Ο ΒΛΑΣΤΟΣ

Βλαστός είναι το τμήμα του φυτού που φέρει φύλλα, άνθη και καρπούς και αναπτύσσεται σε αντίθετη προς τη ρίζα κατεύθυνση. 

Υπάρχουν :

1. Υπέργειοι Βλαστοί: 

• Απλοί ή διακλαδισμένοι 

• Έρποντες ή αναρριχώμενοι.  

Το σημείο διαχωρισμού του από τη ρίζα λέγεται λαιμός.

2. Υπόγειοι βλαστοί, πλούσιοι σε αποθησαυριστικές ουσίες με μορφή 

• Κονδύλου

• Βολβού ή ριζώματος (π.χ. πατάτα, ζαχαρότευτλα, κρεμμύδια κ.ά.). 

Ο βλαστός μεταφέρει στα φύλλα, με τα αγγεία που τον διατρέχουν, το νερό και τα θρεπτικά στοιχεία του εδάφους (ακατέργαστος χυμός), ενώ προς τη ρίζα και τα άλλα μέρη του φυτού τον κατεργασμένο στα φύλλα χυμό για διατροφή ή αποθήκευση. 

Στα σημεία από όπου εκφύονται τα φύλλα και ονομάζονται γόνατα, βρίσκονται οι οφθαλμοί, που διακρίνονται σε ξυλοφόρους και ανθοφόρους. Οι πρώτοι δίνουν βλάστηση και οι δεύτεροι άνθη. Ο οφθαλμός που βρίσκεται στην άκρη του βλαστού λέγεται επάκριος. Σε πολλά φυτά υπάρχουν και κοιμώμενοι οφθαλμοί που βλαστάνουν μόνο όταν βρουν ευνοϊκές συνθήκες, πολλές φορές μετά από πολλά χρόνια. Η ανάπτυξη του βλαστού γίνεται με το σχηματισμό νέων κυττάρων στο μεριστωματικό ιστό που βρίσκεται στην κορυφή του. Από τον ίδιο ιστό σχηματίζονται τα φύλλα καθώς και τα αναπαραγωγικά όργανα του φυτού, δηλαδή τα άνθη.

Μορφολογία του Βλαστού

Ανάλογα με τη σύσταση διακρίνουμε βλαστούς

• ξυλώδεις

• ποώδεις 

• καλάμους (κοίλους βλαστούς) και 

• κληματώδεις (ξυλώδεις βλαστούς που περιελίσσονται).

1. Ξυλώδης (κορμός)   2.Κάλαμος   3.Κληματώδης   4.Βολβός

Τα κύτταρα του βλαστού αναπτύσσουν παχιά τοιχώματα που τον βοηθούν να στηρίζεται όρθιος. Η σταθερότητα αυτή οφείλεται επίσης στην περιεκτικότητά του σε νερό. 

Όταν όλα τα κύτταρα περιέχουν όσο νερό μπορούν να συγκρατήσουν λέμε ότι το φυτό είναι σε κατάσταση σπαργής. Αντίθετα όταν το φυτό στερείται μιας ποσότητας νερού, τα φύλλα και ο βλαστός δεν μπορούν να κρατηθούν στην κατάλληλη θέση και το φυτό μαραίνεται. 

Η μορφή του φυτού καθορίζεται κυρίως από το βλαστό του. Έτσι τα φυτά ανάλογα με τη μορφή διακρίνονται σε:

•  Δέντρα, όταν έχουν κορμό ο οποίος διακλαδίζεται σε ορισμένο ύψος πάνω από το έδαφος

• Θάμνους, όταν δεν έχουν κορμό και η διακλάδωση αρχίζει από το έδαφος 

• Πόες, όταν έχουν βλαστό μη ξυλώδη - τρυφερό. Οι πόες μπορεί να είναι μονοετείς (φασολιά), διετείς (λάχανο) και πολυετείς (μηδική).

Ο ΒΛΑΣΤΟΣ