ค่า pH ของสารละลาย

pH ของสารละลาย คือ ค่าที่แสดงถึงความเข้มข้นของไฮโดรเจนไอออน (H +) หรือไฮโดรเนียมไอออน (H 3O +) ใช้บอกความเป็นกรดหรือเบสของสารละลาย โดยค่า pH ของสารละลายเป็นค่าลอการิทึมของไฮโดรเจนไอออน ( หรือไฮโดรเนียมไอออน) ที่เป็นลบ

pH = -log [H 3O +]

หรือ [H 3O] + = 10 -pH

 

โดยที่ [H 3O +] คือ ความเข้มข้นของ H 3O + หรือ H + เป็นโมล/ ลิตร

น้ำบริสุทธิ์ ที่อุณหภูมิ 25 0C จะมี [H 3O +] = 1 x 10 -7 โมล/ ลิตร

ดังนั้น pH = -log [H 3O +] = -log [1 x 10 -7] = 7

นั่นคือ pH ของน้ำบริสุทธิ์ ที่อุณหภูมิ 25 0C เท่ากับ ถือว่ามีสภาพเป็นกลาง คือไม่มีความเป็นกรดหรือเบส

ถ้า [H 3O +] = 1 x 10 -5 ; pH = -log [H 3O +] = -log [1 x 10 -5] = 5 ( เป็นกรด)

ถ้า [H 3O +] = 1 x 10 -9 ; pH = -log [H 3O +] = -log [1 x 10 -9] = 9 ( เป็นเบส)

ดังนั้นสรุปว่า 

  • pH < 7 สารละลายเป็นกรด
  • pH = 7 สารละลายเป็นกลาง
  • pH > 7 สารละลายเป็นเบส

pOH ของสารละลาย คือ ค่าที่บอกความเข้มข้นของ OH - ในสารละลายมีค่าเท่ากับ -log[ OH -]

pOH = -log[ OH -]

โดย pH + pOH = 14

                                          

ตารางสเกล pH ของสารละลายที่มีความเข้มข้นต่างๆ กัน

[H 3O +] โมล/ ลิตร

pH

[ OH -] โมล/ ลิตร

pOH

1 x 10 0

1 x 10 -1

1 x 10 -2

1 x 10 -3

1 x 10 -4

1 x 10 -5

1 x 10 -6

1 x 10 -7

1 x 10 -8

1 x 10 -9

1 x 10 -10

1 x 10 -11

1 x 10 -12

1 x 10 -13

1 x 10 -14

0

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

1 x 10 -14

1 x 10 -13

1 x 10 -12

1 x 10 -11

1 x 10 -10

1 x 10 -9

1 x 10 -8

1 x 10 -7

1 x 10 -6

1 x 10 -5

1 x 10 -4

1 x 10 -3

1 x 10 -2

1 x 10 -1

1 x 10 0

14

13

12

11

10

9

8

7

6

5

4

3

2

1

0


วิธีวัด pH ของสารละลายวัดได้ วิธี ดังนี้

 

1. วิธีเปรียบเทียบสี วิธีนี้เป็นการวัด pH โดยประมาณ ( มีความถูกต้อง 0.5 หน่วย pH) ซึ่งทำได้โดยเติมอินดิเคเตอร์ที่เหมาะสมลงไปในสารละลายที่ต้องการวัด pH แล้วเปรียบเทียบกับสารละลาย ทำได้โดยเติมอินดิเคเตอร์ที่เหมาะสมลงไปในสารละลายที่ต้องการวัด pH แล้วเปรียบเทียบสีกับสารละลายบัฟเฟอร์ที่ทราบค่า pH แน่นอน ซึ่งได้เติมอินดิเคเตอร์ชนิดเดียวกันไปแล้ว หรือใช้กระดาษชุบอินดิเคเตอร์ ( กระดาษ pH) จุ่มลงไปแล้วเปรียบเทียบกับสีมาตรฐาน

 

2. วิธีวัดความต่างศักย์ วิธีนี้วัด pH ได้อย่างละเอียด ( มีความถูกต้อง 0.01 หน่วย pH) โดยการใช้เครื่องมือที่เรียกว่า พีเอชมิเตอร์ ซึ่งวัด pH ของสารละลายได้โดยการวัดความต่างศักย์ระหว่างขั้วไฟฟ้า ขั้ว

วิธีที่นิยมและง่ายสุดคือทดสอบด้วยกระดาษลิตมัสากการเปลี่ยนสี

สำหรับตัวเลขที่แสดงค่าพีเอช ถ้ามีค่าเท่ากับ 7 แสดงว่าสารนั้นเป็นกลางไม่มีฤทธิ์เป็นกรดหรือเบสถ้ามีค่าน้อยกว่า 7 แสดงว่าเป็นกรด และถ้ามากกว่า 7 แสดงว่าเป็นเบส


สาร

pH

กรดสารพิษจากเหมืองร้าง

-3.6 - 1.0

กรดจากแบตเตอรี

-0.5

กรดในกระเพาะอาหาร

1.5 - 2.0

เลมอน

2.4

น้ำโคล่า

2.5

น้ำส้มสายชู

2.9

ส้ม หรือ แอปเปิล

3.5

เบียร์

4.5

ฝนกรด

< 5.0

กาแฟ

5.0

ชา

5.5

นม

6.5

น้ำบริสุทธิ์

7.0

น้ำลายมนุษย์

6.5 - 7.4

เลือด

7.34 - 7.45

น้ำทะเล

8.0

สบู่ล้างมือ

9.0 - 10.0

แอมโมเนีย (ยาสามัญประจำบ้าน)

11.5

น้ำยาปรับผ้านุ่ม

12.5

โซดาไฟ

13.5

สารในชีวิตประจำวันในสิ่งมีชีวิตมีค่าpHแตกต่างกันดังตารางต่อไปนี้

 

นอกจากจะบอกความเป็นกรดเป็นเบสของสารละลายด้วยค่า pH แล้วยังสามารถบอกค่าความเป็นกรด- เบส ได้โดยใช้ค่า pOH


 

http://story.yenta4.com/AcidBaseLearning/category/Acid-Base

Comments