Kakulangan ng oportunidad ng mga trabaho sa bansa. Mahigit 2.21 milyong Pilipino ang walang trabaho. Maraming Pilipino ang nawalan ng trabaho dahil sa pandemyang Covid 19. Ngayong tayo ay back to normal na, hindi sila nag balik sa dati nilang dahil hindi na sila napasama sa naatasang bumalik trabaho. Kaya ang ibang Pilipino ay naiisipan na magbenta na lamang ngunit ang kinikita nila ay hindi pa rin sapat upang mabayaran o makuha ang kanilang mga pangangailangan. Binabalak ng ibang Pilipino na pumunta at magtrabaho na lamang sa ibang bansa dahil sa malaking kita. Mabigat man sa kanilang loob na mag-ibang bansa, dahil mapapalayo sila sa kanilang mahal sa buhay.

Ang dokumentaryong video ay nagpapakita ng mga indibidwal na walang trabaho o aktibong naghahanap ng trabaho. Ang frictional unemployment ay ang uri ng kawalan ng trabaho na dulot ng pansamantalang pagitan ng paglipat mula sa isang trabaho papunta sa isa pang trabaho. Ito ay maaaring magdulot ng mga pansamantalang pagkawala ng kita, na maaaring makaapekto sa mga taong nagbibigay ng pangangailangan sa kanilang pamilya. 

Ang kawalan ng trabaho o unemployed ay nangyayari kapag ang mga manggagawa na nais na magtrabaho at hindi makahanap ng mga trabaho, na nangangahulugang mas mababang output ng ekonomiya o dahil sa pagkakaroon ng mababang demand sa trabaho.

• Ang unemployment ay ang sitwasyon kung saan ang bahagi ng lakas paggawa ay walang trabaho kahit na sila ay nakapagtapos ng pag-aaral at pasok sa mga kailangang kwalipikasyon.

• Ang bahagi ng lakas paggawang ito ay walang trabaho ngunit naghahanap ng maaaring maging trabaho na mapasukan.

Ang kawalan ng trabaho sa isang bansa ay maaaring sanhi ng iba't ibang mga kadahilanan tulad ng pag-unlad sa teknolohiya, mga patakaran ng gobyerno, globalisasyon, sitwasyong pang-ekonomiya, at paglaki ng populasyon. Bukod pa rito, ang mataas na buwis sa mga kalakal ay maaaring mag-ambag sa kawalan ng trabaho dahil ito ay nagiging mas mahirap para sa mga tao na makahanap ng trabaho at pinapataas ang halaga ng mga kinakailangang kalakal. 

Napakahalaga na gumawa ng ilang bagay upang mabilis na makahanap ng bagong trabaho kapag wala ka nito. Kabilang dito ang pag-aaral ng mga bagong bagay at pagpapahusay sa mga ito, pagpunta sa mga espesyal na programa na nagtuturo sa iyo ng mga bagong kasanayan, at pakikipag-usap sa mga taong kilala mo na maaaring makatulong sa iyo na makahanap ng trabaho. 

Sa kabuuan ng bansa, ang frictional unemployment ay maaaring magdulot ng ilang hamon sa ekonomiya. Bagama't ito ay bahagi ng natural na proseso ng paggalaw ng mga tao mula sa isang trabaho patungo sa isa pang trabaho, maaaring magdulot ito ng pagbagal sa pag-unlad ng ekonomiya dahil sa paghinto ng produksyon at paggamit ng mga mapagkukunan.

Nakakaapekto ito ng lubos sa iba't ibang paraan. Ito ay maaaring magresulta sa financial na kahirapan, pagkabahala, at stress dahil sa kawalan ng regular na kita para sa pang-araw-araw na pangangailangan.

Ang unemployment ay maaaring magdulot ng iba't ibang epekto sa pamumuhay ng mga taong kinakailangan talaga ng trabaho:

Ang kakulangan sa trabaho ay maaaring magdulot ng pagkawala ng regular na kita, na nagreresulta sa financial strain o kakulangan sa pinansyal na kakayahan upang tugunan ang pangangailangan ng pamilya.

Ang pagkawala ng trabaho ay maaaring magdulot ng emosyonal na stress, pag-aalala, at kawalan ng kumpiyansa sa sarili dahil sa kakulangan ng seguridad at kakayahan na magbigay ng suporta sa sariling pangangailangan at ng pamilya.

Ang stress mula sa unemployment ay maaaring magdulot ng pagbaba ng kalusugan. Ito ay maaaring magresulta sa mas mataas na antas ng depresyon, pagkabahala, o pangangailangan para sa pangangalaga sa kalusugan.

Ang habang panahon pagkawala sa trabaho ay maaaring magdulot ng pagbaba ng oportunidad sa trabaho sa hinaharap. Ito ay maaaring magdulot ng pagkawala ng pag-unlad sa karera at oportunidad para sa pag-angat sa buhay.

Upang maiwasan ang epekto nito, mahalaga ang pagtutok sa pagpapalakas ng mga programa ng job matching, job training, at career guidance para sa mga manggagawa. Ang pagpapalakas din ng sektor ng trabaho at ang pagpapabuti ng kalakal at serbisyo ay maaaring makatulong sa pagsugpo ng frictional unemployment at pagpapabilis ng proseso ng paghahanap ng trabaho.

Upang masolusyunan ang issue na to ay maaring umakit ng mga investor na magtayo ng negosyo sa upang mabigyan ang mga unemployed ng mga trabaho. Halimbawa ay ang pagtayo ng 7/11 sa isang bayan, kinakailangan nila ng mga tauhan at mabibigyan ang mga unemployed ng oportunidad na magkatrabaho. 

Mga Programa/Batas ng makakatulong sa Kakulangan ng Trabaho:

• Sinasabi ng batas na kailangang magkaroon ng plano na tinatawag na Trabaho Para sa Bayan para matulungan ang mga taong walang trabaho o may trabahong hindi sapat ang sahod. Nais din nitong tulungan ang mga taong nagtatrabaho sa ibang bansa na makauwi at makahanap ng trabaho. Makakatulong din ito sa mga manggagawang Pilipino na makakuha ng mas mahusay na kasanayan sa trabaho at maging mas mapagkumpitensya. Magbibigay din ito ng suporta sa mga maliliit na negosyo at mga tao sa iba't ibang industriya.

• "Sa programang ito, nais naming tulungan ang mga pamilyang Pilipino sa pamamagitan ng pagbibigay ng trabaho sa kahit isang tao sa bawat sambahayan. Nais din naming tulungan ang mga kabataan sa pamamagitan ng pagbibigay sa kanila ng pagkakataong maging matulungin na miyembro ng lipunan." Sabi ni Mercado. 

• Ang mga taong makikinabang sa programang ito ay gagawa ng trabaho tulad ng pagwawalis sa mga kalye, paglilinis ng mga karatula sa kalye, paglilipat ng basura, at pagpipinta ng mga hadlang. 

Ang bagong administrasyon ay nahaharap sa hamon na tugunan ang pangangailangan ng mga walang trabaho sa pamamagitan ng pagpapatupad ng mga epektibong programa at batas. Ang mga hakbang tulad ng Trabaho Para sa Bayan Act at AYUDA program ay magbibigay daan para mabigyan ng trabaho ang mga kababayan nating nangangailangan. Gayunpaman, mahalaga rin ang pakikipagtulungan ng pribadong sektor at ang pag-aakit ng mga investor upang magkaruon ng mas maraming oportunidad sa trabaho.

Sa pangkalahatan, ang pagkakaroon ng malasakit at malawakang kooperasyon mula sa lahat ng sektor ng lipunan ay mahalaga upang matugunan ang kakulangan ng trabaho sa bansa at magtagumpay sa pagpapalakas ng ekonomiya para sa kabutihan ng lahat.

Sa kabuuan, ang kakulangan ng trabaho sa bansa ay isang seryosong isyu na nagdudulot ng financial strain, emosyonal na stress, at mas mataas na antas ng unemployment. Ang pandemya ng COVID-19 at iba pang kadahilanan tulad ng teknolohikal na pag-unlad, patakaran ng gobyerno, at globalisasyon ay nagdagdag pa sa pagtaas ng bilang ng mga Pilipinong nawawalan ng trabaho.