Startpagina

Op deze website maakt u kennis met alchemie, een van de belangrijkste bronnen van het westerse esoterische gedachtegoed. De laatste decennia is er ook vanuit academische hoek veel meer belangstelling voor westerse esoterie gekomen. Alchemie maakt deel uit van wat hedendaagse geesteswetenschappers de drie traditionele wetenschappen van de westerse esoterie noemen: astrologie, magie en alchemie.

Alchemistische teksten zijn voor leken echter zo goed als onleesbaar, en zelfs na jarenlange studie zijn ze niet eenduidig te begrijpen. Zoals elke discipline maakt alchemie immers gebruik van een gespecialiseerde technische taal. Met deze website hoop ik alvast een tipje van de sluier op te lichten. Er wordt aandacht besteed aan de definitie en het doel van de alchemie, alsook aan de geschiedenis en de wetenschappelijke en culturele betekenis ervan. 

Om de verhullende taal van die oude alchemisten een beetje te begrijpen, moet je je enigszins vertrouwd maken met de terminologie die een dertiende-eeuwse geleerde hanteerde op gebied van metallurgie, geneeskunde, astronomie/astrologie en chemie. Om het nog wat moeilijker te maken voor hedendaagse studenten van alchemie, staan alchemistische teksten bol van symboliek, een beeldentaal die - volgens C.G. Jung - alleen op onbewust niveau te begrijpen is. Sommige van die teksten zijn wonderlijk mooi, enigmatisch en gebaseerd op een hermetische filosofie die ons een beeld voorhoudt van een onderling verbonden micokosmos en macrokosmosAlchemie is dus een bijzonder complex onderwerp. Om alvast iets te begrijpen van die symbolen zul je ook de astrologische symboliek onder de knie moeten krijgen. Kortom, het vraagt inspanning om zich als lezer een beetje in te leven in de wereld van de alchemist. Maar het loont wel de moeite, want je leert een wereld kennen die je nog volledig onbekend was. 

Wij wensen u veel leesplezier! 


"I had discovered, early in my researches, that their doctrine was no mere chemical fantasy, 
but a philosophy they applied to the world, to the elements, and to man himself."

—W. B. Yeats, Rosa Alchemica 

De onderdelen van alchemistische studie zijn als volgt op te sommen: metalen (goud, zilver, koper, lood, kwik, tin, ijzer); de zichtbare planeten; de elementen (aarde, lucht, water, vuur, aether); en de alchemistische processen die een rol spelen bij de transmutatie van gewone tot edele metalen: verval, zuivering en perfectie.
Alchemie is een natuurfilosofie met een praktisch aspect, gebaseerd op de hermetische wijsheid  "zo boven, zo beneden". Door observatie en door het verwerven van inzicht in het samenspel van stoffen en krachten, hoopten alchemisten hun doelen te bereiken. Zij wilden niet alleen goud kunnen maken ("chrysopoeia"), maar streefden eveneens naar het ontdekken van een universeel medicijn voor alle kwalen. Om deze doelen te bereiken, diende de Steen der Wijzen te worden gemaakt in het labo.

Alchemie wordt nu als pseudowetenschappelijke discipline beschouwd, al is de term 'voorwetenschappelijk' of 'protowetenschappelijk' hier eerder van toepassing, omdat de criteria voor wat als 'wetenschappelijk' kan gelden pas veel later werden opgesteld.  Het onderscheid tussen chemie en alchemie bestond in oudheid, middeleeuwen en renaissance helemaal niet. Praktische alchemie heeft als traditionele wetenschap ongetwijfeld bijgedragen aan de chemie vóór de moderne tijd, met de ontdekkingen van zuurstof, waterstof, fosfor; de elementaire aard van goud, lood, antimoon; en het harden van metalen. Vernieuwende wetenschappers als Roger Bacon en Isaac Newton hielden zich ook nog met alchemie bezig. 


Conjunctio-painting by Lin Barneveld 1988File:The Crucified Serpent by JGrandgagnage.jpg

Solutio perfecta - schilderij van Lin Barneveld 1988    De gekruisigde slang - schilderij van Julien Grandgagnage 1989

Sinds de Verlichting wordt alchemie geassocieerd met kwakzalverij en hebzucht, doordat men alchemie in enge zin interpreteerde als het kunstmatig produceren van goud. Uit de alchemistische teksten van de belangrijkste auteurs blijkt echter dat zij naar meer streefden dan kennis over de natuurlijke wereld alleen. Hun streven kan men voorstellen als drieledig, met telkens een spiritueel en praktisch aspect voor elk doel dat zij zich stelden:
  1. Het 'Grote Werk': de transmutatie van gewone naar edele metalen door middel van de lapis philosophorum, de "Steen der Wijzen".
  2. Het ontdekken van het levenselixer,  een universeel medicijn.
  3. De re-integratie, verzoening van geest en materie.

"Alchemy may be compared to the man who told his sons that he had left them gold buried somewhere in his vineyard;
where they, by digging found no gold, but by turning up the mould about the roots of the vines, procured a plentiful vintage.
So the search and endeavours to make gold have brought many useful inventions and instructive experiments to light."

-Francis Bacon, De Augmentis Scientiarium, 1623


Copyright

Copyright: Sommige teksten op deze website werden door de auteurs eerst op projecten als Wikipedia en Wikbooks geplaatst, waardoor ze vallen onder de commons licentie.

Huidige medewerkers:
Beachco-Avatar.jpg
  • Julien Grandgagnage
  • Lin Barneveld




Julien Grandgagnage

webmaster: Julien Grandgagnage