ประวัติผู้จัดทำ

สารละลายอิเล็กโทรไลต์

สารละลายอิเล็กโทรไลต์ คืออะไร ???
 
        อิเล็กโทรไลต์ (Electrolyte) หมายถึง สารที่ี่เมื่อละลายในน้ำจะนำไฟฟ้าได้ เนื่ื่องจากมีไอออนซึ่งอาจจะเป็นไอออนบวก หรือไอออนลบเคลื่อนที่ี่อยู่ในสารละลาย สารละลายอิเล็กโทรไลต์นี้ี้อาจเป็นสารละลายกรด เบส หรือเกลือก็ได้ ตัวอย่างเช่น สารละลายกรดเกลือ (HCl) สารละลายโซเดียมไฮดรอกไซด์ (NaOH) และสารละลายของเกลือ KNO3 เป็นต้น โดยในสารละลายดังกล่าวประกอบด้วยไอออน H+ , Cl- , OH- , K+
และ NO3 - ตามลำดับ
        นอนอิเล็กโทรไลต์ (Non-electrolyte) หมายถึง สารที่ี่ไม่สามารถนำไฟฟ้าได้เมื่อละลายน้ำ ทั้งนี้เนื่องจาก สารพวกนอนอิเล็กโทรไลต์ จะไม่สามารถแตกตัวเป็นไอออนได้ เช่น น้ำบริสุทธิ์ น้ำตาล แอลกอฮอล์ เป็นต้น ความแตกต่างของสารอิเล็กโทรไลต์และนอน- อิเล็กโทรไลต์ พิจารณาจากสาร 2 ชนิด เมื่อละลายน้ำจะรวมกับน้ำเกิดการเปลี่ยนแปลงดังนี้ี้
 
ภาพการเป็นอิเล็กโทรไลต์และนอนอิเล็กโทรไลต์ของสาร
 

 

อิเล็กโทรไลต์แก่และอิเล็กโทรไลต์อ่อน

    สารละลายอิเล็กโทรไลต์ต่างๆ นำไฟฟ้าได้ไม่เท่ากัน เนื่ื่องจากการแตกตัวเป็นไอออนของอิเล็กโทรไลต์ไม่เท่ากัน อิเล็กโทรไลต์ที่ี่แตกตัวเป็นไอออนได้มากกว่า ก็จะนำไฟฟ้าได้ดีกว่าอิเล็กโทรไลต์ที่ี่แตกตัวเป็นไอออนได้น้อยกว่า อิเล็กโทรไลต์แบ่งออกได้เป็น 2 ประเภท ดังนี้ี้

1. อิเล็กโทรไลต์แก่ (strong electrolyte) หมายถึง สารที่ี่ละลายน้ำแล้วแตกตัวเป็นไอออนได้มาก อาจจะแตกตัวได้ 100% และนำไฟฟ้าได้ดีมาก เช่น กรดแก่ และเบสแก่ และเกลือส่วนใหญ่จะแตกตัวได้ 100% เป็นต้น

2. อิเล็กโทรไลต์อ่อน (weak electrolyte) หมายถึง สารที่ละลายน้ำแล้วแตกตัวได้บางส่วน นำไฟฟ้าได้น้อย

 
ตารางตัวอย่างของอิเล็กโทรไลต์แก่ และอิเล็กโทรไลต์อ่อนบางชนิด
 

อิเล็กโทรไลต์แก่
(นำไฟฟ้าได้ดี)

อิเล็กโทรไลต์อ่อน
(นำไฟฟ้าได้ไม่้ดี)

เกลือที่ละลายนำ้ทั้งหมด
H2SO4
HNO3
HCI
HBr
HCIO4
NaOH
KOH
Ca(OH)2
Ba(OH)2

CH3COOH
H2CO3
HNO2
H2SO3
H2S
H2C2O4
H3BO3
HCIO
NH4OH
HF

 
เราจะรู้ได้อย่างไรว่าสารละลายของเราเป็นสารละลายอิเล็กโทรไลต์หรือเปล่า?

        การทดสอบว่าสารละลายเป็นสารละลายอิเล็กโทรไลต์ หรือไม่ก็ต้องดูการนำไฟฟ้าของสารละลาย เราอาจทดสอบโดยใช้เครื่องมือง่ายๆ ดังนี้

การทดสอบการนำไฟฟ้าของสารละลาย

        สารละลายที่นำไฟฟ้า ได้แก่ สารละลายของกรด เบส และเกลือ อุปกรณ์ที่ใช้ในการทดลอง ประกอบด้วยขั้วไฟฟ้า 2 ขั้ว ต่อเข้ากับแหล่งให้พลังงานไฟฟ้า (ให้ศักย์ไฟฟ้า) หลอดไฟ และสวิตซ์ให้ครบวงจรดังภาพ

                   

ภาพอุปกรณ์การวัดการนำไฟฟ้าของสารละลายอิเล็กโทรไลต์
 

 

 

ตัวอย่างผลการทดลองการทดสอบการนำไฟฟ้า
 

สารที่ใช้ทดสอบ

ผลการทดสอบ

น้ำบริสุทธิ์
น้ำที่มีน้ำตาลละลายอยู่
ยูเรีย CO(NH2)2
สารละลายเกลือ NaCl
สารละลายเกลือ K2SO4
สารละลายกรด HCI
สารละลายกรดแอซิติก CH3COOH
สารละลายเบส NaOH
สารละลายเบส Na4OH

ไม่นำไฟฟ้า      (หลอดไฟไม่สว่าง)
ไม่นำไฟฟ้า      (หลอดไฟไม่สว่าง)
ไม่นำไฟฟ้า      (หลอดไฟไม่สว่าง)
นำไฟฟ้า          (หลอดไฟสว่าง)
นำไฟฟ้า          (หลอดไฟสว่าง)
นำไฟฟ้า          (หลอดไฟสว่าง)
นำไฟฟ้าน้อย    (หลอดไฟสว่าง)
นำไฟฟ้า          (หลอดไฟสว่าง)
นำไฟฟ้า          (หลอดไฟสว่าง)

          ผลที่ได้อธิบายได้ว่า สารละลายที่ี่ไม่มีไอออนอยู่ เช่น น้ำ หรือน้ำตาลทรายที่ี่ละลายอยู่ในน้ำมัน จะมีพันธะแบบโคเวเลนต์ ไม่สามารถแตกตัวเป็นไอออนได้ จึงไม่นำไฟฟ้า แต่ NaCl HCl เมื่ออยู่ในน้ำจะแตกตัวเป็น Na+ , Cl- หรือ H+ , Cl- ซึ่งเป็นไอออนที่เคลื่อนที่ี่ในสารละลายทำให้เกิดการนำไฟฟ้าขึ้นได้

 

Comments