Uyghur Latin Yéziqi.


  Uyghur Latin Yéziqi Imla Qaidisi

  Uyghur Latin Yéziqini Kirgüzüsh Oytalini Yükliwéling 

       Uni yüklep, «WinRar» tügüchini  yeshkendin kéyin, «setup» dégen xéti barini qosh cheksingiz ijra bolidu.
      Qaysi kunupkida qaysi herp orunlashturulghanliqi yeshkende échilghan «oqung» dégen höjjette bar. Wordta xet urup körüng,  dégendek chiqmisa, «Ctrl» kunupkisi bilen «Shift»  kunupkisini teng ikki qétim bésiwetsingiz xet In'glizchidin «ULY»gha yötkilidu, in'glizche xet kérek bolghanda ashu ikki kunupkini teng bir qétim bassingiz, in'glizchige qaytidu.

               ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

                             Uyghur Tilini Latin Herpliri Bilen Ipadilesh Layihisi



   Uyghur Latin Yéziqi bilen xet yazghanda töwendiki qaidiler boyiche yézish kérek.

    1. Jümlining birinchi sözining bash herpi chong herp bilen yézilidu.

    2. Adem we nersilerning isimliri, dölet namliri, milletlerning namliri we yer-jay isimlirining bash herpi chong yézilidu.
Mesilen: Mehmud Qeshqeri, Uyghur, Amérika, Ürümchi

    3. Xas isimlarning bash herpi chong herp bilen yézilidu. Chettin kirgen xas isimlar Uyghur tiligha boy sundurup yézilidu, esli shu tilda yézilishini tirnaq ichige élip qoysimu bolidu.
Mesilen: Qeshqer, Yüsüp Xas Hajip, Nyu York (New York), Béyjing (Beijing), Arman

    4. Qisqartilghan isimlar chong herp bilen yézilidu.
Mesilen: AQSh, BDT, ULY

    5. Xelq'ara birlikler, qisqartilma sözler we tawar namliri öz péti yézilidu.
MTV, VCD, DVD, m, cm, volt, Microsoft

    6. Qisqartilghan sözlüklerning ichide qoshma herp bolsa shu herpning birinchi herpi chong yézilip ikkinchi herpi kichik yézilidu.

    A.Q.Sh (Amérika Qoshma Shitatliri), B.D.T.(Birleshken Döletler Teshkilati), Sh.U.A.R. (Shinjang Uyghur Aptonom Rayoni)

    7. Memuriy orunlarning namlirining bash herpi chong herp bilen yézilidu.
Mesilen: Shinjang Uyghur Aptonom Rayoni

    8. Yuqirikilerdin bashqa ehwallarda herpler birdek kichik yézilidu.

    9. Melum sözde bir boghum üzük tawush bilen axirlashsa shu boghumning arqidin kelgen yene bir boghum sozuq tawush bilen bashlansa, bu ikki boghum apostrof (') bilen ayrip yézilidu.
Mesilen: sen'et, qet'iy, jem'iyet, sün'iy

    10. Melum sözde bir boghum sozuq tawush bilen axirlashsa shu boghumning arqidin kelgen yene bir boghum sozuq tawush bilen bashlansa, bu ikki boghum apostrof (') bilen ayrip yézilmaydu. Chünki, Uyghur gramatikisi boyiche yeni Uyghur tilida her bir boghumda bir sozuq tawush bolidu, ikki sozuq tawushning arqimu-arqa kélishinig özila boghum ayrishning bisharitidur.
    Mesilen: maarip, daire, radio, mueyyen, tebiiy, paaliyet

    11. Perqlendürüp oqushqa asan bolush üchün s'h, n'gh, n'g, ng'h arisighimu apostrof qoshup qoyulidu.
Is'haq, Özbékistan'gha, Hin'gan, Cheklen'gen, Weten'ge, Bashlan'ghuch

                            (Yuqiridiki ULY élipbe jedwili Yuighur torbétidin élindi)

                     Resimlik élipbe www.ukij.org torbétidin élindi

                                   Bash Betke Qaytish