

خلافت- علم تقوا- علم فرقان- علم تضاد- علم عروج- علم عصمت-

دیالکتیک شناسی- علم امامت- علم بداعت- علم صدق- عبادت صدیقین-

علم تأویل- علم الدرجات- بی تاشناسی- علم خودشناسی- علم اخلاق الله-

خرد آخرالزمان- علم وحدت- علم اسرار- علم عدالت- علم آزادی- علم

توحید- علم شیطان شناسی- شناخت شناسی- عرش معرفت- لبّ لبا)ب

Dialecticology اثر استاد علی اکبر خانجانی

۲۶۴۵- امر به رجعت و به یاد آوردن (ذکر) از فراوانترین ترجیع بندھای عرفانی قرآن است و عین امر به عرفان نفس است. وقتی امر به رجعت می فرماید پس سخن از وطنی است که قبلاً آنجا بوده ایم و ترکش نموده و به غربت افتاده ایم.
ھمانطور که سخن از به یاد آوردن دال بر اینست که قبلاً به یاد داشته و فراموش کرده ایم. این ھمان امر تأویل است: بازگشت به اوّل! ولی آدمی در این نسیان و غربت به اسارت مکان و زمان و ددّ و دیوھائی درآمده و خلق و خو و عادات خلاف اصلیت خود را کسب کرده است و دچار صفات و ارزشھائی عدمی گشته است آنھم عدمی که با وجود ضدیت و عداوت می کند. حال چگونه می توان از این ضدیت با حق وجود خود رھا شد؟ آیا باید با آن بطور فیزیکی و کلامی و شعاری ضدیت و عداوت کرد؟ آیا باید مرتاض شد؟ مکتب و عرفان اھل بیت عصمت(ع)
به ما تعلیم می دھد که با این ضد خود گفتگو و تعامل و دوستی حاصل کنیم و آنرا بشناسیم. و این را معرفت نفس گویند که منطق و عقلانیت چنین تعامل و گفتگوئی ھمان حکمت دیالکتیکی است که صد البته بخودی خود ممکن نمی شود یعنی بدون ولایت و اطاعت و ارادت عرفانی با حکیم الھی و عارف علیین حاصل نمی آید. و نیز ھر که ادعا کند که من می خواھم و کسی را نمی یابم و نمی شود نیز دروغ می گوید و یا بازی می کند و قصد سوداگری دار!د

Dialecticology اثر استاد علی اکبر خانجانی

۱۱۸۳- خرد دیالکتیکی، خرد رحمت مطلقه خداست و اسلام دین رحمت مطلقه است پس حکمتش ھم جز دیالکتیک نیست و لذا علمای راسخ و عرفای حقه اسلامی جمله بزرگترین دیالکتیسین ھای آخرالزمانند که مشھورترینشان مولوی است که غربی ھا او را استاد تاریخی ھگل و نیچه می دانند

حال اگر برخی علمای دینی ما دیالکتیک را الحاد می دانند جز مارکسیزم زدگی این دوران دلیلی ندارد یعنی بواسطه مارکسیزم کتک خورده و ھرگز نتوانسته جبران کنند که این ضعف معرفتی را

نمی توان با فحش به دیالکتیک که اصلاً ربطی به مارکس ندارد جبران نمود زیرا خود مارکس ھم یک دیالکتیک دزد بود و ھمه بدبختی ھای کمونیزم او از ھمین دزدی سر برآورد. حتی خودش ھم منصفانه اقرار کرده که دیالکتیک ھگل را برداشته و چپه کرده و از این وارونگی ماتریالیزم تاریخی خود را استخراج کرده است. ھمانطور که ھمه فرقه ھای جعلی صوفیه ما ھم حاصل چنین چپه سازی دیالکتیکی از حکمت ھای عرفانی ھستند که برخی علمای جعلی ما نیز به این واسطه به تکفیر کل تصوف و عرفان اسلامی پرداخته اند

دانلود کنید: کتاب دیالکتیکِ دیالکتیک “مذهب رندان”

(علم العلم- عقل محض- علم آفرینش- علم عشق- علم تسبیح- علم

خلافت- علم تقوا- علم فرقان- علم تضاد- علم عروج- علم عصمت-

دیالکتیک شناسی- علم امامت- علم بداعت- علم صدق- عبادت صدیقین-

علم تأویل- علم الدرجات- بی تاشناسی- علم خودشناسی- علم اخلاق الله-

خرد آخرالزمان- علم وحدت- علم اسرار- علم عدالت- علم آزادی- علم

توحید- علم شیطان شناسی- شناخت شناسی- عرش معرفت- لبّ لباب)

Dialecticology اثر استاد علی اکبر خانجانی

۱۱۸۲- آدمی اگر می توانست حق ھر چیزی را دریابد رستگار می بود. و حق ھر چیزی در ضد معنایش حضور دارد و ضد معنای ھر چیزی نیز در خود ھمان چیز نھفته است. اگر آدمی می توانست غنا را در فقر، سلامت را در بیماری، داشتن را در نداری، زندگی را در مرگ و امنیت را در خطر می دید آیا سعادتمند نمی بود؟ و این اعجاز خرد دیالکتیکی است

دانلود کنید: کتاب دیالکتیکِ دیالکتیک "مذهب رندان

(علم العلم- عقل محض- علم آفرینش- علم عشق- علم تسبیح- علم

خلافت- علم تقوا- علم فرقان- علم تضاد- علم عروج- علم عصمت-

دیالکتیک شناسی- علم امامت- علم بداعت- علم صدق- عبادت صدیقین-

علم تأویل- علم الدرجات- بی تاشناسی- علم خودشناسی- علم اخلاق الله-

خرد آخرالزمان- علم وحدت- علم اسرار- علم عدالت- علم آزادی- علم

توحید- علم شیطان شناسی- شناخت شناسی- عرش معرفت- لبّ لباب)

کتاب حدیث وجود "مبانی حکمت قرآنی" (حکمت واقعه- حکمت خلّاق- حکمت صدیقین- حکمت ارحم الراحمینی) اثر استاد علی اکبر خانجانی

۵۹۰- و اما رابطه حکمت و عرفان و یا حکیم و عارف چیست؟ حکمت اسرار هستی شناسی ناشی از عرفان نفس است زیرا بقول علی(ع) هر که خود را شناخت همه چیز را شناخت. و عارف، حکیم کامل را گویند و عارف کامل کسی است که خداوند را در جلال و جمالش در جهان هستی دیدار می کند که این ظهور جمال حق وجود و جمال وجود حق است! و کمال این دیدار آنست که بقول علی(ع)، در هر چیزی جز خدا نمی بیند یعنی جمال واحده وجود رخ می نماید و وجود واحده حق! و این به مثابه تحقق تمام و کمال حادثه حدیث وجود است. همانطور که حکمت هم جز حدیث وجود نیست و عرفان هم حادثه وجود است. "و هر گاه خداوند نشان جدیدی از خود را محدث می سازد می گویند سحر و جادوست." قرآن- و این اساس حکمت واقعه است که تماماً حکمت قرآنی می باشد زیرا قرآن کتاب واقعیت است. و امروزه پیروان ادیان الهی و بخصوص مسلمین بایستی همه بدبختی ها و عذابها و فلاکتها و نفاق های خود را حاصل رویگردانی از حکمت و عرفان الهی بدانند.

۵۰۳- یکی از بزرگترین برکات ذکر الهی در آثار اینجانب اینست که نابترین و عالیترین معارف توحیدی و اسرار عرفانی در الفبای اصول اعتقادی و احکام و باورهای شرعی عامه مردم آشکار شده است و لذا عرف و شرع عین عرفان و حقیقت گشته اند و این بمعنای ظهور یگانگی ماده و معنای دين است و ظاهر و باطن مذه:ب

ما ذکر را بهمراه بینات و کتابها بر تو نازل کردیم تا حقیقت آنچه که بر مردم نازل شده را بیان کنی. نحل ۴۴-

شاید هیچ یک از آیات قرآنی همچون این آیه بیاتگر رسالت عرفاتی اینجانب بطور خاص و منحصر بفرد نباشد زیرا پس از صدر اسلام هرگز کتابی تالیف نشده که حقایق زندگی مردمان برای مردمان یعنی به زبان مردمان تبیین شده باشد. مثلا کدام یک از آثار عالمان، حکیمان و عارفان تاریخ اسلام تبیین حقایق زندگی مردمان به زبان مردمان است؟ جز احادیث و روایات منسوب به پیامبر اسلام و ائمه هدی که بسیاری از آنان جعل و تحریف و انکار شده است و امروزه دیگر در دسترس مسلمین نیست الا برخی از این روایات را که ما در آثارمان بیان و شرح نموده ایم

*************

دانلود جدیدترین مقاله استاد: قدر انسان "جبر و اختیار"

مقاله جدید استاد: قدر انسان "جبر و اختیار"

بسم الله الرحمن رحیم

قدر انسان

"جبر و اختیار"

یکی از محوری ترین معضلات و معماهای فکری و فلسفی و عقیدتی بشر از قدیم الایام تا به امروز، دیالکتیک جبر و اختیار است. از حقیقت و اسرار این معضله از عهد کهن تا به امروز چیزی آشکارتر نگشته است الا اینکه بواسطه علوم و فنون مدرن بر تعدد جبرهای بشری افزون شده است همچون جبر تاریخ، جبر ژنتیک، جبر اقتصاد، جبر ضمیر ناخودآگاه، جبر وارثت و فرهنگ و سنت، جبر جامعه و امثالهم! از قدیمی ترین جبرهائی که بشر می شناسد جبر سرنوشت یا بخت است که بسوی آسمان و عوالم غیب و خداوند فرافکنی می شود و این عمومی ترین و جهانی ترین جبری است که بشر شناخته است.

و اما از منظر اعتقاد و حکمت دینی باور برای ادامه کلیک کنید

از کتاب مذهب اصالت عشق جلد شش اثر استاد علی اکبر خانجانی

۶۰- و عجبا که خداوند همانطور که بارها فرموده است رسولانش را همواره از امّییون برمی گزیند یعنی از غیر اهل کتاب. و نه لزوماً به معنای بیسوادی. زیرا بسیاری از انبیای اولوالعزم قبلاً باسواد و بلکه دانشمند بودند مثل موسی و ابراهیم. بلکه به لحاظ دین و معرفت دینی امّی و عامی بودند و بقول معروف ملای دینی نبودند و سواد و علم و دين کتابی نداشتند یعنی اهل کتاب نبودند و امّی و فطری بوده است نه کلاسیک و اسکولاستیک! چرا که قرار بوده به وحی قلبی برسند و نور دین را از فطرت خود و از قلمرو باکره وجود کشف کنند. و اين معنای اشراقی بودن است که اساس بیِنات می باشد. و همه عارفان اصیل و واصل هم چنین بودند و اگر هم نبودند ماجراهای پرسودانی مثل مولانا را در رابطه با شمس داشتند

از کتاب غررالحکم و دُررالکلم

59- گلچینی از حکمت ھای دیالکتیکی علی ع

برای سربلندی افتادگی کافیست

ھر لحظه مردن است

آنکه مرید خود شد بی خود شد

ھر که جاھل به خود باشد جاھل به ھمه است

ھر که دوستدار ماست بایستی مهیای ھر بلائی باشد

آنکه عقل ندارد دین ندارد

کسی که نمی دانم را نمی داند ھیچ نمی داند

برای آدمی دشمنی بدتر از خود نیست

چیزی دروغگوتر از آرزو نیست

انسان به سلامت نرسد الا با گرسنگی

دلیرتر از بی گناه نیست

بزدلتر از بدگمان نیست

کبر و علم جمع نمی شوند

فقارت و عفاف جمع نمی شوند

ھیچ غنائی چون قناعت نیست

ھیچ تفریحی چون مرگ نیست

ھیچ عبادتی چون تفکر نیست

جز حقیر، تکبّر نمی کند

خود را ناقص نبیند جز انسان کامل

ھر دردی داروئی است

ھستی دلیل نیستی است

چه بسا خیری که شر است

رشته ھای بقای دنیا بریده شد (یعنی زین پس ھمه ارزشهای این دنیا بی ارزش و بلکه ضد ارزش ھستن...د)

از کتاب دائرة المعارف عرفانی جلد سوم اثر استاد علی اکبر خانجانی

مقاله ۲۲ خوشناسی هنری٬ فلسفه هنر و ادبیات

داغ سخن

ھر سخنی که آدمی را درد آورد و به فغان و عربده بکشد حجتی انکار ناپذیر از حقانیّت آن سخن است. مثلاً ھیچ زنی ھمچون زن بدکاره از لفظ « بدکاره » به عربده نمی آید و اگر این اتهام به زن سالمی زده شود پوزخندی می زند و می رود و دلش به حماقت افتراء زن می سوزد. این نمونه را در دھها مورد دیگر می توانید به محک بزنید. این فغان ھم باطناً بسیار سازنده است و از خواص امر به معروف و نهی از منکر در قلمرو معرفت است. یکی از علل رشد خزنده زشتی ھا و گناھان در ھر اجتماعی فقدان امر به معروف و نهی از منکر خاصه از جنبه معرفتی می باشد زیرا به انسان این اجازه را می دھد که خود را بفریبد و اعمال زشت خود را توجیه و تقدیس نماید. امر به معروف و نهی از منکر عرفانی موجب یقین مؤمنان و بیداری وجدان گناھکاران شده و لذا از پیشرفت در گناه باز می دارد. ھر چند که عارفان این قلمرو در ھمه جا و مستمراً در حال شهید شدن می باشند

در عرصه ختم نبوت، این صاحبان معرفت ھستند که حقانیّت احکام الهی را تبیین و تصدیق می کنند و وجدان بشری را بیدار نگاه می دارند. آنچه که دین خدا را زنده می دارد نه آداب و عادت و سنن بلکه معرفت بر احکام است زیرا احکام الهی بدون معرفتی به روز دچار سهویّت گشته که یا از میان می روند و یا از میان تهی شده و قلمرو مذھب ضد مذھب می شوند و عرفی بت پرستانه را پدید می آورند

آنچه که دین خدا را در وجدان بشری زنده نگه می دارد داغ سخن عارفان است. ھر چند که این داغ مستمراً بر دلشان می نشیند و در بمباران اتهام خلایق مشتعل می شوند و با این آتش است که تاریخ بشری در ظلمت فرو نمی رود. عارفان شهیدان زنده اند زیرا به نور معرفت مستمراً شیطان را رسوا می کنند

عاشقان بودائیان عالمند داغِ بودن بر دل مردم زنند

وجدان بشری و نور انسانیت فقط با امر به معروف و نهی از منکر عاشقان حقیقت برپاست

از کتاب مذهب اصالت عشق جلد سوم اثر استاد علی اکبر خانجانی

88- روزبهان شیرازی امام عشق حافظ به نقلی گوید « ربوبیت را سرّی است که اگر ظاهر شود نبوت باطل گردد. و نبوت را سرّی است که اگر ظاهر شود علم باطل گردد و علم را سرّی است که اگر ظاهر شود احکام دین باطل گردد. و همه اين اسرار برای قوام شرع است ». و اين بدان معناست که دانایی اسرار موجب فروپاشی نظام جامعه بشری است. پس بشریت به جهل زنده است. پس آنچه که ظرفیت علم و آگاهی بشر را می افزاید و او را لایق علم و حقایق و اسرار می سازد عشق است. به همین دلیل است که هرچه علوم و فنون بیشتر می شود بشر کافرتر و دیوانه تر شده و به سوی انقراض نسل می رود و این تازه علوم مادی است تا چه رسد به علوم غیبی. پس ظرفیت و میزان علم٬ عشق به پروردگار است که بانی علوم و حقوق و احکام است و لذا جز عاشقان را علوم حقیقی نباشد.

از کتاب دائرة المعارف عرفانی جلد سوم اثر استاد علی اکبر خانجانی

نوشتن برای چیست؟

فلسفه بلاغت

بلاغت سخن به معنای قدرت رسانایی آن و قدرت نفوذ در مخاطب و تحریک او بسوی اجرای حق آن سخن است در درجات گوناگون بلاغت. لذا می توان گفت که انبیاء و عرفای تاریخ از بیشترین قدرت بلاغت برخوردار بوده اند زیرا توانسته اند هم در عصر خود و هم در گذر تاریخ به طور غیر مستقیم گروههای بشری را جذب سخن خود نموده و مولد فرهنگ و باور و آئین و سنت ویژه ای باشند . به لحاظی کل تمدن و فرهنگ بشر محصول قدرت بلاغت مردان حق است در زمینه های گوناگون

و امّا بلاغت نه یک دانایی ویژه است و نه علم و فن و هنری که قابل اکتساب از دیگران باشد. بلاغت در یک کلام حاصل قدرت صدق اهل سخن است: صدق گفتار با رفتار! صدق ظاهر و باطن! صدق ادعا و عم!ل

پیامبر اکرم بالغ ترین سخنگوی تاریخ بشر می فرماید: اثر کلام عالم بی عمل (ناصادق) بر مخاطبان مثل آب باران بر سنگ خاراست. میزان بلاغت همان قدرت استدلال نیست بلکه قدرت استدلال خود معلول صدق سخن است. استدلال به خودی خود هیچ بلاغتی ندارد. اگر علی (ع) را سلطان بلاغت و کتابش را نهج البلاغه نامیده اند به دلیل اتحاد وجود اوست که همان توافق و تصدیق افکار و گفتار و رفتار با همدیگر است. سخن گفتن مثل پرتاب تیر از کمان است بسوی قلب مخاطب. حال اگر همه قوای وجودی یک تیر انداز متمرکز نباشد قادر به هدف نیست

این سخن که « آنچه که از دل برآید بر دل نشیند » راز بلاغت است. سخنی که از دل برآید یک سخن ایمانی و از یقین است و یقین سخن حاصل تجربه عمل سخنگو درباره گفتار خویش است. کسی که به ادعای خود عمل کرده است و حاصلش را به عینه دیده است به آن ایمان آورده و تمام وجودش در گرو آن سخن است و لذا با دل و جانش آن سخن را بر زبان میراند و بر دل و جان مخاطب می نشیند. میزان بلاغت همان میزان صدق سخن است و صدق سخن معلول صدق سخنگو است و لذا سخن واحد از زبان دو نفر دارای دو اثر متفاوت است

از کتاب مذهب اصالت عشق جلد اول اثر استاد علی اکبر خانجانی

1481- کسی که هدفش از زندگانی را جز امرار معیشت نمی داند نه علمی می یابد و نه عشقی. و کسی که خدای را رازق و حافظ و حامی و ولی و عاشق خودش می داند مگر می تواند عاشق چنین کسی نباشد که او را از عدم٬ هستی جاوید بخشیده است. یعنی خداشناسی مترادف عشق است و بعکس. آیا نگاه عاشقانه به جهان همچون نگاه دریوزگان است؟ پس علم نیاز به جهان داریم و علم بی نیازی از جهان. و علم بی نیازی از جهان همان علم حقیقی و بی طرفانه است و براستی که: علم نبود غیر علم عاشقی

از کتاب دائرة المعارف عرفانی جلد سوم اثر استاد علی اکبر خانجانی

نوشتن برای چیست؟

سارتر فیلسوف شهیر فرانسه می گوید: نوشتن در ذاتش برای دیگری است. ولی این فقط یک روی و حقیقت و صورت ظاهر است. نوشتن در صفاتش برای دیگران است و در ذاتش برای خویشتن است. در صفاتش که برای دیگران است همان گوهره امر به معروف ونهی از منکر است در انواع و درجاتش. همانطور که مثلاً یک اثر محض فلسفی هم دارای رسالت امر به معروفات شناخت است و نهی از منکرات آن. یک قطعه شعر ویا داستان هم چنین است و حتّی یک اثر محض علمی در فیزیک یا زیست شناسی و پزشکی و امثالهم

یک نویسنده برای دیگران می نویسد تا بدین واسطه به دیگران برسد. این همان سرّ بلاغت به معنای رسانایی است و رسیدن به کمال بلوغ

آدمی فقط در دیگران است که به خود می رسد. اینست راز نوشتن! هیچکس به خودی خود و در خود به خود نرسیده است. این حقیقت در مکتب عرفان اسلامی به وضوح تبیین شده است که همان سرّ رابطه مراد و مرید می باشد. هر کسی ذاتاً در جستجوی خود است حتّی در خدا هم ذات خود را می جوید و لذا علی (ع) می فرماید که خودِ خود هر کسی همان خداس.ت

همه تلاشهای مادی و معنوی بشر ذاتاً هدفی جز رسیدن به خود ندارد. ولی هیچ خودیابی سریعتر و مستقیم تر از نوشتن نیست مخصوصاً در قلمرو خود – شناسی. آنکه فقط می خواند دیوانه می شود واز خود بیگانه می گردد. آنچه که انسان را بخود می رساند نوشتن است واین نوشتن هر چه که بررسالت امر به معروف ونهی از منکر ودر قلمرو معرفت نفس باشد این سرعت بیشتر است. این همان معنای عشق است

از کتاب مذهب اصالت عشق جلد اول اثر استاد علی اکبر خانجانی

1398- « جهاد فی الّه » جهادی مختص عشاق است زیرا جهاد در خدا مستلزم بودن در خداست و این آیه مخاطبی جز عاشقان ندارد که « جهاد کنید در خدا به قدر حق جهادش. و بدانید که خداوند شما را برای خودش برگزیده است تا بر سنت ابراهیم حنیف باشید تا رسول شاهد و شهید در شما و شما هم شاهد بر مردم باشید و خداوند یاور و وکیل شماست و شما را کافیست »۱ یعنی عاشق بایستی همچون ابراهیم از وجودش نژاد زدایی کند و فقط برای نزاد یعنی خدایش باشد و با خدا و در خدا و برای خدا زیست کند.

1402- مولوی می فرماید « بگردید بگردید در اين خانه بگردید در اين خانه غریبید غریبانه بگردید ». خود خداوند هم در حدیث قدسی مي فرماید که « هرکه مرا بجوید می یابد و هرکه مرا بیابد می شناسد و هرکه مرا بشناسد عاشق می شود ... »۳ و عشق محصول احساس غربت در جهان است و احساس غربت حاصل رویکرد به خویشتن است.

1413- انسان بمیزانی که « من » است مسنول من و همه اعمال آنست و برای هر ذره از آن محاسبه و مواخذه می شود ولی وقتی دید اين من٬ خداست از هر محاسبه و مواخذه ای هم مبرّا می گردد و اين مقام مخلصین در قرآن است که مسئول اعمال خود نیستند. و اینست معنای سخن علی ع که « هرکه خود را شناخت رستگار شد »۱ یعنی از اسارت و عذاب من خودش که یک توهم است رها شده است و چون دانست و دید و باور کرد که منی جز خدا نیست و فاعلی جز او نیست و موجودی غیر او وجود ندارد.

از کتاب دائرة المعارف عرفانی جلد سوم اثر استاد علی اکبر خانجانی

فلسفه قاشق

قاشق یکی از علائم مدنیت و مدرنیزم است که در سرفصل نوینی از تاریخ که آغاز مدرنیزم می باشد پدید آمده است. اگر صنعت موجب بیگانگی و دوری انسان از طبیعت شده است که در واقع صنعت همان طبیعت تمدنی (گرد هم آمده ) و مدرن شده (فرم یافته ) است، قاشق نیز بین انسان و رزقش فاصله انداخته که در واقع بین انسان و خودش حائل شده و دیگر انسان غذایش را مستقیماً با دست خود در دهان نمی نهند. بین انسان و غذایش به اندازه طول یک قاشق فاصله افتاده است و لذا انسان قحطی زده تر و پرخورتر شده است

امتحانش مجانی است. می توانید چند روزی با دستان خود غذا بخورید خواهید دید که زودتر سیر می شوید و به علاوه غذا بسیار لذیذتر می شود و درست به همین دلیل قانع تر می شوید و کمتر می خورید. و این فقط از خواص کمّی تغذیه بی واسطه قاشق است. قبل از اینکه بخندید امتحان کنید تا به راز بزرگی پی برید. بعلاوه اینکه امروزه بر سر همه سفره ها دهها قطعه کمک غذاخوری به همراه قاشق به کار می رود تا مبادا دست آدمی مستقیماً غذا را لمس کند. گویی هیچ چیزی نجس تر از دست آدمی نیست. با ورود قاشق بر سر سفره ها و با توجه به تاریخ اختراع قاشق و چنگال و همراهانش، متوجه یک بحران و قحطی زدگی بزرگ اقتصادی در تاریخ جوامع می شویم و به همراه آن پیدایش پرخوری و امراض حاصل از آن و نیز جنونی در علم طب را شاهدیم. برای فهم بهتر این مسئله می توانید تفاوت غذا خوردن با دهان و سرم را در نظر بگیرید و نیز تفاوت غذا خوردن با چشم باز و بسته را. آیا میل ندارید به عصر حجر باز گردید؟!

از کتاب دائرة المعارف عرفانی جلد سوم اثر استاد علی اکبر خانجانی

حکمت جاوید ( حیرت )

حیرتا از آدمی که خود را باور ندارد و متحیِّر است از اینکه چرا کسی باورش ندارد

حیرتا از آدمی که بخود رحم نمی کند و متحیّر است از اینکه چرا کسی به او رحم نمی کند

حیرتا از آدمی که خود را دوست نمی دارد و متحیر است از اینکه چرا کسی دوستش نمی دارد حیرتا از آدمی که خود را نمی فهمد و متحیر است از اینکه چرا کسی او را فهم نمی کند

حیرتا از آدمی که با خود صادق نیست و متحیر است از اینکه چرا کسی با او صادق نیست

حیرتا از آدمی که بخود حرمت نمی نهد و متحیر است از اینکه چرا کسی حرمتش نمینهد

حیرتا از آدمی که به همه دروغ می گوید و همه را دعوت به صدق می کند

حیرتا از آدمی که به دوست خود دشمنی می کند و با دشمنانش دوستی می کند

حیرتا از آدمی که به فردا شکی ندارد ولی به زندگی بعد از مرگ شک دارد

حیرتا از آدمی که خدای نادیده را می شناسد ولی خودش را نمی شناسد

حیرتا از آدمی که از ریا کردن خسته نمی شود و لحظه ای نمی خواهد خودش باشد

از کتاب مذهب اصالت عشق جلد اول اثر استاد علی اکبر خانجانی

1260- هرکه خدای را یاری کند خدای هم یاریش کند »۱ قرآن - این داستان عشق متقابل انسان و خداست. یاری خدا همان تجلی او در خاک آدم است و یاری انسان هم تسبیح و تنزیه و تأویل و رجعت ازلی است که در وادی سراسر ایثار و از خودگذشتن مادی است و از مادیت و منافع مادی خود گذشت!ن

انسان لایق‌٬ مقاله ۲۱ خودشناسی جاوید

از کتاب دایرة المعارف عرفانی جلد سوم اثر استاد علی اکبر خانجانی

حکمت جاوید ( انسان لایق )

انسانی لایق عزّت است که برای دیگران هم بخواهد

انسانی لایق ایمان است که برای دیگران هم بخواهد

انسانی لایق معرفت است که برای دیگران هم بخواهد

انسانی لایق محبت است که برای دیگران هم بخواهد

انسانی لایق سلامت است که برای دیگران هم بخواهد

انسانی لایق زندگی است که برای دیگران هم بخواهد

انسانی لایق جاودانگی است که برای دیگران هم بخواهد

انسانی لایق انسانیت است که برای دیگران هم بخواهد

آنکه چنین نیست مجسمۀ شیطان است انسان نیست بلکه شیطانی در صورت بشر. این همان انسان کافر و بخیل است. انسان فقط در دیگران به حق خود می رسد و دیگرترین دیگران هم خداست که ذات بشر است

درباره بازی و شوخی ( سخنان علی ع )‌٬ مقاله ۲۱ خودشناسی جاوید

از کتاب دایرة المعارف عرفانی جلد سوم اثر استاد علی اکبر خانجانی

دروغگوترین مردم بازیگرترین مردم هستند

هر جنگی اولّش بازی بوده است

هر چیزی را بذری است و بذر عداوت، شوخی است

هر که بازیش زیاد است حماقت را بر خود پسندیده است

مزاح، کینه را در پی دارد

مؤمن بازی نمی کند

بهترین تفریح کار است

هر که عقلش کم باشد شوخی اش بسیار است

در هر شوخی پاره ای از عقل از دست می رود

غفلت از عیاشی است

خوشگذرانی ها، دامهایند

از بازی و شوخی بپرهیزید که برای این کار آفریده نشده اید

چند حکایت عرفانی مقاله ۳۴ خودشناسی تمثیلی

«از شماست که بر شماست» قرآن کریم

هیچکس دروغ نمی گوید الاّ به خودش

هیچکس فریب نمی دهد الاّ خودش را

هیچکس ظلم نمی کند الاّ به خودش

هیچکس خد مت نمی کند الاّ به خودش

هیچکس خیانت نمی کند الاّ به خودش

هیچکس هدایت نمی کند الاّ خودش را

هیچکس گمراه نمی کند الاّ خودش را

هیچکس دوست نمی دارد الاّ خودش را

هیچکس دشمن نمی دارد الاّ خودش را

هیچکس نیست الاّ خودش

تذکر: همۀ سخنان فوق مفاهیمی قرآنی هستند

چند حکایت عرفانی مقاله ۳۱ خودشناسی تمثیلی از کتاب دائرة المعارف عرفانی جلد سوم اثر استاد علی اکبر خانجانی

مردی به زنش اظهار عشق کرد. زن گفت: اگر راست می گویی ثابت کن. مرد گفت: چگونه؟ زن گفت مرید من شو! مرد گفت حالا که خوب فکر می کنم عاشق تو نیستم چون نمی توانم مرید حرفهای تو باشم. زن گفت: پس من مرید حرفهای تو می شوم. مرد گفت: حالا که خوب فکر می کنم واقعاً عاشق تو هستم

عزرائیل به بالای سر بیماری رفت و گفت: « یک دقیقه دیگر وقت داری و سپس جانت را می گیرم » بیمار گفت: « لطفاًَ صبر کن تا جواب آزمایش به دست من برسد تا لااقل بدانم به چه بیماری مرده ام. » عزرائیل گفت: به مرضی بنام مرگ مبتلا شده ای که هیچ علاجی ندارد جز مرگ. منتهی مرگ هر کسی نام خاصی دارد

روزی مردی به نزد عارفی آمد و گفت: ای شیخ به جستجوی خداوند آمده ام. شیخ گفت: من خود هنوز نجسته ام و لی اگر بخواهی دو نفری او را جستجو می کنیم چون خودش گفته که با یک نفر روبرو نمی شود بلکه برای دو نفر آشکار می شود. مرید گفت: برای چه؟ شیخ گفت: برای اینکه اگر برای یک نفر به تنهایی آشکار شود آن یک نفر خودش را خدا می پندارد و ادعای خدایی می کند ولی اگر یک شاهد دیگر هم باشد چنین ادعایی ممکن نمی شود. مرید بپرسید: حال برای کدام یک از ما آشکار می شود. شیخ گفت: برای من در تو و برای تو هم در من بدینگونه حق خدا محفوظ می ماند

به یکی گفته شد « درب بهشت برای شما باز شده و ساعت هشت امشب بسته می شود. » فرد مذکور گفت: چه بد شد من ساعت هشت و نیم با روانکاوم قرار ملاقات دارم، متأسفانه نمی توانم به بهشت بروم

پزشکی در بیمارستان برای معاینه بالای سر بیماری حاضر شد و گفت: « دهانت را باز کن و بگو آ» . بیمار گفت: آقای دکتر لطفاً برگه آزمایش ایدز خودتان را به من نشان دهید تا به شما اجازه معاینه بدهم

کسی در آتش جهنم نعره می زد و می گفت: « به دادم برسید!». فرد متکبر دیگری که در همان حوالی مشغول ضجه زدن بود به فرد اول گفت: « لطفاً بگو به داد من هم برسند. » فرد اول گفت: « چرا خودت داد نمی زنی. » فرد دوم گفت: « من حوصله منت کشی ندارم. » فرد اول گفت: من هم اولش نداشتم بعد پیدا کردم. تو تازه آمده ای؟

زنی با حالت بغض به شوهرش گفت: آیا می دانی که چند وقت است نگفته ای که عاشق منی؟ مرد گفت: بگذار حقوقم را بگیرم بعد

زنی با همکار زنش درد دل می کرد که گفت: شوهرم کلاه بزرگی سرم گذاشت. زن دوم گفت: شوهر من هم. درحالیکه مدتها فکر می کردم که من کلاه سر او گذاشته ام. زن اول گفت: من هم همینطور. دومی گفت: ما زنان چقدر ساده ایم

از حکیمی پرسیدند: عشق چیست؟ گفت: بستگی و اسارت تو در غیر تا قدر خود بدانی و به خانه خود باز گردی و دیگر از خانه خروج نکنی و هرزگی ننمایی و به دزدی نروی. عشق عذاب خود نشناسی و کفران وجود خویشتن است. آدمی تا خدا را در خود نیافته عاشق است و آنگاه معشوق است.

از زنی پرسیدند: چرا تا به آخر دست از ناز نمی کشی با اینکه می بینی که خریداری ندارد و جز فریب نصیبی به تو نرسانیده است. گفت: جز ناز کالایی ندارم که اگر از آن دست بکشم روسپی شده ام. هر چند که برای حفظ این کالا گاه مجبور به روسپی گری می شوم منتهی در خفا و با شوهرم

از زاهدی پرسیدند: تو خود میدانی و خلایق هم می دانند که این زهد تماماً ریایی است پس چرا دست نمی کشی و اینقدر بیهوده عذاب می کشی؟ گفت: یعنی فاحشه شوم!

از منافقی پرسیدند: همه می دانند که منافقی پس چرا توبه نمی کنی؟ گفت : به خدا که نفاق بدترین عذاب الهی است و کسی را یارای رهایی از عذابش نیست. و این عذاب انکار کسی است که موجب ایمانم شده بود

از رهگذری پرسیدند: به کجا میروی و از کجا آمده ای؟ گفت: از عدم آمده ام و به عدم می روم. ولی مدتی است که ره گم کرده و سر از دنیا در آورده ام و هیچ ره خروجی نمی یابم

عقل چیست؟

از کتاب دائرة المعارف عرفانی جلد سوم اثر استاد علی اکبر خانجانی

از دیوانه ای پرسیدم عقل چیست. گفت: نمی توانم بگویم زیرا آنرا فهم نمی کنی

از فقیهی پرسیدم عقل چیست. گفت: مهار نفس اماره!

از عارفی پرسیدم عقل چیست. گفت: زنجیری است که بر جنون خویشتن زنند

از حکیمی پرسیدم عقل چیست. گفت: اراده خدا در بشر!

از عاشقی پرسیدم عقل چیست. گفت: عاشق شدن!

از عمله ای پرسیدم عقل چیست. گفت: کار کردن و کار کردن و کار کردن!

از قبری پرسیدم عقل چیست. گفت: در مقابل روی توست

از خداوند پرسیدم عقل چیست. گفت: منم! زیرا کل کائنات در مهار من است

از خود پرسیدم عقل چیست. گفت: چیزی که به واسطه آن هر چیزی همان است که هست الا انسان که بی عقل است اکثراً

از کتاب دائرة المعارف عرفانی جلد سوم اثر استاد علی اکبر خانجانی

«می خواهم عارف شوم»

روزی بینوایی به نزد شیخ آمد و گفت: یا شیخ می خواهم عارف شوم لطفاً مرا ارشاد بفرمایید! شیخ پرسید مگر چه شده که می خواهی خود را نابود سازی؟ آیا زنت تو را از خانه رانده یا بچه هایت تو را کتک زده اند و یا شغل خود را از دست داده ای و یا مردمان تحقیرت می کنند و....... ؟ مرد بینوا گفت: همه اینها که گفتی شده است. شیخ گفت: پس چند روزی نزد ما بمان. مرد چند مدتی در نزد شیخ بخورد و بخفت. تا اندک اندک همسر و فرزندانش به سراغش آمدند و اربابش وی را مجدداً به کار دعوت کرد و چون مدتی از چشم مردم پنهان شده بود منزلت و حرمتی یافت. و آنگاه شیخ پرسید: آیا هنوز هم می خواهی عارف شوی؟ مرد با تکبر و نخوت کامل گفت: مگر نشده ام؟ من خود همه اسرار عرفان را در این مدت کشف کردم هر چند که قبلاً هم می دانستم ولی چندان اطمینان نداشتم. و اینک میروم تا مردمان را ارشاد کنم. این بگفت و بی خداحافظی شیخ را ترک نمود. شیخ در زیر لب گفت: الحمد الله این خطر هم از سر ما گذشت کم مانده بود که ما را تکفیر کند

از کتاب دائرة المعارف عرفانی جلد سوم اثر استاد علی اکبر خانجانی

نیمه شبی دزدی خوشبخت برخانه ای که دربش باز بود وارد شد صاحبخانه ای نیافت. چون وارد اطاق شد فهید که به کاهدان زده است و این خانه از آن درویشی بی نواست و در تمام خانه جز یک عدد کتاب چیزی برای برداشتن لایق نیافت. کتاب را برداشت و لایش را باز کرد و غرق در مطالعه کتاب شد و زمان از یادش رفت که به ناگاه صاحبخانه را بالای سر خود یافت. دزد به ناگاه از جا پرید و گفت: ای شیخ مرا در یاب! شیخ نیز او را بوسید و نانش داد و مریدی اش پذیرفت. دزد بیچاره که تحت تأثیر محبت شیخ براستی مرید و دلداده شده بود در عین حال دچار عذاب وجدان بود و هر روز تصمیم می گرفت که رازش را به شیخ بگوید و برود به دنبال دزدی اش. ولی هر بار شیخ می گفت: باشد برای یک وقت دیگر حالا کارهای واجب تری داریم. تا اینکه سالها گذشت و روزی شیخ مریدش را فرا خواند و گفت می خواهم رازی به تو بازگویم: من هم به قصد دزدی بر دین خدا وارد شدم و در آنجا پای بند گشتم و دزدی ام فراموشم شد، همه ما دزدیم در این درگاه. و خوشا به حال کسی که به درگاه حق به دزدی آید. من اگر مالی می داشتم تو اینک اینجا نبودی. پس هرگز مال میندوز تا خداوند دزدان خانه اش را بسوی تو فرستد و بی نیاز سازد

از کتاب دیالکتیک دیالکتیک اثر استاد علی اکبر خانجانی

52- فلسفه علّیت ارسطوئی به نبرد با دیالکتیک برخاست و به یاری ریاضیات ھمه ازواج دیالکتیکی را با یکدیگر معادل و مترادف و برابر ساخت. شب را با روز، زن را با مرد، خیر را با شر، خدا را با خلق و عدم را با وجود! و این زمینه ظهور نیهیلیزم است که در آخرالزمان رخ نموده است ظهور نابودگری ناشی از قانون علیت و ھمسانسازی ازواج دیالکتیکی به رھبری ریاضیا!ت

از کتاب فرهنگ خان جانی اثر استاد علی اکبر خانجانی

:بند

ھر عامل اتّصال و ارتباط را بند گویند که در عین حال محل انفصال نیز می باشد. بنابر این ھمه چیزھا در جهان به واسطۀ بند به ھم مربوط و یا از ھم تفکیک می شوند یعنی کل جهان به بند، بند است و موجودیّت دارد. پس می توان "بند" را از اسماء و صفات ذاتی خداوند ھم دانست. و در عین حال کل جهان ھستی عامل اتّصال و انفصال انسان در رابطه با خداست و لذا تماماً یک "بند" است در اینجا بند به معنای زندان ھم می باشد. انسان به بدن خودش بند است و بدنش به زمین بند است و زمین به ھوا بند است و ھوا ھم به خدا بند است و خدا ھم به خودش بند است و تنها اوست که به خودش بند است و ھر که به او بند باشد به خودش بند می شود و این ھمان بنده است

از کتاب عرفان چشم و گوش و زبان اثر استاد علی اکبر خانجانی

۶- بایستی چشم را از رنگها شست و گوش را از اصوات زدود و بوھا را از بینی پاک کرد و ذوق ھا را از ذائقه. تا آن رنگ و صدا و بوی و مزۀ حضور خدا درک شود. این کار غیرممکن نیست زیرا اولاً اینکه انسان درست به ھمین دلیل آفریده شده است و چشم و گوش و ھوش ھم درست به ھمین دلیل به او داده شده است و بعلاوه وجود آدمی از نور است و چشم او ھم با نور می بیند یعنی ذات بینائی از بیرنگی است و بیرنگی در ذات بینائی حضور دارد بایستی رنگها را پاک کرد تا به مقام بیرنگی نگاه رسید.

مذهب اصالت عشق جلد اول

۲۰۵- علم و معرفت و حکمت نیز از اسرار دل است و هرگاه با دیگران در میان نهاده شود موجب هدایت برتر است زیرا اسرار الهی است و اینست کسی که زکات علمش را نمی پردازد آن علم موجب هدایت او نمی شود

:یکی از بندهای توصیه استاد در مطالعه آثار استاد

و توصیه آخر به شما عزیزان اینست که زکات معرفت را فراموش مکنید یعنی از معرفی و انتشار این آثار و معارف به دیگران دریغ مکنید که این یک وظیفه واجب الهی است که مهمترین میراث انبیای الهی برای ماست یعنی امر به معروف و نهی از منکر که متأسفانه به حساب فروع دین رفته است در حالیکه یکی از مهمترین شاخه های نبوت است که از اصول دین می باشد. برسانید تا برسی!د

مقاله ۱۸ کتاب دائرة المعارف عرفانی جلد سوم اثر استاد علی اکبر خانجانی

چه بسا دیوهای آدم صورت

چه بسا دروغی که راست است

چه بسا مردگانی که راه می روند

چه بسا مخلصین کافر کیش

چه بسا نمازگزارانی که دشمن خدایند

چه بسا آدمهایی در صورت حیوانات، گیاهان و صخره ها

چه بسا دوستانی که در سودای انتقامند

از کتاب کند و کاوی در اصول جلد دوم اثر استاد علی اکبر خانجانی

آدمی بایستی برای دانستن اسرار زندگی خود و اطرافیانش و نیز اسرار جهان، خود را به لحاظ عقلی و حسّی و قلبی آماده سازد و ظرفیت پذیرش و ھضم آنرا بدست آورده باشد وگرنه دچار خفگی و بیماری و انحطاط می گردد. کل جریان تعلیم و تربیت اجباری در جهان مدرن ّحجتی عظیم بر این ادعای ما می باشد. تاریخ دانش نشان می دھد که ھمه اسرار بزرگ عالم دانش و فن به ناگاه و بر حسب اتّفاق بر دانشمندان آشکار شده است و نه در جریان تحقیقات علت–معلولی آنها

جهان ھستی مستمراً طبق قانون سحرانگیز و راز گونه ای در حال پرده برافکنی از اسرار خویش در مقابل چشمان انسان است و انسان بایستی مستمراً بر ظرفیت درک و ھضم و جذب مفید این اسرار بیفزاید و تلاش مذبوحانه و حریصانه او در کشف اسرار کمترین اثری مفید در حال او ندارد و بلکه فاجعه انگیز و جنون آور است. ھر خبر و اثر و رازی به موقعش آشکار شده و دانسته می شود و لحظه ای ھم به پس و یا به پیش نمی افتد. شتاب آدمی در این امر فقط موجب سوء ظن و گمراھی و استهلاک و بدبختی اوست. آدمی بایستی به ھمان چیزھائی که یقیناً می داند طبق حقیقت عمل نماید تا به عمق و ریشۀ این دانائی برسد. کسی که میلی به عمق دانائی خود ندارد و میلی به عمل به علم یقینی خود ندارد حرص شدید برای دانستن ھر چه بیشتر و جدیدتر دارد.

(کندوکاوی در اصول جلد ۲(پدیده شناسی عناصر فرهنگ و تمدن

درباره تن

تن، درب وجود است و مرزعدم

تن مرزبان وجود و عدم است

در واقع خود تن بدین لحاظ وادی برزخ است

سایه روشنِ وجود ــ عدم است

ترسش از عدم است و امیدش به وجود

سلامت و سعادت و شادابی اش از وجود است و بیماری و سستی و اندوھش از عدم است

تن انسان، آخرین چشمه ای است از وجود که از تن جهان می جوشد

تن انسان، محل بروز وجود جهان است

تن جهان، عرصۀ عدم انسان است

تن انسان محل ظهور خدا از تن جهان است

تن انسان به مثابۀ چشم خدا بر تن جهان است

تن انسان، دروازۀ ورود جهان به عرصۀ حیات و ھستی جاوید است

تن انسان تنها ماده ای در کل کائنات است که بیانگر جاودانگی می باشد و تجسم مادّۀ جاودانه است تن انسان، خالق منِ انسان است و منِ انسان، عنصر جاودانگی تن است

تن انسان، جمال ِ منِ اوست. "من" نام جاودانۀ تن است

تن از میان می رود تا " من " در عرصۀ جاودانگی ظهور کند. ھمۀ تن ھا یک تن است ھمانطور که ھمۀ من ھا یک من است

دربارۀ نیّت و باطن( از سخنان علی (ع) ) مقاله ۱۹ از کتاب دائره المعارف عرفانی جلد سوم خودشناسی جاوید اثر استاد علی اکبر خانجانی

هیچ چیزی در دل نیست الا اینکه بر رخسار آشکار است

هر گاه در نتیجۀ عملی عیبی دیدی به نیّت اوّلیه آن عمل رجوع کن

عملی که به نیّت رضای خدا نباشد به ناکامی می رسد

باطن خود را لطیف کنید تا خداوند دنیای شما را زیبا کند

اعمال شما اجر نیّات شما هستند

خداوند نظر به قلوب شما دارد نه به ظواهر اعمالتان

ریا، صورت را زشت می کند

اگر در کار جهان و جهانیان عیبی دیدید از غفلت شماست پس توبه کنید

حکمت جاوید ( یعنی ...) مقاله ۲۰ خودشناسی جاوید از کتاب دائره المعارف عرفانی جلد سوم اثر استاد علی اکبر خانجانی

بر حق بودن یعنی فهم و تصدیق آنچه که هست و رخ می دهد

خوب بودن یعنی خوب بودن را دوست داشتن

صدق یعنی تصدیق واقعیت زندگی خویشتن

عصمت یعنی غیر خدا یا دوستان خدا را به دل راه ندادن

کفر یعنی انکار و لعن وضعیت وجودی خود

فسق یعنی عهد خود را زیر پا نهادن

زنا یعنی همخوابگی با کسی که با او عهدی جاودانه نداری

ربا یعنی خواستن زیاده از هر آنچه که داری

تقوا یعنی ترسیدن از خود

صبر یعنی نشستن در خویشتن

دین یعنی راه رسیدن از تن خویش تا ذات خویش

اخلاق یعنی راه و روش خدا شدن

محبّت یعنی بی هیچ نیازی دوست داشتن

مردن یعنی نامرئی شدن همچون خدا

منطقی است که ....(خودشناسی جاوید) مقاله ۱۷ از کتاب دائره المعارف عرفانی جلد سوم اثر استاد علی اکبر خانجانی

کسی که نیازمند تر است کمتر ناز کند

کسی که نادانتر است بیشتر سوال کند

کسی که عاقلتر است آرامتر باشد

کسی که محبوبتر است مریدتر باشد

کسی که مؤمن تر است متواضع تر باشد

کسی که ثروتمندتر است قانع تر باشد

کسی که پیرتر است بخشنده تر باشد

کسی که نیست (خودشناسی جاوید) مقاله ۱۵, از کتاب دائره المعارف عرفانی جلد سوم اثر استاد علی اکبر خانجانی

کسی که انجام وظیفه نمی کند وظیفه شناسی دیگران را اهانتی به خویشتن می یابد

کسی که محبّت نمی ورزد محبّت دیگران را چاپلوسی می خواند

کسی که ستم می کند عدالت دیگران را بی عاطفگی می نامد

کسی که تقوا ندارد خویشتن داری دیگران را ریاکاری می خواند

کسی که دروغگوست صدق دیگران را بزدلی تعبیر می کند

کسی که شهامت ندارد شهامت دیگران را توطئه می داند

کسی که ایمان ندارد ایمان دیگران را جنون می پندارد

کسی که قدرت انتخاب ندارد اختیار دیگران را بی وفایی و خیانت می نامد

کسی که آرامش ندارد، آرامش دیگران را تنبلی و عقب ماندگی می داند

کسی که تواضع ندارد تواضع دیگران را بدبختی می نامد

کسی که نیست، هستی را وهم می پندارد

دیالکتیک بود و نبود(2), خودشناسی جاوید مقاله ۱,۴کتاب دائره المعارف عرفانی جلد سوم

استاد علی اکبر خانجانی

آنانکه قلباً افسرده و غمگین ترند بیشتر می خندند

آنانکه قلباً منفعل ترند بیشتر می جنبند و می رقصند

آنانکه که کمتر فکر می کنند بیشتر حرف می زنند

آنانکه بیشتر سوگند یاد می کنند کمتر ایمان دارند

انسان به آنچه که بیشتر تظاهر می کند کمتر دارد

(آنچه که هست دلالت دارد به آنچه که نیست. علی (ع

چند حکمت درباره مرگ (خودشناسی جاوید) مقاله ۱۲ از کتاب دائره المعارف عرفانی جلد سوم

یکی گفت: راستی فلانی هم مرد. دومّی گفت: عجب! او که دو تا دکترا داشت!

روزی رعیّتی برای عرض تسلیت به محفل تعزیه بزرگی رفته بود. پس از فاتحه خوانی روی به صاحب عزا کرد و گفت: ببخشید که مرد!

وقتی پولدارها می میرند مردم به حالشان بسیار گریه می کنند. ولی وقتی فقرا می میرند هیچ کس به حالشان گریه نمی کند. می دانید چرا؟

آنان که می خواهند بمیرند هرگز نمی میرند زیرا وقتی مردند تازه زنده می شوند. ولی آنان که اصلاً نمی خواهند بمیرند هر روز می میرند

روزی کافری که حیات پس از مرگ را باور نداشت عزیزش را از دست داد. پس از این واقعه می گفت: من تازه باور کرده ام که حیات پس از مرگ راست است زیرا حالا که عزیزم را از دست داده ام هر لحظه به یادش هستم در حالیکه در هنگام حیاتش هرگز یادش نمی کردم

شاهان قدیم تمام ثروت خود را تبدیل به طلا می کردند و با خود وارد مقبره های بزرگ می نمودند. ولی ثروتمندان مدرن نیازی به مقبره های بزرگ مثل فراعنه ندارند چون به حساب بانکی خود واریز می کنند

اگر بینا باشیم بسیاری از اموات شهر و محیط خود را در سیمای صخره ها ، درختان ، حیوانات و حتی اشیاء می بینیم.

برخی قبرهای گران قیمت در کنار مقبره بزرگان دینی می خرند تا مبادا به جهنّم بروند

سخنان پیامبراکرم ص از کتاب انوار حکمت نبوی تالیف استاد علی اکبر خانجانی

342- سه دسته اند که خداوند در قیامت نه با آنان سخن می گوید و نه به سویشان می نگرد و نه پاکشان می سازد و پیوسته عذابی دردناک دارن:د

فرمانروای دروغگو، پیرمرد زناکار و فقیر متکبّر و جاه طلب

سخنان پیامبر اکرم ص از کتاب حکمت نبوی تالیف استاد علی اکبر خانجانی

84- ارمغان مؤمن در این دنیا فقر است

129- اگر بدانید نزد خدا چه دارید دوست خواھید داشت که فقر شما بیشتر شود

314- با فقرا دوست شوید که در قیامت مقامی بزرگ دارند

325- ھرگاه تفکر و فقر را یک جا دیدید به آنجا نزدیک شوید زیرا حکمت در آنجا جاریست

371- پنهان داشتن فقر، عبادت است

از کتاب پدیده شناسی توحیدی اثر استاد علی اکبر خانجانی

591- یکی از نشانه ھای ظاھری کلام توحیدی مختصر و مفید بودن آن است مثل سخنان قصار یا آیات قرآنی. ھر چه که با کمترین کلمات بتوان بیشترین معانی را بیان کرد آن سخن به توحید نزدیکتر است و توحیدی تر است. و کلمۀ الله (خدا) توحیدی ترین سخن است و از آن توحیدی تر کلمۀ ” خود – آ ” می باشد که وحدت وجودی ترین سخن است. و کل فلسفۀ وحدت وجود چیزی جز شرح ” خود – آ ” نیست. این کلمه مغز ھمۀ آثار بنده است که تبدیل به فرھنگ شده است برای نخستین بار

«هستیِ نیستی»٬ (خودشناسی تمثیلی) مقاله ۱۴٬ کتاب دائره المعارف عرفانی جلد سوم٬ اثر استاد علی اکبر خانجانی

حرف حق را فقط در سکوت می توان گفت

عمل خالصانه را فقط در انفعال می توان نمود

زندگی حقیقی فقط پس از مرگ آشکار می شود

محبّت کامل فقط برای دشمنان ممکن می شود

معنای هر چیزی فقط در ضدّش عیان می گردد

وجود فقط از فنا رخ می نماید

روحانی کیست؟ (خودشناسی کلامی) مقاله ۱۵

همه انسانها فطرتاً صاحب روح و لذا ذاتاً روحانی می باشند و اصولاً انسان تنها حیوان روحانی روی زمین است. ولی انگشت شمارند کسانی که روحشان در زباله دان تاریخ و گور تن مدفون نشده باشد. انسان واقعاً روحانی کسی است که روحش حی و حاضر وخلاق و جاری در حیات دنیای اوست. انسان صاحب فطرت زنده و وجدان کار آمد است، انسانی عاشق و صاحب گفتار و کرداری نافذ و منقلب کننده و برانگیزنده و حیات بخش و سرنوشت ساز است. با این وصف در میان جماعت موسوم به روحانیون در همه مذاهب جهان نیز بس اندکند که حقاً صاحب روحی زنده و خلاق باشند. فی المثل در میان روحانیون تاریخ معاصر ما فقط کسانی چون امام خمینی و آیت الله طالقانی و امام موسی صدر و امثالهم را می توان براستی روحانی خواند. و چه بسا روحانیون بدون لباس مثل دکتر شریعتی. و نیز حتی کسانی که به ظاهر دم از خدا هم نمی زنند و جانمازی هم ندارند مثل فیدل کاسترو که امروزه منجی مردم آمریکای لاتین شده است و حتی کسی چون مائو که یک میلیارد مردم تباه شده چینی را زنده کرد و مبدل به قدرتمندترین و مستقلترین کشور جهان ساخت. روحانی واقعی، روح انگیز مردمان است. و روح مردم چون برانگیخته شود طالب عزّت و شرف می شود. روح همان امر خداست به قول قرآن کریم و لذا در هر که بیدار باشد عزّت بخش و خدایگونه است.

کتاب دائرةالمعارف عرفانی جلد سوم – فلسفه هرمنوتیک- خودشناسی کلامی اثر استاد علی اکبر خانجانی

دو قلوهای بشری

عشق و نفرت

حماقت و شقاوت

لودگی و لا ابالیگری

دین و علم

ادب و معرفت

صبر و خداشناسی

بزدلی و عربده

صداقت و شهامت

قناعت و آزادگی

بوالهوسی و بی وفایی

وقاحت و غرور

بی غیرتی و خیانت

نژاد پرستی و کفر

حرّافی و هرزگی

چاپلوسی و عداوت

بی نظافتی و فحشاء

بخل و حقارت

حکمت و آرامش

فحاشی و نفاق

خشم و جنون

مردم پرستی و حرام خواری

مکر و جهل

بیقراری و ریا

بیماری و بصیرت

خودشناسی و تواضع

عدالت و عرفان

سیاست و دروغ

خرافه و ظاهر پرستی

ساده زیستی و سعادت

افراط و تفریط

بلاغت و یقین

ثروت اندوزی و هراس

محبت و تنهایی

هستیِ نیستی» (خودشناسی تمثیلی) مقاله ۱۴

حرف حق را فقط در سکوت می توان گفت

عمل خالصانه را فقط در انفعال می توان نمود

زندگی حقیقی فقط پس از مرگ آشکار می شود

محبّت کامل فقط برای دشمنان ممکن می شود

معنای هر چیزی فقط در ضدّش عیان می گردد

وجود فقط از فنا رخ می نماید

از کتاب دائرةالمعارف عرفانی جلد سوم فصل حکایات عرفانی – خودشناسی تمثیلی اثر استاد علی اکبر خانجانی

فلسفه تنهایی آدم از کتاب حق بودن اثر استاد علی اکبر خانجانی

۱- آدمي سه قلمرو وجودي دارد: در خویش، در غیر خویش و تردد بین غیر و خویش

كامل در خویش ھمان عارف واصل است

كامل مقیم در غیر خویش ھمان عاشق واصل است

و مردد بین غیر و خویش در اشدش ھمان شاعر است

۹۲- عارفان در ھوشیاري كاملند، عاشقان در مستي و مدھوشي و شاعران بین ھوشیاري و مستي سرگردانند. ومابقي مردمان در طیف ھایي ضعیف از این سه وضع بسر مي برند

۹۳- عارفان مسرورند و سالم و پاك. چون در خویشند و در خانه خدا

عاشقان، بیمارند و اندوھگین. چون در خانه غیر بسر مي برند و شاعران بولهوس ھستند و دربدر. چون بین خویش و غیر در ترددند و آواره

۹۴- و اما انگشت شماري نیز ھستند كه عارفند و عاشق و شاعر. كه ھمه جائي اند و ھیچ جائي و قلندر لامكان و بي زمان. و چون بت عیار ھر لحظه به شكلي درآیند و دل برند و روند. گاه مي رقصند و گاه مي گریند و گاه در سجود و گاه كفر گوي. اینان خضر ھاي دوران ھستند: سلمانها، بایزید ھا و شمس ھا و حلاج ھا

گاه یگانه اند و گاه بیگانه. گاه خویش و گاه دیوانه

گاه عاشق و گاه فرزانه. گاه قدیس و گاه مقیم میخانه

گاه در غارند و گاه بردار. گاه رسولند و گاه بیعار

گاه طبیب و گاه بیمار. گاه پیر و گاه كودك شیر خوار

و این منم

سخنرانی استاد درباره آخرالزمان قسمت اول – سخنرانی استاد درباره آخرالزمان قسمت دوم

آنانکه قلباً افسرده و غمگین ترند بیشتر می خندند

آنانکه قلباً منفعل ترند بیشتر می جنبند و می رقصند

آنانکه که کمتر فکر می کنند بیشتر حرف می زنند

آنانکه بیشتر سوگند یاد می کنند کمتر ایمان دارند

انسان به آنچه که بیشتر تظاهر می کند کمتر دارد

(آنچه که هست دلالت دارد به آنچه که نیست (علی ع

از کتاب دائرةالمعارف عرفانی جلد سوم -حکمت جاوید (جملات قصار)- اثر استاد علی اکبر خانجانی

لغت_نامه_عرفانی‌٬ مقاله ۴ ٬خودشناسی_جاوید٬ کتاب_دایره_المعارف_عرفانی جلد سوم

عشق: خودپرستی به واسطه دیگری در دیگری و به هزینه دیگری

شرک: خداپرستی ذهنی

کفر: خداپرستی آسمانی

ریا: تلاش برای خوب نمایی در چشم دیگران

زیبایی: سیمای بدون برنامه قبلی و فکر بعدی

آزادی : کفایت خود بخودی

خدا: بود نبود

عرفان: خود – خدایی

فلسفه: توجیه جهانی خویشتن

تکبر: وجود خود را در شاًن خود ندانستن

نام: چیزی را تبدیل به علامتی صدادار کردن

شهوت: اراده به فناشدن در غیر

مریض: کسی که راضی شده است

بکارت: پرده ای که راه دل را به نامحرمان بسته است

واژه: عجیب ترین موجود جهان هستی که هرچیزی را برای انسان واژگونه جلوه می دهد

هو: صدای نفس عمیق نام ذات خداوند

الله: ال + لا – آنکه به نیستی (لا) معروف است

ایمان: عشق به یک انسان عارف و مخلص

چند این – همانی (خودشناسی جاوید) مقاله ۵

کفر زن همان نازش در قبال شوهر است

غرور همان خود- فریبی است

دین همان واقعیت است

عشق همان خود پرستی در غیر خویش است

شرک همان چند منظوره بودن یک عمل است

همسر همان جمال نفس تو است

خواب همان مرگ خفیف است

آرزو همان دام شیطان است

خوشبختی همان رضایت است

صدق همان دین داری است

عرفان همان خود شناسی است

صنعت همان ماشین دوزخ است

طبیعت همان درب جنّت است

آخرت همان باطن است

ابلیس همان منیّت است

نفاق همان فاصله بین ذهن و دل است

نماز همان گفتگو با خویشتن خویش است

اندیشه همان جدال بین بود و نبود است

مستی و نشئگی همان عبادت کافران است

تن همان صورت روح است

ممکن نیست که ...

ممکن نیست که مؤمن پخمه و کودن باشد

ممکن نیست که گرسنگی موجب فساد اخلاقی شود

ممکن نیست که احساس مالکیّت موجب دزدی نشود

ممکن نیست که دروغگو، دزد و هیز هم نباشد

ممکن نیست که هیچ دروغی بی مصلحت باشد

ممکن نیست که همنشین تبهکاران، دوست مؤمنان باشد

ممکن نیست که انسان فحاشی مؤمن باشد

ممکن نیست که دعایی اجابت نگردد

ممکن نیست که اعتمادی موجب خسران شود

ممکن نیست که مال حرام به صاحبش لذت بخشد

ممکن نیست که که عشقی موجب نفرت نشود

ممکن نیست که بازیگری، مؤمن باشد

ممکن نیست که ثروتمندی آرامش داشته باشد

ممکن نیست که نژادپرست، کافر نباشد

ممکن نیست که چاپلوسی، دوست باشد

ممکن نیست که بی غیرت با وفا باشد

ممکن نیست که پول پرست، عاقل باشد

ممکن نیست که خبر چین، راستگو باشد

ممکن نیست که هیچ «بلی » بی بلا باشد

ممکن نیست که عیش بی مرض باشد

ممکن نیست که خیری دارای شّر نباشد

ممکن نیست که امری ناممکن باشد

لطیف ترین امور (خودشناسی جاوید) مقاله ۷

از کتاب دائره المعارف عرفانی جلد سوم

*لطیفترین کفر: دعا

*لطیفترین ظلم: برابری

*لطیفترین نفرت: عشق

*لطیفترین مکر: صداقت

*لطیفترین منطق: سکوت

*لطیفترین وصال: فراق

* لطیفترین تهمت: چاپلوسی

*لطیفترین انتقام: عفو

* لطیفترین عمل: انفعال

* لطیفترین چیزها: عدم

* لطیفترین واژه ها: لطیف

حکمت جاوید

!خدا را تعریف کن تا تو را تعریف کنم

!مگو «من» تا دروغ مگویی

انسانیّت «رنج » است که بر دو نوع است: کُشنده و زنده کننده

آنکه هست نیازی به جلوه گری ندارد همچون خدا

دین واقع گرایی است و کفر خیالبافی و آرزو پردازی

آزادی روح حاصل مهار نفس است

عذابهای بزرگ حاصل عیش های کوچک است

معمولی بودن: اینست کار بزرگ

من: پروردگارا کینه چیست؟

او: عذاب من است بر کسانی که می خواھند قلوب دیگران را مالک شوند و این اشدّ عذاب من است

من : پروردگارا مالکیّت چیست؟

او : دزدی در ُملک من است

من: پروردگارا زیبائی چیست؟

او: اجر من برای متّقین است

من: پروردگارا اینهمه رنج انسان از برای چیست؟

او: از برای آن است که بتواند لایق وجودی جاودانه شود

من: پروردگارا فهمیدن چیست؟

او: ابزاری برای رھائی از تباھی است و نابودی

من: پروردگارا فراق چیست؟

او: فرق بین وجود و عدم است

من: پروردگارا واقعیّت چیست؟

او: واقعیّت تحقّق اراده من است

من: پروردگارا نیکی و بدی چیست؟

او : نیکی آن است که به انسان احساس وجود می بخشد و بدی آن است که به انسان احساس نابودی می بخشد

من: پروردگارا دغدغه چیست؟

او : دغدغه ھمان فهم نکردن است

من: پروردگارا خستگی چیست؟

او: حاصل اعمال اکراھی است یعنی اعمال ریائی

من: پروردگارا صبر چیست؟

او: در خویشتن قرار یافتن است

برگرفته از کتاب من_تو_او، دفتر سوم، جامع الاسرار

چند حکایت عرفانی (خودشناسی قرانی) مقاله ۱۰

از یکی پرسیدم: آیا تعجّب نمی کنی؟ پرسید: از چه؟ گفتم: از اینکه آنهمه آدمیان آمدند و مردند و تو هنوز هستی! گفت: نه. اینکه تعجبی ندارد. گفتم : ولی من در حیرتم. گف : از چه؟ از اینکه اصلاً تعجّب نمی کنی! گفت: علّتش اینست که تازه به دوران رسیده ای کم کم عادی می شود و تو هم دیگر تعجب نخواهی کرد. گفتم: خدا نکند چون می خواهم قبل از مرگم بمیرم، گفت : یعنی مرده ام؟ گفتم: آری ولی هنوز گرمی و متوّجه نیستی. گفت: پس کی متوجه خواهم شد؟ گفتم: در قب!ر

کافری به عارفی رسید و کرامتها دید. سپس از وی خواسته شد تا بخدا ایمان آورد. کافر گفت: تا خدا را نبینم ایمان نمی آورم. عارف گفت: آیا مرا که می بینی ایمان آورده ای؟ گفت: صد الّبته! عارف گفت: پس به ایمان من ایمان بیاور اگر راست می گوئی. کافر گفت: فعلاً کار دارم بعداً درباره اش فکر می کنم

زن بدکاره ای را به نزد شیخی بردند . شیخ گفت : ای زن توبه کن. زن گفت: اگر توبه کنم چگونه زندگیم را گذران کنم؟ شیخ گفت: توبه کن تو را به عقد خودم در می آورم. زن گفت: بشرط اینکه مرا آزاد بگذاری شیخ گفت: اگر آزادت بگذارم همان می شوی که الان هستی. زن گفت: شوهر اول من هم همین را می گفت که از او طلاق گرفتم همه مردها بدبین هستند اگر شوهرم آزادم می گذاشت اینک رسوا نمی شدم. شیخ گفت: عجب!

کتاب دائرةالمعارف عرفانی جلد دوم _ فلسفه قرآنی_ خودشناسی قرآنی اثر استاد علی اکبر خانجانی

درباره خواب

بنابر این بطور کلی می بینیم که آنچه که عالم خواب نامیده می شود در حقیقت بیداری دل و روح و هوش انسان است و آنچه که بیداری نامیده می شود در حقیقت عرصه خوابیدن دل و روح می باشد و انسان چون چوب خشکی معلق و شناور بر آب است و با باطن حیات و هستی بیگانه است. همانطور که آدمی آنچه را که مرگ می نامد همان حیات است و آنچه را که هم نیستی می فهمد، هستی است. و بدین گونه است که همه ارزشها و اعمال و افکار بشری صد در صد معکوس و وارونه است و لذا همواره ناکام و فریب خورده است

از کتاب کند و کاوی در اصول تألیف استاد علی اکبر خانجانی جلد اول ص65

از کتاب ذکر اثر استاد علی اکبر خانجانی

۲۹۴ -در ھمان صدر اسلام با حضور پیامبر و ائمه اطهار شاھدیم كه چه بسا غلامان غیر عرب به چه مقامات عظیم الهي رسیده بودند كه گاه ھمطراز امامان بودند كه این مسئله نژادپرستي عرب را سخت خدشه دار مي كرد و براي ھمین به قتل عامشان پرداختند این بدان معناست كه رحمت محمدي در ھمان عصر حیات دنیوي امامان از قلمرو عرب خارج شده بود تا جایي كه رسول اكرم فرموده بود علمي كه در ثریا (خوشه پروین) ھست از آن ایرانیان است كه به آن دست مي یابند

ھمچنین در مدرسه امام صادق ع صدھا تن غیر عرب به مقامات معنوي حیرت آوري رسیده بودند تا آن حد كه اعراب جاھل آنان را جادوگر ميخواندند و به ھمین دلیل ھفتاد تن از این شاگردان نخبه كه عارفان و حكیماني طراز اول بودند ھمچنین در مدرسه امام صادق ع یك روز به امر خلیفه عباسي در مسجد قتل عام شدند كه اكثرشان غیر عرب بودند و مي دانیم امام صادق بسیاري از شاگردان غیر عرب و حتي غیر مسلمانش را به طور كامل بورسیه كرده بودند و كل ھزینه زندگیشان را تأمین مي كردند. این مسئله در ھیچ جاي جهان و در ھیچ مكتب و مذھبي مشابه ندارد و این صورتي از رحمت محمدي است. كه البته رحمت و محبت پیامبر و ائمه اطهار ع به ایرانیان امري ویژه و قابل تأمل است كه بازتاب این محبت در قلوب ایرانیان در قبال واقعه كربلا اثبات كننده این حقیقت است. زیرا مي دانیم كه ھزاران تن از ایرانیان كه به یاري امام حسین در كربلا در راه بودند و دیر رسیدند پس از شنیدن آن فاجعه خود زني كردند كه این واقعه در طول تاریخ در سنت قمه زني باقي مانده است و اگر عشق حسني و حسیني در میان شیعیان ایراني گاه جنون آمیز به نظر مي رسد واكنش عشقي است كه از جان محمد به علي نسبت به ایرانیان مي جوشد و مهمتر از آن اینكه حسن و حسین با ھمه شیعیان ذاكر و خالص ھمزیستي مي كنند و این یك گزارش شهودي است

حکمتهای قرآنی از کتاب شبی با خدا اثر استاد علی اکبر خانجانی

دروغ نمی گویید الاّ به خودتان

خیانت نمی کنید الاّ به خودتان

ظلم نمی کنید الاّ به خودتان

فریب نمی دھید الاّ خودتان را

ھدایت نمی شوید الاّ بر خودتان

و گمراه نمی شوید الاّ از خودتان

اجر وجزای شما ھمانا اعمال شماست و از طریق کردارتان جزا داده می شوید

ای مؤمنان دین خود را برای خدا خالص کنید و بدانید حتّی اگر یک نفر باشید خداوند شما را کفایت می کند و بدون اذن او موئی از شما کم نخواھد شد

کسانی که ازاطاعت خدا ورسول سر باز می زنند و به عبادات و خیرات پناه می برند خداوند آنها را عذاب و رسوا خواھد نمود

خداوند با صادقان و صابران است و دوستشان دارد وریا کاران و کافران را دوست ندارد

آنان که می گویند ما دوستان خدا ھستیم پس چرا از مرگ می ترسند. پس دروغ می گویند

حکمت فرقانی (خودشناسی قرآنی) مقاله ۴ – استاد علی اکبر خانجانی

می دانیم که « فرقان » نام دیگر قرآن است و در حقیقت محصول نهایی معرفت قرآنی می باشد. اگر قرآن کتاب هستی شناسی و نهایتاً خداشناسی است پس مجموعۀ این شناخت ها منجر به شناخت پدیده های جهان هستی بعنوان نشانه های خداوند ( آیات ) در عالم وجود می شود و می دانیم که نائل آمدن به مقام فرقان بعنوان درجه ای از علم و حکمت الهی یکی از آخرین مدارج انبیای اولوالعزم بوده است. فرقان در لغت از مصدر« فرق »می باشد و این همان شناخت فرقها و تشخیص مرزها و علم بر حدود موجودات است و عین هستی شناسی است و به مثابه شناخت باطن قران می باشد که منجر به شناخت حریم ها می شود که در صفات بشری همان درک حرمت هاست. به همین دلیل نتیجۀ حاصل از فرقان بعنوان علم حدود همانا درک احکام شریعت و اخلاق دینی و وظایف اجتماعی و حرمت های انسانی می باشد که نهایتاً انسان را به حریم الهی می رساند. واژه « حرم » در ذاتش دارای دو معنای متضاد است: نزدیک شدن و حرمت نهادن و نیز دور شدن و تحریم نمودن. این همان منشأ حلال و حرام در رابطه است. پس فرقان علمی است که تکلیف انسان را با موجودات عالم هستی معین می کند و در واقع علم الوظیفه است. و منشأ پیدایش مرز حلالها و حرامهاست. یکی از محوری ترین رسالت ما در این نشریه همین فرقان شناسی است و اگر از بطن این شناخت که به روش پدیده شناسی و با استفاده از علوم انسانی و معرفت نفس، احکام و حدود الهی و حرم ها و حلالها رخ می نماید امری کاملاً منطقی است. در حقیقت ما به روشی دیگر که همان معرفت نفس است یک بار دیگر از منشأ شناختِ حدودِ وجود به حقانیّت احکام الهی می رسیم و این تصدیق کلام پیامبر اسلام است که: « زین پس رهروان معرفت نفس به حقایق دین من نائل می ایند. » در حقیقت آنچه که در فلسفۀ یونانی و حکمت اشراق و نیز پدیدارشناسی مدرن موسوم به هستی شناسی است در زبان قرآنی همان علم توحید است که از بطن فرقان رخ می نماید. یعنی فقط از طریق تشخیص مرز و فرق بین هستی ها بواسطۀ معرفت می توان به ذات واحده عالم وجود یعنی هستی مطلق و وجود فی نفسه که خداوند است، رسید همانطور که در قرآن می خوانیم که براستی خداوند حائل است بین ظاهر و باطن هر چیزی. به همین دلیل علی (ع) بعنوان مظهر حکمت و علم لدنّی و بزرگترین قرآن شناس، معروف به فاروق اعظم است. موجود بودن همان محدود بودن به حدود محسوس می باشد پس وجودشناسی که اساس هر علمی است چیزی جز حدودشناسی نیست و همان شناخت حریم ها و رعایت حریم و حدود قلمرو حرمت هاست و این منشأ پیدایش اخلاق دینی و حکمت عملی است. علم فرقان شعبه ای از خود – شناسی است چرا که اولین موجودی که در دسترس فرد بشری می باشد، وجود خود فرد است و لذا یکی از مهمترین نتایج خود – شناسی همان شناخت حدود معنوی وجود خویشتن است و لذا تواضع و عدالت وجودی به معنای قرار گرفتن بر جای خویشتن از ویژگی خودشناسان است و انسان از طریق شناخت این حدودِ معنوی در خویشتن میتواند حدودِ وجود سائر انسانها و موجودات را درک کند و لذا اساس رابطه اش را با جهان بیرون تعیین نماید و فرق خود را با غیر خود دریابد و نیز فاصله و فراق خود را نسبت به غیر خود فهم نماید و اندازه گیرد و از اینجاست که حرمت بعنوان نتیجۀ نهایی این علم پدید می آید که تشخیص جایگاه معنوی خویشتن در میان سائر موجودات است و اساس رابطۀ انسان با سائر انسانها و نیز کلّ جهان طبیعت است و نهایتاً درک فرق بین خود و خدا و رعایت این حریم که منشاء پیدایش تقوا و عبودیت است و انگیزۀ جهاد برای نزدیک تر شدن به خداست. آدمی بواسطۀ حواس پنجگانه اش حد و مرز مادی هر شئ ای را تشخیص میدهد و مثلاً به خود می گوید این یک درخت است ولی این حدّ شناخت هرگز این امکان را پدید نمی آورد که انسان بتواند با هستیِ درخت رابطه برقرار کند. همانطور که انسان می تواند بواسطۀ حواس خود درک کند که این یک جنس مخالف است ولی این حد از شناخت برای برقراری یک رابطۀ معنوی با جنس مخالف کفایت نمی کند زیرا هر چیزی دارای یک معنای واحد و منحصر بفردی در خویشتن است همانطور که هر شئ ای چنین است و هرگز دو موجود در عالم هستی بطور کامل همسان نیستند پس علم فرقان ما را به درک تفاوت معنای موجودات می رساند و نیز این انگیزه را پدید می آورد تا به معانی دیگری از هستی دست یابیم و آن معانی را نیز بر معنای خود بیفزاییم و این همان رشد و تکامل انسان است. بنابراین فقط بواسطۀ چنین شناختی و رعایت این شناخت در حریم موجودات، انسان می تواند فاصلۀ بین خود وغیر خود را درک نموده و حقوق این فاصله را رعایت کند تا بتواند به غیر خود نزدیک شود که غیرترین غیرها برای وجود انسان همانا خداست که ذات خویشتن است پس در واقع علم فرقان علم وصال با خویشتن است در وصال با جهان. و این مقام توحید است. به تجربه درک می کنیم که محوریترین مشکل بشر مشکل رابطه است و رابطه تماماً بر قانون فرقان استوار است یعنی مثلاً اگر کسی بتواند با شناخت حدود وجودش به مرزهای وجود همسر و فرزند و دوستانش دست یابد می داند که چگونه رفتاری داشته باشد که موجب تجاوز به حدود آنان نشود و رابطه را زخمی و ظالمانه نسازد و هم می داند که چگونه به آنان تدریجاً نزدیکتر شود تا بتواند بر حریم وجودشان وارد شده و محرمشان گردد یعنی با آنان به مقام صداقت و صمیمیّت برسد. این همان تلاشی است که کلّ انرژی مادی و معنوی بشر را به خود مشغول داشته است و شکست و پیروزی هر کسی در زندگی منوط به همین امر است. آنکس که از این حکمت بیگانه است و حریمها را درک نمی کند یا در روابطش با عزیزانش بیگانه است و یا متجاوز است و یا ریاکار و چاپلوس و یا تحت ظلم آنان است. فرقان در یک کلام همان علم رابطه است و کلّ مشکلات عاطفی و روانی بشر حاصل فقدان این علم است. آنچه که ظلم و تجاوز و یا محبت و عدالت نامیده می شود بیان وضعیت های گوناگون انسان در جهان فرقان است

مالیخولیای واژه ها «سرّ واژه» مقاله ۱(فلسفه هرمنوتیک) اسرار واژه ها- خودشناسی کلامی

چرا هر صفت و ادعایی که به لفظ می آید در غایت تحقق به ناگاه واژگونه از آب در می آید؟ این همان سرّ ناکامی انسان در جهان است و راز هر شکستی و هر جنونی و هر حیرتی. این سرّالاسرار عالم وجود انسان در جهان است. واقعیت اینست که واژه ها به راستی واژه اند یعنی وارونه اند. لفظ « واژه » یک لغت پهلوی اوستایی است که قدیمترین زبان بشر است. « واژه » هم به معنای کلمه است و هم به معنای وارونگی، شومی و مالیخولیاست. علی (ع) می فرماید: « واژه ها در نزد عارفان واژگونه می شوند». در حقیقت در ذات هر واژه ای معنایی بر خلاف آنچه که در نزد عامه مردم تداعی می شود حضور دارد. این امر علت اصلی گمراهی جماعت اهل کتاب (سواد ) است که در قرآن نیز مذکور است. این سرّ واژه ها است که در واژۀ «واژه » عیان است. و فقط عارفان بر اسرار واژه ها آگاهند و این منشأ علم تأویل است. درست به همین دلیل مردمان امّی و بی سواد که با الفاظ و واژه ها کمتر کار دارند به هدایت نزدیکتر ند و جماعت اهل کتاب بیشترین جدال و انکار را نسبت به حقیقت دارا هستند الاّ اینکه در قلمرو معرفت به عرفان واژه ها نایل آیند. این سرّ به بیان فلسفی همان دیالکتیک ذات واژه هاست

چند حکایت مالیخولیایی(خودشناسی تمثیلی) مقاله ۱۱

از رمّال و دعا نویس پرسیدم: چرا آیات قرآن را می پزی و به خورد مردم می دهی؟ گفت: مگر نخواندی که در خود قرآن آمده که «این کتاب رحمت و شفایی برای مؤمنان است»

کسی از فرط دندان درد تا صبح دعای دندان درد را زمزمه کرد و هیچ تسکین نیافت تا از درد بی هوش شد فردایش گفت: بالاخره اثر کرد و باز دعا را آغاز نمود

شبی در عین دلبری زنی به شوهرش گفت آیا واقعاً عاشق منی و جز خوشبختی برای من نمی خواهی مرد گفت: همینطور است. زن گفت: اگر راست می گویی مهریه ام را تماماً و نقد بپرداز و طلاقم بده. مرد نیز همین کار را کرد. زن به هنگام خداحافظی گفت: اگر به راستی عاشقم می بودی این کار را نمی کردی. تو عاشق نبودی احمق بودی. مرد گفت: احمق خودتی من از تو بیزار بودم و فقط اینگونه می توانستم از شرّت راحت شوم

روزی دختری به دوست پسرش گفت: این را بدان که تو نه اولین دوست من هستی ونه آخرین آن. پسره گفت منظورت اینست که اصلاً نگران هیچ چیزی نباشم مرسی خیلی لیبرالی

از کتاب دائرةالمعارف عرفانی جلد سوم فصل حکایات عرفانی – خودشناسی تمثیلی اثر استاد علی اکبر خانجانی

حکایت: حلّ یک مشکل شرعی (خودشناسی جاوید) مقاله ۱۰

روزی مؤمنی به نزد شیخ آمد و گفت یا شیخ مشکلی دارم

مسئله من اینست که زنی دارم کافر ولی خیلی دوستش می دارم و می دانم که پس از مرگ، او به جهنّم خواهد رفت و من در فراق او بهشت من جهنّم می شود. آیا این معمّا راه علاجی دارد؟ شیخ گفت: یا تو هم باید کافر شوی و به جهنم بروی تا با او باشی و یا او باید توبه کند تا با تو در بهشت باشد. مؤمن گفت: من که کافر بشو نیستم او هم توبه کن نیست. شیخ گفت: انشاءالله خداوند به خاطر ایمان تو زنت را هم مورد عفو و شفاعت قرار دهد تا مشکل تو حل شود. مؤمن اندکی فکر کرد و سپس گفت: ای شیخ این که تبعیض و ظلم است من که عمری تقوا پیشه کرده و اینهمه خیرات داده ام با اویی که جز گناه نکرده و لقمه ای به کسی نداده است در یکجا باشیم؟ شیخ در خود فرو رفت و گفت: بنشین تا مشکل تو را حل کنم. رفت و از پستوی حجره اش شمشیری عریان آورد و گردن مؤمن را از تن جدا کرد. و گفت: اینست جزای کافری که خود را مؤمن می پندارد و برای خدا هم تعیین تکلیف می کند. به راستی که مشکل منافقان جز با شمشیر حل نمی شود

چند مصاحبه خصوصی(خودشناسی تمثیلی) مقاله ۱۰

*از دانشجویی پرسیدم: چرا با اینهمه هزینه گزاف دانشجوی دانشگاه آزاد اسلامی شده ای؟ گفت :واقعاً به آزادیش می ارزد : آزادی از دانش ،اسلام و مخصوصاً خانواده

از دروغگویی پرسیدم: چرا اینقدر دروغ می گویی؟

گفت: زیرا هیچکس باورم نمی کند

از زنی پرسیدم: عشق بهتر است یا ثروت؟

گفت: عشق بهتر است با ثروت

از نو مسلمانی پرسیدم: چرا متدیّن شده ایی؟

گفت: زیرا بازار کفرم کساد شده بود

از مؤمنی پرسیدم: چرا اینقدر نماز می خوانی؟

گفت: کار از محکم کاری عیب نمی کند

از جهودی پرسیدم: بانکداری اسلامی چیست؟

گفت: جهودی که می خواهند به زور مسلمانش کنند

دو قلوهای بشری (خودشناسی جاوید) مقاله ۹

عشق و نفرت

حماقت و شقاوت

لودگی و لا ابالیگری

دین و علم

ادب و معرفت

صبر و خداشناسی

بزدلی و عربده

صداقت و شهامت

قناعت و آزادگی

بوالهوسی و بی وفایی

وقاحت و غرور

بی غیرتی و خیانت

نژاد پرستی و کفر

حرّافی و هرزگی

چاپلوسی و عداوت

بی نظافتی و فحشاء

بخل و حقارت

حکمت و آرامش

فحاشی و نفاق

خشم و جنون

مردم پرستی و حرام خواری

مکر و جهل

بیقراری و ریا

بیماری و بصیرت

خودشناسی و تواضع

عدالت و عرفان

سیاست و دروغ

خرافه و ظاهر پرستی

ساده زیستی و سعادت

افراط و تفریط

بلاغت و یقین

ثروت اندوزی و هراس

محبت و تنهایی

از کتاب دائرةالمعارف عرفانی جلد سوم -حکمت جاوید (جملات قصار)- اثر

استاد علی اکبر خانجانی

علم رحمت مطلقه

24- علی (ع) می فرماید که خداوند را شرابی است که به دوستانش می نوشاند که بواسطه مستی اش با او یکی می شوند و بین عاشق و معشوق هیچ فرقی نمی ماند. این شراب و مستی معرفت و علم و حکمت الهی است و عرفان وحدت وجود و توحیدی است که خلاصه اش همان است که گفتیم

از کتاب علم رحمت مطلقه تألیف استاد علی اکبر خانجانی

21- شهر قلمرو گم شدن است و روستا عرصه پیدایش

22- عشق روستایی به شهر ، عشق به گم شدن از مقابل دیدگان نژاد است. عشق شهری به روستا عشق به پیدا شدن دوباره است

23- در روستا خداوند حکم می کند زیرا روزی از آسمان می آید ولی در شهر حکومت حکم می کند زیرا روزی از پول حاصل می آید و پول در نزد حکومت است.

24- در شهر عواطف رقیق است ولی سطحی است ولی در روستا عواطف غلیظ است ولی عمیق است

25- در روستا عشق را فسق می نامند و در شهر ھم فسق را عشق می دانند

خضر نامه

و باز پرسیدم: به تجربه در خود و بسیاری دیده ام که تا چه حدی علوم دنیوی و عاریه ای بزرگترین حجاب و مانع علوم لدنی و عرفانی است ولی چرا چنین است. فرمود: زیرا علوم عاریه ای و موروثی که از بطن ظلمات تاریخ و نژاد حاصل می شوند دارای ماهیتی استکباری و ظلمانی و خودپرستانه و کافرانه هستند که در این باره خودت تا کنون به تفصیل سخن گفته ا.....ی

از کتاب خضرنامه تألیف استاد علی اکبر خانجانی ص 13