ป้องกันยาเสพติด

        ด้านภูมิคุ้มกันภัยจากยาเสพติด (Drug - Free) รู้จักหลีกเลี่ยงห่างไกลยาเสพติด

มาตรการในการดำเนินงานป้องกันยาเสพติด

 

  1. มาตรการให้การศึกษา (Education Measure) หมายถึง การให้การศึกษาทั้งในระบบ นอกระบบ และการศึกษาตามอัธยาศัย เพื่อให้เกิดการเรียนรู้ ทักษะ และประสบการณ์ที่เสริมสร้างและพัฒนาแนวทางและวิธีการที่เหมาะสมในการใช้ชีวิตอย่างมีคุณภาพของตนเอง ครอบครัว และชุมชน ภายใต้สภาพแวดล้อมทางสังคม เศรษฐกิจ การเมืองที่ยุ่งยากสลับซับซ้อนโดยไม่พึ่งพายาเสพติด

    ในการให้การศึกษาเพื่อการป้องกันยาเสพติด คณะมนตรีเศรษฐกิจและสังคมแห่งสหประชาชาติ ได้ให้ข้อเสนอแนะในการดำเนินการให้การศึกษาอย่างเข้มและมีประสิทธิภาพ โดยมาตรการทางการศึกษาจะต้องเป็นส่วนสำคัญในการดำเนินงานป้องกันการใช้ยาเสพติดอย่างกว้างขวาง ครอบคลุมประชากรทุกคน ทั้งในระบบและนอกระบบโรงเรียน เพื่อความเข้าใจเกี่ยวกับความเสี่ยงในการใช้ยาในทางที่ผิด

    มาตรการให้การศึกษาเป็นกระบวนการดำเนินงานในระยะยาวที่ต้องการความต่อเนื่อง และควรมีลักษณะที่เน้นให้การศึกษาแบบผสมผสาน ดังนั้น ในการพัฒนาหลักสูตรการศึกษาทุกระดับชั้น จึงควรบูรณาการเนื้องานให้การศึกษาเพื่อการป้องกันยาเสพติดเข้าไปในหลักสูตรการเรียนการสอนระดับชาติด้วย

    สำหรับการดำเนินงานป้องกันยาเสพติดในประเทศไทย มาตรการทางการศึกษามีวัตถุประสงค์เพื่อให้ความรู้ ปรับเปลี่ยนเจตคติและพฤติกรรมของนักเรียนเกี่ยวกับยาเสพติด คุณภาพชีวิต การประพฤติตนเองเพื่อการป้องกันยาเสพติด มีลักษณะของการดำเนินงาน 4 ลักษณะ คือ
    1. กำหนดเนื้อหาความรู้เกี่ยวกับเรื่องการป้องกันยาเสพติดไว้ในหลักสูตรในระดับประถมศึกษา โดยกำหนดไว้ในเนื้อหาวิชาเสริมสร้างลักษณะนิสัย และเสริมสร้างประสบการณ์ชีวิต ในระดับมัธยมศึกษา กำหนดเนื้อหาความรู้เกี่ยวกับยาเสพติดไว้ในวิชาสุขศึกษา
    2. บูรณาการเนื้อหาความรู้เรื่องยาเสพติดเข้าไปในวิชาต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องหรือเหมาะสม โดยไม่มีการกำหนดไว้ในหลักสูตรวิชานั้น ครู-อาจารย์ สามารถผนวกเนื้อหาความรู้ที่เกี่ยวข้องเข้าไปในวิชาที่ตนสอนได้
    3. การจัดกิจกรรมเสริมหลักสูตรเพื่อประโยชน์ในการป้องกันยาเสพติด ได้แก่ การจัดตั้งชมรมต่อต้านยาเสพติด การจัดค่ายฝึกทักษะชีวิต การจัดกิจกรรมกลุ่มเพื่อน กิจกรรมลูกเสือ เนตรนารี
    4. การพัฒนารูปแบบการให้การศึกษาเพื่อสร้างภูมิคุ้มกันยาเสพติดในระยะยาว กระทรวงสาธารณสุข กระทรวงศึกษาธิการ สำนักงาน ป.ป.ส. ได้ร่วมกันนำกระบวนทักษะชีวิต(Life skills)เพื่อการป้องกันปัญหายาเสพติดและพฤติกรรมเบี่ยงเบนอื่น ๆ มาทดลองใช้ในระดับประถมศึกษา มัธยมศึกษา และอุดมศึกษา โดยมีความมุ่งหวังที่จะให้นักเรียน นักศึกษา มีความรู้ ความสามารถ ความชำนาญในการที่จะเผชิญกับปัญหาต่าง ๆ ที่เกิดขึ้น และรู้จักตัดสินใจเลือกการใช้ทักษะต่าง ๆ ที่ได้รับการฝึกฝนมาเพื่อนำไปใช้ในการแก้ไขปัญหาชีวิต ขณะนี้ กระบวนทักษะชีวิต ได้นำไปทดลองใช้ในสถานศึกษาของกรมสามัญศึกษา สำนักงานคณะกรรมการการประถมศึกษาแห่งชาติ และสำนักงานเลขาธิการสภาสถาบันราชภัฏ

  • มาตรการบริการสนเทศ (Information Measure)
    มาตรการบริการสนเทศ หรือ การให้ข้อมูลข่าวสารเพื่อการป้องกันยาเสพติด เป็นการให้ข่าวสารความรู้เกี่ยวกับโทษพิษภัยของยาเสพติด และวิธีการป้องกันยาเสพติด โดยผ่านช่องทางต่าง ๆ ได้แก่ สื่อมวลชน สื่อบุคคล สื่อสิ่งพิมพ์ สื่อแสงเสียง สื่ออิเล็กทรอนิคและสื่อพื้นบ้าน มีวัตถุประสงค์ที่จะส่งข่าวสารหรือเนื้อหาข้อมูลที่ต้องการเผยแพร่ ไปยังผู้รับสารโดยถ่ายทอดเนื้อหาผ่านสื่อ และช่องทางเผยแพร่ต่าง ๆ เพื่อให้ผู้รับข่าวสารได้รับข้อมูลพื้นฐานในการวิเคราะห์ทางเลือก ในการตัดสินใจเบื้องต้นเกี่ยวกับการใช้ยาที่ถูกต้อง การตระหนักถึงโทษพิษภัยของยาเสพติด ตลอดจนเสริมสร้างให้เกิดเจตคติที่ดีในชีวิต และเสนอทางเลือกที่จะแก้ปัญหาโดยไม่พึ่งพายาเสพติด

    ในการเผยแพร่ข้อมูลข่าวสารเพื่อการป้องกันยาเสพติดไปสู่ประชาชน คณะมนตรีเศรษฐกิจและสังคมแห่งสหประชาชาติ มีมติในปี 1989 เรียกร้องให้ประเทศต่าง ๆ ดำเนินการให้ข่าวสารด้านยาเสพติดที่ไม่เป็นการกระตุ้นให้เกิดความรู้สึกอยากรู้ อยากลอง แต่ต้องชี้ผลร้ายของยาเสพติด ข่าวสารดังกล่าวจะต้องไม่ให้รายละเอียดที่จะชี้นำให้ใช้ยาเสพติด

    การใช้มาตรการสื่อสารเพื่อการป้องกันยาเสพติดให้มีประสิทธิภาพควรเริ่มต้นด้วยการประสานความร่วมมือกับผู้นำ ผู้บริหารของสื่อมวลชนแขนงต่าง ๆ เช่น วิทยุ โทรทัศน์ สื่อสิ่งพิมพ์ อุตสาหกรรมภาพยนตร์ และบริษัทโฆษณาให้เกิดความตระหนักและร่วมมือกับรัฐบาลและชุมชน

  • มาตรการทางเลือก (Alternative Measure)
    มาตรการทางเลือกเป็นการจัดกิจกรรมเพื่อให้เด็ก เยาวชน และประชาชนทั่วไปรู้จักใช้เวลาว่างที่มีอยู่ไปในทางสร้างสรรค์ และเป็นประโยชน์ต่อตนเองและผู้อื่น มาตรการทางเลือกมีวัตถุประสงค์ในการเสริมสร้างพัฒนาการด้านต่าง ๆ ทั้งทางร่างกาย จิตใจ อารมณ์ สังคมและสติปัญญา ตลอดจนเป็นการส่งเสริมทักษะและประสบการณ์ ที่ก่อให้เกิดการพัฒนาวินัยในตนเอง ความรับผิดชอบ เกิดความมั่นคงในจิตใจ มีความสำนึกในคุณค่า ความเป็นอิสระ รู้จักการปรับตัว และพึ่งตนเอง

    กิจกรรมทางเลือกมีประโยชน์ในการเบี่ยงเบนความสนใจของกลุ่มเสี่ยงต่อการใช้ยาเสพติดในสังคม เช่น กลุ่มผู้ว่างงาน กลุ่มด้อยโอกาสในสังคม ให้มีโอกาสแสวงหาความสุขในชีวิตโดยการเข้ามีส่วนร่วมในกิจกรรมทางเลือกประเภทต่าง ๆ ตามความสนใจ และความถนัดของตน

  • มาตรการแทรกแซง (Intervention Measure)
    มาตรการแทรกแซง หรือสอดแทรก เป็นการจัดกิจกรรมที่ดำเนินการกับผู้ที่เริ่มมีปัญหาการใช้ยาเสพติด เช่นเริ่มทดลองใช้ยาเสพติด ใช้ยาเสพติดเป็นครั้งคราว แต่ยังไม่มีอาการติดยาเสพติด โดยมีวัตถุประสงค์ที่จะให้ความช่วยเหลือบุคคลก่อนที่จะถลำลึกติดยาเสพติดอย่างแท้จริง โดยการให้ผู้มีปัญหาและเริ่มใช้ยาเสพติดได้รู้จักตนเอง และแสวงหาแนวทางในการแก้ไขปัญหาการใช้ยาและปัญหาชีวิตอื่นๆ ปรับเปลี่ยนเจตคติและพฤติกรรมในการใช้ยา

    มาตรการแทรกแซงดำเนินการโดยการใช้กระบวนการแนะแนว (Counseling) โดยอาจทำเป็นรายบุคคล หรือเป็นกลุ่ม เช่น ให้คำปรึกษาแนะแนวเป็นครอบครัว ดำเนินการโดยนักจิตวิทยา หรือนักแนะแนวที่มีความชำนาญได้รับการฝึกอบรมเพิ่มเติม ในการให้บริการแก่ผู้มีปัญหายาเสพติด เพื่อให้ผู้รับบริการเลือกตัดสินใจทางเลือกที่เหมาะสมด้วยตนเอง โดยกระบวนการแนะแนวแก้ไขปัญหายาเสพติด ในโรงพยาบาลและสถานบำบัดรักษาจะดำเนินการโดยจิตแพทย์ พยาบาลจิตเวช หรือนักจิตวิทยา ในโรงเรียนดำเนินการโดยครูหรืออาจารย์แนะแนว หรืออาจมีการฝึกอบรมนักเรียนที่เคยผ่านประสบการณ์ติดยาเสพติดและเลิกใช้ได้แล้วและมีความประสงค์ที่จะให้ความช่วยเหลือเพื่อนที่มีปัญหา หรืออาจเป็นนักเรียนแกนนำที่ประสงค์จะช่วยเพื่อนนักเรียนที่มีปัญหา ให้สามารถผ่านพ้นปัญหาที่เป็นวิกฤตชีวิตไปได้ด้วยดี โครงการให้ความช่วยเหลือดังกล่าวได้แก่โครงการเพื่อนช่วยเพื่อนเป็นต้น

    มาตรการแทรกแซงยังหมายรวมถึงการบำบัดรักษา (Treatment) อาการเจ็บป่วยอันเนื่องมาจากผลของการใช้ยาเสพติดที่ผู้มีปัญหาใช้เสพด้วย ดังเช่น กรณีที่เยาวชนใช้สารระเหย มักมีอาการเนื้อเยื่อโพรงจมูกอักเสบหรืออาการอักเสบในระบบทางเดินหายใจ แพทย์ก็จะรักษาอาการนี้ให้ด้วย

  • มาตรการกลุ่มเพื่อน (Peervention Measure)
    ในการดำเนินงานป้องกันยาเสพติดและพฤติกรรมเบี่ยงเบนต่าง ๆ ได้ตระหนักถึงความสำคัญ และเห็นคุณค่าของอิทธิพลของกลุ่มเพื่อน จึงได้มีการใช้กิจกรรมกลุ่มเพื่อนเพื่อประโยชน์ในการป้องกันยาเสพติด และพฤติกรรมเบี่ยงเบน เข้าทำนอง "หนามยอกเอาหนามบ่ง" เมื่อเพื่อนชักชวนกันไปในทางที่เสื่อมเสียได้
    ก็ให้เพื่อนชักชวนกันไปในทางที่ถูกต้องดีงามได้เช่นกัน มาตรการกลุ่มเพื่อนสามารถ ใช้ได้กับทุกกลุ่มเป้าหมายที่มีมิตรภาพ เป็นสายสัมพันธ์เชื่อมโยงมนุษย์เข้าด้วยกัน เช่น กลุ่มผู้ใช้แรงงาน กลุ่มหญิงบริการ กลุ่มผู้ต้องขังกลุ่มและนักเรียนนักศึกษา เป็นต้น

  • มาตรการป้องปราม (Deterrence Measure)
    มาตรการป้องปราม เป็นมาตรการที่ดำเนินการกับกลุ่มเสี่ยง ที่มีพฤติกรรมในการใช้ยาเสพติด โดยมีวัตถุประสงค์ เพื่อลดโอกาสการใช้ยาเสพติด ด้วยการทำให้ กลุ่มเสี่ยงมีความเกรงกลัว วิตกกังวล อาจถูกจับได้ว่าตนใช้ยาเสพติด

    การดำเนินมาตรการป้องปรามอย่างมีประสิทธิภาพจะทำให้ลดโอกาสในการใช้ยาเสพติดของกลุ่มเป้าหมาย ดังนั้น จึงต้องดำเนินการต่อเนื่อง ทำซ้ำบ่อย ๆ ครั้ง จะทำให้กลุ่มเป้าหมายหวาดกลัว เบื่อหน่าย รำคาญ และหยุดพฤติกรรมเสี่ยงในการใช้ยาเสพติดไปในที่สุด

    1. Comments